📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.14 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - ചതുര്ദശ സര്ഗഃ
4.14 Kishkindhakanda - Chaturdasha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുര്ദശസ്സര്ഗഃ ।
സര്വേ തേ ത്വരിതം ഗത്വാ കിഷ്കിന്ധാം വാലി പാലിതാമ് ।
വൃക്ഷൈരാത്മാനമാവൃത്യ വ്യതിഷ്ഠന് ഗഹനേ വനേ ॥ 1 ॥
വിചാര്യ സര്വതോ ദൃഷ്ടിം കാനനേ കാനനപ്രിയഃ ।
സുഗ്രീവോ വിപുലഗ്രീവഃ ക്രോധമാഹാരയദ്ഭൃശമ് ॥ 2 ॥
തതസ്സ നിനദം ഘോരം കൃത്വാ യുദ്ധായ ചാഹ്വയത് ।
പരിവാരൈഃ പരിവൃതോ നാദൈര്ഭിന്ദന്നിവാമ്ബരമ് ॥ 3 ॥
ഗര്ജന്നിവ മഹാമേഘോ വായുവേഗപുരസ്സരഃ ।
അഥ ബാലാര്കസദൃശോ ദൃപ്തസിംഹഗതിസ്തദാ ॥ 4 ॥
ദൃഷ്ട്വാ രാമം ക്രിയാദക്ഷം സുഗ്രീവോ വാക്യമബ്രവീത് ।
ഹരിവാഗുരയാ വ്യാപ്താം തപ്തകാഞ്ചനതോരണാമ് ।
പ്രാപ്താഃ സ്മ ധ്വജയന്ത്രാഢ്യാം കിഷ്കിന്ധാം വാലിനഃ പുരീമ് ॥ 5 ॥
പ്രതിജ്ഞാ യാ ത്വയാ വീര കൃതാ വാലിവധേ പുരാ ।
സഫലാം കുരു താം ക്ഷിപ്രം ലതാം കാല ഇവാഗതഃ ॥ 6 ॥
ഏവമുക്തസ്തു ധര്മാത്മാ സുഗ്രീവേണ സ രാഘവഃ ।
തമേവോവാച വചനം സുഗ്രീവം ശത്രുസൂദനഃ ॥ 7 ॥
കൃതാഭിജ്ഞാനചിഹ്നസ്ത്വ മനയാ ഗജസാഹ്വയാ ।
ലക്ഷ്മണേന സമുത്പാട്യ യൈഷാ കണ്ഠേ കൃതാ തവ ॥ 8 ॥
ശോഭസേഽഹ്യധികം വീര ലതയാ കണ്ഠസക്തയാ ।
വിപരീത ഇവാകാശേ സൂര്യോ നക്ഷത്രമാലയാ ॥ 9 ॥
അദ്യ വാലിസമുത്ഥം തേ ഭയം വൈരം ച വാനര ।
ഏകേനാഹം പ്രമോക്ഷ്യാമി ബാണമോക്ഷേണ സംയുഗേ ॥ 10 ॥
മമ ദര്ശയ സുഗ്രീവ വൈരിണം ഭ്രാതൃരൂപിണമ് ।
വാലീ വിനിഹതോ യാവദ്വനേ പാംസുഷു വേഷ്ടതേ ॥ 11 ॥
യദി ദൃഷ്ടിപഥം പ്രാപ്തോ ജീവന്സ വിനിവര്തതേ ।
തതോ ദോഷേണ മാ ഗച്ഛേത്സദ്യോ ഗര്ഹേച്ച മാ ഭവാന് ॥ 12 ॥
പ്രത്യക്ഷം സപ്ത തേ സാലാ മയാ ബാണേന ദാരിതാഃ ।
തേനാവേഹി ബലേനാദ്യ വാലിനം നിഹതം മയാ ॥ 13 ॥
അനൃതം നോക്തപൂര്വം മേ വീര കൃച്ഛ്രേഽപി തിഷ്ടതാ ।
ധര്മലോഭപരീതേന ന ച വക്ഷ്യേ കഥഞ്ചന ॥ 14 ॥
സഫലാം ച കരിഷ്യാമി പ്രതിജ്ഞാം ജഹി സമ്ഭ്രമമ് ।
പ്രസൂതം കലമം ക്ഷേത്രേ വര്ഷേണേവ ശതക്രതുഃ ॥ 15 ॥
തദാഹ്വാനനിമിത്തം ത്വം വാലിനോ ഹേമമാലിനഃ ।
സുഗ്രീവ കുരു തം ശബ്ദം നിഷ്പതേദ്യേന വാനരഃ ॥ 16 ॥
ജിതകാശീ ബലശ്ലാഘീ ത്വയാ ചാധര്ഷിതഃ പുരാ ।
നിഷ്പതിഷ്യത്യസങ്ഗേന വാലീ സ പ്രിയസംയുഗഃ ॥ 17 ॥
രിപൂണാം ധര്ഷിണ ശൂരാ മര്ഷയന്തി ന സംയുഗേ ।
ജാനന്തസ്തു സ്വകം വീര്യം സ്ത്രീസമക്ഷം വിശേഷതഃ ॥ 18 ॥
സ തു രാമവചശ്ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവോ ഹേമപിങ്ഗലഃ ।
നനര്ദ ക്രൂരനാദേന വിനിര്ഭിന്ദന്നിവാമ്ബരമ് ॥ 19 ॥
തസ്യ ശബ്ദേന വിത്രസ്താ ഗാവോ യാന്തി ഹതപ്രഭാഃ ।
രാജദോഷപരാമൃഷ്ടാഃ കുലസ്ത്രിയ ഇവാകുലാഃ ॥ 20 ॥
ദ്രവന്തി ച മൃഗാശ്ശീഘ്രം ഭഗ്നാ ഇവ രണേ ഹയാഃ ।
പതന്തി ച ഖഗാ ഭൂമൌ ക്ഷീണപുണ്യാ ഇവ ഗ്രഹാഃ ॥ 21 ॥
തതസ്സജീമൂതഗണപ്രണാദോ നാദം ഹ്യമുഞ്ചത്ത്വരയാ പ്രതീതഃ ।
സൂര്യാത്മജശ്ശൌര്യവിവൃദ്ധതേജാഃ സരിത്പതിര്വാഽനിലചഞ്ചലോര്മിഃ ॥ 22 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചതുര്ദശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha caturdaśassargaḥ |
sarve te tvaritaṃ gatvā kiṣkindhāṃ vāli pālitām |
vṛkṣairātmānamāvṛtya vyatiṣṭhan gahane vane || 1 ||
vicārya sarvato dṛṣṭiṃ kānane kānanapriyaḥ |
sugrīvo vipulagrīvaḥ krodhamāhārayadbhṛśam || 2 ||
tatassa ninadaṃ ghoraṃ kṛtvā yuddhāya cāhvayat |
parivāraiḥ parivṛto nādairbhindannivāmbaram || 3 ||
garjanniva mahāmegho vāyuvegapurassaraḥ |
atha bālārkasadṛśo dṛptasiṃhagatistadā || 4 ||
dṛṣṭvā rāmaṃ kriyādakṣaṃ sugrīvo vākyamabravīt |
harivāgurayā vyāptāṃ taptakāñcanatoraṇām |
prāptāḥ sma dhvajayantrāḍhyāṃ kiṣkindhāṃ vālinaḥ purīm || 5 ||
pratijñā yā tvayā vīra kṛtā vālivadhe purā |
saphalāṃ kuru tāṃ kṣipraṃ latāṃ kāla ivāgataḥ || 6 ||
evamuktastu dharmātmā sugrīveṇa sa rāghavaḥ |
tamevovāca vacanaṃ sugrīvaṃ śatrusūdanaḥ || 7 ||
kṛtābhijñānacihnastva manayā gajasāhvayā |
lakṣmaṇena samutpāṭya yaiṣā kaṇṭhe kṛtā tava || 8 ||
śobhase'hyadhikaṃ vīra latayā kaṇṭhasaktayā |
viparīta ivākāśe sūryo nakṣatramālayā || 9 ||
adya vālisamutthaṃ te bhayaṃ vairaṃ ca vānara |
ekenāhaṃ pramokṣyāmi bāṇamokṣeṇa saṃyuge || 10 ||
mama darśaya sugrīva vairiṇaṃ bhrātṛrūpiṇam |
vālī vinihato yāvadvane pāṃsuṣu veṣṭate || 11 ||
yadi dṛṣṭipathaṃ prāpto jīvansa vinivartate |
tato doṣeṇa mā gacchetsadyo garhecca mā bhavān || 12 ||
pratyakṣaṃ sapta te sālā mayā bāṇena dāritāḥ |
tenāvehi balenādya vālinaṃ nihataṃ mayā || 13 ||
anṛtaṃ noktapūrvaṃ me vīra kṛcchre'pi tiṣṭatā |
dharmalobhaparītena na ca vakṣye kathañcana || 14 ||
saphalāṃ ca kariṣyāmi pratijñāṃ jahi sambhramam |
prasūtaṃ kalamaṃ kṣetre varṣeṇeva śatakratuḥ || 15 ||
tadāhvānanimittaṃ tvaṃ vālino hemamālinaḥ |
sugrīva kuru taṃ śabdaṃ niṣpatedyena vānaraḥ || 16 ||
jitakāśī balaślāghī tvayā cādharṣitaḥ purā |
niṣpatiṣyatyasaṅgena vālī sa priyasaṃyugaḥ || 17 ||
ripūṇāṃ dharṣiṇa śūrā marṣayanti na saṃyuge |
jānantastu svakaṃ vīryaṃ strīsamakṣaṃ viśeṣataḥ || 18 ||
sa tu rāmavacaśśrutvā sugrīvo hemapiṅgalaḥ |
nanarda krūranādena vinirbhindannivāmbaram || 19 ||
tasya śabdena vitrastā gāvo yānti hataprabhāḥ |
rājadoṣaparāmṛṣṭāḥ kulastriya ivākulāḥ || 20 ||
dravanti ca mṛgāśśīghraṃ bhagnā iva raṇe hayāḥ |
patanti ca khagā bhūmau kṣīṇapuṇyā iva grahāḥ || 21 ||
tatassajīmūtagaṇapraṇādo nādaṃ hyamuñcattvarayā pratītaḥ |
sūryātmajaśśauryavivṛddhatejāḥ saritpatirvā'nilacañcalormiḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe caturdaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever