📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.103 യുദ്ധകാണ്ഡ - ത്ര്യധികശതതമ സര്ഗഃ
6.103 Yuddhakanda - Tryadhikashatatama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ത്ര്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
ലക്ഷ്മണേനതുതദ്വാക്യമുക്തംശ്രുത്വാ സ രാഘവഃ ।
സന്ദധേപരവീരഘ്നോധനുരാദായവീര്യവാന് ॥ 1 ॥
രാവണായശരാനഘോരാന്വിസസര്ജചമൂമുഖേ ।
അധാന്യംരഥമാസ്ഥായരാവണോരാക്ഷസാധിപഃ ॥ 2 ॥
അഭ്യധാവതകാകുത്സ്ഥംസ്വര്ഭാനുരിവഭാസ്കരമ് ।
ദശഗ്രീവോരധസ്ഥസ്തുരാമംവജ്രോപമൈശ്ശരൈഃ ॥ 3 ॥
ആജഘാനമഹാശൈലന്ധാരാഭിരിവതോയദഃ ।
ദീപ്തപാവകസങ്കാശൈഃശരൈഃകാഞ്ചനഭൂഷണൈഃ ॥ 4 ॥
അഭ്യവര്ഷദ്രണരാമോദശഗ്രീവംസമാഹിതഃ ।
ഭൂമൌസ്ഥിതസ്യരാമസ്യരഥസ്ഥസ്യ ച രക്ഷസഃ ॥ 5 ॥
ന സമംയുദ്ധമിത്യാഹുര്ദേവഗന്ധര്വകിന്നരാഃ ।
തതോദേവവരര്ശ്രീമാന് ശ്രുത്വാതേഷാംവചോഽമൃതമ് ॥ 6 ॥
ആഹൂയമാതലിംശക്രോവചനഞ്ചേദമബ്രവീത് ।
രഥേനമമഭൂമിഷ്ഠംശീഘ്രംയാഹിരഘൂത്തമമ് ॥ 7 ॥
ആഹൂയഭൂതലംയാതഃകുരുദേവഹിതമ്മഹത് ।
ഇത്യുക്തോദേവരാജേനമാതലിര്ദേവസാരഥിഃ ॥ 8 ॥
പ്രണമ്യശിരസാദേവന്തതോവചനമബ്രവീത് ।
ശീഘ്രംയാസ്യാമിദേവേന്ദ്രസാരഥ്യം ച കരോമ്യഹമ് ॥ 9 ॥
തതോഹയൈശ്ചസമ്യോജ്യഹരിതൈഃസ്യന്ദനോത്തമമ് ।
തതഃകാഞ്ചനചിത്രാങ്ഗഃകിങ്കിണീശതഭൂഷിതഃ ॥ 10 ॥
തരുണാദിത്യസങ്കാശോവൈദൂര്യമയകൂബരഃ ।
സദശ്വൈഃകാഞ്ചനാപീഡൈര്യുക്തശ്ശ്വേതപ്രകീര്ണകൈഃ ॥ 11 ॥
ഹരിഭിഃസൂര്യസങ്കാശൈര്ഹേമജാലവിഭൂഷിതൈഃ ।
രുക്മവേണുധ്വജ്ശ്രീമന്ദേവരാജരഥോവരഃ ॥ 12 ॥
ദേവരാജേനന്ദിഷ്ടോരഥമാരുഹ്യമാതലിഃ ।
അഭ്യവര്തതകാകുത്സ്ഥമവതീര്യത്രിവഷ്ടപാത് ॥ 13 ॥
അബ്രവീച്ചതദാരാമംസപ്രതോദോരഥേസ്ഥിതഃ ।
പ്രാഞ്ജലിര്മാതലിര്വാക്യംസഹസ്രാക്ഷസ്യസാരഥിഃ ॥ 14 ॥
സഹസ്രാക്ഷേണകാകുത്ഥ്സരഥോഽയംവിജയായതേ ।
ദത്തസ്തവമഹാസത്ത്വശ്രീമന് ശത്രുനിബര്ഹണ ॥ 15 ॥
ഇദമൈന്ദ്രമ്മഹച്ചാപങ്കവചഞ്ചാനഗിസന്നിഭമ് ।
ശരാശ്ചാദിത്യസങ്കാശാഃശക്തിശ്ചവിമലാശിവാ ॥ 16 ॥
ശൂരോഽഹമിതി ചാത്മാനമവഗച്ഛസി ദുര്മതേ ।
നൈവ ലജ്ജാസ്തി തേ സീതാന് ചോരവദ്വ്യപകര്ഷതഃ ॥ 17 ॥
ഇത്യുക്തഃസമ്പരിക്രമ്യരഥന്തമഭിവാദ്യ ച ।
ആരുരോഹതദാരാമോലോകാന് ലക്ഷ്മവിരാജയന് ॥ 18 ॥
തദ്ഭഭൂവാദ്ഭുതംയുദ്ധന്തുമുലംരോമഹര്ഷണമ് ।
രാമസ്യ ച മഹാബാഹോരാവണസ്യ ച രക്ഷസഃ ॥ 19 ॥
സ ഗാന്ധര്വേണഗാന്ധര്വന്ദൈവന്ദൈവേനരാഘവഃ ।
അസ്ത്രംരാക്ഷസരാജസ്യജഘാനപരമാസ്ത്രവിത് ॥ 20 ॥
അസ്ത്രന്തുപരമങ്ഘോരംരാക്ഷസംരാക്ഷസാധിപഃ ।
സസര്ജപരമക്രുദ്ധഃപുനരേവനിശാചരഃ ॥ 21 ॥
തേരാവണധനുര്മുക്താഃശരാഃകാഞ്ചനഭൂഷണാഃ ।
അഭ്യവര്തന്തകാകുത്സ്ഥംസര്പാഭൂത്വാമഹാവിഷാഃ ॥ 22 ॥
തേദീപ്തവദനാദീപ്തംസമന്തോജ്വലനമ്മുഖൈഃ ।
രാമമേവാഭ്യവര്തന്തവ്യാദിതാസ്യാഭയാനകാഃ ॥ 23 ॥
തൈര്വാസുകിസമസ്പര്ശൈര്ദീപ്തഭോഗൈര്മഹാവിഷൈഃ ।
ദിശശ്ചസന്തതാസ്സര്വാപ്രദിശശ്ചസമാവൃതാഃ ॥ 24 ॥
താന് ദൃഷ്ടവാപന്നഗാന് രാമഃസമാപതതആഹവേ ।
അസ്ത്രങ്ഗാരുത്മതങ്ഘോരമ്പ്രാദുശ്ചക്രേഭയാവഹമ് ॥ 25 ॥
തേരാഘവധനുര്മുക്താരുക്മപുങ്ഖാഃശിഖിപ്രഭാഃ ।
സുപര്ണാഃകാഞ്ചനാഭൂത്വാവിചേരുഃസര്പശത്രവഃ ॥ 26 ॥
തേതാന്സര്വാന് ജഘ്നുസ്സര്പരൂപാന്മഹാജവാന് ।
സുപര്ണരൂപാരാമസ്യവിശിഖാഃകാമരൂപിണഃ ॥ 27 ॥
അസ്ത്രേപ്രതിഹതേക്രുദ്ധോരാവണോരാക്ഷസാധിപഃ ।
അഭ്യവര്ഷത്തദാരാമങ്ഘോരാഭിഃശരവൃഷ്ടിഭിഃ ॥ 28 ॥
തതശ്ശരസഹസ്രേണരാമമക്ലിഷ്ടകാരിണമ് ।
അര്ദയിത്വാശരൌഘേണമാതലിമ്പ്രത്യവിധ്യത ॥ 29 ॥
ചിച്ഛേദകേതുമുദ്ധിശ്യശരേണൈകേനരാവണഃ ।
പാതയിത്വാരഥോപസ്ഥേരഥാത്കേതും ച കാഞ്ചനമ് ॥ 30 ॥
ഐന്ദ്രാനപിജഘാനാശ്വാന്ശരജാലേനരാവണഃ ।
തദൃഷ്ട്വാസുമഹാതത്കര്മരാവണസ്യദുരാത്മനാഃ ।
വിഷേദുര്ദേവഗന്ധര്വാചാരണാദാനവൈസ്സഹ ॥ 31 ॥
രാമമാര്തന്തദാദൃഷ്ടവാസിദ്ധാശ്ചപരമര്ഷയഃ ।
വ്യഥിതാവാനരേന്ദ്രാശ്ചബഭൂവുസ്സവിഭീഷണാഃ ॥ 32 ॥
രാമചന്ദ്രമസന്ദൃഷ്ടവാഗ്രസ്തംരാവണരാഹുണാ ।
പ്രാജാത്യം ച നക്ഷത്രംരോഹിണീങ്കശശിനഃപ്രിയാമ് ॥ 33 ॥
സമാക്രമ്യബുധസ്തസ്ഥൌപ്രജാനാമശുഭാവഹഃ ।
സധൂമപരിവൃത്തോര്മിഃപ്രജ്വലന്നിവസാഗരഃ ॥ 34 ॥
ഉത്പപാതതദാക്രുദ്ധസ്സ്പൃശന്നിവദിവാകരമ് ।
ശസ്ത്രവര്ണസ്സുപരുഷോമന്ദരശ്മിദ്ദിവാകരഃ ॥ 35 ॥
അദൃശ്യതകബന്ധാങ്കഃസംസക്തോധൂമകേതുനാ ।
കോസലാനാം ച നക്ഷത്രംവ്യക്തമിന്ദ്രാഗ്നിദൈവതമ് ॥ 36 ॥
ആക്രമ്യാങ്ഗാരകസ്തസ്ഥൌവിശാഖാമപിചാമ്ബരേ ।
ദശാസ്യോവിംശതിഭുജഃപ്രഗൃഹീതശരാസനഃ ॥ 37 ॥
അദൃശാസ്യഃദശഗ്രീവഃമൈനാകഃപര്വതഃഇവ നിരസ്യമാനോരാമസ്തുദശഗ്രീവേണരക്ഷസാ ॥ 38 ॥
നാശക്നോദഭിസന്ധാതുംസായകാന്രണമൂര്ധനി ।
സഃകൃത്വാഭ്രുകുടിങ്ക്രുദ്ധഃകിഞ്ചിത്സമ്രക്തലോചനഃ ॥ 39 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ത്ര്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tryadhikaśatatamassargaḥ |
lakṣmaṇenatutadvākyamuktaṃśrutvā sa rāghavaḥ |
sandadheparavīraghnodhanurādāyavīryavān || 1 ||
rāvaṇāyaśarānaghorānvisasarjacamūmukhe |
adhānyaṃrathamāsthāyarāvaṇorākṣasādhipaḥ || 2 ||
abhyadhāvatakākutsthaṃsvarbhānurivabhāskaram |
daśagrīvoradhasthasturāmaṃvajropamaiśśaraiḥ || 3 ||
ājaghānamahāśailandhārābhirivatoyadaḥ |
dīptapāvakasaṅkāśaiḥśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ || 4 ||
abhyavarṣadraṇarāmodaśagrīvaṃsamāhitaḥ |
bhūmausthitasyarāmasyarathasthasya ca rakṣasaḥ || 5 ||
na samaṃyuddhamityāhurdevagandharvakinnarāḥ |
tatodevavararśrīmān śrutvāteṣāṃvaco'mṛtam || 6 ||
āhūyamātaliṃśakrovacanañcedamabravīt |
rathenamamabhūmiṣṭhaṃśīghraṃyāhiraghūttamam || 7 ||
āhūyabhūtalaṃyātaḥkurudevahitammahat |
ityuktodevarājenamātalirdevasārathiḥ || 8 ||
praṇamyaśirasādevantatovacanamabravīt |
śīghraṃyāsyāmidevendrasārathyaṃ ca karomyaham || 9 ||
tatohayaiścasamyojyaharitaiḥsyandanottamam |
tataḥkāñcanacitrāṅgaḥkiṅkiṇīśatabhūṣitaḥ || 10 ||
taruṇādityasaṅkāśovaidūryamayakūbaraḥ |
sadaśvaiḥkāñcanāpīḍairyuktaśśvetaprakīrṇakaiḥ || 11 ||
haribhiḥsūryasaṅkāśairhemajālavibhūṣitaiḥ |
rukmaveṇudhvajśrīmandevarājarathovaraḥ || 12 ||
devarājenandiṣṭorathamāruhyamātaliḥ |
abhyavartatakākutsthamavatīryatrivaṣṭapāt || 13 ||
abravīccatadārāmaṃsapratodorathesthitaḥ |
prāñjalirmātalirvākyaṃsahasrākṣasyasārathiḥ || 14 ||
sahasrākṣeṇakākutthsaratho'yaṃvijayāyate |
dattastavamahāsattvaśrīman śatrunibarhaṇa || 15 ||
idamaindrammahaccāpaṅkavacañcānagisannibham |
śarāścādityasaṅkāśāḥśaktiścavimalāśivā || 16 ||
śūro'hamiti cātmānamavagacchasi durmate |
naiva lajjāsti te sītān coravadvyapakarṣataḥ || 17 ||
ityuktaḥsamparikramyarathantamabhivādya ca |
ārurohatadārāmolokān lakṣmavirājayan || 18 ||
tadbhabhūvādbhutaṃyuddhantumulaṃromaharṣaṇam |
rāmasya ca mahābāhorāvaṇasya ca rakṣasaḥ || 19 ||
sa gāndharveṇagāndharvandaivandaivenarāghavaḥ |
astraṃrākṣasarājasyajaghānaparamāstravit || 20 ||
astrantuparamaṅghoraṃrākṣasaṃrākṣasādhipaḥ |
sasarjaparamakruddhaḥpunarevaniśācaraḥ || 21 ||
terāvaṇadhanurmuktāḥśarāḥkāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhyavartantakākutsthaṃsarpābhūtvāmahāviṣāḥ || 22 ||
tedīptavadanādīptaṃsamantojvalanammukhaiḥ |
rāmamevābhyavartantavyāditāsyābhayānakāḥ || 23 ||
tairvāsukisamasparśairdīptabhogairmahāviṣaiḥ |
diśaścasantatāssarvāpradiśaścasamāvṛtāḥ || 24 ||
tān dṛṣṭavāpannagān rāmaḥsamāpatataāhave |
astraṅgārutmataṅghoramprāduścakrebhayāvaham || 25 ||
terāghavadhanurmuktārukmapuṅkhāḥśikhiprabhāḥ |
suparṇāḥkāñcanābhūtvāviceruḥsarpaśatravaḥ || 26 ||
tetānsarvān jaghnussarparūpānmahājavān |
suparṇarūpārāmasyaviśikhāḥkāmarūpiṇaḥ || 27 ||
astrepratihatekruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ |
abhyavarṣattadārāmaṅghorābhiḥśaravṛṣṭibhiḥ || 28 ||
tataśśarasahasreṇarāmamakliṣṭakāriṇam |
ardayitvāśaraugheṇamātalimpratyavidhyata || 29 ||
cicchedaketumuddhiśyaśareṇaikenarāvaṇaḥ |
pātayitvārathopastherathātketuṃ ca kāñcanam || 30 ||
aindrānapijaghānāśvānśarajālenarāvaṇaḥ |
tadṛṣṭvāsumahātatkarmarāvaṇasyadurātmanāḥ |
viṣedurdevagandharvācāraṇādānavaissaha || 31 ||
rāmamārtantadādṛṣṭavāsiddhāścaparamarṣayaḥ |
vyathitāvānarendrāścababhūvussavibhīṣaṇāḥ || 32 ||
rāmacandramasandṛṣṭavāgrastaṃrāvaṇarāhuṇā |
prājātyaṃ ca nakṣatraṃrohiṇīṅkaśaśinaḥpriyām || 33 ||
samākramyabudhastasthauprajānāmaśubhāvahaḥ |
sadhūmaparivṛttormiḥprajvalannivasāgaraḥ || 34 ||
utpapātatadākruddhasspṛśannivadivākaram |
śastravarṇassuparuṣomandaraśmiddivākaraḥ || 35 ||
adṛśyatakabandhāṅkaḥsaṃsaktodhūmaketunā |
kosalānāṃ ca nakṣatraṃvyaktamindrāgnidaivatam || 36 ||
ākramyāṅgārakastasthauviśākhāmapicāmbare |
daśāsyoviṃśatibhujaḥpragṛhītaśarāsanaḥ || 37 ||
adṛśāsyaḥdaśagrīvaḥmainākaḥparvataḥiva nirasyamānorāmastudaśagrīveṇarakṣasā || 38 ||
nāśaknodabhisandhātuṃsāyakānraṇamūrdhani |
saḥkṛtvābhrukuṭiṅkruddhaḥkiñcitsamraktalocanaḥ || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tryadhikaśatatamassargaḥ ||