📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.37 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - സപ്തത്രിംശ സര്ഗഃ
4.37 Kishkindhakanda - Saptatrimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ സപ്തത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഏവമുക്തസ്തു സുഗ്രീവോ ലക്ഷ്മണേന മഹാത്മനാ ।
ഹനൂമന്തം സ്ഥിതം പാര്ശ്വേ സചിവന്ത്വിദമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
മഹേന്ദ്രഹിമവദ്വിന്ധ്യകൈലാസശിഖരേഷു ച ।
മന്ദരേ പാണ്ഡുശിഖരേ പഞ്ചശൈലേഷു യേ സ്ഥിതാഃ ॥ 2 ॥
തരുണാദിത്യവര്ണേഷു ഭ്രാജമാനേഷു സര്വതഃ ।
പര്വതേഷു സമുദ്രാന്തേ പശ്ചിമായാം ച യേ ദിശി ॥ 3 ॥
ആദിത്യഭവനേ ചൈവ ഗിരൌ സന്ധ്യാഭ്രസന്നിഭേ ।
പദ്മാതാലവനം ഭീമം സംശ്രിതാ ഹരിപുങ്ഗവാഃ ॥ 4 ॥
അഞ്ജനാമ്ബുദസങ്കാശാഃ കുഞ്ജരപ്രതിമൌജസഃ ।
അഞ്ജനേ പര്വതേ ചൈവ യേ വസന്തി പ്ലവങ്ഗമാഃ ॥ 5 ॥
മനശ്ശിലാ ഗുഹാവാസാ വാനരാഃ കനകപ്രഭാഃ ।
മേരുപാര്ശ്വഗതാശ്ചൈവ യേ ധൂമ്രഗിരിം സംശ്രിതാഃ ॥ 6 ॥
തരുണാദിത്യവര്ണാശ്ച പര്വതേ യേ മഹാരുണേ ।
പിബന്തോ മധുമൈരേയം ഭീമവേഗാഃ പ്ലവങ്ഗമാഃ ॥ 7 ॥
വനേഷു ച സുരമ്യേഷു സുഗന്ധിഷു മഹത്സു ച ।
താപസാനാം ച രമ്യേഷു വനാന്തേഷു സമന്തതഃ ॥ 8 ॥
താംസ്താം സ്ത്വമാനയ ക്ഷിപ്രം പൃഥിവ്യാം സര്വവാനരാന് ।
സാമദാനാദിഭിഃ സ്സര്വൈരാശു പ്രേഷയ വാനരാന് ॥ 9 ॥
പ്രേഷിതാഃ പ്രഥമം യേ ച മയാദൂതാ മഹാജവാഃ ।
ത്വരണാര്ഥം തു ഭൂയസ്ത്വം ഹരീന് സമ്പ്രേഷയാപരാന് ॥ 10 ॥
യേ പ്രസക്താശ്ച കാമേഷു ദീര്ഘസൂത്രാശ്ച വാനരാഃ ।
ഇഹാഽനയസ്വ താന് സര്വാന് ശീഘ്രം തു മമ ശാസനാത് ॥ 11 ॥
അഹോഭിര്ദശഭിര്യേ ച നാഗച്ഛന്തി മമാജ്ഞയാ ।
ഹന്തവ്യാസ്തേ ദുരാത്മാനോ രാജശാസനദൂഷകാഃ ॥ 12 ॥
ശതാന്യഥ സഹസ്രാണാം കോട്യശ്ച മമ ശാസനാത് ।
പ്രയാന്തു കപിസിംഹാനാം ദിശോ മമ മതേ സ്ഥിതാഃ ॥ 13 ॥
മേഘപര്വതസങ്കാശാശ്ഛാദയന്ത ഇവാമ്ബരമ് ।
ഘോരരൂപാഃ കപിശ്രേഷ്ഠാ യാന്തു മച്ഛാസനാദിതഃ ॥ 14 ॥
തേ ഗതിജ്ഞാ ഗതിം ജ്ഞാത്വാ പൃഥിവ്യാം സര്വവാനരാഃ ।
ആനയന്തു ഹരീന് സര്വാംസ്ത്വരിതാ ശസനാന്മമ ॥ 15 ॥
തസ്യ വാനര രാജസ്യ ശ്രുത്വാ വായുസുതോ വചഃ ।
ദിക്ഷു സര്വാസു വിക്രാന്താന്പ്രേഷയാമാസ വാനരാന് ॥ 16 ॥
തേ പദം വിഷ്ണുവിക്രാന്തം പതത്രിജ്യോതിരധ്വഗാഃ ।
പ്രയാതാഃ പ്രഹിതാ രാജ്ഞാ ഹരയസ്തത്ക്ഷണേന വൈ ॥ 17 ॥
തേ സമുദ്രേഷു ഗിരിഷു വനേഷു ച സരസ്സു ച ।
വാനരാ വാനരാന്സര്വാന്രാമഹേതോരചോദയന് ॥ 18 ॥
മൃത്യുകാലോപമസ്യാഽജ്ഞാം രാജരാജസ്യ വാനരാഃ ।
സുഗ്രീവസ്യായയു ശ്ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവഭയദര്ശിനഃ ॥ 19 ॥
തതസ്തേഽഞ്ജനസങ്കാശാ ഗിരേസ്തസ്മാന്മഹാജവാഃ ।
തിസ്രഃ കോട്യഃ പ്ലവങ്ഗാനാം നിര്യയുര്യത്ര രാഘവഃ ॥ 20 ॥
അസ്തം ഗച്ഛതി യത്രാര്കസ്തസ്മിന്ഗിരിവരേ സ്ഥിതാഃ ।
സന്തപ്ത ഹേമമഹാഭാസസ്തസ്മാത്കോട്യോ ദശ ച്യുതാഃ ॥ 21 ॥
കൈലാസശിഖരേഭ്യശ്ച സിംഹകേസരവര്ചസാമ് ।
തതഃ കോടിസഹസ്രാണി വാനരാണാമുപാഗമന് ॥ 22 ॥
ഫലമൂലേന ജീവന്തോ ഹിമവന്തമുപാശ്രിതാഃ ।
തേഷാം കോടിസഹസ്രാണാം സഹസ്രം സമവര്തത ॥ 23 ॥
അങ്ഗാരകസമാനാനാം ഭീമാനാം ഭീമകര്മണാമ് ।
വിന്ധ്യാദ്വാനരകോടീനാം സഹസ്രാണ്യപതന്ദ്രുതമ് ॥ 24 ॥
ക്ഷീരോദവേലാനിലയാസ്തമാലവനവാസിനഃ ।
നാരികേലാശനാശ്ചൈവ തേഷാം സങ്ഖ്യാ ന വിദ്യതേ ॥ 25 ॥
വനേഭ്യോ ഗഹ്വരേഭ്യശ്ച സരിദ്ഭ്യശ്ച മഹാജവാ ।
ആഗച്ഛദ്വാനരീ സേനാ പിബന്തീവ ദിവാകരമ് ॥ 26 ॥
യേ തു ത്വരയിതും യാതാ വാനരാസ്സര്വവാനരാന് ।
തേ വീരാ ഹിമവച്ഛൈലം ദദൃശുസ്തം മഹാദ്രുമമ് ॥ 27 ॥
തസ്മിന്ഗിരിവരേ രമ്യേ യജ്ഞോ മാഹേശ്വരഃ പുരാ ।
സര്വദേവമനസ്തോഷോ ബഭൌ ദിവ്യോ മനോഹരഃ ॥ 28 ॥
അന്നനിഷ്യന്ദജാതാനി മൂലാനി ച ഫലാനി ച ।
അമൃതാസ്വാദകല്പാനി ദദൃശുസ്തത്ര വാനരാഃ ॥ 29 ॥
തദന്നസമ്ഭവം ദിവ്യം ഫലമൂലം മനോഹരമ് ।
യഃ കശ്ചിത്സകൃദശ്നാതി മാസം ഭവതി തര്പിതഃ ॥ 30 ॥
താനി മൂലാനി ദിവ്യാനി ഫലാനി ച ഫലാശനാഃ ।
ഔഷധാനി ച ദിവ്യാനി ജഗൃഹുര്ഹരിയൂഥപാഃ ॥ 31 ॥
തസ്മാച്ച യജ്ഞായതനാത്പുഷ്പാണി സുരഭീണി ച ।
ആനിന്യുര്വാനരാ ഗത്വാ സുഗ്രീവപ്രിയകാരണാത് ॥ 32 ॥
തേ തു സര്വേ ഹരിവരാഃ പൃഥിവ്യാം സര്വവാനരാന് ।
സഞ്ചോദയിത്വാ ത്വരിതാ യൂഥാനാം ജഗ്മുരഗ്രതഃ ॥ 33 ॥
തേ തു തേന മുഹൂര്തേന യൂഥപാശ്ശീഘ്രഗാമിനഃ ।
കിഷ്കിന്ധാം ത്വരയാ പ്രാപ്താ സ്സുഗ്രീവോ യത്ര വാനരഃ ॥ 34 ॥
തേ ഗൃഹീത്വൌഷധീസ്സര്വാഃ ഫലമൂലം ച വാനരാഃ ।
തം പ്രതിഗ്രാഹയാമാസുര്വചനം ചേദമബ്രുവന് ॥ 35 ॥
സര്വേ പരിഗതാശ്ശൈലാസ്സമുദ്രാശ്ച വനാനി ച ।
പൃഥിവ്യാം വാനരാസ്സര്വേ ശാസനാദുപയാന്തി തേ ॥ 36 ॥
ഏവം ശ്രുത്വാ തതോ ഹൃഷ്ട സ്സുഗ്രീവഃ പ്ലവഗാധിപഃ ।
പ്രതിജഗ്രാഹ തത്പ്രതീതസ്തേഷാം സര്വമുപായനമ് ॥ 37 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ സപ്തത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha saptatriṃśassargaḥ |
evamuktastu sugrīvo lakṣmaṇena mahātmanā |
hanūmantaṃ sthitaṃ pārśve sacivantvidamabravīt || 1 ||
mahendrahimavadvindhyakailāsaśikhareṣu ca |
mandare pāṇḍuśikhare pañcaśaileṣu ye sthitāḥ || 2 ||
taruṇādityavarṇeṣu bhrājamāneṣu sarvataḥ |
parvateṣu samudrānte paścimāyāṃ ca ye diśi || 3 ||
ādityabhavane caiva girau sandhyābhrasannibhe |
padmātālavanaṃ bhīmaṃ saṃśritā haripuṅgavāḥ || 4 ||
añjanāmbudasaṅkāśāḥ kuñjarapratimaujasaḥ |
añjane parvate caiva ye vasanti plavaṅgamāḥ || 5 ||
manaśśilā guhāvāsā vānarāḥ kanakaprabhāḥ |
merupārśvagatāścaiva ye dhūmragiriṃ saṃśritāḥ || 6 ||
taruṇādityavarṇāśca parvate ye mahāruṇe |
pibanto madhumaireyaṃ bhīmavegāḥ plavaṅgamāḥ || 7 ||
vaneṣu ca suramyeṣu sugandhiṣu mahatsu ca |
tāpasānāṃ ca ramyeṣu vanānteṣu samantataḥ || 8 ||
tāṃstāṃ stvamānaya kṣipraṃ pṛthivyāṃ sarvavānarān |
sāmadānādibhiḥ ssarvairāśu preṣaya vānarān || 9 ||
preṣitāḥ prathamaṃ ye ca mayādūtā mahājavāḥ |
tvaraṇārthaṃ tu bhūyastvaṃ harīn sampreṣayāparān || 10 ||
ye prasaktāśca kāmeṣu dīrghasūtrāśca vānarāḥ |
ihā'nayasva tān sarvān śīghraṃ tu mama śāsanāt || 11 ||
ahobhirdaśabhirye ca nāgacchanti mamājñayā |
hantavyāste durātmāno rājaśāsanadūṣakāḥ || 12 ||
śatānyatha sahasrāṇāṃ koṭyaśca mama śāsanāt |
prayāntu kapisiṃhānāṃ diśo mama mate sthitāḥ || 13 ||
meghaparvatasaṅkāśāśchādayanta ivāmbaram |
ghorarūpāḥ kapiśreṣṭhā yāntu macchāsanāditaḥ || 14 ||
te gatijñā gatiṃ jñātvā pṛthivyāṃ sarvavānarāḥ |
ānayantu harīn sarvāṃstvaritā śasanānmama || 15 ||
tasya vānara rājasya śrutvā vāyusuto vacaḥ |
dikṣu sarvāsu vikrāntānpreṣayāmāsa vānarān || 16 ||
te padaṃ viṣṇuvikrāntaṃ patatrijyotiradhvagāḥ |
prayātāḥ prahitā rājñā harayastatkṣaṇena vai || 17 ||
te samudreṣu giriṣu vaneṣu ca sarassu ca |
vānarā vānarānsarvānrāmahetoracodayan || 18 ||
mṛtyukālopamasyā'jñāṃ rājarājasya vānarāḥ |
sugrīvasyāyayu śśrutvā sugrīvabhayadarśinaḥ || 19 ||
tataste'ñjanasaṅkāśā girestasmānmahājavāḥ |
tisraḥ koṭyaḥ plavaṅgānāṃ niryayuryatra rāghavaḥ || 20 ||
astaṃ gacchati yatrārkastasmingirivare sthitāḥ |
santapta hemamahābhāsastasmātkoṭyo daśa cyutāḥ || 21 ||
kailāsaśikharebhyaśca siṃhakesaravarcasām |
tataḥ koṭisahasrāṇi vānarāṇāmupāgaman || 22 ||
phalamūlena jīvanto himavantamupāśritāḥ |
teṣāṃ koṭisahasrāṇāṃ sahasraṃ samavartata || 23 ||
aṅgārakasamānānāṃ bhīmānāṃ bhīmakarmaṇām |
vindhyādvānarakoṭīnāṃ sahasrāṇyapatandrutam || 24 ||
kṣīrodavelānilayāstamālavanavāsinaḥ |
nārikelāśanāścaiva teṣāṃ saṅkhyā na vidyate || 25 ||
vanebhyo gahvarebhyaśca saridbhyaśca mahājavā |
āgacchadvānarī senā pibantīva divākaram || 26 ||
ye tu tvarayituṃ yātā vānarāssarvavānarān |
te vīrā himavacchailaṃ dadṛśustaṃ mahādrumam || 27 ||
tasmingirivare ramye yajño māheśvaraḥ purā |
sarvadevamanastoṣo babhau divyo manoharaḥ || 28 ||
annaniṣyandajātāni mūlāni ca phalāni ca |
amṛtāsvādakalpāni dadṛśustatra vānarāḥ || 29 ||
tadannasambhavaṃ divyaṃ phalamūlaṃ manoharam |
yaḥ kaścitsakṛdaśnāti māsaṃ bhavati tarpitaḥ || 30 ||
tāni mūlāni divyāni phalāni ca phalāśanāḥ |
auṣadhāni ca divyāni jagṛhurhariyūthapāḥ || 31 ||
tasmācca yajñāyatanātpuṣpāṇi surabhīṇi ca |
āninyurvānarā gatvā sugrīvapriyakāraṇāt || 32 ||
te tu sarve harivarāḥ pṛthivyāṃ sarvavānarān |
sañcodayitvā tvaritā yūthānāṃ jagmuragrataḥ || 33 ||
te tu tena muhūrtena yūthapāśśīghragāminaḥ |
kiṣkindhāṃ tvarayā prāptā ssugrīvo yatra vānaraḥ || 34 ||
te gṛhītvauṣadhīssarvāḥ phalamūlaṃ ca vānarāḥ |
taṃ pratigrāhayāmāsurvacanaṃ cedamabruvan || 35 ||
sarve parigatāśśailāssamudrāśca vanāni ca |
pṛthivyāṃ vānarāssarve śāsanādupayānti te || 36 ||
evaṃ śrutvā tato hṛṣṭa ssugrīvaḥ plavagādhipaḥ |
pratijagrāha tatpratītasteṣāṃ sarvamupāyanam || 37 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe saptatriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever