📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.112 യുദ്ധകാണ്ഡ - ദ്വാദശാധികശതതമ സര്ഗഃ
6.112 Yuddhakanda - Dvadashadhikashatatama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദ്വാദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
ഭ്രാതരന്നിഹതന്ദൃഷ്ടവാശയാനന്നിര്ജിതംരണേ ।
ശോകവേഗപരീതാത്മാവിലലാപവിഭീഷണഃ ॥ 1 ॥
വീര വിക്രാന്ത വിഖ്യാത പ്രവീണ നയകോവിദ ।
മഹാര്ഹാശയനോപേതകിംശേഷേനിഹതോഭുവി ॥ 2 ॥
വിക്ഷിപ്യദീര്ഘൌനിശ്ചേഷ്ടൌഭുജാവങ്ഗഭൂഷിതൌ ।
മുകുടേനാപവൃത്തേനഭാസ്കരാകാരവര്ചസാ ॥ 3 ॥
ദംവീരസമ്പ്രാപ്തംയന്മയാപൂര്വമീരിതമ് ।
കാമമോഹപരീതസ്യയത്തന്നരുചിതന്തവ ॥ 4 ॥
യന്നദര്പാത്പ്രഹസ്തോവാനേന്ദ്രജിന്നാപരേജനാഃ ।
ന കുമ്ബകര്ണോഽതിരഥോനാതികായോനരാന്തകഃ ॥ 5 ॥
ന സ്വയന്ത്വമമന്യേഥാസ്തസ്യോദര്കോഽയമാഗതഃ ।
ഗതസ്സേതുസ്സുനീതീനാങ്ഗതോധര്മസ്യവിഗ്രഹഃ ॥ 6 ॥
ഗതസ്സത്ത്വസ്യസങ്ക്ഷേപഃപ്രസ്താവാനാങ്ഗതിര്ഗതാ ।
ആദിത്യഃപതിതോഭൂമൌമഗ്നസ്തമസിചന്ദ്രമാഃ ॥ 7 ॥
ചിത്രഭാനുഃപ്രശാന്താര്ചിര്വ്യവസായോനിരുദ്യമഃ ।
അസ്മിന്നിപതിതേവീരേ ഭൂമൌശസ്ത്രഭൃതാംവരേ ॥ 8 ॥
സൌമിത്രിം സത്ത്വസമ്പന്നം ലക്ഷ്മണം ശുഭലക്ഷണമ് ।
വിഭീഷണമിമം സൌമ്യ ലങ്കായാമഭിഷേചയ ॥ 9 ॥
ധൃതിപ്രവാലഃപ്രസഹ്യാഗ്യ്രപുഷ്പസ്തപോബലശ്ശൌര്യനിബദ്ധമൂലഃ ।
രണേമഹാന്രാക്ഷസരാജവൃക്ഷഃസമ്മര്ദിതോരാഘവമാരുതേന ॥ 10 ॥
തേജോവിഷാണഃകുലവംശവംശഃകോപപ്രസാദാപരഗാത്രഹസ്തഃ ।
ഇക്ഷ്വാകുസിംഹാവഗൃഹീതദേഹഃസുപ്തഃക്ഷിതൌരാവണഗന്ധഹസ്തീ ॥ 11 ॥
പരാക്രമോത്സാഹവിജൃമ്ഭിതാര്ചിര്നിഃശ്വാസധൂമസ്സ്വബലപ്രതാപഃ ।
പ്രതാപവാന്സമ്യതിരാക്ഷസാഗ്നിര്വിര്വാപിതോരാമപയോധരേണ ॥ 12 ॥
സിംഹരക്ഷലാങ്ഗൂലകകുദ്വിഷാണഃപരാഭിജിദ്ഗന്ധനഗന്ധഹസ്തീ ।
രക്ഷോവൃഷശ്ചാപലകര്ണചക്ഷുഃക്ഷിതീശ്വരവ്യാഘ്രഹതോഽവസന്നഃ ॥ 13 ॥
വദന്തംഹേതുമദ്വാക്യമ്പരിദൃഷ്ടാര്ഥനിശ്ചയമ് ।
രാമഃശോകസമാവിഷ്ടമിത്യുവാചവിഭീഷണമ് ॥ 14 ॥
നായംവിനഷ്ടോനിശ്ചേഷ്ടസ്സമരേചണ്ഡവിക്രമഃ ।
അത്യുന്നതമഹോത്സാഹഃപതിതോഽയമശങ്കിതഃ ॥ 15 ॥
നൈവംവിനഷ്ടാഃശോച്യന്തേക്ഷത്രധര്മവ്യവസ്ഥിതാഃ ।
വൃധദിമാശംസമാനായേനിപതന്തിരണാജിരേ ॥ 16 ॥
യേനസേന്ദ്രാസ്ത്രയോലോകാസ്ത്രാസിതായുധിധീമതാ ।
തസ്മിന്കാലസമായുക്തേ ന കാലഃപരിശോചിതുമ് ॥ 17 ॥
നൈകാന്തവിജയോയുദ്ധേഭൂതപൂര്വഃകദാചന ।
പരൈരാഹന്യതേവീരഃപരാന്വാഹന്തിസംയുഗേ ॥ 18 ॥
സ തദ്രാജ്യം മഹത്പ്രാപ്യ രാമദത്തം വിഭീഷണഃ ।
പ്രകൃതീഃ സാന്ത്യയിത്വാ ച തതോ രാമമുപാഗമത് ॥ 19 ॥
തദേവന്നിശ്ചയന്ദൃഷ്ടവാതത്ത്വമാസ്ഥായവിജ്വരഃ ।
യദിഹാനന്തരങ്കാര്യങ്കല്പ്യന്തദനുചിന്തയ ॥ 20 ॥
മുക്തവാക്യംവിക്രാന്തംരാജപുത്രംവിഭീഷണഃ ।
ഉവാചശോകസന്തപ്തോഭ്രാതുര്ഹിതമനന്തരമ് ॥ 21 ॥
യോഽയംവിമര്ദേഷ്വവിഭഗ്നപൂര്വഃസുരൈസ്സമസ്ഥേരപിവാസവേന ।
ഭവന്തമാസാദ്യരണേവിഭഗ്നോവേലാമിവാസാദ്യയഥാസമുദ്രഃ ॥ 22 ॥
അനേനദത്താനിവനീപകേഷുഭുക്താശ്ചഭോഗാനിഭൃതാശ്ചഭൃത്യാഃ ।
ധനാനിമിത്രേഷുസമര്പിതാനിവൈരാണ്യമിത്രേഷുനിപാതിതാനി ॥ 23 ॥
ഏഷോഹിതാഗ്നിശ്ചഃമഹാതപാശ്ചവേദാന്തഗഃകര്മസുചാഗ്യ്രശൂരഃ ।
ഏതസ്യയത്പ്രേതഗതസ്യകൃത്യന്തത്കര്തുമിച്ഛാമിതവപ്രസാദാത് ॥ 24 ॥
മരണാന്താനിവൈരാണിനിര്വൃത്തംവഃപ്രയോജനമ് ।
ക്രിയതാമസ്യസംസ്കാരോമമാപ്യേഷയഥാതവ ॥ 25 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ദ്വാദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha dvādaśādhikaśatatamassargaḥ |
bhrātarannihatandṛṣṭavāśayānannirjitaṃraṇe |
śokavegaparītātmāvilalāpavibhīṣaṇaḥ || 1 ||
vīra vikrānta vikhyāta pravīṇa nayakovida |
mahārhāśayanopetakiṃśeṣenihatobhuvi || 2 ||
vikṣipyadīrghauniśceṣṭaubhujāvaṅgabhūṣitau |
mukuṭenāpavṛttenabhāskarākāravarcasā || 3 ||
daṃvīrasamprāptaṃyanmayāpūrvamīritam |
kāmamohaparītasyayattannarucitantava || 4 ||
yannadarpātprahastovānendrajinnāparejanāḥ |
na kumbakarṇo'tirathonātikāyonarāntakaḥ || 5 ||
na svayantvamamanyethāstasyodarko'yamāgataḥ |
gatassetussunītīnāṅgatodharmasyavigrahaḥ || 6 ||
gatassattvasyasaṅkṣepaḥprastāvānāṅgatirgatā |
ādityaḥpatitobhūmaumagnastamasicandramāḥ || 7 ||
citrabhānuḥpraśāntārcirvyavasāyonirudyamaḥ |
asminnipatitevīre bhūmauśastrabhṛtāṃvare || 8 ||
saumitriṃ sattvasampannaṃ lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam |
vibhīṣaṇamimaṃ saumya laṅkāyāmabhiṣecaya || 9 ||
dhṛtipravālaḥprasahyāgyrapuṣpastapobalaśśauryanibaddhamūlaḥ |
raṇemahānrākṣasarājavṛkṣaḥsammarditorāghavamārutena || 10 ||
tejoviṣāṇaḥkulavaṃśavaṃśaḥkopaprasādāparagātrahastaḥ |
ikṣvākusiṃhāvagṛhītadehaḥsuptaḥkṣitaurāvaṇagandhahastī || 11 ||
parākramotsāhavijṛmbhitārcirniḥśvāsadhūmassvabalapratāpaḥ |
pratāpavānsamyatirākṣasāgnirvirvāpitorāmapayodhareṇa || 12 ||
siṃharakṣalāṅgūlakakudviṣāṇaḥparābhijidgandhanagandhahastī |
rakṣovṛṣaścāpalakarṇacakṣuḥkṣitīśvaravyāghrahato'vasannaḥ || 13 ||
vadantaṃhetumadvākyamparidṛṣṭārthaniścayam |
rāmaḥśokasamāviṣṭamityuvācavibhīṣaṇam || 14 ||
nāyaṃvinaṣṭoniśceṣṭassamarecaṇḍavikramaḥ |
atyunnatamahotsāhaḥpatito'yamaśaṅkitaḥ || 15 ||
naivaṃvinaṣṭāḥśocyantekṣatradharmavyavasthitāḥ |
vṛdhadimāśaṃsamānāyenipatantiraṇājire || 16 ||
yenasendrāstrayolokāstrāsitāyudhidhīmatā |
tasminkālasamāyukte na kālaḥpariśocitum || 17 ||
naikāntavijayoyuddhebhūtapūrvaḥkadācana |
parairāhanyatevīraḥparānvāhantisaṃyuge || 18 ||
sa tadrājyaṃ mahatprāpya rāmadattaṃ vibhīṣaṇaḥ |
prakṛtīḥ sāntyayitvā ca tato rāmamupāgamat || 19 ||
tadevanniścayandṛṣṭavātattvamāsthāyavijvaraḥ |
yadihānantaraṅkāryaṅkalpyantadanucintaya || 20 ||
muktavākyaṃvikrāntaṃrājaputraṃvibhīṣaṇaḥ |
uvācaśokasantaptobhrāturhitamanantaram || 21 ||
yo'yaṃvimardeṣvavibhagnapūrvaḥsuraissamastherapivāsavena |
bhavantamāsādyaraṇevibhagnovelāmivāsādyayathāsamudraḥ || 22 ||
anenadattānivanīpakeṣubhuktāścabhogānibhṛtāścabhṛtyāḥ |
dhanānimitreṣusamarpitānivairāṇyamitreṣunipātitāni || 23 ||
eṣohitāgniścaḥmahātapāścavedāntagaḥkarmasucāgyraśūraḥ |
etasyayatpretagatasyakṛtyantatkartumicchāmitavaprasādāt || 24 ||
maraṇāntānivairāṇinirvṛttaṃvaḥprayojanam |
kriyatāmasyasaṃskāromamāpyeṣayathātava || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dvādaśādhikaśatatamassargaḥ ||