📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.27 സുന്ദരകാണ്ഡ - സപ്തവിംശ സര്ഗഃ
5.27 Sundarakanda - Saptavimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।
അഥ സപ്തവിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഇത്യുക്താസ്സീതയാ ഘോരം രാക്ഷസ്യഃ ക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ।
കാശ്ചിജ്ജഗ്മുസ്തദാഖ്യാതും രാവണസ്യ തരസ്വിനഃ ॥ 1 ॥
തതഃ സീതാമുപാഗമ്യ രാക്ഷസ്യോ ഘോരദര്ശനാഃ ।
പുനഃ പരുഷമേകാര്ഥമനര്ഥാര്ഥമഥാബ്രുവന് ॥ 2 ॥
അദ്യേദാനീം തവാനാര്യേ സീതേ പാപവിനിശ്ചയേ ।
രാക്ഷസ്യോ ഭക്ഷയിഷ്യന്തി മാംസമേതദ്യഥാസുഖമ് ॥ 3 ॥
സീതാം താഭിരനാര്യാഭിര്ദൃഷ്ടവാ സന്തര്ജിതാം തദാ ।
രാക്ഷസീ ത്രിജടാ വൃദ്ധാ ശയാനാ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 4 ॥
ആത്മാനം ഖാദതാനാര്യാ ന സീതാം ഭക്ഷയിഷ്യഥ ।
ജനകസ്യ സുതാമിഷ്ടാം സ്നുഷാം ദശരഥസ്യ ച ॥ 5 ॥
സ്വപ്നോ ഹ്യദ്യ മയാ ദൃഷ്ടോ ദാരുണോ രോമഹര്ഷണഃ ।
രാക്ഷസാനാമഭാവായ ഭര്തുരസ്യാ ഭവായ ച ॥ 6 ॥
ഏവമുക്താസ്ത്രിജടയാ രാക്ഷസ്യഃ ക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ।
സര്വാ ഏവാബ്രുവന്ഭീതാസ്ത്രിജടാം താമിദം വചഃ ॥ 7 ॥
കഥയസ്വ ത്വയാ ദൃഷ്ടഃ സ്വപ്നോഽയം കീദൃശോ നിശി ।
താസാം ശ്രുത്വാ തു വചനം രാക്ഷസീനാം മുഖാച്യുതമ് ॥ 8 ॥
ഉവച വചനം കാലേ ത്രിജടാ സ്വപ്നസംശ്രിതമ് ।
ഗജദന്തമയീം ദിവ്യാം ശിബികാമന്തരിക്ഷഗാമ് ॥ 9 ॥
യുക്താം ഹംസസഹസ്രേണ സ്വയമാസ്ഥായ രാഘവഃ ।
ശുക്ലമാല്യാമ്ബരധരോ ലക്ഷ്മണേന സഹാഗതഃ ॥ 10 ॥
സ്വപ്നേ ചാദ്യ മയാ ദൃഷ്ടാ സീതാ ശുക്ലാമ്ബരാവൃതാ ।
സാഗരേണ പരിക്ഷിപ്തം ശ്വേതം പര്വതമാസ്ഥിതാ ॥ 11 ॥
രാമേണ സങ്ഗതാ സീതാ ഭാസ്കരേണ പ്രഭാ യഥാ ।
രാഘവശ്ച മയാ ദൃഷ്ടശ്ചതുര്ദഷ്ട്രം മഹാഗജമ് ॥ 12 ॥
ആരൂഢ ശ്ശൈലസങ്കാശം ചചാര സഹലക്ഷ്മണഃ ।
തതസ്തൌ നരശാര്ദൂലൌ ദീപ്യമാനൌ സ്വതേജസാ ॥ 13 ॥
ശുക്ലമാല്യാമ്ബരധരൌ ജാനകീം പര്യുപസ്ഥിതൌ ।
തതസ്തസ്യ നഗസ്യാഗ്രേ ഹ്യാകാശസ്ഥസ്യ ദന്തിനഃ ॥ 14 ॥
ഭര്ത്രാ പരിഗൃഹീതസ്യ ജാനകീ സ്കന്ധമാശ്രിതാ ।
ഭര്തുരങ്കാത്സമുത്പത്യ തതഃ കമലലോചനാ ॥ 15 ॥
ചന്ദ്രസൂര്യൌ മയാ ദൃഷ്ടാ പാണിനാ പരിമാര്ജതീ ।
തതസ്താഭ്യാം കുമാരാഭ്യാമാസ്ഥിതഃ സ ഗജോത്തമഃ ॥ 16 ॥
സീതയാ ച വിശാലാക്ഷ്യാ ലങ്കായാ ഉപരിസ്ഥിതഃ ।
പാണ്ഡുരര്ഷഭയുക്തേന രഥേനാഷ്ടയുജാ സ്വയമ് ॥ 17 ॥
ഇഹോപയാതഃ കാകുത്സ്ഥ സ്സീതയാ സഹ ഭാര്യയാ ।
ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ സീതയാ സഹ വീര്യവാന് ॥ 18 ॥
ആരുഹ്യ പുഷ്പകം ദിവ്യം വിമാനം സൂര്യസന്നിഭമ് ।
ഉത്തരാം ദിശമാലോക്യ ജഗാമ പുരുഷോത്തമഃ ॥ 19 ॥
ഏവം സ്വപ്നേ മയാ ദൃഷ്ടോ രാമോ വിഷ്ണുപരാക്രമഃ ।
ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ സീതയാ സഹ രാഘവഃ ॥ 20 ॥
ന ഹി രാമോ മഹാതേജാശ്ശക്യോ ജേതും സുരാസുരൈഃ ।
രാക്ഷസൈര്വാപി ചാന്യൈര്വാ സ്വര്ഗഃ പാപജനൈരിവ ॥ 21 ॥
രാവണശ്ച മയാ ദൃഷ്ടഃ ക്ഷിതൌ തൈലസമുക്ഷിതഃ ।
രക്തവാസാഃ പിബന്മത്തഃ കരവീരകൃതസ്രജഃ ॥ 22 ॥
വിമാനാത്പുഷ്പകാദദ്യ രാവണഃ പതിതോ ഭുവി ।
കൃഷ്യമാണഃ സ്ത്രിയാ ദൃഷ്ടോ മുണ്ഡഃ കൃഷ്ണാമ്ബരഃ പുനഃ ॥ 23 ॥
രഥേന ഖരയുക്തേന രക്തമാല്യാനുലേപനഃ ।
പിപംസ്തൈലം ഹസന്നൃത്യന് ഭ്രാന്തചിത്താകുലേന്ദ്രിയഃ ॥ 24 ॥
ഗര്ദഭേന യയൌ ശീഘ്രം ദക്ഷിണാം ദിശമാസ്ഥിതഃ ।
പുനരേവ മയാ ദൃഷ്ടോ രാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ ॥ 25 ॥
പതിതോഽ വാക്ചിരാ രാ ഭൂമൌ ഗര്ദഭാദ്ഭയമോഹിതഃ ।
സഹസോത്ഥായ സമ്ഭ്രാന്തോ ഭയാര്തോ മദവിഹ്വലഃ ॥ 26 ॥
ഉന്മത്ത ഇവ ദിഗ്വാസാ ദുര്വാക്യം പ്രലപന്ബഹു ।
ദുര്ഗന്ധം ദുസ്സഹം ഘോരം തിമിരം നരകോപമമ് ॥ 27 ॥
മലപങ്കം പ്രവിശ്യാശു മഗ്നസ്തത്ര സ രാവണഃ ।
കണ്ഠേ ബദ്ധ്വാ ദശഗ്രീവം പ്രമദാ രക്തവാസിനീ ॥ 28 ॥
കാലീ കര്ദമലിപ്താങ്ഗീ ദിശം യാമ്യാം പ്രകര്ഷതി ।
ഏവം തത്ര മയാ ദൃഷ്ടഃ കുമ്ഭകര്ണോ നിശാചരഃ ॥ 29 ॥
രാവണസ്യ സുതാസ്സര്വേ ദൃഷ്ടാസ്തൈലസമുക്ഷിതാഃ ।
വരാഹേണ ദശഗ്രീവശ്ശിംശുമാരേണ ചേന്ദ്രജിത് ॥ 30 ॥
ഉഷ്ട്രേണ കുമ്ഭകര്ണശ്ച പ്രയാതാ ദക്ഷിണാം ദിശമ് ।
ഏകസ്തത്ര മയാ ദൃഷ്ടഃ ശ്വേതച്ഛത്രോ വിഭീഷണഃ ॥ 31 ॥
ശുക്ലമാല്യാമ്ബരധരഃ ശുക്ലഗന്ധാനുലേപനഃ ।
ശങ്ഖദുന്ധുഭിനിര്ഘോഷൈര്നൃത്തഗീതൈരലങ്കൃതഃ ॥ 32 ॥
ആരുഹ്യ ശൈലസങ്കാശം മേഘസ്തനിതനിസ്സ്വനമ് ।
ചതുര്ദന്തം ഗജം ദിവ്യമാസ്തേ തത്ര വിഭീഷണഃ ॥ 33 ॥
ചതുര്ഭിസ്സചിവൈഃ സാര്ഥം വൈഹായസമുപസ്ഥിതഃ ।
സമാജശ്ച മയാ ദൃഷ്ടോ ഗീതവാദിത്രനിഃസ്വനഃ ॥ 34 ॥
പിബതാം രക്തമാല്യാനാം രക്ഷസാം രക്തവാസസാമ് ।
ലങ്കാ ചേയം പുരീ രമ്യാ സവാജിരഥകുഞ്ജരാഃ ॥ 35 ॥
സാഗരേ പതിതാ ദൃഷ്ടാ ഭഗ്നഗോപുരതോരണാ ।
ലങ്കാ ദൃഷ്ടാ മയാ സ്വപ്നേ രാവണേനാഭിരക്ഷിതാ ॥ 36 ॥
ദഗ്ധാ രാമസ്യ ദൂതേന വാനരേണ തരസ്വിനാ ।
പീത്വാ തൈലം പ്രനൃത്താശ്ച പ്രഹസന്ത്യോ മഹാസ്വനാഃ ॥ 37 ॥
ലങ്കായാം ഭസ്മരൂക്ഷായാം സര്വാ രാക്ഷസസ്ത്രിയഃ ।
കുമ്ഭകര്ണാദയശ്ചേമേ സര്വേ രാക്ഷസപുങ്ഗവാഃ ॥ 38 ॥
രക്തം നിവസനം ഗൃഹ്യ പ്രവിഷ്ടാ ഗോമയഹ്രദേ ।
അപഗച്ഛത നശ്യധ്വം സീതാമാപ്നോതി രാഘവഃ ॥ 39 ॥
ഘാതയേത്പരമാമര്ഷീ യുഷ്മാന്സാര്ഥം ഹി രാക്ഷസൈഃ ।
പ്രിയാം ബഹുമതാം ഭാര്യാം വനവാസമനുവ്രതാമ് ॥ 40 ॥
ഭര്ത്സിതാം തര്ജിതാം വാപി നാനുമംസ്യതി രാഘവഃ ।
തദലം ക്രൂരവാക്യൈശ്ച സാന്ത്വമേവാഭിധീയതാമ് ॥ 41 ॥
അഭിയാചാമ വൈദേഹീമേതദ്ധി മമ രോചതേ ।
യസ്യാമേവംവിധഃ സ്വപ്നോ ദുഃഖിതായാം പ്രദൃശ്യതേ ॥ 42 ॥
സാ ദുഃഖൈര്വിവിധൈര്മുക്താ പ്രിയം പ്രാപ്നോത്യനുത്തമമ് ।
ഭര്ത്സിതാമപി യാചധ്വം രാക്ഷസ്യഃ കിം വിവക്ഷയാ ॥ 43 ॥
രാഘവാദ്ധി ഭയം ഘോരം രാക്ഷസാനാമുപസ്ഥിതമ് ।
പ്രണിപാതപ്രസന്നാ ഹി മൈഥിലീ ജനകാത്മജാ ॥ 44 ॥
അലമേഷാ പരിത്രാതും രാക്ഷസ്യോ മഹതോ ഭയാത് ।
അപി ചാസ്യാ വിശാലാക്ഷ്യാ ന കിഞ്ചിദുപലക്ഷയേ ॥ 45 ॥
വിരൂപമപി ചാങ്ഗേഷു സുസൂക്ഷ്മമപി ലക്ഷണമ് ।
ഛായാവൈഗുണ്യമാത്രം തു ശങ്കേ ദുഃഖമുപസ്ഥിതമ് ॥ 46 ॥
അദുഃഖാര്ഹാമിമാം ദേവീം വൈഹായസമുപസ്ഥിതാമ് ।
അര്ഥസിദ്ധിം തു വൈദേഹ്യാഃ പശ്യാമ്യഹമുപസ്ഥിതാമ് ॥ 47 ॥
രാക്ഷസേന്ദ്രവിനാശം ച വിജയം രാഘവസ്യ ച ।
നിമിത്തഭൂതമേതത്തു ശ്രോതുമസ്യാ മഹത്പ്രിയമ് ॥ 48 ॥
ദൃശ്യതേ ച സ്ഫുരച്ചക്ഷുഃ പദ്മപത്രമിവായതമ് ।
ഈഷച്ഛ ഹൃഷിതോ വാസ്യാ ദക്ഷിണായാ ഹ്യദക്ഷിണഃ ॥ 49 ॥
അകസ്മാദേവ വൈദേഹ്യാ ബാഹുരേകഃ പ്രകമ്പതേ ।
കരേണുഹസ്തപ്രതിമ സ്സവ്യശ്ചോരുരനുത്തമഃ ॥ 50 ॥
വേപമാനഃ സൂചയതി രാഘവം പുരതഃ സ്ഥിതമ് ।
പക്ഷീ ച ശാഖാനിലയം പ്രവിഷ്ടഃ പുനഃ പുനശ്ചോത്തമസാന്ത്വവാദീ ।
സുസ്വാഗതാം വാചമുദീരയാനഃ പുനഃ പുനശ്ചോദയതീവ ഹൃഷ്ടഃ ॥ 51 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ സപ്തവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha saptaviṃśassargaḥ |
ityuktāssītayā ghoraṃ rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
kāścijjagmustadākhyātuṃ rāvaṇasya tarasvinaḥ || 1 ||
tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyo ghoradarśanāḥ |
punaḥ paruṣamekārthamanarthārthamathābruvan || 2 ||
adyedānīṃ tavānārye sīte pāpaviniścaye |
rākṣasyo bhakṣayiṣyanti māṃsametadyathāsukham || 3 ||
sītāṃ tābhiranāryābhirdṛṣṭavā santarjitāṃ tadā |
rākṣasī trijaṭā vṛddhā śayānā vākyamabravīt || 4 ||
ātmānaṃ khādatānāryā na sītāṃ bhakṣayiṣyatha |
janakasya sutāmiṣṭāṃ snuṣāṃ daśarathasya ca || 5 ||
svapno hyadya mayā dṛṣṭo dāruṇo romaharṣaṇaḥ |
rākṣasānāmabhāvāya bharturasyā bhavāya ca || 6 ||
evamuktāstrijaṭayā rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
sarvā evābruvanbhītāstrijaṭāṃ tāmidaṃ vacaḥ || 7 ||
kathayasva tvayā dṛṣṭaḥ svapno'yaṃ kīdṛśo niśi |
tāsāṃ śrutvā tu vacanaṃ rākṣasīnāṃ mukhācyutam || 8 ||
uvaca vacanaṃ kāle trijaṭā svapnasaṃśritam |
gajadantamayīṃ divyāṃ śibikāmantarikṣagām || 9 ||
yuktāṃ haṃsasahasreṇa svayamāsthāya rāghavaḥ |
śuklamālyāmbaradharo lakṣmaṇena sahāgataḥ || 10 ||
svapne cādya mayā dṛṣṭā sītā śuklāmbarāvṛtā |
sāgareṇa parikṣiptaṃ śvetaṃ parvatamāsthitā || 11 ||
rāmeṇa saṅgatā sītā bhāskareṇa prabhā yathā |
rāghavaśca mayā dṛṣṭaścaturdaṣṭraṃ mahāgajam || 12 ||
ārūḍha śśailasaṅkāśaṃ cacāra sahalakṣmaṇaḥ |
tatastau naraśārdūlau dīpyamānau svatejasā || 13 ||
śuklamālyāmbaradharau jānakīṃ paryupasthitau |
tatastasya nagasyāgre hyākāśasthasya dantinaḥ || 14 ||
bhartrā parigṛhītasya jānakī skandhamāśritā |
bharturaṅkātsamutpatya tataḥ kamalalocanā || 15 ||
candrasūryau mayā dṛṣṭā pāṇinā parimārjatī |
tatastābhyāṃ kumārābhyāmāsthitaḥ sa gajottamaḥ || 16 ||
sītayā ca viśālākṣyā laṅkāyā uparisthitaḥ |
pāṇḍurarṣabhayuktena rathenāṣṭayujā svayam || 17 ||
ihopayātaḥ kākutstha ssītayā saha bhāryayā |
lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha vīryavān || 18 ||
āruhya puṣpakaṃ divyaṃ vimānaṃ sūryasannibham |
uttarāṃ diśamālokya jagāma puruṣottamaḥ || 19 ||
evaṃ svapne mayā dṛṣṭo rāmo viṣṇuparākramaḥ |
lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha rāghavaḥ || 20 ||
na hi rāmo mahātejāśśakyo jetuṃ surāsuraiḥ |
rākṣasairvāpi cānyairvā svargaḥ pāpajanairiva || 21 ||
rāvaṇaśca mayā dṛṣṭaḥ kṣitau tailasamukṣitaḥ |
raktavāsāḥ pibanmattaḥ karavīrakṛtasrajaḥ || 22 ||
vimānātpuṣpakādadya rāvaṇaḥ patito bhuvi |
kṛṣyamāṇaḥ striyā dṛṣṭo muṇḍaḥ kṛṣṇāmbaraḥ punaḥ || 23 ||
rathena kharayuktena raktamālyānulepanaḥ |
pipaṃstailaṃ hasannṛtyan bhrāntacittākulendriyaḥ || 24 ||
gardabhena yayau śīghraṃ dakṣiṇāṃ diśamāsthitaḥ |
punareva mayā dṛṣṭo rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 25 ||
patito' vākcirā rā bhūmau gardabhādbhayamohitaḥ |
sahasotthāya sambhrānto bhayārto madavihvalaḥ || 26 ||
unmatta iva digvāsā durvākyaṃ pralapanbahu |
durgandhaṃ dussahaṃ ghoraṃ timiraṃ narakopamam || 27 ||
malapaṅkaṃ praviśyāśu magnastatra sa rāvaṇaḥ |
kaṇṭhe baddhvā daśagrīvaṃ pramadā raktavāsinī || 28 ||
kālī kardamaliptāṅgī diśaṃ yāmyāṃ prakarṣati |
evaṃ tatra mayā dṛṣṭaḥ kumbhakarṇo niśācaraḥ || 29 ||
rāvaṇasya sutāssarve dṛṣṭāstailasamukṣitāḥ |
varāheṇa daśagrīvaśśiṃśumāreṇa cendrajit || 30 ||
uṣṭreṇa kumbhakarṇaśca prayātā dakṣiṇāṃ diśam |
ekastatra mayā dṛṣṭaḥ śvetacchatro vibhīṣaṇaḥ || 31 ||
śuklamālyāmbaradharaḥ śuklagandhānulepanaḥ |
śaṅkhadundhubhinirghoṣairnṛttagītairalaṅkṛtaḥ || 32 ||
āruhya śailasaṅkāśaṃ meghastanitanissvanam |
caturdantaṃ gajaṃ divyamāste tatra vibhīṣaṇaḥ || 33 ||
caturbhissacivaiḥ sārthaṃ vaihāyasamupasthitaḥ |
samājaśca mayā dṛṣṭo gītavāditraniḥsvanaḥ || 34 ||
pibatāṃ raktamālyānāṃ rakṣasāṃ raktavāsasām |
laṅkā ceyaṃ purī ramyā savājirathakuñjarāḥ || 35 ||
sāgare patitā dṛṣṭā bhagnagopuratoraṇā |
laṅkā dṛṣṭā mayā svapne rāvaṇenābhirakṣitā || 36 ||
dagdhā rāmasya dūtena vānareṇa tarasvinā |
pītvā tailaṃ pranṛttāśca prahasantyo mahāsvanāḥ || 37 ||
laṅkāyāṃ bhasmarūkṣāyāṃ sarvā rākṣasastriyaḥ |
kumbhakarṇādayaśceme sarve rākṣasapuṅgavāḥ || 38 ||
raktaṃ nivasanaṃ gṛhya praviṣṭā gomayahrade |
apagacchata naśyadhvaṃ sītāmāpnoti rāghavaḥ || 39 ||
ghātayetparamāmarṣī yuṣmānsārthaṃ hi rākṣasaiḥ |
priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ vanavāsamanuvratām || 40 ||
bhartsitāṃ tarjitāṃ vāpi nānumaṃsyati rāghavaḥ |
tadalaṃ krūravākyaiśca sāntvamevābhidhīyatām || 41 ||
abhiyācāma vaidehīmetaddhi mama rocate |
yasyāmevaṃvidhaḥ svapno duḥkhitāyāṃ pradṛśyate || 42 ||
sā duḥkhairvividhairmuktā priyaṃ prāpnotyanuttamam |
bhartsitāmapi yācadhvaṃ rākṣasyaḥ kiṃ vivakṣayā || 43 ||
rāghavāddhi bhayaṃ ghoraṃ rākṣasānāmupasthitam |
praṇipātaprasannā hi maithilī janakātmajā || 44 ||
alameṣā paritrātuṃ rākṣasyo mahato bhayāt |
api cāsyā viśālākṣyā na kiñcidupalakṣaye || 45 ||
virūpamapi cāṅgeṣu susūkṣmamapi lakṣaṇam |
chāyāvaiguṇyamātraṃ tu śaṅke duḥkhamupasthitam || 46 ||
aduḥkhārhāmimāṃ devīṃ vaihāyasamupasthitām |
arthasiddhiṃ tu vaidehyāḥ paśyāmyahamupasthitām || 47 ||
rākṣasendravināśaṃ ca vijayaṃ rāghavasya ca |
nimittabhūtametattu śrotumasyā mahatpriyam || 48 ||
dṛśyate ca sphuraccakṣuḥ padmapatramivāyatam |
īṣaccha hṛṣito vāsyā dakṣiṇāyā hyadakṣiṇaḥ || 49 ||
akasmādeva vaidehyā bāhurekaḥ prakampate |
kareṇuhastapratima ssavyaścoruranuttamaḥ || 50 ||
vepamānaḥ sūcayati rāghavaṃ purataḥ sthitam |
pakṣī ca śākhānilayaṃ praviṣṭaḥ punaḥ punaścottamasāntvavādī |
susvāgatāṃ vācamudīrayānaḥ punaḥ punaścodayatīva hṛṣṭaḥ || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptaviṃśassargaḥ ||