📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.55 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - പഞ്ചപഞ്ചാശ സര്ഗഃ
4.55 Kishkindhakanda - Panchapanchasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
ശ്രുത്വാ ഹനുമതോ വാക്യം പ്രശ്രിതം ധര്മസംഹിതമ് ।
സ്വാമിസത്കാരസംയുക്തമങ്ഗദോ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
സ്ഥൈര്യമാത്മമനശ്ശൌചമാനൃശംസ്യമഥാഽര്ജവമ് ।
വിക്രമശ്ചൈവ ധൈര്യം ച സുഗ്രീവേ നോപപദ്യതേ ॥ 2 ॥
ഭ്രാതുര്ജ്യേഷ്ഠസ്യ യോ ഭാര്യാം ജീവതോ മഹിഷീം പ്രിയാമ് ।
ധര്മേണ മാതരം യസ്തു സ്വീകരോതി ജുഗുപ്സിതഃ ॥ 3 ॥
കഥം സ ധര്മം ജാനീതേ യേന ഭ്രാത്രാ മഹാത്മനാ ।
യുദ്ധായാഭിനിയുക്തേന ബിലസ്യ പിഹിതം മുഖമ് ॥ 4 ॥
സത്യാത്പാണിഗൃഹീതശ്ച കൃതകര്മാ മഹായശാഃ ।
വിസ്മൃതോ രാഘവോ യേന സ കസ്യ തു കൃതം സ്മരേത് ॥ 5 ॥
ലക്ഷ്മണസ്യ ഭയാദ്യേന നാധര്മഭയഭീരുണാ ।
ആദിഷ്ടാ മാര്ഗിതും സീതാം ധര്മമസ്മിന്കഥം ഭവേത് ॥ 6 ॥
തസ്മിന്പാപേ കൃതഘ്നേ തു സ്മൃതിഹീനേ ചലാത്മനി ।
ആര്യഃ കോ വിശ്വസേജ്ജാതു തത്കുലീനോ ജിജീവിഷുഃ ॥ 7 ॥
രാജ്യേ പുത്രഃ പ്രതിഷ്ഠാപ്യസ്സഗുണോ വിഗുണോഽപി വാ ।
കഥം ശത്രുകുലീനം മാം സുഗ്രീവോ ജീവയിഷ്യതി ॥ 8 ॥
ഭിന്നമന്ത്രോഽപരാദ്ധശ്ച ഹീനശക്തിഃ കഥം ഹ്യഹമ് ।
കിഷ്കിന്ധാം പ്രാപ്യ ജീവേയമനാഥ ഇവ ദുര്ബലഃ ॥ 9 ॥
പാംശുദണ്ഡേന ഹി മാം ബന്ധനേ നോപപാദയേത് ।
ശഠഃ ക്രൂരോ നൃശംസശ്ച സുഗ്രീവോ രാജ്യകാരണാത് ॥ 10 ॥
ബന്ധനാദ്വാഽവസാദാന്മേ ശ്രേയഃ പ്രായോപവേശനമ് ।
അനുജാനീത മാം സര്വേ ഗൃഹം ഗച്ഛന്തു വാനരാഃ ॥ 11 ॥
അഹം വഃ പ്രതിജാനാമി നാഗമിഷ്യാമ്യഹം പുരീമ് ।
ഇഹൈവ പ്രായമാസിഷ്യേ ശ്രേയോ മരണമേവ മേ ॥ 12 ॥
അഭിവാദനപൂര്വം ഹി രാഘവൌ ബലശാലിനൌ ।
അഭിവാദനപൂര്വം തു രാജാ കുശലമേവ ച ॥ 13 ॥
വാച്യസ്താതോ യവീയാന്മേ സുഗ്രീവോ വാനരേശ്വരഃ ।
ആരോഗ്യപൂര്വം കുശലം വാച്യാ മാതാ രുമാ ച മേ ॥ 14 ॥
മാതരം ചൈവ മേ താരാമാശ്വാസയിതുമര്ഹഥ ।
പ്രകൃത്യാ പ്രിയപുത്രാ സാ സാനുക്രോശാ തപസ്വിനീ ॥ 15 ॥
വിനഷ്ടമിഹ മാം ശ്രുത്വാ വ്യക്തം ഹാസ്യതി ജീവിതമ് ।
ഏതാവദുക്ത്വാ വചനം വൃദ്ധാംസ്താനഭിവാദ്യ ച ॥ 16 ॥
വിവേശ ചാങ്ഗദോ ഭൂമൌ രുദന്ദര്ഭേഷു ദുര്മനാഃ ।
തസ്യ സംവിശതസ്തത്ര രുദന്തോ വാനരര്ഷഭാഃ ॥ 17 ॥
നയനേഭ്യഃ പ്രമുമുചുരുഷ്ണം വൈ വാരി ദുഃഖിതാഃ ।
സുഗ്രീവം ചൈവ നിന്ദന്തഃ പ്രശംസന്തശ്ച വാലിനമ് ॥ 18 ॥
പരിവാര്യാങ്ഗദം സര്വേ വ്യവസന്പ്രായമാസിതുമ് ।
മതം തദ്വാലിപുത്രസ്യ വിജ്ഞായ പ്ലവഗര്ഷഭാഃ ॥ 19 ॥
ഉപസ്പൃശ്യോദകം തത്ര പ്രാങ്മുഖാസ്സമുപാവിശന് ।
ദക്ഷിണാഗ്രേഷു ദര്ഭേഷു ഉദക്തീരം സമാശ്രിതാഃ ॥ 20 ॥
മുമൂര്ഷവോ ഹരിശ്രേഷ്ഠാ ഏതത് ക്ഷമമിതി സ്മ ഹ ।
രാമസ്യ വനവാസം ച ക്ഷയം ദശരഥസ്യ ച ॥ 21 ॥
ജനസ്ഥാനവധം ചൈവ വധം ചൈവ ജടായുഷഃ ।
ഹരണം ചൈവ വൈദേഹ്യാ വാലിനശ്ച വധം രണേ ॥ 22 ॥
രാമകോപം ച വദതാം ഹരീണാം ഭയമാഗതമ് ।
സ സംവിശദ്ഭിബഹുഭിര്മഹീധരോ മഹാദ്രികൂടപ്രതിമൈഃ പ്ലവങ്ഗമൈഃ ।
ബഭൂവ സന്നാദിതനിര്ദരാന്തരോ ഭൃശം നദദ്ഭിര്ജലദൈരിവോല്ബണൈഃ ॥ 23 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ praśritaṃ dharmasaṃhitam |
svāmisatkārasaṃyuktamaṅgado vākyamabravīt || 1 ||
sthairyamātmamanaśśaucamānṛśaṃsyamathā'rjavam |
vikramaścaiva dhairyaṃ ca sugrīve nopapadyate || 2 ||
bhrāturjyeṣṭhasya yo bhāryāṃ jīvato mahiṣīṃ priyām |
dharmeṇa mātaraṃ yastu svīkaroti jugupsitaḥ || 3 ||
kathaṃ sa dharmaṃ jānīte yena bhrātrā mahātmanā |
yuddhāyābhiniyuktena bilasya pihitaṃ mukham || 4 ||
satyātpāṇigṛhītaśca kṛtakarmā mahāyaśāḥ |
vismṛto rāghavo yena sa kasya tu kṛtaṃ smaret || 5 ||
lakṣmaṇasya bhayādyena nādharmabhayabhīruṇā |
ādiṣṭā mārgituṃ sītāṃ dharmamasminkathaṃ bhavet || 6 ||
tasminpāpe kṛtaghne tu smṛtihīne calātmani |
āryaḥ ko viśvasejjātu tatkulīno jijīviṣuḥ || 7 ||
rājye putraḥ pratiṣṭhāpyassaguṇo viguṇo'pi vā |
kathaṃ śatrukulīnaṃ māṃ sugrīvo jīvayiṣyati || 8 ||
bhinnamantro'parāddhaśca hīnaśaktiḥ kathaṃ hyaham |
kiṣkindhāṃ prāpya jīveyamanātha iva durbalaḥ || 9 ||
pāṃśudaṇḍena hi māṃ bandhane nopapādayet |
śaṭhaḥ krūro nṛśaṃsaśca sugrīvo rājyakāraṇāt || 10 ||
bandhanādvā'vasādānme śreyaḥ prāyopaveśanam |
anujānīta māṃ sarve gṛhaṃ gacchantu vānarāḥ || 11 ||
ahaṃ vaḥ pratijānāmi nāgamiṣyāmyahaṃ purīm |
ihaiva prāyamāsiṣye śreyo maraṇameva me || 12 ||
abhivādanapūrvaṃ hi rāghavau balaśālinau |
abhivādanapūrvaṃ tu rājā kuśalameva ca || 13 ||
vācyastāto yavīyānme sugrīvo vānareśvaraḥ |
ārogyapūrvaṃ kuśalaṃ vācyā mātā rumā ca me || 14 ||
mātaraṃ caiva me tārāmāśvāsayitumarhatha |
prakṛtyā priyaputrā sā sānukrośā tapasvinī || 15 ||
vinaṣṭamiha māṃ śrutvā vyaktaṃ hāsyati jīvitam |
etāvaduktvā vacanaṃ vṛddhāṃstānabhivādya ca || 16 ||
viveśa cāṅgado bhūmau rudandarbheṣu durmanāḥ |
tasya saṃviśatastatra rudanto vānararṣabhāḥ || 17 ||
nayanebhyaḥ pramumucuruṣṇaṃ vai vāri duḥkhitāḥ |
sugrīvaṃ caiva nindantaḥ praśaṃsantaśca vālinam || 18 ||
parivāryāṅgadaṃ sarve vyavasanprāyamāsitum |
mataṃ tadvāliputrasya vijñāya plavagarṣabhāḥ || 19 ||
upaspṛśyodakaṃ tatra prāṅmukhāssamupāviśan |
dakṣiṇāgreṣu darbheṣu udaktīraṃ samāśritāḥ || 20 ||
mumūrṣavo hariśreṣṭhā etat kṣamamiti sma ha |
rāmasya vanavāsaṃ ca kṣayaṃ daśarathasya ca || 21 ||
janasthānavadhaṃ caiva vadhaṃ caiva jaṭāyuṣaḥ |
haraṇaṃ caiva vaidehyā vālinaśca vadhaṃ raṇe || 22 ||
rāmakopaṃ ca vadatāṃ harīṇāṃ bhayamāgatam |
sa saṃviśadbhibahubhirmahīdharo mahādrikūṭapratimaiḥ plavaṅgamaiḥ |
babhūva sannāditanirdarāntaro bhṛśaṃ nadadbhirjaladairivolbaṇaiḥ || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever