📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.60 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - ഷഷ്ടിതമ സര്ഗഃ
4.60 Kishkindhakanda - Shashtitama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ കൃതോദകം സ്നാതം തം ഗൃധ്രം ഹരിയൂഥപാഃ ।
ഉപവിഷ്ടാ ഗിരൌ രമ്യേ പരിവാര്യ സമന്തതഃ ॥ 1 ॥
തമങ്ഗദമുപാസീനം തൈസ്സര്വൈര്ഹരിഭിര്വൃതമ് ।
ജനിതപ്രത്യയോ ഹര്ഷാത്സമ്പാതിഃ പുനരബ്രവീത് ॥ 2 ॥
കൃത്വാ നിശ്ശബ്ദമേകാഗ്രാ ശ്ശ്രുണ്വന്തു ഹരയോ മമ ।
തത്വം സങ്കീര്തയിഷ്യാമി യഥാ ജാനാമി മൈഥിലീമ് ॥ 3 ॥
അസ്യ വിന്ധ്യസ്യ ശിഖരേ പതിതോഽസ്മി പുരാവനേ ।
സൂര്യതപപരീതാങ്ഗോ നിര്ദഗ്ധസ്സൂര്യരശ്മിഭിഃ ॥ 4 ॥
ലബ്ധസഞ്ജ്ഞസ്തു ഷഡ്രാത്രാദ്വിവശോ വിഹ്വലന്നിവ ।
വീക്ഷമാണോ ദിശസ്സര്വാ നാഭിജാനാമി കിഞ്ചന ॥ 5 ॥
തതസ്തു സാഗരാന് ശൈലാന്നദീസ്സര്വാസ്സരാംസി ച ।
വനാനി ച പ്രദേശാംശ്ച നീരീക്ഷ്യ മതിരാഗതാ ॥ 6 ॥
ഹൃഷ്ടപക്ഷിഗണാകീര്ണഃ കന്ദരാന്തരകൂടവാന് ।
ദക്ഷിണസ്യോദധേസ്തീരേ വിന്ധ്യോഽയമിതി നിശ്ചിതഃ ॥ 7 ॥
ആസീച്ചാത്രാശ്രമം പുണ്യം സുരൈരപി സുപൂജിതമ് ।
ഋഷിര്നിശാകരോ നാമ യസ്മിന്നുഗ്രതപാഭവത് ॥ 8 ॥
അഷ്ടൌ വര്ഷസഹസ്രാണി തേനാസ്മിന്നൃഷിണാ വിനാ ।
വസതോ മമ ധര്മജ്ഞാ സ്വര്ഗതേ തു നിശാകരേ ॥ 9 ॥
അവതീര്യ തു വിന്ധ്യാഗ്രാത്കൃച്ഛ്രേണ വിഷമാച്ഛനൈഃ ।
തീക്ഷ്ണദര്ഭാം വസുമതീം ദുഃഖേന പുനരാഗതഃ ॥ 10 ॥
തമൃഷിം ദ്രഷ്ടുകാമോഽസ്മി ദുഃഖേനാഭ്യാഗതോ ഭൃശമ് ।
ജടായുഷാ മയാ ചൈവ ബഹുശോഽഭിഗതോ ഹി സഃ ॥ 11 ॥
തസ്യാശ്രമപദാഭ്യാശേ വവുര്വാതാസ്സുഗന്ധിനഃ ।
വൃക്ഷോ വാപുഷ്പിതഃ കശ്ചിദഫലോ വാ ന വിദ്യതേ ॥ 12 ॥
ഉപേത്യ ചാശ്രമം പുണ്യം വൃക്ഷമൂലമുപാശ്രിതഃ ।
ദ്രഷ്ടുകാമഃ പ്രതീക്ഷേഽഹം ഭഗവന്തം നിശാകരമ് ॥ 13 ॥
അഥാപശ്യമദൂരസ്ഥമൃഷിം ജ്വലിതതേജസമ് ।
കൃതാഭിഷേകം ദുര്ധര്ഷമുപാവൃത്തമുദങ്മുഖമ് ॥ 14 ॥
തമൃക്ഷാസ്സൃമരാ വ്യാഘ്രാസ്സിംഹാ നാഗാസ്സരീസൃപാഃ ।
പരിവാര്യോപഗച്ഛന്തി ധാതാരം പ്രാണിനോ യഥാ ॥ 15 ॥
തതഃ പ്രാപ്തമൃഷിം ജ്ഞാത്വാ താനി സത്ത്വാനി വൈ യയുഃ ।
പ്രവിഷ്ടേ രാജനി യഥാ സര്വം സാമാത്യകം ബലമ് ॥ 16 ॥
ഋഷിസ്തു ദൃഷ്ട്വാ മാം പ്രീതഃ പ്രവിഷ്ടശ്ചാശ്രമം പുനഃ ।
മുഹൂര്തമാത്രാന്നിഷ്ക്രമ്യ തതഃ കാര്യമപൃച്ഛത ॥ 17 ॥
സൌമ്യ വൈകല്യതാം ദൃഷ്ട്വാ രോമ്ണാം തേ നാവഗമ്യതേ ।
അഗ്നിദഗ്ധാവിമൌ പക്ഷൌ വ്രണാശ്ചാപി ശരീരകേ ॥ 18 ॥
ഗൃധ്രൌ ദ്വൌ ദൃഷ്ടപൂര്വൌ മേ മാതരിശ്വസമൌ ജവേ ।
ഗൃധ്രാണാം ചൈവ രാജാനൌ ഭ്രാതരൌ കാമരൂപിണൌ ॥ 19 ॥
ജ്യേഷ്ഠോ ഹി ത്വം തു സമ്പാതേ ജടായുരനുജസ്തവ ।
മാനുഷം രൂപമാസ്ഥായ ഗൃഹ്ണീതാം ചരണൌ മമ ॥ 20 ॥
കിം തേ വ്യാധിസമുത്ഥാനം പക്ഷയോഃ പതനം കഥമ് ।
ദണ്ഡോഽയഞ്ച കൃതഃ കേന സര്വമാഖ്യാഹി പൃച്ഛതഃ ॥ 21 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ kṛtodakaṃ snātaṃ taṃ gṛdhraṃ hariyūthapāḥ |
upaviṣṭā girau ramye parivārya samantataḥ || 1 ||
tamaṅgadamupāsīnaṃ taissarvairharibhirvṛtam |
janitapratyayo harṣātsampātiḥ punarabravīt || 2 ||
kṛtvā niśśabdamekāgrā śśruṇvantu harayo mama |
tatvaṃ saṅkīrtayiṣyāmi yathā jānāmi maithilīm || 3 ||
asya vindhyasya śikhare patito'smi purāvane |
sūryatapaparītāṅgo nirdagdhassūryaraśmibhiḥ || 4 ||
labdhasañjñastu ṣaḍrātrādvivaśo vihvalanniva |
vīkṣamāṇo diśassarvā nābhijānāmi kiñcana || 5 ||
tatastu sāgarān śailānnadīssarvāssarāṃsi ca |
vanāni ca pradeśāṃśca nīrīkṣya matirāgatā || 6 ||
hṛṣṭapakṣigaṇākīrṇaḥ kandarāntarakūṭavān |
dakṣiṇasyodadhestīre vindhyo'yamiti niścitaḥ || 7 ||
āsīccātrāśramaṃ puṇyaṃ surairapi supūjitam |
ṛṣirniśākaro nāma yasminnugratapābhavat || 8 ||
aṣṭau varṣasahasrāṇi tenāsminnṛṣiṇā vinā |
vasato mama dharmajñā svargate tu niśākare || 9 ||
avatīrya tu vindhyāgrātkṛcchreṇa viṣamācchanaiḥ |
tīkṣṇadarbhāṃ vasumatīṃ duḥkhena punarāgataḥ || 10 ||
tamṛṣiṃ draṣṭukāmo'smi duḥkhenābhyāgato bhṛśam |
jaṭāyuṣā mayā caiva bahuśo'bhigato hi saḥ || 11 ||
tasyāśramapadābhyāśe vavurvātāssugandhinaḥ |
vṛkṣo vāpuṣpitaḥ kaścidaphalo vā na vidyate || 12 ||
upetya cāśramaṃ puṇyaṃ vṛkṣamūlamupāśritaḥ |
draṣṭukāmaḥ pratīkṣe'haṃ bhagavantaṃ niśākaram || 13 ||
athāpaśyamadūrasthamṛṣiṃ jvalitatejasam |
kṛtābhiṣekaṃ durdharṣamupāvṛttamudaṅmukham || 14 ||
tamṛkṣāssṛmarā vyāghrāssiṃhā nāgāssarīsṛpāḥ |
parivāryopagacchanti dhātāraṃ prāṇino yathā || 15 ||
tataḥ prāptamṛṣiṃ jñātvā tāni sattvāni vai yayuḥ |
praviṣṭe rājani yathā sarvaṃ sāmātyakaṃ balam || 16 ||
ṛṣistu dṛṣṭvā māṃ prītaḥ praviṣṭaścāśramaṃ punaḥ |
muhūrtamātrānniṣkramya tataḥ kāryamapṛcchata || 17 ||
saumya vaikalyatāṃ dṛṣṭvā romṇāṃ te nāvagamyate |
agnidagdhāvimau pakṣau vraṇāścāpi śarīrake || 18 ||
gṛdhrau dvau dṛṣṭapūrvau me mātariśvasamau jave |
gṛdhrāṇāṃ caiva rājānau bhrātarau kāmarūpiṇau || 19 ||
jyeṣṭho hi tvaṃ tu sampāte jaṭāyuranujastava |
mānuṣaṃ rūpamāsthāya gṛhṇītāṃ caraṇau mama || 20 ||
kiṃ te vyādhisamutthānaṃ pakṣayoḥ patanaṃ katham |
daṇḍo'yañca kṛtaḥ kena sarvamākhyāhi pṛcchataḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ṣaṣṭitamassargaḥ ||