📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.54 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - ചതുഃപഞ്ചാശ സര്ഗഃ
4.54 Kishkindhakanda - Chatuhpanchasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുഃപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
തഥാ ബ്രുവതി താരേ തു താരാധിപതിവര്ചസി ।
അഥ മേനേ ഹൃതം രാജ്യം ഹനൂമാനങ്ഗദേന തത് ॥ 1 ॥
ബുദ്ധ്യാ ഹ്യഷ്ടാങ്ഗയാ യുക്തം ചതുര്ബലസമന്വിതമ് ।
ചതുര്ദശഗുണം മേനേ ഹനൂമാന്വാലിനസ്സുതമ് ॥ 2 ॥
ആപൂര്യമാണം ശശ്വച്ച തേജോബലപരാക്രമൈഃ ।
ശശിനം ശുക്ലപക്ഷാദൌ വര്ധമാനമിവ ശ്രിയാ ॥ 3 ॥
ബൃഹസ്പതിസമം ബുദ്ധ്യാ വിക്രമേ സദൃശം പിതുഃ ।
ശുശ്രൂഷമാണം താരസ്യ ശക്രസ്യേവ പുരന്ദരമ് ॥ 4 ॥
ഭര്തുരര്ഥേ പരിശ്രാന്തം സര്വശാസ്ത്രവിദാംവരമ് ।
അഭിസന്ധാതുമാരേഭേ ഹനൂമാനങ്ഗദം തതഃ ॥ 5 ॥
സ ചതുര്ണാമുപായാനാം തൃതീയമുപവര്ണയന് ।
ഭേദയാമാസ താന്സര്വാന് വാനരാന്വാക്യസമ്പദാ ॥ 6 ॥
തേഷു സര്വേഷു ഭിന്നേഷു തതോഽഭീഷയദങ്ഗദമ് ।
ഭീഷണൈര്ഭഹുഭിര്വാക്യൈഃ കോപോപായസമന്വിതൈഃ ॥ 7 ॥
ത്വം സമര്ഥതരഃ പിത്രാ യുദ്ധേ താരേയ വൈ ധുരമ് ।
ദൃഢം ധാരയിതും ശക്തഃ കപിരാജ്യം യഥാ പിതാ ॥ 8 ॥
നിത്യമസ്ഥിരചിത്താ ഹി കപയോ ഹരിപുങ്ഗവ ।
നാജ്ഞാപ്യം വിഷഹിഷ്യന്തി പുത്രദാരാന്വിനാ ത്വയാ ॥ 9 ॥
ത്വാം നൈതേഹ്യനുയുഞ്ജേയുഃ പ്രത്യക്ഷം പ്രവദാമി തേ ।
യഥായം ജാമ്ബവാന്നീലസ്സുഹോത്രശ്ച മഹാകപിഃ ॥ 10 ॥
ന ഹ്യഹം തേ ഇമേ സര്വേ സാമദാനാദിഭിര്ഗുണൈഃ ।
ദണ്ഡേന വാ ത്വയാ ശക്യാസ്സുഗ്രീവാദപകര്ഷിതമ് ॥ 11 ॥
വിഗൃഹ്യാസനമപ്യാഹുര്ദുര്ബലേന ബലീയസഃ ।
ആത്മരക്ഷാകരസ്തസ്മാന്ന വിഗൃഹ്ണീത ദുര്ബലഃ ॥ 12 ॥
യാം ചേമാം മന്യസേ ധാത്രീമേതദ്ബിലമിതി ശ്രുതമ് ।
ഏതല്ലക്ഷ്മണബാണാനാമീഷത്കാര്യം വിദാരണേ ॥ 13 ॥
സ്വല്പം ഹി കൃതമിന്ദ്രേണ ക്ഷിപതാ ഹ്യശനിം പുരാ ।
ലക്ഷ്മണോ നിശിതൈര്ബാണൈര്ഭിന്ധ്യാത്പത്രപുടം യഥാ ॥ 14 ॥
ലക്ഷ്മണസ്യ ച നാരാചാ ബഹവസ്സന്തി തദ്വിധാഃ ।
വജ്രാശനിസമസ്പര്ശാ ഗിരീണാമപി ദാരണാഃ ॥ 15 ॥
അവസ്ഥാനേ യദൈവ ത്വമാസിഷ്യസി പരന്തപ ।
തദൈവ ഹരയസ്സര്വേ ത്യക്ഷ്യന്തി കൃതനിശ്ചയാഃ ॥ 16 ॥
സ്മരന്തഃ പുത്രദാരാണാം നിത്യോദ്വിഗ്നാ ബുഭുക്ഷിതാഃ ।
ഖേദിതാ ദുഃഖശയ്യാഭിസ്ത്വാം കരിഷ്യന്തി പൃഷ്ഠതഃ ॥ 17 ॥
സ ത്വം ഹീനസ്സുഹൃദ്ഭിശ്ച ഹിതകാമൈശ്ച ബന്ധുഭിഃ ।
തൃണാദപി ഭൃശോദ്വിഗ്നസ്സ്പന്ദമാനാദ്ഭവിഷ്യസി ॥ 18 ॥
ന ച ജാതു ന ഹിംസ്യുസ്ത്വാം ഘോരാ ലക്ഷ്മണസായകാഃ ।
അപവൃത്തം ജിഘാംസന്തോ മഹാവേഗാ ദുരാസദാഃ ॥ 19 ॥
ന ച ജാതു ന ഹിംസ്യുസ്ത്വാ ഘോരാ ലക്ഷ്മണസായകാഃ ।
അപാവൃത്തം ജിഘാംസന്തോ മഹാവേഗാ ദുരാസദാഃ ॥ 20 ॥
അസ്മാഭിസ്തു ഗതം സാര്ധം വിനീതവദുപസ്ഥിതമ് ।
ആനുപൂര്വ്യാത്തു സുഗ്രീവോ രാജ്യേ ത്വാം സ്ഥാപയിഷ്യതി ॥ 21 ॥
ധര്മകാമഃ പിതൃവ്യസ്തേ പ്രീതികാമോ ദൃഢവ്രതഃ ।
ശുചിസ്സത്യപ്രതിജ്ഞശ്ച ന ത്വാം ജാതു ജിഘാംസതി ॥ 22 ॥
പ്രിയകാമശ്ച തേ മാതുസ്തദര്ഥം ചാസ്യ ജീവിതമ് ।
തസ്യാപത്യം ച നാസ്ത്യന്യത്തസ്മാദങ്ഗദ ഗമ്യതാമ് ॥ 23 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചതുഃപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha catuḥpañcāśassargaḥ |
tathā bruvati tāre tu tārādhipativarcasi |
atha mene hṛtaṃ rājyaṃ hanūmānaṅgadena tat || 1 ||
buddhyā hyaṣṭāṅgayā yuktaṃ caturbalasamanvitam |
caturdaśaguṇaṃ mene hanūmānvālinassutam || 2 ||
āpūryamāṇaṃ śaśvacca tejobalaparākramaiḥ |
śaśinaṃ śuklapakṣādau vardhamānamiva śriyā || 3 ||
bṛhaspatisamaṃ buddhyā vikrame sadṛśaṃ pituḥ |
śuśrūṣamāṇaṃ tārasya śakrasyeva purandaram || 4 ||
bharturarthe pariśrāntaṃ sarvaśāstravidāṃvaram |
abhisandhātumārebhe hanūmānaṅgadaṃ tataḥ || 5 ||
sa caturṇāmupāyānāṃ tṛtīyamupavarṇayan |
bhedayāmāsa tānsarvān vānarānvākyasampadā || 6 ||
teṣu sarveṣu bhinneṣu tato'bhīṣayadaṅgadam |
bhīṣaṇairbhahubhirvākyaiḥ kopopāyasamanvitaiḥ || 7 ||
tvaṃ samarthataraḥ pitrā yuddhe tāreya vai dhuram |
dṛḍhaṃ dhārayituṃ śaktaḥ kapirājyaṃ yathā pitā || 8 ||
nityamasthiracittā hi kapayo haripuṅgava |
nājñāpyaṃ viṣahiṣyanti putradārānvinā tvayā || 9 ||
tvāṃ naitehyanuyuñjeyuḥ pratyakṣaṃ pravadāmi te |
yathāyaṃ jāmbavānnīlassuhotraśca mahākapiḥ || 10 ||
na hyahaṃ te ime sarve sāmadānādibhirguṇaiḥ |
daṇḍena vā tvayā śakyāssugrīvādapakarṣitam || 11 ||
vigṛhyāsanamapyāhurdurbalena balīyasaḥ |
ātmarakṣākarastasmānna vigṛhṇīta durbalaḥ || 12 ||
yāṃ cemāṃ manyase dhātrīmetadbilamiti śrutam |
etallakṣmaṇabāṇānāmīṣatkāryaṃ vidāraṇe || 13 ||
svalpaṃ hi kṛtamindreṇa kṣipatā hyaśaniṃ purā |
lakṣmaṇo niśitairbāṇairbhindhyātpatrapuṭaṃ yathā || 14 ||
lakṣmaṇasya ca nārācā bahavassanti tadvidhāḥ |
vajrāśanisamasparśā girīṇāmapi dāraṇāḥ || 15 ||
avasthāne yadaiva tvamāsiṣyasi parantapa |
tadaiva harayassarve tyakṣyanti kṛtaniścayāḥ || 16 ||
smarantaḥ putradārāṇāṃ nityodvignā bubhukṣitāḥ |
kheditā duḥkhaśayyābhistvāṃ kariṣyanti pṛṣṭhataḥ || 17 ||
sa tvaṃ hīnassuhṛdbhiśca hitakāmaiśca bandhubhiḥ |
tṛṇādapi bhṛśodvignasspandamānādbhaviṣyasi || 18 ||
na ca jātu na hiṃsyustvāṃ ghorā lakṣmaṇasāyakāḥ |
apavṛttaṃ jighāṃsanto mahāvegā durāsadāḥ || 19 ||
na ca jātu na hiṃsyustvā ghorā lakṣmaṇasāyakāḥ |
apāvṛttaṃ jighāṃsanto mahāvegā durāsadāḥ || 20 ||
asmābhistu gataṃ sārdhaṃ vinītavadupasthitam |
ānupūrvyāttu sugrīvo rājye tvāṃ sthāpayiṣyati || 21 ||
dharmakāmaḥ pitṛvyaste prītikāmo dṛḍhavrataḥ |
śucissatyapratijñaśca na tvāṃ jātu jighāṃsati || 22 ||
priyakāmaśca te mātustadarthaṃ cāsya jīvitam |
tasyāpatyaṃ ca nāstyanyattasmādaṅgada gamyatām || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe catuḥpañcāśassargaḥ ||