📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.39 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - ഏകോനചത്വാരിംശ സര്ഗഃ
4.39 Kishkindhakanda - Ekonachatvarimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകോനചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഇതി ബ്രുവാണം സുഗ്രീവം രാമോ ധര്മഭൃതാം വരഃ ।
ബാഹുഭ്യാം സമ്പരിഷ്വജ്യ പ്രത്യുവാച കൃതാഞ്ജലിമ് ॥ 1 ॥
യദിന്ദ്രോ വര്ഷതേ വര്ഷം ന തച്ചിത്രം ഭവേത്ക്വചിത് ।
ആദിത്യോ വാ സഹസ്രാംശുഃ കുര്യാദ്വിതിമിരം നഭഃ ॥ 2 ॥
ചന്ദ്രമാ രശ്മിഭിഃ കുര്യാത്പൃഥിവീം സൌമ്യ നിര്മലാമ് ।
ത്വദ്വിധോ വാഽപി മിത്രാണാം പ്രതികുര്യാത്പരന്തപ ॥ 3 ॥
ഏവം ത്വയി ന തച്ചിത്രം ഭവേദ്യത്സൌമ്യ ശോഭനമ് ।
ജാനാമ്യഹം ത്വാം സുഗ്രീവ സതതം പ്രിയവാദിനമ് ॥ 4 ॥
ത്വത്സനാഥഃ സഖേ സങ്ഖ്യേ ജേതാഽസ്മി സകലാനരീന് ।
ത്വമേവ മേ സുഹൃതന്മിത്രം സാഹായ്യം കര്തുമര്ഹസി ॥ 5 ॥
ജഹാരാത്മവിനാശായ വൈദേഹീം രാക്ഷസാധമഃ ।
വഞ്ചയിത്വാ തു പൌലോമീമനുഹ്ലാദോ യഥാ ശചീമ് ॥ 6 ॥
ന ചിരാത്തം ഹനിഷ്യാമി രാവണം നിശിതൈശ്ശരൈഃ ।
പൌലോമ്യാഃ പിതരം ദൃപ്തം ശതക്രതുരിവാഽഹവേ ॥ 7 ॥
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ചൈവ രജസ്സമഭിവര്തത ।
ഉഷ്ണാം തീവ്രാം സഹസ്രാംശോശ്ഛാദയദ്ഗഗനേ പ്രഭാമ് ॥ 8 ॥
ദിശഃ പര്യാകുലാശ്ചാസന്രജസാ തേന മൂര്ഛതാ ।
ചചാല ച മഹീ സര്വാ സശൈലവനകാനനാ ॥ 9 ॥
തതോ നഗേന്ദ്രസങ്കാശൈസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രൈര്മഹാബലൈഃ ।
കൃത്സ്നാ സഞ്ഛാദിതാ ഭൂമിരസങ്ഖ്യേയൈഃ പ്ലവങ്ഗമൈഃ ॥ 10 ॥
നിമേഷാന്തരമാത്രേണ തതസ്തൈര്ഹരിയൂഥപൈഃ ।
കോടീശതപരീവാരൈഃ കാമരൂപിഭിരാവൃതാ ॥ 11 ॥
നാദേയൈഃ പാര്വതീയൈശ്ച സാമുദ്രൈശ്ച മഹാബലൈഃ ।
ഹരിഭിര്മേഘനിര്ഹ്രാദൈരന്യൈശ്ച വനചാരിഭിഃ ॥ 12 ॥
തരുണാദിത്യവര്ണൈശ്ച ശശിഗൌരൈശ്ച വാനരൈഃ ।
പദ്മകേസരവര്ണൈശ്ച ശ്വേതൈര്മേരുകൃതാലയൈഃ ॥ 13 ॥
കോടീസഹസ്രൈര്ദശഭിഃ ശ്രീമാന്പരിവൃതസ്തദാ ।
വീരശ്ശതവലിര്നാമ വാനരഃ പ്രത്യദൃശ്യത ॥ 14 ॥
തതഃ കാഞ്ചനശൈലാഭസ്താരായാ വീര്യവാന്പിതാ ।
അനേകൈര്ദശസാഹസ്രൈഃ കോടിഭിഃ പ്രത്യദൃശ്യത ॥ 15 ॥
തഥാഽപരേണ കോടീനാം സഹസ്രേണ സമന്വിതഃ ।
പിതാ രുമായാ സമ്പ്രാപ്തസ്സുഗ്രീവശ്വശുരോ വിഭുഃ ॥ 16 ॥
പദ്മകേസരസങ്കാശസ്തരുണാര്കനിഭാനനഃ ।
ബുദ്ധിമാന്വാനരശ്രേഷ്ഠസ്സര്വവാനരസത്തമഃ ॥ 17 ॥
അനേകൈര്ബഹുസാഹസ്രൈര്വാനരാണാം സമന്വിതഃ ।
പിതാ ഹനുമതശ്രശീമാന്കേസരീ പ്രത്യദൃശ്യത ॥ 18 ॥
ഗോലാങ്ഗൂലമഹാരാജോ ഗവാക്ഷോ ഭീമവിക്രമഃ ।
വൃതഃ കോടിസഹസ്രേണ വാനരാണാമദൃശ്യത ॥ 19 ॥
ഋക്ഷാണാം ഭീമവേഗാനാം ധൂമ്രശ്ശത്രുനിബര്ഹണഃ ।
വൃതഃ കോടിസഹസ്രാഭ്യാം ദ്വാഭ്യാം സമഭിവര്തത ॥ 20 ॥
മഹാചലനിഭൈര്ഘോരൈഃ പനസോ നാമ യൂഥപഃ ।
ആജഗാമ മഹാവീര്യസ്തിസൃഭിഃ കോടിഭിര്വൃതഃ ॥ 21 ॥
നീലാഞ്ജനചയാകാരോ നീലോ നാമാഽഥ യൂഥപഃ ।
അദൃശ്യത മഹാകായഃ കോടിഭിര്ദശഭിര്വൃതഃ ॥ 22 ॥
തതഃ കാഞ്ചനശൈലാഭോ ഗവയോ നാമ യൂഥപഃ ।
ആജഗാമ മഹാവീര്യഃ പഞ്ചഭിഃ കോടിഭിര്വൃതഃ ॥ 23 ॥
ദരീമുഖശ്ച ബലവാന്യൂഥപോഽഭ്യായയൌ തദാ ।
വൃതഃ കോടിസഹസ്രേണ സുഗ്രീവം സമുപസ്ഥിതഃ ॥ 24 ॥
മൈന്ദശ്ച ദ്വിവിദശ്ചോഭാവശ്വിപുത്രൌ മഹാബലൌ ।
കോടികോടിസഹസ്രേണ വാനരാണാമദൃശ്യതാമ് ॥ 25 ॥
ഗജശ്ച ബലവാന് വീരഃ കോടിഭിസ്തിസൃഭിര്വൃതഃ ।
ആജഗാമ മഹാതേജാ സുഗ്രീവസ്യ സമീപതഃ ॥ 26 ॥
ഋക്ഷരാജോ മഹാതേജാ ജാമ്ബവാന്നാമ നാമതഃ ।
കോടിഭിര്ദശഭിഃ പ്രാപ്തഃ സുഗ്രീവസ്യ വശേ സ്ഥിതഃ ॥ 27 ॥
രുമണ്വാന്നാമ വിക്രാന്തോ വാനരോ വാനരേശ്വരമ് ।
ആയയൌ ബലവാംസ്തൂര്ണം കോടീശതസമാവൃതഃ ॥ 28 ॥
തതഃ കോടിസഹസ്രാണാം സഹസ്രേണ ശതേന ച ।
പൃഷ്ഠതോഽനുഗതഃ പ്രാപ്തോ ഹരിഭിര്ഗന്ധമാദനഃ ॥ 29 ॥
തതഃ പദ്മസഹസ്രേണ വൃതശ്ശങ്കുശതേന ച ।
യുവരാജോഽങ്ഗദഃ പ്രാപ്തഃ പിതൃതുല്യപരാക്രമഃ ॥ 30 ॥
തതസ്താരാദ്യുതിസ്താരോ ഹരിര്ഭീമപരാക്രമഃ ।
പഞ്ചഭിര്ഹരികോടീഭിര്ദൂരതഃ പ്രത്യദൃശ്യത ॥ 31 ॥
ഇന്ദ്രജാനുഃ കപിര്വീരോ യൂഥപഃ പ്രത്യദൃശ്യത ।
ഏകാദശാനാം കോടീനാമീശ്വരസ്തൈസ്സമാവൃതഃ ॥ 32 ॥
തതോ രമ്ഭസ്ത്വനുപ്രാപ്തസ്തരുണാദിത്യസന്നിഭഃ ।
അയുതേനാവൃതശ്ചൈവ സഹസ്രേണ ശതേന ച ॥ 33 ॥
തതോ യൂഥപതിര്വീരോ ദുര്മുഖോ നാമ വാനരഃ ।
പ്രത്യദൃശ്യത കോടീഭ്യാം ദ്വാഭ്യാം പരിവൃതോ ബലീ ॥ 34 ॥
കൈലാസശിഖരാകാരൈര്വാനരൈര്ഭീമവിക്രമൈഃ ।
വൃതഃ കോടിസഹസ്രേണ ഹനുമാന്പ്രത്യദൃശ്യത ॥ 35 ॥
നലശ്ചാപി മഹാവീര്യസ്സംവൃതോ ദ്രുമവാസിഭിഃ ।
കോടീശതേന സമ്പ്രാപ്തസ്സഹസ്രേണ ശതേന ച ॥ 36 ॥
തതോ ദധിമുഖശ്രീമാന്കോടിഭിര്ദശഭിര്വൃതഃ ।
സമ്പ്രാപ്തോഽഭിമതസ്തസ്യ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ 37 ॥
ശരഭഃ കുമുദോ വഹ്നിര്വാനരോ രംഹ ഏവ ച ।
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ വാനരാഃ കാമരൂപിണഃ ॥ 38 ॥
ആവൃത്യ പൃഥിവീം സര്വാം പര്വതാംശ്ച വനാനി ച ।
യൂഥപാ സ്സമനുപ്രാപ്താ സ്തേഷാം സങ്ഖ്യാ ന വിദ്യതേ ॥ 39 ॥
ആഗതാശ്ച വിശിഷ്ടാശ്ച പൃഥിവ്യാം സര്വവാനരാഃ ।
ആപ്ലവന്തഃ പ്ലവന്തശ്ച ഗര്ജന്തശ്ച പ്ലവങ്ഗമാഃ ।
അഭ്യവര്തന്ത സുഗ്രീവം സൂര്യമഭ്രഗണാ ഇവ ॥ 40 ॥
കുര്വാണാ ബഹുശബ്ദാംശ്ച പ്രഹൃഷ്ടാ ബാഹുശാലിനഃ ।
ശിരോഭിര്വാനരേന്ദ്രായ സുഗ്രീവായ ന്യവേദയന് ॥ 41 ॥
അപരേ വാനരശ്രേഷ്ഠാസ്സങ്ഗമ്യ ച യഥോചിതമ് ।
സുഗ്രീവേണ സമാഗമ്യ സ്ഥിതാഃ പ്രാഞ്ജലയ സ്തദാ ॥ 42 ॥
സുഗ്രീവസ്ത്വരിതോ രാമേ സര്വാംസ്താം വാനരരര്ഷഭാന് ।
നിവേദയിത്വാ ധര്മജ്ഞഃ സ്ഥിതഃ പ്രാഞ്ജലിരബ്രവീത് ॥ 43 ॥
യഥാസുഖം പര്വതനിഝരേഷു വനേഷു സര്വേഷു ച വാനരേന്ദ്രാഃ ।
നിവേശയിത്വാ വിധിവദ്ബലാനി ബലം ബലജ്ഞഃ പ്രതിപത്തുമീഷ്ടേ ॥ 44 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഏകോനചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekonacatvāriṃśassargaḥ |
iti bruvāṇaṃ sugrīvaṃ rāmo dharmabhṛtāṃ varaḥ |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya pratyuvāca kṛtāñjalim || 1 ||
yadindro varṣate varṣaṃ na taccitraṃ bhavetkvacit |
ādityo vā sahasrāṃśuḥ kuryādvitimiraṃ nabhaḥ || 2 ||
candramā raśmibhiḥ kuryātpṛthivīṃ saumya nirmalām |
tvadvidho vā'pi mitrāṇāṃ pratikuryātparantapa || 3 ||
evaṃ tvayi na taccitraṃ bhavedyatsaumya śobhanam |
jānāmyahaṃ tvāṃ sugrīva satataṃ priyavādinam || 4 ||
tvatsanāthaḥ sakhe saṅkhye jetā'smi sakalānarīn |
tvameva me suhṛtanmitraṃ sāhāyyaṃ kartumarhasi || 5 ||
jahārātmavināśāya vaidehīṃ rākṣasādhamaḥ |
vañcayitvā tu paulomīmanuhlādo yathā śacīm || 6 ||
na cirāttaṃ haniṣyāmi rāvaṇaṃ niśitaiśśaraiḥ |
paulomyāḥ pitaraṃ dṛptaṃ śatakraturivā'have || 7 ||
etasminnantare caiva rajassamabhivartata |
uṣṇāṃ tīvrāṃ sahasrāṃśośchādayadgagane prabhām || 8 ||
diśaḥ paryākulāścāsanrajasā tena mūrchatā |
cacāla ca mahī sarvā saśailavanakānanā || 9 ||
tato nagendrasaṅkāśaistīkṣṇadaṃṣṭrairmahābalaiḥ |
kṛtsnā sañchāditā bhūmirasaṅkhyeyaiḥ plavaṅgamaiḥ || 10 ||
nimeṣāntaramātreṇa tatastairhariyūthapaiḥ |
koṭīśataparīvāraiḥ kāmarūpibhirāvṛtā || 11 ||
nādeyaiḥ pārvatīyaiśca sāmudraiśca mahābalaiḥ |
haribhirmeghanirhrādairanyaiśca vanacāribhiḥ || 12 ||
taruṇādityavarṇaiśca śaśigauraiśca vānaraiḥ |
padmakesaravarṇaiśca śvetairmerukṛtālayaiḥ || 13 ||
koṭīsahasrairdaśabhiḥ śrīmānparivṛtastadā |
vīraśśatavalirnāma vānaraḥ pratyadṛśyata || 14 ||
tataḥ kāñcanaśailābhastārāyā vīryavānpitā |
anekairdaśasāhasraiḥ koṭibhiḥ pratyadṛśyata || 15 ||
tathā'pareṇa koṭīnāṃ sahasreṇa samanvitaḥ |
pitā rumāyā samprāptassugrīvaśvaśuro vibhuḥ || 16 ||
padmakesarasaṅkāśastaruṇārkanibhānanaḥ |
buddhimānvānaraśreṣṭhassarvavānarasattamaḥ || 17 ||
anekairbahusāhasrairvānarāṇāṃ samanvitaḥ |
pitā hanumataśraśīmānkesarī pratyadṛśyata || 18 ||
golāṅgūlamahārājo gavākṣo bhīmavikramaḥ |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa vānarāṇāmadṛśyata || 19 ||
ṛkṣāṇāṃ bhīmavegānāṃ dhūmraśśatrunibarhaṇaḥ |
vṛtaḥ koṭisahasrābhyāṃ dvābhyāṃ samabhivartata || 20 ||
mahācalanibhairghoraiḥ panaso nāma yūthapaḥ |
ājagāma mahāvīryastisṛbhiḥ koṭibhirvṛtaḥ || 21 ||
nīlāñjanacayākāro nīlo nāmā'tha yūthapaḥ |
adṛśyata mahākāyaḥ koṭibhirdaśabhirvṛtaḥ || 22 ||
tataḥ kāñcanaśailābho gavayo nāma yūthapaḥ |
ājagāma mahāvīryaḥ pañcabhiḥ koṭibhirvṛtaḥ || 23 ||
darīmukhaśca balavānyūthapo'bhyāyayau tadā |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa sugrīvaṃ samupasthitaḥ || 24 ||
maindaśca dvividaścobhāvaśviputrau mahābalau |
koṭikoṭisahasreṇa vānarāṇāmadṛśyatām || 25 ||
gajaśca balavān vīraḥ koṭibhistisṛbhirvṛtaḥ |
ājagāma mahātejā sugrīvasya samīpataḥ || 26 ||
ṛkṣarājo mahātejā jāmbavānnāma nāmataḥ |
koṭibhirdaśabhiḥ prāptaḥ sugrīvasya vaśe sthitaḥ || 27 ||
rumaṇvānnāma vikrānto vānaro vānareśvaram |
āyayau balavāṃstūrṇaṃ koṭīśatasamāvṛtaḥ || 28 ||
tataḥ koṭisahasrāṇāṃ sahasreṇa śatena ca |
pṛṣṭhato'nugataḥ prāpto haribhirgandhamādanaḥ || 29 ||
tataḥ padmasahasreṇa vṛtaśśaṅkuśatena ca |
yuvarājo'ṅgadaḥ prāptaḥ pitṛtulyaparākramaḥ || 30 ||
tatastārādyutistāro harirbhīmaparākramaḥ |
pañcabhirharikoṭībhirdūrataḥ pratyadṛśyata || 31 ||
indrajānuḥ kapirvīro yūthapaḥ pratyadṛśyata |
ekādaśānāṃ koṭīnāmīśvarastaissamāvṛtaḥ || 32 ||
tato rambhastvanuprāptastaruṇādityasannibhaḥ |
ayutenāvṛtaścaiva sahasreṇa śatena ca || 33 ||
tato yūthapatirvīro durmukho nāma vānaraḥ |
pratyadṛśyata koṭībhyāṃ dvābhyāṃ parivṛto balī || 34 ||
kailāsaśikharākārairvānarairbhīmavikramaiḥ |
vṛtaḥ koṭisahasreṇa hanumānpratyadṛśyata || 35 ||
nalaścāpi mahāvīryassaṃvṛto drumavāsibhiḥ |
koṭīśatena samprāptassahasreṇa śatena ca || 36 ||
tato dadhimukhaśrīmānkoṭibhirdaśabhirvṛtaḥ |
samprāpto'bhimatastasya sugrīvasya mahātmanaḥ || 37 ||
śarabhaḥ kumudo vahnirvānaro raṃha eva ca |
ete cānye ca bahavo vānarāḥ kāmarūpiṇaḥ || 38 ||
āvṛtya pṛthivīṃ sarvāṃ parvatāṃśca vanāni ca |
yūthapā ssamanuprāptā steṣāṃ saṅkhyā na vidyate || 39 ||
āgatāśca viśiṣṭāśca pṛthivyāṃ sarvavānarāḥ |
āplavantaḥ plavantaśca garjantaśca plavaṅgamāḥ |
abhyavartanta sugrīvaṃ sūryamabhragaṇā iva || 40 ||
kurvāṇā bahuśabdāṃśca prahṛṣṭā bāhuśālinaḥ |
śirobhirvānarendrāya sugrīvāya nyavedayan || 41 ||
apare vānaraśreṣṭhāssaṅgamya ca yathocitam |
sugrīveṇa samāgamya sthitāḥ prāñjalaya stadā || 42 ||
sugrīvastvarito rāme sarvāṃstāṃ vānarararṣabhān |
nivedayitvā dharmajñaḥ sthitaḥ prāñjalirabravīt || 43 ||
yathāsukhaṃ parvatanijhareṣu vaneṣu sarveṣu ca vānarendrāḥ |
niveśayitvā vidhivadbalāni balaṃ balajñaḥ pratipattumīṣṭe || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekonacatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever