5.49 Sundarakanda - Ekonapanchasha Sargah

ॐ

5.49 സുന്ദരകാണ്ഡ - ഏകോനപഞ്ചാശ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।

അഥ ഏകോനപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।

തതസ്സ കര്മണാ തസ്യ വിസ്മിതോ ഭീമവിക്രമഃ ।

ഹനുമാന്രോഷതാമ്രാക്ഷോ രക്ഷോധിപമവൈക്ഷത ॥ 1 ॥

ഭ്രാജമാനം മഹാര്ഹേണ കാഞ്ചനേന വിരാജതാ ।

മുക്താജാലാവൃതേനാഥ മകുടേന മഹാദ്യുതിമ് ॥ 2 ॥

വജ്രസംയോഗസംയുക്തൈര്മഹാര്ഹമണിവിഗ്രഹൈഃ ।

ഹൈമൈരാഭരണൈശ്ചിത്രൈര്മനസേവ പ്രകല്പിതൈഃ ॥ 3 ॥

മഹാര്ഹക്ഷൌമസംവീതം രക്തചന്ദനരൂഷിതമ് ।

സ്വാനുലിപ്തം വിചിത്രാഭിര്വിവിധാഭിശ്ച ഭക്തിഭിഃ ॥ 4 ॥

വിചിത്രൈര്ദര്ശനീയൈശ്ച രക്താക്ഷൈര്ഭീമദര്ശനൈഃ ।

ദീപ്തതീക്ഷ്ണമഹാദംഷ്ട്രൈഃ പ്രലമ്ബദശനച്ഛദൈഃ ॥ 5 ॥

ശിരോഭിര്ദശഭിര്വീരം ഭ്രാജമാനം മഹൌജസമ് ।

നാനാവ്യാലസമാകീര്ണൈശ്ശിഖരൈരിവ മന്ദരമ് ॥ 6 ॥

നീലാഞ്ജനചയപ്രഖ്യം ഹാരേണോരസി രാജതാ ।

പൂര്ണചന്ദ്രാഭവക്ത്രേണ സബലാകമിവാമ്ബുദമ് ॥ 7 ॥

ബാഹുഭിര്ബദ്ധകേയൂരൈശ്ചന്ദനോത്തമരൂഷിതൈഃ ।

ഭ്രാജമാനാങ്ഗദൈഃ പീനൈഃ പഞ്ചശീര്ഷൈരിവോരഗൈഃ ॥ 8 ॥

മഹതിസ്ഫാടികേ ചിത്രേ രത്നസംയോഗസംസ്കൃതേ ।

ഉത്തമാസ്തരണാസ്തീര്ണേ സൂപവിഷ്ടം വരാസനേ ॥ 9 ॥

അലങ്കൃതാഭിരത്യര്ഥം പ്രമദാഭിഃ സമന്തതഃ ।

വാലവ്യജനഹസ്താഭിരാരാത്സമുപസേവിതമ് ॥ 10 ॥

ദുര്ധരേണ പ്രഹസ്തേന മഹാപാര്ശ്വേന രക്ഷസാ ।

മന്ത്രിഭിര്മന്ത്രതത്ത്വജ്ഞൈര്നികുമ്ഭേന ച മന്ത്രിണാ ॥ 11 ॥

സുഖോപവിഷ്ടം രക്ഷോഭിശ്ചതുര്ഭിര്ബലദര്പിതൈഃ ।

കൃത്സ്നം പരിവൃതം ലോകം ചതുര്ഭിരിവ സാഗരൈഃ ॥ 12 ॥

മന്ത്രിഭിര്മന്ത്രതത്ത്വജ്ഞൈരന്യൈശ്ച ശുഭബുദ്ധിഭിഃ ।

അന്വാസ്യമാനം രക്ഷോഭിഃ സുരൈരിവ സുരേശ്വരമ് ॥ 13 ॥

അപശ്യദ്രാക്ഷസപതിം ഹനുമാനതിതേജസമ് ।

വിഷ്ഠിതം മേരുശിഖരേ സതോയമിവ തോയദമ് ॥ 14 ॥

സ തൈസ്സമ്പീഡ്യമാനോഽപി രക്ഷോഭിര്ഭീമവിക്രമൈഃ ।

വിസ്മയം പരമം ഗത്വാ രക്ഷോധിപമവൈക്ഷത ॥ 15 ॥

ഭ്രാജമാനം തതോ ദൃഷ്ട്വാ ഹനുമാന്രാക്ഷസേശ്വരമ് ।

മനസാ ചിന്തയാമാസ തേജസാ തസ്യ മോഹിതഃ ॥ 16 ॥

അഹോ രൂപമഹോ ധൈര്യമഹോ സത്ത്വമഹോ ദ്യുതിഃ ।

അഹോ രാക്ഷസരാജസ്യ സര്വലക്ഷണയുക്തതാ ॥ 17 ॥

യദ്യധര്മോ ന ബലവാന് സ്യാദയം രാക്ഷസേശ്വരഃ ।

സ്യാദയം സുരലോകസ്യ സശക്രസ്യാപി രക്ഷിതാ ॥ 18 ॥

അസ്യ ക്രൂരൈര്നൃശംസൈശ്ച കര്മഭിര്ലോകകുത്സിതൈഃ ।

സര്വേ ബിഭ്യതി ഖല്വസ്മാല്ലോകാസ്സാമരദാനവാഃ ॥ 19 ॥

അയം ഹ്യുത്സഹതേ ക്രുദ്ധഃ കര്തുമേകാര്ണവം ജഗത് ।

ഇതി ചിന്താം ബഹുവിധാമകരോന്മതിമാന് ഹരിഃ ॥ 20 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ഏകോനപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha ekonapañcāśassargaḥ |

tatassa karmaṇā tasya vismito bhīmavikramaḥ |

hanumānroṣatāmrākṣo rakṣodhipamavaikṣata || 1 ||

bhrājamānaṃ mahārheṇa kāñcanena virājatā |

muktājālāvṛtenātha makuṭena mahādyutim || 2 ||

vajrasaṃyogasaṃyuktairmahārhamaṇivigrahaiḥ |

haimairābharaṇaiścitrairmanaseva prakalpitaiḥ || 3 ||

mahārhakṣaumasaṃvītaṃ raktacandanarūṣitam |

svānuliptaṃ vicitrābhirvividhābhiśca bhaktibhiḥ || 4 ||

vicitrairdarśanīyaiśca raktākṣairbhīmadarśanaiḥ |

dīptatīkṣṇamahādaṃṣṭraiḥ pralambadaśanacchadaiḥ || 5 ||

śirobhirdaśabhirvīraṃ bhrājamānaṃ mahaujasam |

nānāvyālasamākīrṇaiśśikharairiva mandaram || 6 ||

nīlāñjanacayaprakhyaṃ hāreṇorasi rājatā |

pūrṇacandrābhavaktreṇa sabalākamivāmbudam || 7 ||

bāhubhirbaddhakeyūraiścandanottamarūṣitaiḥ |

bhrājamānāṅgadaiḥ pīnaiḥ pañcaśīrṣairivoragaiḥ || 8 ||

mahatisphāṭike citre ratnasaṃyogasaṃskṛte |

uttamāstaraṇāstīrṇe sūpaviṣṭaṃ varāsane || 9 ||

alaṅkṛtābhiratyarthaṃ pramadābhiḥ samantataḥ |

vālavyajanahastābhirārātsamupasevitam || 10 ||

durdhareṇa prahastena mahāpārśvena rakṣasā |

mantribhirmantratattvajñairnikumbhena ca mantriṇā || 11 ||

sukhopaviṣṭaṃ rakṣobhiścaturbhirbaladarpitaiḥ |

kṛtsnaṃ parivṛtaṃ lokaṃ caturbhiriva sāgaraiḥ || 12 ||

mantribhirmantratattvajñairanyaiśca śubhabuddhibhiḥ |

anvāsyamānaṃ rakṣobhiḥ surairiva sureśvaram || 13 ||

apaśyadrākṣasapatiṃ hanumānatitejasam |

viṣṭhitaṃ meruśikhare satoyamiva toyadam || 14 ||

sa taissampīḍyamāno'pi rakṣobhirbhīmavikramaiḥ |

vismayaṃ paramaṃ gatvā rakṣodhipamavaikṣata || 15 ||

bhrājamānaṃ tato dṛṣṭvā hanumānrākṣaseśvaram |

manasā cintayāmāsa tejasā tasya mohitaḥ || 16 ||

aho rūpamaho dhairyamaho sattvamaho dyutiḥ |

aho rākṣasarājasya sarvalakṣaṇayuktatā || 17 ||

yadyadharmo na balavān syādayaṃ rākṣaseśvaraḥ |

syādayaṃ suralokasya saśakrasyāpi rakṣitā || 18 ||

asya krūrairnṛśaṃsaiśca karmabhirlokakutsitaiḥ |

sarve bibhyati khalvasmāllokāssāmaradānavāḥ || 19 ||

ayaṃ hyutsahate kruddhaḥ kartumekārṇavaṃ jagat |

iti cintāṃ bahuvidhāmakaronmatimān hariḥ || 20 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||