📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.15 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - പഞ്ചദശ സര്ഗഃ
4.15 Kishkindhakanda - Panchadasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചദശസ്സര്ഗഃ ।
അഥ തസ്യ നിനാദം തം സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ശുശ്രാവാന്തഃ പുര ഗതോ വാലീ ഭ്രാതുരമര്ഷണഃ ॥ 1 ॥
ശ്രുത്വാ തു തസ്യ നിനദം സര്വഭൂതപ്രകമ്പനമ് ।
മദശ്ചൈകപദേ നഷ്ടഃ ക്രോധശ്ചാപതിതോ മഹാന് ॥ 2 ॥
സ തു രോഷപരീതാങ്ഗോ വാലീ സന്ധ്യാകനകപ്രഭഃ ।
ഉപരക്ത ഇവാദിത്യസ്സദ്യോ നിഷ്പ്രഭതാം ഗതഃ ॥ 3 ॥
വാലീ ദംഷ്ട്രാ കരാലഃ തു ക്രോധാദ് ദീപ്ത അഗ്നി ലോചനഃ ।
ഭാതി ഉത്പതിത പദ്മാഭഃ സമൃണാല ഇവ ഹ്രദഃ ॥ 4 ॥
ശബ്ദം ദുര്മര്ഷണം ശ്രുത്വാ നിഷ്പപാത തതോ ഹരിഃ ।
വേഗേന ചരണന്യാസൈര്ദാരയന്നിവ മേദിനീമ് ॥ 5 ॥
തം തു താരാ പരിഷ്വജ്യ സ്നേഹാദ്ദര്ശിതസൌഹൃദാഃ ।
ഉവാച ത്രസ്തസമ്ഭ്രാന്താ ഹിതോദര്കമിദം വചഃ ॥ 6 ॥
സാധു ക്രോധമിമം വീര നദീവേഗമിവാഗതമ് ।
ശയനാദുത്ഥിതഃ കാല്യം ത്യജ ഭുക്താമിവ സ്രജമ് ॥ 7 ॥
കാല്യമേതേന സങ്ഗ്രാമം കരിഷ്യസി ച വാനര ।
വീര തേ ശത്രുബാഹുല്യം ഫല്ഗുതാ വാ ന വിദ്യതേ ॥ 8 ॥
സഹസാ തവ നിഷ്ക്രാമോ മമ താവന്ന രോചതേ ।
ശ്രൂയതാം ചാഭിധാസ്യാമി യന്നിമിത്തം നിവാര്യസേ ॥ 9 ॥
പൂര്വമാപതിതഃ ക്രോധാത്സ ത്വാമാഹ്വയതേ യുധി ।
നിഷ്പത്യ ച നിരസ്തസ്തേ ഹന്യമാനോ ദിശോ ഗതഃ ॥ 10 ॥
ത്വയാ തസ്യ നിരസ്തസ്യ പീഡിതസ്യ വിശേഷതഃ ।
ഇഹൈത്യ പുനരാഹ്വാനം ശങ്കാം ജനയതീവ മേ ॥ 11 ॥
ദര്പശ്ച വ്യവസായശ്ച യാദൃശസ്തസ്യ നര്ദതഃ ।
നിനാദശ്ചാപി സംരമ്ഭോ നൈതദല്പം ഹി കാരണമ് ॥ 12 ॥
നാസഹായമഹം മന്യേ സുഗ്രീവം തമിഹാഗതമ് ।
അവഷ്ടബ്ധസഹായശ്ച യമാശ്രിത്യൈഷ ഗര്ജതി ॥ 13 ॥
പ്രകൃത്യാ നിപുണശ്ചൈവ ബുദ്ധിമാംശ്ചൈവ വാനരഃ ।
അപരീക്ഷിതവീര്യേണ സുഗ്രീവസ്സഹനൈഷ്യതി ॥ 14 ॥
പൂര്വമേവ മയാ വീര ശ്രുതം കഥയതോ വചഃ ।
അങ്ഗദസ്യ കുമാരസ്യ വക്ഷ്യാമിത്വാ ഹിതം വചഃ ॥ 15 ॥
അങ്ഗദസ്തു കുമാരോഽയം വനാന്തമുപനിര്ഗതഃ ।
പ്രവൃത്തിസ്തേന കഥിതാ ചാരൈ രാപ്തൈര്നിവേദിതാ ॥ 16 ॥
അയോധ്യാധിപതേഃ പുത്രൌ ശൂരൌ സമരദുര്ജയൌ ।
ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ജാതൌ പ്രഥിതൌ രാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 17 ॥
സുഗ്രീവപ്രിയകാമാര്ഥം പ്രാപ്തൌ തത്ര ദുരാസദൌ ।
തവ ഭ്രാതുര്ഹി വിഖ്യാതസ്സഹായോ രണകര്കശഃ ।
രാമഃ പരബലാമര്ദീ യുഗാന്താഗ്നിരിവോത്ഥിതഃ ॥ 18 ॥
നിവാസവൃക്ഷഃ സാധൂനാമാപന്നാനാം പരാ ഗതിഃ ।
ആര്താനാം സംശ്രയശ്ചൈവ യശസശ്ചൈകഭാജനമ് ॥ 19 ॥
ജ്ഞാനവിജ്ഞാനസമ്പന്നോ നിദേശേ നിരതഃ പിതുഃ ।
ധാതൂനാമിവ ശൈലേന്ദ്രോ ഗുണാനാമാകരോ മഹാന് ॥ 20 ॥
തത്ക്ഷമം ന വിരോധസ്തേ സഹ തേന മഹാത്മനാ ।
ദുര്ജയേനാപ്രമേയേന രാമേണ രണകര്മസു ॥ 21 ॥
ശൂര വക്ഷ്യാമി തേ കിഞ്ചിന്ന ചേച്ഛാമ്യഭ്യസൂയിതുമ് ।
ശ്രൂയതാം ക്രിയതാം ചൈവ തവ വക്ഷ്യാമി യദ്ധിതമ് ॥ 22 ॥
യൌവരാജ്യേന സുഗ്രീവം തൂര്ണം സാധ്വഭിഷേചയ ।
വിഗ്രഹം മാ കൃഥാ വീര ഭ്രാത്രാ രാജന്ബലീയസാ ॥ 23 ॥
അഹം ഹി തേ ക്ഷമം മന്യേ തേന രാമേണ സൌഹൃദമ് ।
സുഗ്രീവേണ ച സമ്പ്രീതിം വൈരമുത്സൃജ്യ ദൂരതഃ ॥ 24 ॥
ലാലനീയോ ഹി തേ ഭ്രാതാ യവീയാനേഷ വാനരഃ ।
തത്ര വാ സന്നിഹസ്ഥോ വാ സര്വഥാ ബന്ധുരേവ തേ ॥ 25 ॥
ന ഹി തേന സമം ബന്ധും ഭുവി പശ്യാമി കഞ്ചന ॥ 26 ॥
ദാനമാനാദിസത്കാരൈഃ കുരുഷ്വ പ്രത്യനന്തരമ് ।
വൈരമേതത്സമുത്സൃജ്യ തവ പാര്ശ്വേ സ തിഷ്ഠതു ॥ 27 ॥
സുഗ്രീവോ വിപുലഗ്രീവസ്തവബന്ധുസ്സദാ മതഃ ।
ഭ്രാതൃസ്സൌഹൃദമാലമ്ബ നാന്യാ ഗതിരിഹാസ്തി തേ ॥ 28 ॥
യദി തേ മത്പ്രിയം കാര്യം യദി ചാവൈഷി മാം ഹിതാമ് ।
യാച്യമാനഃ പ്രയത്നേന സാധു വാക്യം കുരുഷ്വ മേ ॥ 29 ॥
പ്രസീദ പഥ്യം ശൃണു ജല്പിതം ഹി മേ ന രോഷ മേവാനുവിധാതുമര്ഹസി ।
ക്ഷമോ ഹി തേ കോസലരാജസൂനുനാ ന വിഗ്രഹശ്ശക്രസമാനതേജസാ ॥ 30 ॥
തദാ ഹി താരാ ഹിതമേവ വാക്യം തം വാലിനം പഥ്യമിദം ബഭാഷേ ।
ന രോചതേ തദ്വചനം ഹി തസ്യ കാലാഭിപന്നസ്യ വിനാശകാലേ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ പഞ്ചദശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha pañcadaśassargaḥ |
atha tasya ninādaṃ taṃ sugrīvasya mahātmanaḥ |
śuśrāvāntaḥ pura gato vālī bhrāturamarṣaṇaḥ || 1 ||
śrutvā tu tasya ninadaṃ sarvabhūtaprakampanam |
madaścaikapade naṣṭaḥ krodhaścāpatito mahān || 2 ||
sa tu roṣaparītāṅgo vālī sandhyākanakaprabhaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 3 ||
vālī daṃṣṭrā karālaḥ tu krodhād dīpta agni locanaḥ |
bhāti utpatita padmābhaḥ samṛṇāla iva hradaḥ || 4 ||
śabdaṃ durmarṣaṇaṃ śrutvā niṣpapāta tato hariḥ |
vegena caraṇanyāsairdārayanniva medinīm || 5 ||
taṃ tu tārā pariṣvajya snehāddarśitasauhṛdāḥ |
uvāca trastasambhrāntā hitodarkamidaṃ vacaḥ || 6 ||
sādhu krodhamimaṃ vīra nadīvegamivāgatam |
śayanādutthitaḥ kālyaṃ tyaja bhuktāmiva srajam || 7 ||
kālyametena saṅgrāmaṃ kariṣyasi ca vānara |
vīra te śatrubāhulyaṃ phalgutā vā na vidyate || 8 ||
sahasā tava niṣkrāmo mama tāvanna rocate |
śrūyatāṃ cābhidhāsyāmi yannimittaṃ nivāryase || 9 ||
pūrvamāpatitaḥ krodhātsa tvāmāhvayate yudhi |
niṣpatya ca nirastaste hanyamāno diśo gataḥ || 10 ||
tvayā tasya nirastasya pīḍitasya viśeṣataḥ |
ihaitya punarāhvānaṃ śaṅkāṃ janayatīva me || 11 ||
darpaśca vyavasāyaśca yādṛśastasya nardataḥ |
ninādaścāpi saṃrambho naitadalpaṃ hi kāraṇam || 12 ||
nāsahāyamahaṃ manye sugrīvaṃ tamihāgatam |
avaṣṭabdhasahāyaśca yamāśrityaiṣa garjati || 13 ||
prakṛtyā nipuṇaścaiva buddhimāṃścaiva vānaraḥ |
aparīkṣitavīryeṇa sugrīvassahanaiṣyati || 14 ||
pūrvameva mayā vīra śrutaṃ kathayato vacaḥ |
aṅgadasya kumārasya vakṣyāmitvā hitaṃ vacaḥ || 15 ||
aṅgadastu kumāro'yaṃ vanāntamupanirgataḥ |
pravṛttistena kathitā cārai rāptairniveditā || 16 ||
ayodhyādhipateḥ putrau śūrau samaradurjayau |
ikṣvākūṇāṃ kule jātau prathitau rāmalakṣmaṇau || 17 ||
sugrīvapriyakāmārthaṃ prāptau tatra durāsadau |
tava bhrāturhi vikhyātassahāyo raṇakarkaśaḥ |
rāmaḥ parabalāmardī yugāntāgnirivotthitaḥ || 18 ||
nivāsavṛkṣaḥ sādhūnāmāpannānāṃ parā gatiḥ |
ārtānāṃ saṃśrayaścaiva yaśasaścaikabhājanam || 19 ||
jñānavijñānasampanno nideśe nirataḥ pituḥ |
dhātūnāmiva śailendro guṇānāmākaro mahān || 20 ||
tatkṣamaṃ na virodhaste saha tena mahātmanā |
durjayenāprameyena rāmeṇa raṇakarmasu || 21 ||
śūra vakṣyāmi te kiñcinna cecchāmyabhyasūyitum |
śrūyatāṃ kriyatāṃ caiva tava vakṣyāmi yaddhitam || 22 ||
yauvarājyena sugrīvaṃ tūrṇaṃ sādhvabhiṣecaya |
vigrahaṃ mā kṛthā vīra bhrātrā rājanbalīyasā || 23 ||
ahaṃ hi te kṣamaṃ manye tena rāmeṇa sauhṛdam |
sugrīveṇa ca samprītiṃ vairamutsṛjya dūrataḥ || 24 ||
lālanīyo hi te bhrātā yavīyāneṣa vānaraḥ |
tatra vā sannihastho vā sarvathā bandhureva te || 25 ||
na hi tena samaṃ bandhuṃ bhuvi paśyāmi kañcana || 26 ||
dānamānādisatkāraiḥ kuruṣva pratyanantaram |
vairametatsamutsṛjya tava pārśve sa tiṣṭhatu || 27 ||
sugrīvo vipulagrīvastavabandhussadā mataḥ |
bhrātṛssauhṛdamālamba nānyā gatirihāsti te || 28 ||
yadi te matpriyaṃ kāryaṃ yadi cāvaiṣi māṃ hitām |
yācyamānaḥ prayatnena sādhu vākyaṃ kuruṣva me || 29 ||
prasīda pathyaṃ śṛṇu jalpitaṃ hi me na roṣa mevānuvidhātumarhasi |
kṣamo hi te kosalarājasūnunā na vigrahaśśakrasamānatejasā || 30 ||
tadā hi tārā hitameva vākyaṃ taṃ vālinaṃ pathyamidaṃ babhāṣe |
na rocate tadvacanaṃ hi tasya kālābhipannasya vināśakāle || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever