📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.23 സുന്ദരകാണ്ഡ - ത്രയോവിംശ സര്ഗഃ
5.23 Sundarakanda - Trayovimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।
അഥ ത്രയോവിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഇത്യുക്ത്വാ മൈഥിലീം രാജാ രാവണഃ ശത്രുരാവണഃ ।
സന്ദിശ്യ ച തതഃ സര്വാ രാക്ഷസീര്നിര്ജഗാമ ഹ ॥ 1 ॥
നിഷ്ക്രാന്തേ രാക്ഷസേന്ദ്രേ തു പുനരന്തഃപുരം ഗതേ ।
രാക്ഷസ്യോ ഭീമരൂപാസ്താഃ സീതാം സമഭിദുദ്രുവുഃ ॥ 2 ॥
തതഃ സീതാമുപാഗമ്യ രാക്ഷസ്യഃ ക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ।
പരം പരുഷയാ വാചാ വൈദേഹീമിദമബ്രുവന് ॥ 3 ॥
പൌലസ്ത്യസ്യ വരിഷ്ഠസ്യ രാവണസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ദശഗ്രീവസ്യ ഭാര്യാ ത്വം സീതേ ന ബഹുമന്യസേ ॥ 4 ॥
തതസ്ത്വേകജടാ നാമ രാക്ഷസീ വാക്യമബ്രവീത് ।
ആമന്ത്യ്ര ക്രോധാതാമ്രാക്ഷീ സീതാം കരതലോദരീമ് ॥ 5 ॥
പ്രജാപതീനാം ഷണ്ണാം തു ചതുര്ഥോ യഃ പ്രജാപതിഃ ।
മാനസോ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രഃ പുലസ്ത്യ ഇതി വിശ്രുതഃ ॥ 6 ॥
പുലസ്ത്യസ്യ തു തേജസ്വീ മഹര്ഷിര്മാനസഃ സുതഃ ।
നാമ്നാ സ വിശ്രവാ നാമ പ്രജാപതിസമപ്രഭഃ ॥ 7 ॥
തസ്യ പുത്രോ വിശാലാക്ഷി രാവണഃ ശത്രുരാവണഃ ।
തസ്യ ത്വം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ഭാര്യാ ഭവിതുമര്ഹസി ॥ 8 ॥
മയോക്തം ചാരുസര്വാങ്ഗിഃ വാക്യം കിം നാനുമന്യസേ ।
തതോ ഹരിജടാ നാമ രാക്ഷസീ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 9 ॥
വിവര്ത്യ നയനേ കോപാന്മാര്ജാരസദൃശേക്ഷണാ ।
യേന ദേവാസ്ത്രയസ്ത്രിംശദ്ദേവരാജശ്ച നിര്ജിതാഃ ॥ 10 ॥
തസ്യ ത്വം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ഭാര്യാ ഭവിതുമര്ഹസി ।
തതസ്തു പ്രഘസാ നാമ രാക്ഷസീ ക്രോധമൂര്ഛിതാ ॥ 11 ॥
ഭര്ത്സയന്തീ തദാ ഘോരമിദം വചനമബ്രവീത് ।
വീര്യോത്സിക്തസ്യ ശൂരസ്യ സങ്ഗ്രാമേഷു നിവര്തിനഃ ॥ 12 ॥
ബലിനോ വീര്യയുക്തസ്യ ഭാര്യാത്വം കിം ന ലപ്സ്യസേ ।
പ്രിയാം ബഹുമതാം ഭാര്യാം ത്യക്ത്വാ രാജാ മഹാബലഃ ॥ 13 ॥
സര്വാസാം ച മഹാഭാഗാം ത്വാമുപൈഷ്യതി രാവണഃ ।
സമൃദ്ധം സ്ത്രീസഹസ്രേണ നാനാരത്നോപശോഭിതമ് ॥ 14 ॥
അന്തഃപുരം സമുത്സൃജ്യ ത്വാമുപൈഷ്യതി രാവണഃ ।
അന്യാ തു വികടാ നാമ രാക്ഷസീ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 15 ॥
അസകൃദ്ദേവതാ യുദ്ധേ നാഗഗന്ധര്വദാനവാഃ ।
നിര്ജിതാഃ സമരേ യേന സ തേ പാര്ശ്വമുപാഗതഃ ॥ 16 ॥
തസ്യ സര്വസമൃദ്ധസ്യ രാവണസ്യ മഹാത്മനഃ ।
കിമദ്യ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ഭാര്യാത്വം നേച്ഛസേഽധമേ ॥ 17 ॥
തതസ്തു ദുര്മുഖീ നാമ രാക്ഷസീ വാക്യമബ്രവീത് ।
യസ്യ സൂര്യോ ന തപതി ഭീതോ യസ്യ ച മാരുതഃ ॥ 18 ॥
ന വാതി സ്മായതാപാങ്ഗേ കിം ത്വം തസ്യ ന തിഷ്ഠസി ।
പുഷ്പവൃഷ്ടിം ച തരവോ മുമുചുര്യസ്യ വൈ ഭയാത് ॥ 19 ॥
ശൈലാശ്ച സുഭ്രു പാനീയം ജലദാശ്ച യദേച്ഛതി ।
തസ്യ നൈരൃതരാജസ്യ രാജരാജസ്യ ഭാമിനി ॥ 20 ॥
കിം ത്വം ന കുരുഷേ ബുദ്ധിം ഭാര്യാര്ഥേ രാവണസ്യ ഹി ।
സാധു തേ തത്ത്വതോ ദേവി കഥിതം സാധു ഭാമിനി ॥ 21 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ത്രയോവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
ityuktvā maithilīṃ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |
sandiśya ca tataḥ sarvā rākṣasīrnirjagāma ha || 1 ||
niṣkrānte rākṣasendre tu punarantaḥpuraṃ gate |
rākṣasyo bhīmarūpāstāḥ sītāṃ samabhidudruvuḥ || 2 ||
tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
paraṃ paruṣayā vācā vaidehīmidamabruvan || 3 ||
paulastyasya variṣṭhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
daśagrīvasya bhāryā tvaṃ sīte na bahumanyase || 4 ||
tatastvekajaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt |
āmantyra krodhātāmrākṣī sītāṃ karatalodarīm || 5 ||
prajāpatīnāṃ ṣaṇṇāṃ tu caturtho yaḥ prajāpatiḥ |
mānaso brahmaṇaḥ putraḥ pulastya iti viśrutaḥ || 6 ||
pulastyasya tu tejasvī maharṣirmānasaḥ sutaḥ |
nāmnā sa viśravā nāma prajāpatisamaprabhaḥ || 7 ||
tasya putro viśālākṣi rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |
tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi || 8 ||
mayoktaṃ cārusarvāṅgiḥ vākyaṃ kiṃ nānumanyase |
tato harijaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 9 ||
vivartya nayane kopānmārjārasadṛśekṣaṇā |
yena devāstrayastriṃśaddevarājaśca nirjitāḥ || 10 ||
tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi |
tatastu praghasā nāma rākṣasī krodhamūrchitā || 11 ||
bhartsayantī tadā ghoramidaṃ vacanamabravīt |
vīryotsiktasya śūrasya saṅgrāmeṣu nivartinaḥ || 12 ||
balino vīryayuktasya bhāryātvaṃ kiṃ na lapsyase |
priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ tyaktvā rājā mahābalaḥ || 13 ||
sarvāsāṃ ca mahābhāgāṃ tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |
samṛddhaṃ strīsahasreṇa nānāratnopaśobhitam || 14 ||
antaḥpuraṃ samutsṛjya tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |
anyā tu vikaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 15 ||
asakṛddevatā yuddhe nāgagandharvadānavāḥ |
nirjitāḥ samare yena sa te pārśvamupāgataḥ || 16 ||
tasya sarvasamṛddhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
kimadya rākṣasendrasya bhāryātvaṃ necchase'dhame || 17 ||
tatastu durmukhī nāma rākṣasī vākyamabravīt |
yasya sūryo na tapati bhīto yasya ca mārutaḥ || 18 ||
na vāti smāyatāpāṅge kiṃ tvaṃ tasya na tiṣṭhasi |
puṣpavṛṣṭiṃ ca taravo mumucuryasya vai bhayāt || 19 ||
śailāśca subhru pānīyaṃ jaladāśca yadecchati |
tasya nairṛtarājasya rājarājasya bhāmini || 20 ||
kiṃ tvaṃ na kuruṣe buddhiṃ bhāryārthe rāvaṇasya hi |
sādhu te tattvato devi kathitaṃ sādhu bhāmini || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever