📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.50 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - പഞ്ചാശ സര്ഗഃ
4.50 Kishkindhakanda - Panchasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
സഹ താരാങ്ഗദാഭ്യാം തു സങ്ഗമ്യ ഹനുമാന്കപിഃ ।
വിചിനോതി സ്മ വിന്ധ്യസ്യ ഗുഹാശ്ച ഗഹനാനി ച ॥ 1 ॥
സിംഹശാര്ദൂലജുഷ്ടേഷു ശിലാശ്ച സരിതസ്തദാ ।
വിഷമേഷു നഗേന്ദ്രസ്യ മഹാപ്രസ്രവണേഷു ച ॥ 2 ॥
ആസേദുസ്തസ്യ ശൈലസ്യ കോടിം ദക്ഷ്ണിപശ്ചിമാമ് ।
തേഷാം തത്രൈവ വസതാം സ കാലോ വ്യത്യവര്തത ॥ 3 ॥
സ ഹി ദേശോ ദുരന്വേഷോ ഗുഹാഗഹനവാന്മഹാന് ।
തത്ര വായുസുതസ്സര്വം വിചിനോതി സ്മ പര്വതമ് ॥ 4 ॥
പരസ്പരേണ ഹനുമാ നന്യോന്യസ്യാവിദൂരതഃ ।
ഗജോ ഗവാക്ഷോ ഗവയശ്ശരഭോ ഗന്ധമാദനഃ ॥ 5 ॥
മൈന്ദശ്ച ദ്വിവിദശ്ചൈവ സുഷേണോ ജാമ്ബവാന്നലഃ ।
അങ്ഗദോ യുവരാജശ്ച താരശ്ച വനഗോചരഃ ॥ 6 ॥
ഗിരിജാലാവൃതാന്ദേശാന്മാര്ഗിത്വാ ദക്ഷിണാം ദിശമ് ।
വിചിന്വന്തസ്തതസ്തത്ര ദദൃശുര്വിവൃതം ബിലമ് ॥ 7 ॥
ദുര്ഗമൃക്ഷബിലം നാമ ദാനവേനാഭിരക്ഷിതമ് ।
ക്ഷുത്പിപാസാപരീതാശ്ച ശ്രാന്താശ്ച സലിലാര്ഥിനഃ ॥ 8 ॥
അവകീര്ണം ലതാവൃക്ഷൈര്ദദൃശുസ്തേ മഹാബിലമ് ।
തത്ര ക്രൌഞ്ചാശ്ച ഹംസാശ്ച സാരസാശ്ച വിനിഷ്ക്രമന് ॥ 9 ॥
ജലാര്ദ്രാശ്ചക്രവാകാശ്ച രക്താങ്ഗാഃ പദ്മരേണുഭിഃ ।
തതസ്തദ്ബിലമാസാദ്യ സുഗന്ധി ദുരതിക്രമമ് ॥ 10 ॥
വിസ്മയവ്യഗ്രമനസോ ബഭൂവുര്വാനരര്ഷഭാഃ ।
സംഞ്ജാതപരിശങ്കാസ്തേ തദ്ബിലം പ്ലവഗോത്തമാഃ ॥ 11 ॥
അഭ്യപദ്യന്ത സംഹൃഷ്ടാസ്തേജോവന്തോ മഹാബലാഃ ।
നാനാസത്ത്വസമാകീര്ണം ദൈത്യേന്ദ്രനിലയോപമമ് ॥ 12 ॥
ദുര്ദര്ശമതിഘോരം ച ദുര്വിഗാഹം ച സര്വശഃ ।
തതഃ പര്വതകൂടാഭോ ഹനൂമാന്പവനാത്മജഃ ॥ 13 ॥
അബ്രവീദ്വാനരാന്സര്വാന്കാന്താരവനകോവിദഃ ।
ഗിരിജാലാവൃതാന്ദേശാന്മാര്ഗിത്വാ ദക്ഷിണാം ദിശമ് ॥ 14 ॥
വയം സര്വേ പരിശ്രാന്താ ന ച പശ്യാമ മൈഥിലീമ് ।
അസ്മാച്ചാപി ബിലാദ്ധംസാഃ ക്രൌഞ്ചാശ്ച സഹ സാരസൈഃ ॥ 15 ॥
ജലാര്ദ്രാശ്ചക്രവാകാശ്ച നിഷ്പതന്തി സ്മ സര്വശഃ ।
നൂനം സലിലവാനത്ര കൂപോ വാ യദി വാ ഹ്രദഃ ॥ 16 ॥
തഥാ ചേമേ ബിലദ്വാരി സ്നിഗ്ധാസ്തിഷ്ഠന്തി പാദപാഃ ।
ഇത്യുക്ത്വാ തദ്ബിലം സര്വേ വിവിശുസ്തിമിരാവൃതമ് ॥ 17 ॥
അചന്ദ്രസൂര്യം ഹരയോ ദദൃശൂ രോമഹര്ഷണമ് ।
നിശാമ്യ തസ്മാത് ശിംഹാംശ്ച താംസ്താംശ്ച മൃഗപക്ഷ്ണിഃ ॥ 18 ॥
പ്രവിഷ്ടാ ഹരിശാര്ദൂലാ ബിലം തിമിരസംവൃതമ് ।
ന തേഷാം സജ്ജതേ ചക്ഷുര്ന തേജോ ന പരാക്രമഃ ॥ 19 ॥
വായോരിവ ഗതിസ്തേഷാം ദൃഷ്ടിസ്തമസി വര്തതേ ।
തേ പ്രവിഷ്ടാസ്തു വേഗേന തദ്ബിലം കപികുഞ്ജരാഃ ॥ 20 ॥
പ്രകാശമഭിരാമം ച ദദൃശുര്ദേശമുത്തമമ് ।
തതസ്തസ്മിന്ബിലേ ദുര്ഗേ നാനാപാദപസങ്കുലേ ॥ 21 ॥
അന്യോന്യം സമ്പരിഷ്വജ്യ ജഗ്മുര്യോജനമന്തരമ് ।
തേ നഷ്ടസഞ്ജ്ഞാസ്തൃഷിതാസ്സമ്ഭ്രാന്താസ്സലിലാര്ഥിനഃ ॥ 22 ॥
പരിപേതുര്ബിലേ തസ്മിന്കഞ്ചിത്കാലമതന്ദ്രിതാഃ ।
തേ കൃശാ ദീനവദനാഃ പരിശ്രാന്താഃ പ്ലവങ്ഗമാഃ ॥ 23 ॥
ആലോകം ദദൃശുര്വീരാ നിരാശാ ജീവിതേ യദാ ।
തതസ്തം ദേശമാഗമ്യ സൌമ്യാ വിതിമിരം വനമ് ॥ 24 ॥
ദദൃശുഃ കാഞ്ചനാന്വൃക്ഷാന്ദീപ്തവൈശ്വാനരപ്രഭാന് ।
സാലാം സ്താലാംശ്ച പുന്നാഗാന്കകുഭാന്വഞ്ജുലാന്ധവാന് ॥ 25 ॥
ചമ്പകാന് നാഗവൃക്ഷാംശ്ച കര്ണികാരാംശ്ച പുഷ്പിതാന് ।
സ്തബകൈഃ കാഞ്ചനൈശ്ചിത്രൈ രക്തൈഃ കിസലയൈസ്തഥാ ॥ 26 ॥
ആപീഡൈശ്ച ലതാഭിശ്ച ഹേമാഭരണഭൂഷിതാന് ।
തരുണാദിത്യസങ്കാശാന്വൈഢൂര്യകൃതവേദികാന് ॥ 27 ॥
വിഭ്രാജമാനാന്വപുഷാ പാദപാംശ്ച ഹിരണ്മയാന് ।
നീലവൈഢൂര്യവര്ണാശ്ച പദ്മിനീഃ പതഗാവൃതാഃ ॥ 28 ॥
മഹദ്ഭിഃ കാഞ്ചനൈഃ പദ്മൈര്വൃതാ ബാലാര്കസന്നിഭൈഃ ।
ജാതരൂപമയൈര്മത്സ്യൈര്മഹദ്ഭിശ്ച സകച്ഛപൈഃ ॥ 29 ॥
തപനീയ ഗവാക്ഷാണി മുക്താ ജാല ആവൃതാനി ച ।
ഹൈമ രാജത ഭൌമാനി വൈദൂര്യ മണിമന്തി ച ॥ 30 ॥
തപനീയഗവാക്ഷാണി മുക്താജാലാവൃതാനി ച ।
ഹൈമരാജതഭൌമാനി വൈദൂര്യമണിമന്തി ച ॥ 31 ॥
കാഞ്ചന ഭ്രമരാന് ചൈവ മധൂനി ച സമന്തതഃ ।
മണി കാഞ്ചന ചിത്രാണി ശയനാനി ആസനാനി ച ॥ 32 ॥
കാഞ്ചനഭ്രമരാംശ്ചൈവ മധൂനി ച സമന്തതഃ ।
മണികാഞ്ചനചിത്രാണി ശയനാന്യാസനാനി ച ॥ 33 ॥
മഹാര്ഹാണി ചയാനാനി ദദൃശുസ്തേ സമന്തതഃ ।
ഹൈമരാജതകാംസ്യാനാം ഭാജനാനാം ച സംഞ്ചയാന് ॥ 34 ॥
അഗരൂണാം ച ദിവ്യാനാം ചന്ദനാനാം ച സംഞ്ചായാന് ।
ശുചീന്യഭ്യവഹാര്യാണി മൂലാനി ച ഫലാനി ച ॥ 35 ॥
മഹാര്ഹാണി ച പാനാനി മധൂനി രസവന്തി ച ।
ദിവ്യാനാമമ്ബരാണാം ച മഹാര്ഹാണാം ച സഞ്ചയാന് ॥ 36 ॥
കമ്ബലാനാം ച ചിത്രാണാമജിനാനാം ച സഞ്ചയാന് ।
തത്ര തത്ര ച വിന്യസ്താന്ദീപ്താന്വൈശ്വാനരപ്രഭാന് ॥ 37 ॥
ദദൃശുര്വാനരാശ്ശുഭ്രാഞ്ജാതരൂപസ്യ സഞ്ചയാന് ।
തത്ര തത്ര വിചിന്വന്തോ ബിലേ തസ്മിന്മഹാബലാഃ ॥ 38 ॥
ദദൃശുര്വാനരാശ്ശൂരാഃ സ്ത്രിയം കാഞ്ചിദദൂരതഃ ।
താം ദൃഷ്ട്വാ ഭൃശസന്ത്രസ്താശ്ചീരകൃഷ്ണാജിനാമ്ബരാമ് ॥ 39 ॥
താപസീം നിയതാഹാരാം ജ്വലന്തീമിവ തേജസാ ।
വിസ്മിതാ ഹരയസ്തത്ര വ്യവതിഷ്ഠന്ത സര്വശഃ ॥ 40 ॥
പപ്രച്ഛ ഹനുമാംസ്തത്ര കാഽസി ത്വം കസ്യ വാ ബിലമ് ।
തതോ ഹനൂമാന്ഗിരിസന്നികാശഃ കൃതാജ്ഞലിസ്താമഭിവാദ്യ വൃദ്ധാമ് ।
പപ്രച്ഛ കാ ത്വം ഭവനം ബിലം ച രത്നാനി ചേമാനി വദസ്വ കസ്യ ॥ 41 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
saha tārāṅgadābhyāṃ tu saṅgamya hanumānkapiḥ |
vicinoti sma vindhyasya guhāśca gahanāni ca || 1 ||
siṃhaśārdūlajuṣṭeṣu śilāśca saritastadā |
viṣameṣu nagendrasya mahāprasravaṇeṣu ca || 2 ||
āsedustasya śailasya koṭiṃ dakṣṇipaścimām |
teṣāṃ tatraiva vasatāṃ sa kālo vyatyavartata || 3 ||
sa hi deśo duranveṣo guhāgahanavānmahān |
tatra vāyusutassarvaṃ vicinoti sma parvatam || 4 ||
paraspareṇa hanumā nanyonyasyāvidūrataḥ |
gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ || 5 ||
maindaśca dvividaścaiva suṣeṇo jāmbavānnalaḥ |
aṅgado yuvarājaśca tāraśca vanagocaraḥ || 6 ||
girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam |
vicinvantastatastatra dadṛśurvivṛtaṃ bilam || 7 ||
durgamṛkṣabilaṃ nāma dānavenābhirakṣitam |
kṣutpipāsāparītāśca śrāntāśca salilārthinaḥ || 8 ||
avakīrṇaṃ latāvṛkṣairdadṛśuste mahābilam |
tatra krauñcāśca haṃsāśca sārasāśca viniṣkraman || 9 ||
jalārdrāścakravākāśca raktāṅgāḥ padmareṇubhiḥ |
tatastadbilamāsādya sugandhi duratikramam || 10 ||
vismayavyagramanaso babhūvurvānararṣabhāḥ |
saṃñjātapariśaṅkāste tadbilaṃ plavagottamāḥ || 11 ||
abhyapadyanta saṃhṛṣṭāstejovanto mahābalāḥ |
nānāsattvasamākīrṇaṃ daityendranilayopamam || 12 ||
durdarśamatighoraṃ ca durvigāhaṃ ca sarvaśaḥ |
tataḥ parvatakūṭābho hanūmānpavanātmajaḥ || 13 ||
abravīdvānarānsarvānkāntāravanakovidaḥ |
girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam || 14 ||
vayaṃ sarve pariśrāntā na ca paśyāma maithilīm |
asmāccāpi bilāddhaṃsāḥ krauñcāśca saha sārasaiḥ || 15 ||
jalārdrāścakravākāśca niṣpatanti sma sarvaśaḥ |
nūnaṃ salilavānatra kūpo vā yadi vā hradaḥ || 16 ||
tathā ceme biladvāri snigdhāstiṣṭhanti pādapāḥ |
ityuktvā tadbilaṃ sarve viviśustimirāvṛtam || 17 ||
acandrasūryaṃ harayo dadṛśū romaharṣaṇam |
niśāmya tasmāt śiṃhāṃśca tāṃstāṃśca mṛgapakṣṇiḥ || 18 ||
praviṣṭā hariśārdūlā bilaṃ timirasaṃvṛtam |
na teṣāṃ sajjate cakṣurna tejo na parākramaḥ || 19 ||
vāyoriva gatisteṣāṃ dṛṣṭistamasi vartate |
te praviṣṭāstu vegena tadbilaṃ kapikuñjarāḥ || 20 ||
prakāśamabhirāmaṃ ca dadṛśurdeśamuttamam |
tatastasminbile durge nānāpādapasaṅkule || 21 ||
anyonyaṃ sampariṣvajya jagmuryojanamantaram |
te naṣṭasañjñāstṛṣitāssambhrāntāssalilārthinaḥ || 22 ||
paripeturbile tasminkañcitkālamatandritāḥ |
te kṛśā dīnavadanāḥ pariśrāntāḥ plavaṅgamāḥ || 23 ||
ālokaṃ dadṛśurvīrā nirāśā jīvite yadā |
tatastaṃ deśamāgamya saumyā vitimiraṃ vanam || 24 ||
dadṛśuḥ kāñcanānvṛkṣāndīptavaiśvānaraprabhān |
sālāṃ stālāṃśca punnāgānkakubhānvañjulāndhavān || 25 ||
campakān nāgavṛkṣāṃśca karṇikārāṃśca puṣpitān |
stabakaiḥ kāñcanaiścitrai raktaiḥ kisalayaistathā || 26 ||
āpīḍaiśca latābhiśca hemābharaṇabhūṣitān |
taruṇādityasaṅkāśānvaiḍhūryakṛtavedikān || 27 ||
vibhrājamānānvapuṣā pādapāṃśca hiraṇmayān |
nīlavaiḍhūryavarṇāśca padminīḥ patagāvṛtāḥ || 28 ||
mahadbhiḥ kāñcanaiḥ padmairvṛtā bālārkasannibhaiḥ |
jātarūpamayairmatsyairmahadbhiśca sakacchapaiḥ || 29 ||
tapanīya gavākṣāṇi muktā jāla āvṛtāni ca |
haima rājata bhaumāni vaidūrya maṇimanti ca || 30 ||
tapanīyagavākṣāṇi muktājālāvṛtāni ca |
haimarājatabhaumāni vaidūryamaṇimanti ca || 31 ||
kāñcana bhramarān caiva madhūni ca samantataḥ |
maṇi kāñcana citrāṇi śayanāni āsanāni ca || 32 ||
kāñcanabhramarāṃścaiva madhūni ca samantataḥ |
maṇikāñcanacitrāṇi śayanānyāsanāni ca || 33 ||
mahārhāṇi cayānāni dadṛśuste samantataḥ |
haimarājatakāṃsyānāṃ bhājanānāṃ ca saṃñcayān || 34 ||
agarūṇāṃ ca divyānāṃ candanānāṃ ca saṃñcāyān |
śucīnyabhyavahāryāṇi mūlāni ca phalāni ca || 35 ||
mahārhāṇi ca pānāni madhūni rasavanti ca |
divyānāmambarāṇāṃ ca mahārhāṇāṃ ca sañcayān || 36 ||
kambalānāṃ ca citrāṇāmajinānāṃ ca sañcayān |
tatra tatra ca vinyastāndīptānvaiśvānaraprabhān || 37 ||
dadṛśurvānarāśśubhrāñjātarūpasya sañcayān |
tatra tatra vicinvanto bile tasminmahābalāḥ || 38 ||
dadṛśurvānarāśśūrāḥ striyaṃ kāñcidadūrataḥ |
tāṃ dṛṣṭvā bhṛśasantrastāścīrakṛṣṇājināmbarām || 39 ||
tāpasīṃ niyatāhārāṃ jvalantīmiva tejasā |
vismitā harayastatra vyavatiṣṭhanta sarvaśaḥ || 40 ||
papraccha hanumāṃstatra kā'si tvaṃ kasya vā bilam |
tato hanūmāngirisannikāśaḥ kṛtājñalistāmabhivādya vṛddhām |
papraccha kā tvaṃ bhavanaṃ bilaṃ ca ratnāni cemāni vadasva kasya || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever