📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.13 സുന്ദരകാണ്ഡ - ത്രയോദശ സര്ഗഃ
5.13 Sundarakanda - Trayodasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।
അഥ ത്രയോദശസ്സര്ഗഃ ।
വിമാനാത്തു സുസമ്ക്രമ്യ പ്രാകാരം ഹരിയൂഥപഃ ।
ഹനുമാന്വേഗവാനാസീദ്യഥാ വിദ്യുദ്ഘനാന്തരേ ॥ 1 ॥
സമ്പരിക്രമ്യ ഹനുമാന്രാവണസ്യ നിവേശനാത് ।
അദൃഷ്ട്വാ ജാനകീം സീതാമബ്രവീദ്വചനം കപിഃ ॥ 2 ॥
ഭൂയിഷ്ഠം ലോലിതാ ലങ്കാ രാമസ്യ ചരതാ പ്രിയമ് ।
ന ഹി പശ്യാമി വൈദേഹീം സീതാം സര്വാങ്ഗശോഭനാമ് ॥ 3 ॥
പല്വലാനി തടാകാനി സരാംസി സരിതസ്തഥാ ।
നദ്യോഽനൂപവനാന്താശ്ച ദുര്ഗാശ്ച ധരണീധരാഃ ॥ 4 ॥
ലോലിതാ വസുധാ സര്വാ ന തു പശ്യാമി ജാനകീമ് ।
ഇഹ സമ്പാതിനാ സീതാ രാവണസ്യ നിവേശനേ ॥ 5 ॥
ആഖ്യാതാ ഗൃധ്രരാജേന ന ച പശ്യാമി താമഹമ് ।
കിം നു സീതാഽഥ വൈദേഹീ മൈഥിലീ ജനകാത്മജാ ॥ 6 ॥
ഉപതിഷ്ഠേത വിവശാ രാവണം ദുഷ്ടചാരിണമ് ।
ക്ഷിപ്രമുത്പതതോ മന്യേ സീതാമാദായ രക്ഷസഃ ॥ 7 ॥
ബിഭ്യതോ രാമബാണാനാമന്തരാ പതിതാ ഭവേത് ।
അഥവാ ഹ്രിയമാണായാഃ പഥി സിദ്ധനിഷേവിതേ ॥ 8 ॥
മന്യേ പതിതമാര്യായാ ഹൃദയം പ്രേക്ഷ്യ സാഗരമ് ।
രാവണസ്യോരുവേഗേന ഭുജാഭ്യാം പീഡിതേന ച ॥ 9 ॥
തയാ മന്യേ വിശാലാക്ഷ്യാ ത്യക്തം ജീവിതമാര്യയാ ।
ഉപര്യുപരി വാ നൂനം സാഗരം ക്രമതസ്തദാ ॥ 10 ॥
വിവേഷ്ടമാനാ പതിതാ സാഗരേ ജനകാത്മജാ ।
അഹോ ക്ഷുദ്രേണ വാഽനേന രക്ഷന്തീ ശീലമാത്മനഃ ॥ 11 ॥
അബന്ധുര്ഭക്ഷിതാ സീതാ രാവണേന തപസ്വിനീ ।
അഥവാ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ പത്നീഭിരസിതേക്ഷണാ ॥ 12 ॥
അദുഷ്ടാ ദുഷ്ടഭാവാഭിര്ഭക്ഷിതാ സാ ഭവിഷ്യതി ।
സമ്പൂര്ണചന്ദ്രപ്രതിമം പദ്മപത്രനിഭേക്ഷണമ് ॥ 13 ॥
രാമസ്യ ധ്യായതീ വക്ത്രം പഞ്ചത്വം കൃപണാ ഗതാ ।
ഹാ രാമ ലക്ഷ്മണേത്യേവം ഹാഽയോധ്യേ ചേതി മൈഥിലീ ॥ 14 ॥
വിലപ്യ ബഹു വൈദേഹീ ന്യസ്തദേഹാ ഭവിഷ്യതി ।
അഥവാ നിഹിതാ മന്യേ രാവണസ്യ നിവേശനേ ॥ 15 ॥
നൂനം ലാലപ്യതേ സീതാ പഞ്ജരസ്ഥേവ ശാരികാ ।
ജനകസ്യ സുതാ സീതാ രാമപത്നീ സുമധ്യമാ ॥ 16 ॥
കഥമുത്പലപത്രാക്ഷീ രാവണസ്യ വശം വ്രജേത് ।
വിനഷ്ടാ വാ പ്രണഷ്ടാ വാ മൃതാ വാ ജനകാത്മജാ ॥ 17 ॥
രാമസ്യ പ്രിയഭാര്യസ്യ ന നിവേദയിതും ക്ഷമമ് ।
നിവേദ്യമാനേ ദോഷസ്സ്യാദ്ദോഷസ്സ്യാദനിവേദനേ ॥ 18 ॥
കഥം നു ഖലു കര്തവ്യം വിഷമം പ്രതിഭാതി മേ ।
അസ്മിന്നേവങ്ഗതേ കാര്യേ പ്രാപ്തകാലം ക്ഷമം ച കിമ് ॥ 19 ॥
ഭവേദിതി മതം ഭൂയോ ഹനുമാന്പ്രവിചാരയത് ।
യദി സീതാമദൃഷ്ട്വാഽഹം വാനരേന്ദ്രപുരീമിതഃ ॥ 20 ॥
ഗമിഷ്യാമി തതഃ കോ മേ പുരുഷാര്ഥോ ഭവിഷ്യതി ।
മമേദം ലങ്ഘനം വ്യര്ഥം സാഗരസ്യ ഭവിഷ്യതി ॥ 21 ॥
പ്രവേശശ്ചൈവ ലങ്കായാഃ രാക്ഷസാനാം ച ദര്ശനമ് ।
കിം മാം വക്ഷ്യതി സുഗ്രീവോ ഹരയോ വാ സമാഗതാഃ ॥ 22 ॥
കിഷ്കിന്ധാം സമനുപ്രാപ്തം തൌ വാ ദശരഥാത്മജൌ ।
ഗത്വാ തു യദി കാകുത്സ്ഥം വക്ഷ്യാമി പരമപ്രിയമ് ॥ 23 ॥
ന ദൃഷ്ടേതി മയാ സീതാ തതസ്തക്ഷ്യതി ജീവിതമ് ।
പരുഷം ദാരുണം ക്രൂരം തീക്ഷ്ണമിന്ദ്രിയതാപനമ് ॥ 24 ॥
സീതാനിമിത്തം ദുര്വാക്യം ശ്രുത്വാ സ ന ഭവിഷ്യതി ।
തം തു കൃച്ഛ്രഗതം ദൃഷ്ട്വാ പഞ്ചത്വഗതമാനസമ് ॥ 25 ॥
ഭൃശാനുരക്തോ മേധാവീ ന ഭവിഷ്യതി ലക്ഷ്മണഃ ।
വിനഷ്ടൌ ഭ്രാതരൌ ശ്രുത്വാ ഭരതോഽപി മരിഷ്യതി ॥ 26 ॥
ഭരതം ച മൃതം ദൃഷ്ട്വാ ശത്രുഘ്നോ ന ഭവിഷ്യതി ।
പുത്രാന്മൃതാന്സമീക്ഷ്യാഥ ന ഭവിഷ്യന്തി മാതരഃ ॥ 27 ॥
കൌസല്യാ ച സുമിത്രാ ച കൈകേയീ ച ന സംശയഃ ।
കൃതജ്ഞസ്സത്യസന്ധശ്ച സുഗ്രീവഃ പ്ലവഗാധിപഃ ॥ 28 ॥
രാമം തഥാ ഗതം ദൃഷ്ട്വാ തതസ്ത്യക്ഷ്യതി ജീവിതമ് ।
ദുര്മനാ വ്യഥിതാ ദീനാ നിരാനന്ദാ തപസ്വിനീ ॥ 29 ॥
പീഡിതാ ഭര്തൃശോകേന രുമാ ത്യക്ഷ്യതി ജീവിതമ് ।
വാലിജേന തു ദുഃഖേന പീഡിതാ ശോകകര്ശിതാ ॥ 30 ॥
പഞ്ചത്വം ച ഗതേ രാജ്ഞി താരാഽപി ന ഭവിഷ്യതി ।
മാതാപിത്രോര്വിനാശേന സുഗ്രീവവ്യസനേന ച ॥ 31 ॥
കുമാരോഽപ്യങ്ഗദഃ കസ്മാദ്ധാരയിഷ്യതി ജീവിതമ് ।
ഭര്തൃജേന തു ദുഃഖേന ഹ്യഭിഭൂതാ വനൌകസഃ ॥ 32 ॥
ശിരാംസ്യഭിഹനിഷ്യന്തി തലൈര്മുഷ്ടിഭിരേവ ച ।
സാന്ത്വേനാനുപ്രദാനേന മാനേന ച യശസ്വിനാ ॥ 33 ॥
ലാലിതാഃ കപിരാജേന പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യന്തി വാനരാഃ ।
ന വനേഷു ന ശൈലേഷു ന നിരോധേഷു വാ പുനഃ ॥ 34 ॥
ക്രീഡാമനുഭവിഷ്യന്തി സമേത്യ കപികുഞ്ജരാഃ ।
സപുത്രദാരാസ്സാമാത്യാ ഭര്തൃവ്യസനപീഡിതാഃ ॥ 35 ॥
ശൈലാഗ്രേഭ്യഃ പതിഷ്യന്തി സമേഷു വിഷമേഷു ച ।
വിഷമുദ്ബന്ധനം വാപി പ്രവേശം ജ്വലനസ്യ വാ ॥ 36 ॥
ഉപവാസമഥോ ശസ്ത്രം പ്രചരിഷ്യന്തി വാനരാഃ ।
ഘോരമാരോദനം മന്യേ ഗതേ മയി ഭവിഷ്യതി ॥ 37 ॥
ഇക്ഷ്വാകുകുലനാശശ്ച നാശശ്ചൈവ വനൌകസാമ് ।
സോഽഹം നൈവ ഗമിഷ്യാമി കിഷ്കിന്ധാം നഗരീമിതഃ ॥ 38 ॥
ന ച ശക്ഷ്യാമ്യഹം ദ്രഷ്ടും സുഗ്രീവം മൈഥിലീം വിനാ ।
മയ്യഗച്ഛതി ചേഹസ്ഥേ ധര്മാത്മാനൌ മഹാരഥൌ ॥ 39 ॥
ആശയാ തൌ ധരിഷ്യേതേ വാനരാശ്ച മനസ്വിനഃ ।
ഹസ്താദാനോ മുഖാദാനോ നിയതോ വൃക്ഷമൂലികഃ ॥ 40 ॥
വാനപ്രസ്ഥോ ഭവിഷ്യാമി ഹ്യദൃഷ്ട്വാ ജനകാത്മജാമ് ।
സാഗരാനൂപജേ ദേശേ ബഹുമൂലഫലോദകേ ॥ 41 ॥
ചിതാം കൃത്വാ പ്രവേക്ഷ്യാമി സമിദ്ധമരണീസുതമ് ।
ഉപവിഷ്ടസ്യ വാ സമ്യഗ്ലിങ്ഗിനീം സാധയിഷ്യതഃ ॥ 42 ॥
ശരീരം ഭക്ഷയിഷ്യന്തി വായസാഃ ശ്വാപദാനി ച ।
ഇദം മഹര്ഷിഭിര്ദൃഷ്ടം നിര്യാണമിതി മേ മതിഃ ॥ 43 ॥
സമ്യഗാപഃ പ്രവേക്ഷ്യാമി ന ചേത്പശ്യാമി ജാനകീമ് ।
സുജാതമൂലാ സുഭഗാ കീര്തിമാലാ യശസ്വിനീ ॥ 44 ॥
പ്രഭഗ്നാ ചിരരാത്രീയം മമ സീതാമപശ്യതഃ ।
താപസോ വാ ഭവിഷ്യാമി നിയതോ വൃക്ഷമൂലികഃ ॥ 45 ॥
നേതഃ പ്രതിഗമിഷ്യാമി താമദൃഷ്ട്വാസിതേക്ഷണാമ് ।
യദീതഃ പ്രതിഗച്ഛാമി സീതാമനധിഗമ്യ താമ് ॥ 46 ॥
അങ്ഗദസ്സഹ തൈസ്സര്വൈര്വാനരൈര്ന ഭവിഷ്യതി ।
വിനാശേ ബഹവോ ദോഷാ ജീവന് ഭദ്രാണി പശ്യതി ॥ 47 ॥
തസ്മാത്പ്രാണാന് ധരിഷ്യാമി ധ്രുവോ ജീവിതസങ്ഗമഃ ।
ഏവം ബഹുവിധം ദുഃഖം മനസാ ധരായന്മുഹുഃ ॥ 48 ॥
നാധ്യഗച്ഛത്തദാ പാരം ശോകസ്യ കപികുഞ്ചരഃ ।
രാവണം വാ വധിഷ്യാമി ദശഗ്രീവം മഹാബലമ് ॥ 49 ॥
കാമമസ്തു ഹൃതാ സീതാ പ്രത്യാചീര്ണം ഭവിഷ്യതി ।
അഥവൈനം സമുത്ക്ഷിപ്യ ഉപര്യുപരി സാഗരമ് ॥ 50 ॥
രാമായോപഹരിഷ്യാമി പശും പശുപതേരിവ ।
ഇതി ചിന്താം സമാപന്നഃ സീതാമനധിഗമ്യ താമ് ॥ 51 ॥
ധ്യാനശോകപരീതാത്മാ ചിന്തയാമാസ വാനരഃ ।
യാവത്സീതാം ഹി പശ്യാമി രാമപത്നീം യശസ്വിനീമ് ॥ 52 ॥
താവദേതാം പുരീം ലങ്കാം വിചിനോമി പുനഃ പുനഃ ।
സമ്പാതിവചനാച്ചാപി രാമം യദ്യാനയാമ്യഹമ് ॥ 53 ॥
അപശ്യന് രാഘവോ ഭാര്യാം നിര്ധഹേത്സര്വവാനരാന് ।
ഇഹൈവ നിയതാഹാരോ വത്സ്യാമി നിയതേന്ദ്രിയഃ ॥ 54 ॥
ന മത്കൃതേ വിനശ്യേയുഃ സര്വേ തേ നരവാനരാഃ ।
അശോകവനികാ ചേയം ദൃശ്യതേ യാ മഹാദ്രുമാ ॥ 55 ॥
ഇമാമധിഗമിഷ്യാമി ന ഹീയം വിചിതാ മയാ ।
വസൂന്രുദ്രാംസ്തഥാഽദിത്യാനശ്വിനൌ മരുതോഽപി ച ॥ 56 ॥
നമസ്കൃത്വാ ഗമിഷ്യാമി രക്ഷസാം ശോകവര്ധനഃ ।
ജിത്വാ തു രാക്ഷസാന് സര്വാനിക്ഷ്വാകുകുലനന്ദിനീമ് ॥ 57 ॥
സമ്പ്രദാസ്യാമി രാമായ യഥാ സിദ്ധിം തപസ്വിനേ ।
സഃ മുഹൂര്തമിവ ധ്യാത്വാ ചിന്താവഗ്രഥിതേന്ദ്രിയഃ ॥ 58 ॥
ഉദതിഷ്ഠന്മഹാതേജാ ഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ ।
നമോഽസ്തു രാമായ സലക്ഷ്മണായ ദേവ്യൈ ച തസ്യൈ ജനകാത്മജായൈ ।
നമോഽസ്തു രുദ്രേന്ദ്രയമാനിലേഭ്യോ നമോഽസ്തു ചന്ദ്രാര്കമരുദ്ഗണേഭ്യഃ ॥ 59 ॥
സ തേഭ്യസ്തു നമസ്കൃത്യ സുഗ്രീവായ ച മാരുതിഃ ।
ദിശസ്സര്വാസ്സമാലോക്യ ഹ്യശോകവനികാം പ്രതി ॥ 60 ॥
സ ഗത്വാ മനസാ പൂര്വമശോകവനികാം ശുഭാമ് ।
ഉത്തരം ചിന്തയാമാസ വാനരോ മാരുതാത്മജഃ ॥ 61 ॥
ധ്രുവം തു രക്ഷോബഹുലാ ഭവിഷ്യതി വനാകുലാ ।
അശോകവനികാ പുണ്യാ സര്വസംസ്കാരസംസ്കൃതാ ॥ 62 ॥
രക്ഷിണശ്ചാത്ര വിഹിതാ നൂനം രക്ഷന്തി പാദപാന് ।
ഭഗവാനപി സര്വാത്മാ നാതിക്ഷോഭം പ്രവാതി വൈ ॥ 63 ॥
സങ്ക്ഷിപ്തോഽയം മയാഽത്മാ ച രാമാര്ഥേ രാവണസ്യ ച ।
സിദ്ധിം മേ സംവിധാസ്യന്തി ദേവാഃ സര്ഷിഗണാസ്ത്വിഹ ॥ 64 ॥
ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂര്ഭഗവാന് ദേവാശ്ചൈവ ദിശന്തു മേ ।
സിദ്ധിമഗ്നിശ്ച വായുശ്ച പുരുഹൂതശ്ച വജ്രഭൃത് ॥ 65 ॥
വരുണഃ പാശഹസ്തശ്ച സോമാദിത്യൌ തഥൈവ ച ।
അശ്വിനൌ ച മഹാത്മാനൌ മരുതഃ ശര്വ ഏവ ച ॥ 66 ॥
സിദ്ധിം സര്വാണി ഭൂതാനി ഭൂതാനാം ചൈവ യഃ പ്രഭുഃ ।
ദാസ്യന്തി മമ യേ ചാന്യേ ഹ്യദൃഷ്ടാഃ പഥി ഗോചരാഃ ॥ 67 ॥
തദുന്നസം പാണ്ഡുരദന്തമവ്രണം ശുചിസ്മിതം പദ്മപലാശലോചനമ് ।
ദ്രക്ഷ്യേ തദാര്യാവദനം കദാന്വഹം പ്രസന്നതാരാധിപതുല്യദര്ശനമ് ॥ 68 ॥
ക്ഷുദ്രേണ പാപേന നൃശംസകര്മണാ സുദാരുണാലങ്കൃതവേഷധാരിണാ ।
ബലാഭിഭൂതാ ഹ്യബലാ തപസ്വിനീ കഥം നു മേ ദൃഷ്ടിപഥേഽദ്യ സാ ഭവേത് ॥ 69 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ ത്രയോദശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha trayodaśassargaḥ |
vimānāttu susamkramya prākāraṃ hariyūthapaḥ |
hanumānvegavānāsīdyathā vidyudghanāntare || 1 ||
samparikramya hanumānrāvaṇasya niveśanāt |
adṛṣṭvā jānakīṃ sītāmabravīdvacanaṃ kapiḥ || 2 ||
bhūyiṣṭhaṃ lolitā laṅkā rāmasya caratā priyam |
na hi paśyāmi vaidehīṃ sītāṃ sarvāṅgaśobhanām || 3 ||
palvalāni taṭākāni sarāṃsi saritastathā |
nadyo'nūpavanāntāśca durgāśca dharaṇīdharāḥ || 4 ||
lolitā vasudhā sarvā na tu paśyāmi jānakīm |
iha sampātinā sītā rāvaṇasya niveśane || 5 ||
ākhyātā gṛdhrarājena na ca paśyāmi tāmaham |
kiṃ nu sītā'tha vaidehī maithilī janakātmajā || 6 ||
upatiṣṭheta vivaśā rāvaṇaṃ duṣṭacāriṇam |
kṣipramutpatato manye sītāmādāya rakṣasaḥ || 7 ||
bibhyato rāmabāṇānāmantarā patitā bhavet |
athavā hriyamāṇāyāḥ pathi siddhaniṣevite || 8 ||
manye patitamāryāyā hṛdayaṃ prekṣya sāgaram |
rāvaṇasyoruvegena bhujābhyāṃ pīḍitena ca || 9 ||
tayā manye viśālākṣyā tyaktaṃ jīvitamāryayā |
uparyupari vā nūnaṃ sāgaraṃ kramatastadā || 10 ||
viveṣṭamānā patitā sāgare janakātmajā |
aho kṣudreṇa vā'nena rakṣantī śīlamātmanaḥ || 11 ||
abandhurbhakṣitā sītā rāvaṇena tapasvinī |
athavā rākṣasendrasya patnībhirasitekṣaṇā || 12 ||
aduṣṭā duṣṭabhāvābhirbhakṣitā sā bhaviṣyati |
sampūrṇacandrapratimaṃ padmapatranibhekṣaṇam || 13 ||
rāmasya dhyāyatī vaktraṃ pañcatvaṃ kṛpaṇā gatā |
hā rāma lakṣmaṇetyevaṃ hā'yodhye ceti maithilī || 14 ||
vilapya bahu vaidehī nyastadehā bhaviṣyati |
athavā nihitā manye rāvaṇasya niveśane || 15 ||
nūnaṃ lālapyate sītā pañjarastheva śārikā |
janakasya sutā sītā rāmapatnī sumadhyamā || 16 ||
kathamutpalapatrākṣī rāvaṇasya vaśaṃ vrajet |
vinaṣṭā vā praṇaṣṭā vā mṛtā vā janakātmajā || 17 ||
rāmasya priyabhāryasya na nivedayituṃ kṣamam |
nivedyamāne doṣassyāddoṣassyādanivedane || 18 ||
kathaṃ nu khalu kartavyaṃ viṣamaṃ pratibhāti me |
asminnevaṅgate kārye prāptakālaṃ kṣamaṃ ca kim || 19 ||
bhavediti mataṃ bhūyo hanumānpravicārayat |
yadi sītāmadṛṣṭvā'haṃ vānarendrapurīmitaḥ || 20 ||
gamiṣyāmi tataḥ ko me puruṣārtho bhaviṣyati |
mamedaṃ laṅghanaṃ vyarthaṃ sāgarasya bhaviṣyati || 21 ||
praveśaścaiva laṅkāyāḥ rākṣasānāṃ ca darśanam |
kiṃ māṃ vakṣyati sugrīvo harayo vā samāgatāḥ || 22 ||
kiṣkindhāṃ samanuprāptaṃ tau vā daśarathātmajau |
gatvā tu yadi kākutsthaṃ vakṣyāmi paramapriyam || 23 ||
na dṛṣṭeti mayā sītā tatastakṣyati jīvitam |
paruṣaṃ dāruṇaṃ krūraṃ tīkṣṇamindriyatāpanam || 24 ||
sītānimittaṃ durvākyaṃ śrutvā sa na bhaviṣyati |
taṃ tu kṛcchragataṃ dṛṣṭvā pañcatvagatamānasam || 25 ||
bhṛśānurakto medhāvī na bhaviṣyati lakṣmaṇaḥ |
vinaṣṭau bhrātarau śrutvā bharato'pi mariṣyati || 26 ||
bharataṃ ca mṛtaṃ dṛṣṭvā śatrughno na bhaviṣyati |
putrānmṛtānsamīkṣyātha na bhaviṣyanti mātaraḥ || 27 ||
kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca na saṃśayaḥ |
kṛtajñassatyasandhaśca sugrīvaḥ plavagādhipaḥ || 28 ||
rāmaṃ tathā gataṃ dṛṣṭvā tatastyakṣyati jīvitam |
durmanā vyathitā dīnā nirānandā tapasvinī || 29 ||
pīḍitā bhartṛśokena rumā tyakṣyati jīvitam |
vālijena tu duḥkhena pīḍitā śokakarśitā || 30 ||
pañcatvaṃ ca gate rājñi tārā'pi na bhaviṣyati |
mātāpitrorvināśena sugrīvavyasanena ca || 31 ||
kumāro'pyaṅgadaḥ kasmāddhārayiṣyati jīvitam |
bhartṛjena tu duḥkhena hyabhibhūtā vanaukasaḥ || 32 ||
śirāṃsyabhihaniṣyanti talairmuṣṭibhireva ca |
sāntvenānupradānena mānena ca yaśasvinā || 33 ||
lālitāḥ kapirājena prāṇāṃstyakṣyanti vānarāḥ |
na vaneṣu na śaileṣu na nirodheṣu vā punaḥ || 34 ||
krīḍāmanubhaviṣyanti sametya kapikuñjarāḥ |
saputradārāssāmātyā bhartṛvyasanapīḍitāḥ || 35 ||
śailāgrebhyaḥ patiṣyanti sameṣu viṣameṣu ca |
viṣamudbandhanaṃ vāpi praveśaṃ jvalanasya vā || 36 ||
upavāsamatho śastraṃ pracariṣyanti vānarāḥ |
ghoramārodanaṃ manye gate mayi bhaviṣyati || 37 ||
ikṣvākukulanāśaśca nāśaścaiva vanaukasām |
so'haṃ naiva gamiṣyāmi kiṣkindhāṃ nagarīmitaḥ || 38 ||
na ca śakṣyāmyahaṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ maithilīṃ vinā |
mayyagacchati cehasthe dharmātmānau mahārathau || 39 ||
āśayā tau dhariṣyete vānarāśca manasvinaḥ |
hastādāno mukhādāno niyato vṛkṣamūlikaḥ || 40 ||
vānaprastho bhaviṣyāmi hyadṛṣṭvā janakātmajām |
sāgarānūpaje deśe bahumūlaphalodake || 41 ||
citāṃ kṛtvā pravekṣyāmi samiddhamaraṇīsutam |
upaviṣṭasya vā samyagliṅginīṃ sādhayiṣyataḥ || 42 ||
śarīraṃ bhakṣayiṣyanti vāyasāḥ śvāpadāni ca |
idaṃ maharṣibhirdṛṣṭaṃ niryāṇamiti me matiḥ || 43 ||
samyagāpaḥ pravekṣyāmi na cetpaśyāmi jānakīm |
sujātamūlā subhagā kīrtimālā yaśasvinī || 44 ||
prabhagnā cirarātrīyaṃ mama sītāmapaśyataḥ |
tāpaso vā bhaviṣyāmi niyato vṛkṣamūlikaḥ || 45 ||
netaḥ pratigamiṣyāmi tāmadṛṣṭvāsitekṣaṇām |
yadītaḥ pratigacchāmi sītāmanadhigamya tām || 46 ||
aṅgadassaha taissarvairvānarairna bhaviṣyati |
vināśe bahavo doṣā jīvan bhadrāṇi paśyati || 47 ||
tasmātprāṇān dhariṣyāmi dhruvo jīvitasaṅgamaḥ |
evaṃ bahuvidhaṃ duḥkhaṃ manasā dharāyanmuhuḥ || 48 ||
nādhyagacchattadā pāraṃ śokasya kapikuñcaraḥ |
rāvaṇaṃ vā vadhiṣyāmi daśagrīvaṃ mahābalam || 49 ||
kāmamastu hṛtā sītā pratyācīrṇaṃ bhaviṣyati |
athavainaṃ samutkṣipya uparyupari sāgaram || 50 ||
rāmāyopahariṣyāmi paśuṃ paśupateriva |
iti cintāṃ samāpannaḥ sītāmanadhigamya tām || 51 ||
dhyānaśokaparītātmā cintayāmāsa vānaraḥ |
yāvatsītāṃ hi paśyāmi rāmapatnīṃ yaśasvinīm || 52 ||
tāvadetāṃ purīṃ laṅkāṃ vicinomi punaḥ punaḥ |
sampātivacanāccāpi rāmaṃ yadyānayāmyaham || 53 ||
apaśyan rāghavo bhāryāṃ nirdhahetsarvavānarān |
ihaiva niyatāhāro vatsyāmi niyatendriyaḥ || 54 ||
na matkṛte vinaśyeyuḥ sarve te naravānarāḥ |
aśokavanikā ceyaṃ dṛśyate yā mahādrumā || 55 ||
imāmadhigamiṣyāmi na hīyaṃ vicitā mayā |
vasūnrudrāṃstathā'dityānaśvinau maruto'pi ca || 56 ||
namaskṛtvā gamiṣyāmi rakṣasāṃ śokavardhanaḥ |
jitvā tu rākṣasān sarvānikṣvākukulanandinīm || 57 ||
sampradāsyāmi rāmāya yathā siddhiṃ tapasvine |
saḥ muhūrtamiva dhyātvā cintāvagrathitendriyaḥ || 58 ||
udatiṣṭhanmahātejā hanumān mārutātmajaḥ |
namo'stu rāmāya salakṣmaṇāya devyai ca tasyai janakātmajāyai |
namo'stu rudrendrayamānilebhyo namo'stu candrārkamarudgaṇebhyaḥ || 59 ||
sa tebhyastu namaskṛtya sugrīvāya ca mārutiḥ |
diśassarvāssamālokya hyaśokavanikāṃ prati || 60 ||
sa gatvā manasā pūrvamaśokavanikāṃ śubhām |
uttaraṃ cintayāmāsa vānaro mārutātmajaḥ || 61 ||
dhruvaṃ tu rakṣobahulā bhaviṣyati vanākulā |
aśokavanikā puṇyā sarvasaṃskārasaṃskṛtā || 62 ||
rakṣiṇaścātra vihitā nūnaṃ rakṣanti pādapān |
bhagavānapi sarvātmā nātikṣobhaṃ pravāti vai || 63 ||
saṅkṣipto'yaṃ mayā'tmā ca rāmārthe rāvaṇasya ca |
siddhiṃ me saṃvidhāsyanti devāḥ sarṣigaṇāstviha || 64 ||
brahmā svayambhūrbhagavān devāścaiva diśantu me |
siddhimagniśca vāyuśca puruhūtaśca vajrabhṛt || 65 ||
varuṇaḥ pāśahastaśca somādityau tathaiva ca |
aśvinau ca mahātmānau marutaḥ śarva eva ca || 66 ||
siddhiṃ sarvāṇi bhūtāni bhūtānāṃ caiva yaḥ prabhuḥ |
dāsyanti mama ye cānye hyadṛṣṭāḥ pathi gocarāḥ || 67 ||
tadunnasaṃ pāṇḍuradantamavraṇaṃ śucismitaṃ padmapalāśalocanam |
drakṣye tadāryāvadanaṃ kadānvahaṃ prasannatārādhipatulyadarśanam || 68 ||
kṣudreṇa pāpena nṛśaṃsakarmaṇā sudāruṇālaṅkṛtaveṣadhāriṇā |
balābhibhūtā hyabalā tapasvinī kathaṃ nu me dṛṣṭipathe'dya sā bhavet || 69 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever