📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.6 സുന്ദരകാണ്ഡ - ഷഷ്ഠ സര്ഗഃ
5.6 Sundarakanda - Shashtha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷഷ്ഠസ്സര്ഗഃ ।
സ നികാമം വിമാനേഷു നിഷണ്ണഃ കാമരൂപധൃത് ।
വിചചാര പുനര്ലങ്കാം ലാഘവേന സമന്വിതഃ ॥ 1 ॥
ആസസാദാഥ ലക്ഷ്മീവാന്രാക്ഷസേന്ദ്രനിവേശനമ് ।
പ്രാകാരേണാര്കവര്ണേന ഭാസ്വരേണാഭിസമ്വൃതമ് ॥ 2 ॥
രക്ഷിതം രാക്ഷസൈര്ഘോരൈഃ സിംഹൈരിവ മഹദ്വനമ് ।
സമീക്ഷമാണോ ഭവനം ചകാശേ കപികുഞ്ജരഃ ॥ 3 ॥
രൂപ്യകോപഹിതൈ ശ്ചിത്രൈസ്തോരണൈര്ഹേമഭൂഷിതൈഃ ।
വിചിത്രാഭിശ്ച കക്ഷ്യാഭിര്ദ്വാരൈശ്ച രുചിരൈര്വൃതമ് ॥ 4 ॥
ഗജാസ്ഥിതൈര്മഹാമാത്രൈഃ ശൂരൈശ്ച വിഗതശ്രമൈഃ ।
ഉപസ്ഥിതമസംഹാര്യൈഃ ര്ഹയൈഃ സ്യന്ദനയായിഭിഃ ॥ 5 ॥
സിംഹവ്യാഘ്രതനുത്രാണൈര്ദാന്തകാഞ്ചനരാജതൈഃ ।
ഘോഷവദ്ഭിര്വിചിത്രൈശ്ച സദാ വിചരിതം രഥൈഃ ॥ 6 ॥
ബഹുരത്നസമാകീര്ണം പരാര്ഥ്യസനഭാജനമ് ।
മഹാരഥസമാവാസം മഹാരഥമഹാസ്വനമ് ॥ 7 ॥
ദൃശ്യൈശ്ച പരമോദാരൈസ്തൈസ്തൈശ്ച മൃഗപക്ഷിഭിഃ ।
വിവിധൈ ര്ബഹുസാഹസ്രൈഃ പരിപൂര്ണം സമന്തതഃ ॥ 8 ॥
വിനീതൈരന്തപാലൈശ്ച രക്ഷോഭിശ്ച സുരക്ഷിതമ് ।
മുഖ്യാഭിശ്ച വരസ്ത്രീഭിഃ പരിപൂര്ണം സമന്തതഃ ॥ 9 ॥
മുദിതപ്രമദാരത്നം രാക്ഷസേന്ദ്രനിവേശനമ് ।
വരാഭരണസംഹ്രാദൈഃ സമുദ്രസ്വനന്നിസ്വനമ് ॥ 10 ॥
തദ്രാജഗുണസമ്പന്നം മുഖ്യൈശ്ചാഗുരുചന്ദനൈഃ ।
മഹാജനൈഃ സമാകീര്ണാം സിംഹൈരിവ മഹദ്വനമ് ॥ 11 ॥
ഭേരീമൃദങ്ഗാഭിരുതം ശങ്ഖഘോഷനിനാദിതമ് ।
നിത്യാര്ചിതം പര്വഹുതം പൂജിതം രാക്ഷസൈഃ സദാ ॥ 12 ॥
സമുദ്രമിവ ഗമ്ഭീരം സമുദ്രമിവ നിസ്സ്വനമ് ।
മഹാത്മനോ മഹാദ്വേശ്മ മഹാരത്നപരിച്ഛദമ് ॥ 13 ॥
മഹാരത്നസമാകീര്ണം ദദര്ശ സ മഹാകപിഃ ।
വിരാജമാനം വപുഷാ ഗജാശ്വരഥസങ്കുലമ് ॥ 14 ॥
ലങ്കാഭരണമിത്യേവ സോഽമന്യത മഹാകപിഃ ।
ചചാര ഹനുമാംസ്തത്ര രാവണസ്യ സമീപതഃ ॥ 15 ॥
ഗൃഹാദ്ഗൃഹം രാക്ഷസാനാമുദ്യാനാനി ച വാനരഃ ।
വീക്ഷമാണോഽഹ്യസന്ത്രസ്തഃ പ്രാസാദാംശ്ച ചചാര സഃ ॥ 16 ॥
അവപ്ലുത്യ മഹാവേഗഃ പ്രഹസ്തസ്യ നിവേശനമ് ।
തതോഽന്യത്പുപ്ലുവേ വേശ്മ മഹാപാര്ശ്വസ്യ വീര്യവാന് ॥ 17 ॥
അഥ മേഘപ്രതീകാശം കുമ്ഭകര്ണനിവേശനമ് ।
വിഭീഷണസ്യ ച തദാ പുപ്ലുവേ സ മഹാകപിഃ ॥ 18 ॥
മഹോദരസ്യ ച ഗൃഹം വിരൂപാക്ഷസ്യ ചൈവ ഹി ।
വിദ്യുജ്ജിഹ്വസ്യ ഭവനം വിദ്യുന്മാലേസ്തഥൈവ ച ॥ 19 ॥
വജ്രദംഷ്ട്രസ്യ ച തഥാ പുപ്ലുവേ സ മഹാകപിഃ ।
ശുകസ്യ ച മഹാതേജാഃ സാരണസ്യ ച ധീമതഃ ॥ 20 ॥
തഥാ ചേന്ദ്രജിതോ വേശ്മ ജഗാമ ഹരിയൂഥപഃ ।
ജമ്ബുമാലേഃ സുമാലേശ്ച ജഗാമ ഹരിസത്തമഃ ॥ 21 ॥
രശ്മികേതോശ്ച ഭവനം സൂര്യകേതോസ്തഥൈവ ച ।
വജ്രകായസ്യ ച തഥാ പുപ്ലുവേ സ മഹാകപിഃ ॥ 22 ॥
ധൂമ്രാക്ഷസ്യ ച സമ്പാതേര്ഭവനം മാരുതാത്മജഃ ।
വിദ്യുദ്രൂപസ്യ ഭീമസ്യ ഘനസ്യ വിഘനസ്യ ച ॥ 23 ॥
ശുകനാസസ്യ വക്രസ്യ ശഠസ്യ വികടസ്യ ച ।
ബ്രഹ്മകര്ണസ്യ ദംഷ്ട്രസ്യ രോമശസ്യ ച രക്ഷസഃ ॥ 24 ॥
യുദ്ധോന്മത്തസ്യ മത്തസ്യ ധ്വജഗ്രീവസ്യ നാദിനഃ ।
വിദ്യുജ്ജിഹ്വേന്ദ്രജിഹ്വാനാം തഥാ ഹസ്തിമുഖസ്യ ച ॥ 25 ॥
കരാലസ്യ പിശാചസ്യ ശോണിത അക്ഷസ്യ ചൈവ ഹി ।
ക്രമമാണഃ ക്രമേണ ഏവ ഹനൂമാന് മാരുത ആത്മജഃ ॥ 26 ॥
തേഷു തേഷു മഹാര്ഹേഷു ഭവനേഷു മഹായശാഃ ।
തേഷാമൃദ്ധിമതാമൃദ്ധിം ദദര്ശ സ മഹാകപിഃ ॥ 27 ॥
സര്വേഷാം സമതിക്രമ്യ ഭവനാനി സമന്തതഃ ।
ആസസാദാഥ ലക്ഷ്മീവാന് രാക്ഷസേദ്രനിവേശനമ് ॥ 28 ॥
രാവണസ്യോപശായിന്യോ ദദര്ശ ഹരിസത്തമഃ ।
വിചരന്ഹരിശാര്ദൂലോ രാക്ഷസീര്വികൃതേക്ഷണാഃ ॥ 29 ॥
ശൂലമുദ്ഗരഹസ്താശ്ച ശക്തിതോമരധാരിണീഃ ।
ദദര്ശ വിവിധാന് ഗുല്മാന് തസ്യ രക്ഷഃപതേര്ഗൃഹേ ॥ 30 ॥
രാക്ഷസാംശ്ച മഹാകായാന്നാനാപ്രഹരണോദ്യതാന് ।
രക്താന് ശ്വേതാന് സിതാംശ്ചൈവ ഹരീംശ്ചാപി മഹാജവാന് ॥ 31 ॥
കുലീനാന് രൂപസമ്പന്നാന് ഗജാന്പരഗജാരുജാന് ।
നിഷ്ഠിതാന് ഗജശിക്ഷയാമൈരാവതസമാന്യുധി ॥ 32 ॥
നിഹന്ത്രൂന് പരസൈന്യാനാം ഗൃഹേ തസ്മിന് ദദര്ശ സഃ ।
ക്ഷരതശ്ച യഥാ മേഘാന് സ്രവതശ്ച യഥാ ഗിരീന് ॥ 33 ॥
മേഘസന്തതിനിര്ഘോഷാന് ദുര്ധര്ഷാന് സമരേ പരൈഃ ।
സഹസ്രം വാഹിനീസ്തത്ര ജാമ്ബൂനദപരിഷ്കൃതാഃ ॥ 34 ॥
ഹേമജാലപരിച്ഛന്നാസ്തരുണാദിത്യസന്നിഭാഃ ।
ദദര്ശ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ രാവണസ്യ നിവേശനേ ॥ 35 ॥
ശിബികാ വിവിധാകാരാഃ സ കപിര്മാരുതാത്മജഃ ।
ലതാഗൃഹാണി ചിത്രാണി ചിത്രശാലാഗൃഹാണി ച ॥ 36 ॥
ക്രീഡാഗൃഹാണി ചാന്യാനി ദാരുപര്വതകാനപി ।
കാമസ്യ ഗൃഹകം രമ്യം ദിവാഗൃഹകമേവ ച ॥ 37 ॥
ദദര്ശ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ രാവണസ്യ നിവേശനേ ।
സ മന്ദരഗിരിപ്രഖ്യം മയൂരസ്ഥാനസങ്കുലമ് ॥ 38 ॥
ധ്വജയഷ്ടിഭിരാകീര്ണം ദദര്ശ ഭവനോത്തമമ് ।
അനേകരത്നസങ്കീര്ണം നിധിജാലം സമന്തതഃ ॥ 39 ॥
ധീരനിഷ്ഠിതകര്മാന്തം ഗൃഹം ഭൂതപതേരിവ ।
അര്ചിര്ഭിശ്ചാപി രത്നാനാം തേജസാ രാവണസ്യ ച ॥ 40 ॥
വിരരാജാഥ തദ്വേശ്മ രശ്മിമാനിവ രശ്മിഭിഃ ।
ജാമ്ബൂനദമയാന്യേന ശയനാന്യാസനാനി ച ॥ 41 ॥
ഭാജനാനി ച മുഖ്യാനി ദദര്ശ ഹരിയൂഥപഃ ।
മധ്വാസവകൃതക്ലേദം മണിഭാജനസങ്കുലമ് ॥ 42 ॥
മനോരമമസമ്ബാധം കുബേരഭവനം യഥാ ।
നൂപുരാണാം ച ഘോഷേണ കാഞ്ചീനാം നിനദേന ച ॥ 43 ॥
മൃദങ്തലഘോഷൈശ്ച ഘോഷവദ്ഭിര്വിനാദിതമ് ।
പ്രാസാദസങ്ഘാതയുതം സ്ത്രീരത്നശതസങ്കുലമ് ॥ 44 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
sa nikāmaṃ vimāneṣu niṣaṇṇaḥ kāmarūpadhṛt |
vicacāra punarlaṅkāṃ lāghavena samanvitaḥ || 1 ||
āsasādātha lakṣmīvānrākṣasendraniveśanam |
prākāreṇārkavarṇena bhāsvareṇābhisamvṛtam || 2 ||
rakṣitaṃ rākṣasairghoraiḥ siṃhairiva mahadvanam |
samīkṣamāṇo bhavanaṃ cakāśe kapikuñjaraḥ || 3 ||
rūpyakopahitai ścitraistoraṇairhemabhūṣitaiḥ |
vicitrābhiśca kakṣyābhirdvāraiśca rucirairvṛtam || 4 ||
gajāsthitairmahāmātraiḥ śūraiśca vigataśramaiḥ |
upasthitamasaṃhāryaiḥ rhayaiḥ syandanayāyibhiḥ || 5 ||
siṃhavyāghratanutrāṇairdāntakāñcanarājataiḥ |
ghoṣavadbhirvicitraiśca sadā vicaritaṃ rathaiḥ || 6 ||
bahuratnasamākīrṇaṃ parārthyasanabhājanam |
mahārathasamāvāsaṃ mahārathamahāsvanam || 7 ||
dṛśyaiśca paramodāraistaistaiśca mṛgapakṣibhiḥ |
vividhai rbahusāhasraiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ || 8 ||
vinītairantapālaiśca rakṣobhiśca surakṣitam |
mukhyābhiśca varastrībhiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ || 9 ||
muditapramadāratnaṃ rākṣasendraniveśanam |
varābharaṇasaṃhrādaiḥ samudrasvanannisvanam || 10 ||
tadrājaguṇasampannaṃ mukhyaiścāgurucandanaiḥ |
mahājanaiḥ samākīrṇāṃ siṃhairiva mahadvanam || 11 ||
bherīmṛdaṅgābhirutaṃ śaṅkhaghoṣanināditam |
nityārcitaṃ parvahutaṃ pūjitaṃ rākṣasaiḥ sadā || 12 ||
samudramiva gambhīraṃ samudramiva nissvanam |
mahātmano mahādveśma mahāratnaparicchadam || 13 ||
mahāratnasamākīrṇaṃ dadarśa sa mahākapiḥ |
virājamānaṃ vapuṣā gajāśvarathasaṅkulam || 14 ||
laṅkābharaṇamityeva so'manyata mahākapiḥ |
cacāra hanumāṃstatra rāvaṇasya samīpataḥ || 15 ||
gṛhādgṛhaṃ rākṣasānāmudyānāni ca vānaraḥ |
vīkṣamāṇo'hyasantrastaḥ prāsādāṃśca cacāra saḥ || 16 ||
avaplutya mahāvegaḥ prahastasya niveśanam |
tato'nyatpupluve veśma mahāpārśvasya vīryavān || 17 ||
atha meghapratīkāśaṃ kumbhakarṇaniveśanam |
vibhīṣaṇasya ca tadā pupluve sa mahākapiḥ || 18 ||
mahodarasya ca gṛhaṃ virūpākṣasya caiva hi |
vidyujjihvasya bhavanaṃ vidyunmālestathaiva ca || 19 ||
vajradaṃṣṭrasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ |
śukasya ca mahātejāḥ sāraṇasya ca dhīmataḥ || 20 ||
tathā cendrajito veśma jagāma hariyūthapaḥ |
jambumāleḥ sumāleśca jagāma harisattamaḥ || 21 ||
raśmiketośca bhavanaṃ sūryaketostathaiva ca |
vajrakāyasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ || 22 ||
dhūmrākṣasya ca sampāterbhavanaṃ mārutātmajaḥ |
vidyudrūpasya bhīmasya ghanasya vighanasya ca || 23 ||
śukanāsasya vakrasya śaṭhasya vikaṭasya ca |
brahmakarṇasya daṃṣṭrasya romaśasya ca rakṣasaḥ || 24 ||
yuddhonmattasya mattasya dhvajagrīvasya nādinaḥ |
vidyujjihvendrajihvānāṃ tathā hastimukhasya ca || 25 ||
karālasya piśācasya śoṇita akṣasya caiva hi |
kramamāṇaḥ krameṇa eva hanūmān māruta ātmajaḥ || 26 ||
teṣu teṣu mahārheṣu bhavaneṣu mahāyaśāḥ |
teṣāmṛddhimatāmṛddhiṃ dadarśa sa mahākapiḥ || 27 ||
sarveṣāṃ samatikramya bhavanāni samantataḥ |
āsasādātha lakṣmīvān rākṣasedraniveśanam || 28 ||
rāvaṇasyopaśāyinyo dadarśa harisattamaḥ |
vicaranhariśārdūlo rākṣasīrvikṛtekṣaṇāḥ || 29 ||
śūlamudgarahastāśca śaktitomaradhāriṇīḥ |
dadarśa vividhān gulmān tasya rakṣaḥpatergṛhe || 30 ||
rākṣasāṃśca mahākāyānnānāpraharaṇodyatān |
raktān śvetān sitāṃścaiva harīṃścāpi mahājavān || 31 ||
kulīnān rūpasampannān gajānparagajārujān |
niṣṭhitān gajaśikṣayāmairāvatasamānyudhi || 32 ||
nihantrūn parasainyānāṃ gṛhe tasmin dadarśa saḥ |
kṣarataśca yathā meghān sravataśca yathā girīn || 33 ||
meghasantatinirghoṣān durdharṣān samare paraiḥ |
sahasraṃ vāhinīstatra jāmbūnadapariṣkṛtāḥ || 34 ||
hemajālaparicchannāstaruṇādityasannibhāḥ |
dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane || 35 ||
śibikā vividhākārāḥ sa kapirmārutātmajaḥ |
latāgṛhāṇi citrāṇi citraśālāgṛhāṇi ca || 36 ||
krīḍāgṛhāṇi cānyāni dāruparvatakānapi |
kāmasya gṛhakaṃ ramyaṃ divāgṛhakameva ca || 37 ||
dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane |
sa mandaragiriprakhyaṃ mayūrasthānasaṅkulam || 38 ||
dhvajayaṣṭibhirākīrṇaṃ dadarśa bhavanottamam |
anekaratnasaṅkīrṇaṃ nidhijālaṃ samantataḥ || 39 ||
dhīraniṣṭhitakarmāntaṃ gṛhaṃ bhūtapateriva |
arcirbhiścāpi ratnānāṃ tejasā rāvaṇasya ca || 40 ||
virarājātha tadveśma raśmimāniva raśmibhiḥ |
jāmbūnadamayānyena śayanānyāsanāni ca || 41 ||
bhājanāni ca mukhyāni dadarśa hariyūthapaḥ |
madhvāsavakṛtakledaṃ maṇibhājanasaṅkulam || 42 ||
manoramamasambādhaṃ kuberabhavanaṃ yathā |
nūpurāṇāṃ ca ghoṣeṇa kāñcīnāṃ ninadena ca || 43 ||
mṛdaṅtalaghoṣaiśca ghoṣavadbhirvināditam |
prāsādasaṅghātayutaṃ strīratnaśatasaṅkulam || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever