5.2 Sundarakanda - Dvitiya Sargah

ॐ

5.2 സുന്ദരകാണ്ഡ - ദ്വിതീയ സര്ഗഃ

Valmiki Malayalam

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।

അഥ ദ്വിതീയസ്സര്ഗഃ ।

സ സാഗരമനാദൃഷ്യമതിക്രമ്യ മഹാബലഃ ।

ത്രികൂടശിഖരേ ലങ്കാം സ്ഥിതാം സ്വസ്ഥോ ദദര്ശ ഹ ॥ 1 ॥

തതഃ പാദപമുക്തേന പുഷ്പവര്ഷേണ വീര്യവാന് ।

അഭിവൃഷ്ടഃ സ്ഥിതസ്തത്ര ബഭൌ പുഷ്പമയോ യഥാ ॥ 2 ॥

യോജനാനാം ശതം ശ്രീമാംസ്തീര്ത്വാപ്യുത്തമവിക്രമഃ ।

അനിഃശ്വസന് കപിസ്തത്ര ന ഗ്ലാനിമധിഗച്ഛതി ॥ 3 ॥

ശതാന്യഹം യോജനാനാം ക്രമേയം സുബഹൂന്യപി ।

കിം പുനഃ സാഗരസ്യാന്തം സങ്ഖ്യാതം ശതയോജനമ് ॥ 4 ॥

സ തു വീര്യവതാം ശ്രേഷ്ഠഃ പ്ലവതാമപി ചോത്തമഃ ।

ജഗാമ വേഗവാന് ലങ്കാം ലങ്ഘയിത്വാ മഹോദധിമ് ॥ 5 ॥

ശാദ്വലാനി ച നീലാനി ഗന്ധവന്തി വനാനി ച ।

ഗണ്ഡവന്തി ച മധ്യേന ജഗാമ നഗവന്തി ച ॥ 6 ॥

ശൈലാംശ്ച തരുസഞ്ഛന്നാന് വനാരാജീശ്ച പുഷ്പിതാഃ ।

അഭിചക്രാമ തേജസ്വീ ഹനുമാന് പ്ലവഗര്ഷഭഃ ॥ 7 ॥

സ തസ്മിന്നചലേ തിഷ്ഠന്വനാന്യുപവനാനി ച ।

സ നഗാഗ്രേ ച താം ലങ്കാം ദദര്ശ പവനാത്മജഃ ॥ 8 ॥

സരലാന് കര്ണികാരാംശ്ച ഖര്ജൂരാംശ്ച സുപുഷ്പിതാന് ।

പ്രിയാലൂന്മുചുലിന്ദാംശ്ച കുടജാന് കേതകാനപി ॥ 9 ॥

പ്രിയംങ്ഗൂന് ഗന്ധപൂര്ണാംശ്ച നീപാന് സപ്തച്ഛദാംസ്തഥാ ।

ആസനാന് കോവിദാരാംശ്ച കരവീരാംശ്ച പുഷ്പിതാന് ॥ 10 ॥

പുഷ്പഭാരനിബദ്ധാംശ്ച തഥാ മുകുലിതാനപി ।

പാദപാന് വിഹഗാകീര്ണാന് പവനാധൂതമസ്തകാന് ॥ 11 ॥

ഹംസകാരണ്ഡവാകീര്ണാ വാപീഃ പദ്മോത്മലായുതാഃ ।

ആക്രീഡാന് വിവിധാന് രമ്യാവന് വിവിധാംശ്ച ജലാശയാന് ॥ 12 ॥

സന്തതാന് വിവിധൈര്വൃക്ഷൈഃ സര്വര്തുഫലപുഷ്പിതൈഃ ।

ഉദ്യാനാനി ച രമ്യാണി ദദര്ശ കപികുഞ്ജരഃ ॥ 13 ॥

സമാസാദ്യ ച ലക്ഷ്മീവാന് ലങ്കാം രാവണപാലിതാമ് ।

പരിഖാഭിഃ സപദ്മാഭിഃ സോത്പലാഭിരലങ്കൃതാമ് ॥ 14 ॥

സീതാപഹരണാര്ഥേന രാവണേന സുരക്ഷിതാമ് ।

സമന്താദ്വിചരദ്ഭിശ്ച രാക്ഷസൈരുഗ്രധന്വിഭിഃ ॥ 15 ॥

കാഞ്ചനേനാവൃതാം രമ്യാം പ്രാകാരേണ മഹാപുരീമ് ।

ഗൃഹൈശ്ച ഗ്രഹസങ്കാശൈഃ ശാരദാമ്ബുദസന്നിഭൈഃ ॥ 16 ॥

പാണ്ഡുരാഭിഃ പ്രതോലീഭിരുച്ചാഭിരഭിസംവൃതാമ് ।

അട്ടാലകശതാകീര്ണാം പതാകാധ്വജമാലിനീമ് ॥ 17 ॥

തോരണൈഃ കാഞ്ചനൈര്ദിവ്യൈര്ലതാപങ്ത്കിവിചിത്രിതൈഃ ।

ദദര്ശ ഹനുമാന് ലങ്കാം ദിവി ദേവപുരീം യഥാ ॥ 18 ॥

ഗിരിമൂര്ധ്നിം സ്ഥിതാം ലങ്കാം പാണ്ഡുരൈര്ഭവനൈഃ ശുഭൈഃ ।

ദദര്ശ സ കപിശ്രേഷ്ഠഃ പുരമാകാശഗം യഥാ ॥ 19 ॥

പാലിതാം രാക്ഷസേന്ദ്രേണ നിര്മിതാം വിശ്വകര്മണാ ।

പ്ലവമാനമിവാകാശേ ദദര്ശ ഹനുമാന് പുരീമ് ॥ 20 ॥

വപ്രപ്രാകാരജഘനാം വിപുലാമ്ബുനവാമ്ബരാമ് ।

ശതഘ്നീശൂലകേശാന്താമട്ടാലകവതംസകാമ് ॥ 21 ॥

മനസേവ കൃതാം ലങ്കാം നിര്മിതാം വിശ്വകര്മണാ ।

ദ്വാരമുത്തരമാസാദ്യ ചിന്തയാമാസ വാനരഃ ॥ 22 ॥

കൈലാസശിഖരപ്രഖ്യാമാലിഖന്തീമിവാമ്ബരമ് ।

ഡീയമാനാമിവാകാശമുച്ഛ്രിതൈര്ഭവനോത്തമൈഃ ॥ 23 ॥

സമ്പൂര്ണാം രാക്ഷസൈര്ഘോരൈര്നാഗൈര്ഭോഗവതീമിവ ।

അചിന്ത്യാം സുകൃതാം സ്പഷ്ടാം കുബേരാധ്യുഷിതാം പുരാ ॥ 24 ॥

ദംഷ്ട്രിഭിര്ബഹുഭിഃ ശൂരൈഃ ശൂലപട്ടസപാണിഭിഃ ।

രക്ഷിതാം രാക്ഷസൈര്ഘോരൈര്ഗുഹാമാശീവിഷൈരിവ ॥ 25 ॥

തസ്യാശ്ച മഹതീം ഗുപ്തിം സാഗരം ച നിരീക്ഷ്യ സഃ ।

രാവണം ച രിപും ഘോരം ചിന്തയാമാസ വാനരഃ ॥ 26 ॥

ആഗത്യാപീഹ ഹരയോ ഭവിഷ്യന്തി നിരര്ഥകാഃ ।

ന ഹി യുദ്ധേന വൈ ലങ്കാ ശക്യാ ജേതും സുരൈരപി ॥ 27 ॥

ഇമാം തു വിഷമാം ദുര്ഗാം ലങ്കാം രാവണപാലിതാമ് ।

പ്രാപ്യാപി സ മഹാബാഹുഃ കിം കരിഷ്യതി രാഘവഃ ॥ 28 ॥

അവകാശോ നസാന്ത്വസ്യ രാക്ഷസേഷ്വഭിഗമ്യതേ ।

ന ദാനസ്യ ന ഭേദസ്യ നൈവ യുദ്ധസ്യ ദൃശ്യതേ ॥ 29 ॥

ചതുര്ണാമേവ ഹി ഗതിര്വാനരാണാം മഹാത്മനാമ് ।

വാലിപുത്രസ്യ നീലസ്യ മമ രാജ്ഞശ്ച ധീമതഃ ॥ 30 ॥

യാവജ്ജാനാമി വൈദേഹീം യദി ജീവതി വാ ന വാ ।

തത്രൈവ ചിന്തയിഷ്യാമി ദൃഷ്ട്വാ താം ജനകാത്മജാമ് ॥ 31 ॥

തതഃ സ ചിന്തയാമാസ മുഹൂര്തം കപികുഞ്ജരഃ ।

ഗിരിശൃങ്ഗേ സ്ഥിതസ്തസ്മിന് രാമസ്യാഭ്യുദയേ രതഃ ॥ 32 ॥

അനേന രൂപേണ മയാ ന ശക്യാ രക്ഷസാം പുരീ ।

പ്രവേഷ്ടും രാക്ഷസൈര്ഗുപ്താ ക്രൂരൈര്ബലസമന്വിതൈഃ ॥ 33 ॥

ഉഗ്രൌജസോ മഹാവീര്യാ ബലവന്തശ്ച രാക്ഷസാഃ ।

വഞ്ചനീയാ മയാ സര്വേ ജാനകീം പരിമാര്ഗതാ ॥ 34 ॥

ലക്ഷ്യാലക്ഷ്യേണ രൂപേണ രാത്രൌ ലങ്കാ പുരീ മയാ ।

പ്രവേഷ്ടും പ്രാപ്തകാലം മേ കൃത്യം സാധയിതും മഹത് ॥ 35 ॥

താം പുരീം താദൃശീം ദൃഷ്ട്വാ ദുരാധര്ഷാം സുരാസുരൈഃ ।

ഹനുമാന് ചിന്തയാമാസ വിനിശ്ചിത്യ മുഹുര്മുഹുഃ ॥ 36 ॥

കേനോപായേന പശ്യേയം മൈഥിലീം ജനകാത്മജാമ് ।

അദൃഷ്ടോ രാക്ഷസേന്ദ്രേണ രാവണേന ദുരാത്മനാ ॥ 37 ॥

ന വിനശ്യേത്കഥം കാര്യം രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ ।

ഏകാമേകശ്ച വശ്യേയം രഹിതേ ജനകാത്മജാമ് ॥ 38 ॥

ഭൂതാശ്ചാര്ഥാ വിപദ്യന്തേ ദേശകാലവിരോധിതാഃ ।

വിക്ലബം ദൂതമാസാദ്യ തമഃ സൂര്യോദയേ യഥാ ॥ 39 ॥

അര്ഥാനര്ഥാന്തരേ ബുദ്ധിര്നിശ്ചിതാപി ന ശോഭതേ ।

ഘാതയന്തി ഹി കാര്യാണി ദൂതാഃ പണ്ഡിതമാനിനഃ ॥ 40 ॥

ന വിനശ്യേത്കഥം കാര്യം വൈക്ലബ്യം ന കഥം ഭവേത് ।

ലങ്ഘനം ച സമുദ്രസ്യ കഥം നു ന വൃഥാ ഭവേത് ॥ 41 ॥

മയി ദൃഷ്ടേ തു രക്ഷോഭീ രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ ।

ഭവേദ്വ്യര്ഥമിദം കാര്യം രാവണാനര്ഥമിച്ഛതഃ ॥ 42 ॥

ന ഹി ശക്യം ക്വചിത് സ്ഥാതുമവിജ്ഞാതേന രാക്ഷസൈഃ ।

അപി രാക്ഷസരൂപേണ കിമുതാന്യേന കേനചിത് ॥ 43 ॥

വായുരപ്യത്ര നാജ്ഞാതശ്ചരേദിതി മതിര്മമ ।

ന ഹ്യ സ്ത്യവിദിതം കിഞ്ചിദ്രാക്ഷസാനാം ബലീയസാമ് ॥ 44 ॥

ഇഹാഹം യദി തിഷ്ഠാമി സ്വേന രൂപേണ സംവൃതഃ ।

വിനാശമുപയാസ്യാമി ഭര്തുരര്ഥശ്ച ഹീയതേ ॥ 45 ॥

തദഹം സ്വേന രൂപേണ രജന്യാം ഹ്രസ്വതാം ഗതഃ ।

ലങ്കാമഭിപതിഷ്യാമി രാഘവസ്യാര്ഥസിദ്ധയേ ॥ 46 ॥

രാവണസ്യ പുരീം രാത്രൌ പ്രവിശ്യ സുദുരാസദാമ് ।

വിചിന്വന് ഭവനം സര്വം ദ്രക്ഷ്യാമി ജനകാത്മജാമ് ॥ 47 ॥

ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ഹനുമാന് സൂര്യസ്യാസ്തമയം കപിഃ ।

ആചകാങ്ക്ഷേ തദാ വീരോ വൈദേഹ്യാ ദര്ശനോത്സുകഃ ॥ 48 ॥

സൂര്യേ ചാസ്തം ഗതേ രാത്രൌ ദേഹം സങ്ക്ഷിപ്യ മാരുതിഃ ।

പൃഷദംശകമാത്രഃ സന് ബഭൂവാദ്ഭുതദര്ശനഃ ॥ 49 ॥

പ്രദോഷകാലേ ഹനുമാംസ്തൂര്ണമുത്പ്ലുത്യ വീര്യവാന് ।

പ്രവിവേശ പുരീം രമ്യാം സുവിഭക്തമഹാപഥാമ് ॥ 50 ॥

പ്രാസാദമാലാവിതതാം സ്തമ്ഭൈഃ കാഞ്ചനരാജതൈഃ ।

ശാതകുമ്ഭമയൈര്ജാലൈര്ഗന്ഥര്വനഗരോപമാമ് ॥ 51 ॥

സപ്തഭൌമാഷ്ടഭൌമൈശ്ച സ ദദര്ശ മഹാപുരീമ് ।

തലൈഃ സ്ഫാടികസങ്കീര്ണൈഃ കാര്തസ്വരവിഭൂഷിതൈഃ ॥ 52 ॥

വൈഡൂര്യമണിചിത്രൈശ്ച മുക്താജാലവിഭൂഷിതൈഃ ।

തലൈഃ ശുശുഭിരേ താനി ഭവനാന്യത്ര രക്ഷസാമ് ॥ 53 ॥

കാഞ്ചനാനി ച ചിത്രാണി തോരണാനി ച രക്ഷസാമ് ।

ലങ്കാമുദ്യോതയാമാസുഃ സര്വതഃ സമലങ്കൃതാമ് ॥ 54 ॥

അചിന്ത്യാമദ്ഭുതാകാരാം ദൃഷ്ടവാ ലങ്കാം മഹാകപിഃ ।

ആസീദ്വിഷണ്ണോ ഹൃഷ്ടശ്ച വൈദേഹ്യാ ദര്ശനോത്സുകഃ ॥ 55 ॥

സ പാണ്ഡുരാവിദ്ധവിമാനമാലിനീം മഹാര്ഹജാമ്ബൂനദജാലതോരണാമ് ।

യശസ്വിനീം രാവണബാഹുപാലിതാം ക്ഷപാചരൈര്ഭീമബലൈഃ സമാവൃതാമ് ॥ 56 ॥

ചന്ദ്രോഽപി സാചിവ്യമിവാസ്യ കുര്വംസ്താരാഗണൈര്മധ്യഗതോ വിരാജന് ।

ജ്യോത്സ്നാവിതാനേന വിതത്യ ലോക മുത്തിഷ്ഠതേ നൈകസഹസ്രരശ്മിഃ ॥ 57 ॥

ശങ്ഖപ്രഭം ക്ഷീരമൃണാലവര്ണ മുദ്ഗച്ഛമാനം വ്യവഭാസമാനമ് ।

ദദര്ശ ചന്ദ്രം സ ഹരിപ്രവീരഃ പോപ്ലൂയമാനം സരസീവ ഹംസമ് ॥ 58 ॥

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ദ്വിതീയസ്സര്ഗഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha dvitīyassargaḥ |

sa sāgaramanādṛṣyamatikramya mahābalaḥ |

trikūṭaśikhare laṅkāṃ sthitāṃ svastho dadarśa ha || 1 ||

tataḥ pādapamuktena puṣpavarṣeṇa vīryavān |

abhivṛṣṭaḥ sthitastatra babhau puṣpamayo yathā || 2 ||

yojanānāṃ śataṃ śrīmāṃstīrtvāpyuttamavikramaḥ |

aniḥśvasan kapistatra na glānimadhigacchati || 3 ||

śatānyahaṃ yojanānāṃ krameyaṃ subahūnyapi |

kiṃ punaḥ sāgarasyāntaṃ saṅkhyātaṃ śatayojanam || 4 ||

sa tu vīryavatāṃ śreṣṭhaḥ plavatāmapi cottamaḥ |

jagāma vegavān laṅkāṃ laṅghayitvā mahodadhim || 5 ||

śādvalāni ca nīlāni gandhavanti vanāni ca |

gaṇḍavanti ca madhyena jagāma nagavanti ca || 6 ||

śailāṃśca tarusañchannān vanārājīśca puṣpitāḥ |

abhicakrāma tejasvī hanumān plavagarṣabhaḥ || 7 ||

sa tasminnacale tiṣṭhanvanānyupavanāni ca |

sa nagāgre ca tāṃ laṅkāṃ dadarśa pavanātmajaḥ || 8 ||

saralān karṇikārāṃśca kharjūrāṃśca supuṣpitān |

priyālūnmuculindāṃśca kuṭajān ketakānapi || 9 ||

priyaṃṅgūn gandhapūrṇāṃśca nīpān saptacchadāṃstathā |

āsanān kovidārāṃśca karavīrāṃśca puṣpitān || 10 ||

puṣpabhāranibaddhāṃśca tathā mukulitānapi |

pādapān vihagākīrṇān pavanādhūtamastakān || 11 ||

haṃsakāraṇḍavākīrṇā vāpīḥ padmotmalāyutāḥ |

ākrīḍān vividhān ramyāvan vividhāṃśca jalāśayān || 12 ||

santatān vividhairvṛkṣaiḥ sarvartuphalapuṣpitaiḥ |

udyānāni ca ramyāṇi dadarśa kapikuñjaraḥ || 13 ||

samāsādya ca lakṣmīvān laṅkāṃ rāvaṇapālitām |

parikhābhiḥ sapadmābhiḥ sotpalābhiralaṅkṛtām || 14 ||

sītāpaharaṇārthena rāvaṇena surakṣitām |

samantādvicaradbhiśca rākṣasairugradhanvibhiḥ || 15 ||

kāñcanenāvṛtāṃ ramyāṃ prākāreṇa mahāpurīm |

gṛhaiśca grahasaṅkāśaiḥ śāradāmbudasannibhaiḥ || 16 ||

pāṇḍurābhiḥ pratolībhiruccābhirabhisaṃvṛtām |

aṭṭālakaśatākīrṇāṃ patākādhvajamālinīm || 17 ||

toraṇaiḥ kāñcanairdivyairlatāpaṅtkivicitritaiḥ |

dadarśa hanumān laṅkāṃ divi devapurīṃ yathā || 18 ||

girimūrdhniṃ sthitāṃ laṅkāṃ pāṇḍurairbhavanaiḥ śubhaiḥ |

dadarśa sa kapiśreṣṭhaḥ puramākāśagaṃ yathā || 19 ||

pālitāṃ rākṣasendreṇa nirmitāṃ viśvakarmaṇā |

plavamānamivākāśe dadarśa hanumān purīm || 20 ||

vapraprākārajaghanāṃ vipulāmbunavāmbarām |

śataghnīśūlakeśāntāmaṭṭālakavataṃsakām || 21 ||

manaseva kṛtāṃ laṅkāṃ nirmitāṃ viśvakarmaṇā |

dvāramuttaramāsādya cintayāmāsa vānaraḥ || 22 ||

kailāsaśikharaprakhyāmālikhantīmivāmbaram |

ḍīyamānāmivākāśamucchritairbhavanottamaiḥ || 23 ||

sampūrṇāṃ rākṣasairghorairnāgairbhogavatīmiva |

acintyāṃ sukṛtāṃ spaṣṭāṃ kuberādhyuṣitāṃ purā || 24 ||

daṃṣṭribhirbahubhiḥ śūraiḥ śūlapaṭṭasapāṇibhiḥ |

rakṣitāṃ rākṣasairghorairguhāmāśīviṣairiva || 25 ||

tasyāśca mahatīṃ guptiṃ sāgaraṃ ca nirīkṣya saḥ |

rāvaṇaṃ ca ripuṃ ghoraṃ cintayāmāsa vānaraḥ || 26 ||

āgatyāpīha harayo bhaviṣyanti nirarthakāḥ |

na hi yuddhena vai laṅkā śakyā jetuṃ surairapi || 27 ||

imāṃ tu viṣamāṃ durgāṃ laṅkāṃ rāvaṇapālitām |

prāpyāpi sa mahābāhuḥ kiṃ kariṣyati rāghavaḥ || 28 ||

avakāśo nasāntvasya rākṣaseṣvabhigamyate |

na dānasya na bhedasya naiva yuddhasya dṛśyate || 29 ||

caturṇāmeva hi gatirvānarāṇāṃ mahātmanām |

vāliputrasya nīlasya mama rājñaśca dhīmataḥ || 30 ||

yāvajjānāmi vaidehīṃ yadi jīvati vā na vā |

tatraiva cintayiṣyāmi dṛṣṭvā tāṃ janakātmajām || 31 ||

tataḥ sa cintayāmāsa muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ |

giriśṛṅge sthitastasmin rāmasyābhyudaye rataḥ || 32 ||

anena rūpeṇa mayā na śakyā rakṣasāṃ purī |

praveṣṭuṃ rākṣasairguptā krūrairbalasamanvitaiḥ || 33 ||

ugraujaso mahāvīryā balavantaśca rākṣasāḥ |

vañcanīyā mayā sarve jānakīṃ parimārgatā || 34 ||

lakṣyālakṣyeṇa rūpeṇa rātrau laṅkā purī mayā |

praveṣṭuṃ prāptakālaṃ me kṛtyaṃ sādhayituṃ mahat || 35 ||

tāṃ purīṃ tādṛśīṃ dṛṣṭvā durādharṣāṃ surāsuraiḥ |

hanumān cintayāmāsa viniścitya muhurmuhuḥ || 36 ||

kenopāyena paśyeyaṃ maithilīṃ janakātmajām |

adṛṣṭo rākṣasendreṇa rāvaṇena durātmanā || 37 ||

na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ rāmasya viditātmanaḥ |

ekāmekaśca vaśyeyaṃ rahite janakātmajām || 38 ||

bhūtāścārthā vipadyante deśakālavirodhitāḥ |

viklabaṃ dūtamāsādya tamaḥ sūryodaye yathā || 39 ||

arthānarthāntare buddhirniścitāpi na śobhate |

ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ || 40 ||

na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ vaiklabyaṃ na kathaṃ bhavet |

laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet || 41 ||

mayi dṛṣṭe tu rakṣobhī rāmasya viditātmanaḥ |

bhavedvyarthamidaṃ kāryaṃ rāvaṇānarthamicchataḥ || 42 ||

na hi śakyaṃ kvacit sthātumavijñātena rākṣasaiḥ |

api rākṣasarūpeṇa kimutānyena kenacit || 43 ||

vāyurapyatra nājñātaścarediti matirmama |

na hya styaviditaṃ kiñcidrākṣasānāṃ balīyasām || 44 ||

ihāhaṃ yadi tiṣṭhāmi svena rūpeṇa saṃvṛtaḥ |

vināśamupayāsyāmi bharturarthaśca hīyate || 45 ||

tadahaṃ svena rūpeṇa rajanyāṃ hrasvatāṃ gataḥ |

laṅkāmabhipatiṣyāmi rāghavasyārthasiddhaye || 46 ||

rāvaṇasya purīṃ rātrau praviśya sudurāsadām |

vicinvan bhavanaṃ sarvaṃ drakṣyāmi janakātmajām || 47 ||

iti sañcintya hanumān sūryasyāstamayaṃ kapiḥ |

ācakāṅkṣe tadā vīro vaidehyā darśanotsukaḥ || 48 ||

sūrye cāstaṃ gate rātrau dehaṃ saṅkṣipya mārutiḥ |

pṛṣadaṃśakamātraḥ san babhūvādbhutadarśanaḥ || 49 ||

pradoṣakāle hanumāṃstūrṇamutplutya vīryavān |

praviveśa purīṃ ramyāṃ suvibhaktamahāpathām || 50 ||

prāsādamālāvitatāṃ stambhaiḥ kāñcanarājataiḥ |

śātakumbhamayairjālairgantharvanagaropamām || 51 ||

saptabhaumāṣṭabhaumaiśca sa dadarśa mahāpurīm |

talaiḥ sphāṭikasaṅkīrṇaiḥ kārtasvaravibhūṣitaiḥ || 52 ||

vaiḍūryamaṇicitraiśca muktājālavibhūṣitaiḥ |

talaiḥ śuśubhire tāni bhavanānyatra rakṣasām || 53 ||

kāñcanāni ca citrāṇi toraṇāni ca rakṣasām |

laṅkāmudyotayāmāsuḥ sarvataḥ samalaṅkṛtām || 54 ||

acintyāmadbhutākārāṃ dṛṣṭavā laṅkāṃ mahākapiḥ |

āsīdviṣaṇṇo hṛṣṭaśca vaidehyā darśanotsukaḥ || 55 ||

sa pāṇḍurāviddhavimānamālinīṃ mahārhajāmbūnadajālatoraṇām |

yaśasvinīṃ rāvaṇabāhupālitāṃ kṣapācarairbhīmabalaiḥ samāvṛtām || 56 ||

candro'pi sācivyamivāsya kurvaṃstārāgaṇairmadhyagato virājan |

jyotsnāvitānena vitatya loka muttiṣṭhate naikasahasraraśmiḥ || 57 ||

śaṅkhaprabhaṃ kṣīramṛṇālavarṇa mudgacchamānaṃ vyavabhāsamānam |

dadarśa candraṃ sa haripravīraḥ poplūyamānaṃ sarasīva haṃsam || 58 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||