📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
4.10 കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ - ദശമ സര്ഗഃ
4.10 Kishkindhakanda - Dashama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദശമസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ ക്രോധസമാവിഷ്ടം സമ്രബ്ധം തമുപാഗതമ് ।
അഹം പ്രസാദയാഞ്ചക്രേ ഭ്രാതരം പ്രിയകാമ്യയാ ॥ 1 ॥
ദിഷ്ട്യാസി കുശലീ പ്രാപ്തോ നിഹതശ്ച ത്വയാ രിപുഃ ।
അനാഥസ്യ ഹി മേ നാഥസ്ത്വമേകോഽനാഥനന്ദനഃ ॥ 2 ॥
ഇദം ബഹുശലാകം തേ പൂര്ണചന്ദ്രമിവോദിതമ് ।
ഛത്രം സവാലവ്യജനം പ്രതീച്ഛസ്വ മയാ ധൃതമ് ॥ 3 ॥
ആര്തശ്ചാഥ ബിലദ്വാരി സ്ഥിതസ്സംവത്സരം നൃപ ।
ദൃഷ്ട്വാഽഹം ശോണിതം ദ്വാരി ബിലാച്ചാപി സമുത്ഥിതമ് ॥ 4 ॥
ശോകസംവിഗ്നഹൃദയോ ഭൃശം വ്യാകുലിതേന്ദ്രിയഃ ।
അപിധായ ബിലദ്വാരം ശൈലശൃങ്ഗേണ തത്തഥാ ॥ 5 ॥
തസ്മാദ്ദേശാദപാക്രമ്യ കിഷ്കിന്ധാം പ്രാവിശം പുനഃ ।
വിഷാദാത്വിഹ മാം ദൃഷ്ട്വാ പൌരൈര്മന്ത്രിഭിരേവ ച ॥ 6 ॥
അഭിഷിക്തോ ന കാമേന തന്മേത്വം ക്ഷന്തുമര്ഹസി ।
ത്വമേവ രാജാ മാനാര്ഹസ്സദാ ചാഹം യഥാ പുരമ് ॥ 7 ॥
രാജഭാവനിയോഗോഽയം മമ ത്വദ്വിരഹാത്കൃതഃ ।
സാമാത്യപൌരനഗരം സ്ഥിതം നിഹതകണ്ടകമ് ॥ 8 ॥
ന്യാസഭൂതമിദം രാജ്യം തവ നിര്യാതയാമ്യഹമ് ।
മാ ച രോഷം കൃഥാസ്സൌമ്യ മയി ശത്രുനിബര്ഹണ ॥ 9 ॥
യാചേ ത്വാം ശിരസാ രാജന്മയാ ബദ്ധോഽയമഞ്ജലിഃ ।
ബലാദസ്മിന് സമാഗമ്യ മന്ത്രിഭിഃ പുരവാസിഭിഃ ॥ 10 ॥
രാജഭാവേ നിയുക്തോഽഹം ശൂന്യദേശജിഗീഷയാ ।
സ്നിഗ്ധമേവം ബ്രുവാണം മാം സ തു നിര്ഭര്ത്സ്യ വാനരഃ ॥ 11 ॥
ധിക്ത്വാമിതി ച മാ മുക്ത്വാ ബഹു തത്തദുവാച ഹ ।
പ്രകൃതീശ്ച സമാനീയ മുന്ത്രിണശ്ചൈവ സമ്മതാന് ॥ 12 ॥
മാമാഹ സുഹൃദാം മധ്യേ വാക്യം പരമഗര്ഹിതമ് ।
വിദിതം വോ യഥാ രാത്രൌ മായാവീ സ മഹാസുരഃ ॥ 13 ॥
മാം സമാഹ്വയത ക്രൂരോ യുദ്ധാകാങ്ക്ഷീ സുദുര്മതിഃ ।
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ നിസ്സൃതോഽഹം നൃപാലയാത് ॥ 14 ॥
അനുയാതശ്ച മാം തൂര്ണമയം ഭ്രാതാ സുദാരുണഃ ।
സ തു ദൃഷ്ട്വൈവ മാം രാത്രൌ സദ്വിതീയം മഹാബലഃ ॥ 15 ॥
പ്രാദ്രവദ്ഭയസന്ത്രസ്തോ വീക്ഷ്യാവാം സമുപാഗതൌ ।
അനുദ്രുതശ്ച വേഗേന പ്രവിവേശ മഹാബിലമ് ॥ 16 ॥
തം പ്രവിഷ്ടം വിദിത്വാ സുഘോരം സുമഹദ്ബിലമ് ।
അയമുക്തോഽഥ മേ ഭ്രാതാ മയാ തു ക്രൂരദര്ശനഃ ॥ 17 ॥
അഹത്വാ നാസ്തി മേ ശക്തിഃ പ്രതിഗന്തുമിതഃ പുരീമ് ।
ബിലദ്വാരി പ്രതീക്ഷ ത്വം യാവദേനം നിഹന്മ്യഹമ് ॥ 18 ॥
സ്ഥിതോഽയമിതി മത്വാ തു പ്രവിഷ്ടോഽഹം ദുരാസദമ് ।
തം ച മേ മാര്ഗമാണസ്യ ഗതസ്സംവത്സരസ്തദാ ॥ 19 ॥
സ തു ദൃഷ്ടോ മയാ ശത്രുരനിര്വേദാദ്ഭയാവഹഃ ।
നിഹതശ്ച മയാ തത്ര സോഽസുരോ ബന്ധുഭിസ്സഹ ॥ 20 ॥
തസ്യാസ്യാത്തു പ്രവൃത്തേന രുധിരൌഘേണ തദ്ബിലമ് ।
പൂര്ണമാസീദ്ദുരാക്രാമം സ്തനതസ്തസ്യ ഭൂതലേ ॥ 21 ॥
സൂദയിത്വാ തു തം ശത്രും വിക്രാന്തം ദുന്ദുഭേസ്സുതമ് ।
നിഷ്ക്രാമന്നേവ പശ്യാമി ബിലസ്യ പിഹിതം മുഖമ് ॥ 22 ॥
വിക്രോശമാനസ്യ തു മേ സുഗ്രീവേതി പുനഃ പുനഃ ।
യദാ പ്രതിവചോ നാസ്തി തതോഽഹം ഭൃശദുഃഖിതഃ ॥ 23 ॥
പാദപ്രഹാരൈസ്തു മയാ ബഹുഭിസ്തദ്വിദാരിതമ് ।
തതോഽഹം തേന നിഷ്ക്രമ്യ യഥാ പുരമുപാഗതഃ ॥ 24 ॥
അത്രാനേനാസ്മി സംരുദ്ധോ രാജ്യം പ്രാര്ഥയതാഽത്മനഃ ।
സുഗ്രീവേണ നൃശംസേന വിസ്മൃത്യ ഭ്രാതൃസൌഹൃദമ് ॥ 25 ॥
ഏവമുക്ത്വാ തു മാം തത്ര വസ്ത്രേണൈകേന വാനരഃ ।
നിര്വാസയാമാസ തദാ വാലീ വിഗതസാധ്വസഃ ॥ 26 ॥
തേനാഹമപവിദ്ധശ്ച ഹൃതദാരശ്ച രാഘവ ।
തദ്ഭയാച്ഛ മഹീകൃത്സ്നാ ക്രാന്തേയം സവനാര്ണവാ ॥ 27 ॥
ഋഷ്യമൂകം ഗിരിവരം ഭാര്യാഹരണദുഃഖിതഃ ।
പ്രവിഷ്ടോഽസ്മി ദുരാധര്ഷം വാലിനഃ കാരണാന്തരേ ॥ 28 ॥
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം വൈരാനുകഥനം മഹത് ।
അനാഗസാ മയാ പ്രാപ്തം വ്യസനം പശ്യ രാഘവ ॥ 29 ॥
വാലിനസ്തു ഭയാര്തസ്യ സര്വലോകഭയങ്കര ।
കര്തുമര്ഹസി മേ വീര പ്രസാദം തസ്യ നിഗ്രഹാത് ॥ 30 ॥
ഏവമുക്തസ്സ തേജസ്വീ ധര്മജ്ഞോ ധര്മസംഹിതമ് ।
വചനം വക്തുമാരേഭേ സുഗ്രീവം പ്രഹസന്നിവ ॥ 31 ॥
അമോഘാസ്സൂര്യസങ്കാശാ മമൈതേ നിശിതാ ശ്ശരാഃ ।
തസ്മിന്വാലിനി ദുര്വൃത്തേ നിപതിഷ്യന്തി വേഗിതാഃ ॥ 32 ॥
യാവത്തം നാഭിപശ്യാമി തവ ഭാര്യാപഹാരിണമ് ।
താവത്സ ജീവേത്പാപാത്മാ വാലീ ചാരിത്രദൂഷകഃ ॥ 33 ॥
ആത്മാനുമാനാത്പശ്യാമി മഗ്നം ത്വാം ശോകസാഗരേ ।
ത്വാമഹം താരയിഷ്യാമി കാമം പ്രാപ്സ്യസി പുഷ്കലമ് ॥ 34 ॥
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ഹര്ഷപൌരുഷവര്ധനമ് ।
സുഗ്രീവഃ പരമപ്രീതസ്സുമഹദ്വാക്യമബ്രവീത് ॥ 35 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ദശമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
tataḥ krodhasamāviṣṭaṃ samrabdhaṃ tamupāgatam |
ahaṃ prasādayāñcakre bhrātaraṃ priyakāmyayā || 1 ||
diṣṭyāsi kuśalī prāpto nihataśca tvayā ripuḥ |
anāthasya hi me nāthastvameko'nāthanandanaḥ || 2 ||
idaṃ bahuśalākaṃ te pūrṇacandramivoditam |
chatraṃ savālavyajanaṃ pratīcchasva mayā dhṛtam || 3 ||
ārtaścātha biladvāri sthitassaṃvatsaraṃ nṛpa |
dṛṣṭvā'haṃ śoṇitaṃ dvāri bilāccāpi samutthitam || 4 ||
śokasaṃvignahṛdayo bhṛśaṃ vyākulitendriyaḥ |
apidhāya biladvāraṃ śailaśṛṅgeṇa tattathā || 5 ||
tasmāddeśādapākramya kiṣkindhāṃ prāviśaṃ punaḥ |
viṣādātviha māṃ dṛṣṭvā paurairmantribhireva ca || 6 ||
abhiṣikto na kāmena tanmetvaṃ kṣantumarhasi |
tvameva rājā mānārhassadā cāhaṃ yathā puram || 7 ||
rājabhāvaniyogo'yaṃ mama tvadvirahātkṛtaḥ |
sāmātyapauranagaraṃ sthitaṃ nihatakaṇṭakam || 8 ||
nyāsabhūtamidaṃ rājyaṃ tava niryātayāmyaham |
mā ca roṣaṃ kṛthāssaumya mayi śatrunibarhaṇa || 9 ||
yāce tvāṃ śirasā rājanmayā baddho'yamañjaliḥ |
balādasmin samāgamya mantribhiḥ puravāsibhiḥ || 10 ||
rājabhāve niyukto'haṃ śūnyadeśajigīṣayā |
snigdhamevaṃ bruvāṇaṃ māṃ sa tu nirbhartsya vānaraḥ || 11 ||
dhiktvāmiti ca mā muktvā bahu tattaduvāca ha |
prakṛtīśca samānīya muntriṇaścaiva sammatān || 12 ||
māmāha suhṛdāṃ madhye vākyaṃ paramagarhitam |
viditaṃ vo yathā rātrau māyāvī sa mahāsuraḥ || 13 ||
māṃ samāhvayata krūro yuddhākāṅkṣī sudurmatiḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā nissṛto'haṃ nṛpālayāt || 14 ||
anuyātaśca māṃ tūrṇamayaṃ bhrātā sudāruṇaḥ |
sa tu dṛṣṭvaiva māṃ rātrau sadvitīyaṃ mahābalaḥ || 15 ||
prādravadbhayasantrasto vīkṣyāvāṃ samupāgatau |
anudrutaśca vegena praviveśa mahābilam || 16 ||
taṃ praviṣṭaṃ viditvā sughoraṃ sumahadbilam |
ayamukto'tha me bhrātā mayā tu krūradarśanaḥ || 17 ||
ahatvā nāsti me śaktiḥ pratigantumitaḥ purīm |
biladvāri pratīkṣa tvaṃ yāvadenaṃ nihanmyaham || 18 ||
sthito'yamiti matvā tu praviṣṭo'haṃ durāsadam |
taṃ ca me mārgamāṇasya gatassaṃvatsarastadā || 19 ||
sa tu dṛṣṭo mayā śatruranirvedādbhayāvahaḥ |
nihataśca mayā tatra so'suro bandhubhissaha || 20 ||
tasyāsyāttu pravṛttena rudhiraugheṇa tadbilam |
pūrṇamāsīddurākrāmaṃ stanatastasya bhūtale || 21 ||
sūdayitvā tu taṃ śatruṃ vikrāntaṃ dundubhessutam |
niṣkrāmanneva paśyāmi bilasya pihitaṃ mukham || 22 ||
vikrośamānasya tu me sugrīveti punaḥ punaḥ |
yadā prativaco nāsti tato'haṃ bhṛśaduḥkhitaḥ || 23 ||
pādaprahāraistu mayā bahubhistadvidāritam |
tato'haṃ tena niṣkramya yathā puramupāgataḥ || 24 ||
atrānenāsmi saṃruddho rājyaṃ prārthayatā'tmanaḥ |
sugrīveṇa nṛśaṃsena vismṛtya bhrātṛsauhṛdam || 25 ||
evamuktvā tu māṃ tatra vastreṇaikena vānaraḥ |
nirvāsayāmāsa tadā vālī vigatasādhvasaḥ || 26 ||
tenāhamapaviddhaśca hṛtadāraśca rāghava |
tadbhayāccha mahīkṛtsnā krānteyaṃ savanārṇavā || 27 ||
ṛṣyamūkaṃ girivaraṃ bhāryāharaṇaduḥkhitaḥ |
praviṣṭo'smi durādharṣaṃ vālinaḥ kāraṇāntare || 28 ||
etatte sarvamākhyātaṃ vairānukathanaṃ mahat |
anāgasā mayā prāptaṃ vyasanaṃ paśya rāghava || 29 ||
vālinastu bhayārtasya sarvalokabhayaṅkara |
kartumarhasi me vīra prasādaṃ tasya nigrahāt || 30 ||
evamuktassa tejasvī dharmajño dharmasaṃhitam |
vacanaṃ vaktumārebhe sugrīvaṃ prahasanniva || 31 ||
amoghāssūryasaṅkāśā mamaite niśitā śśarāḥ |
tasminvālini durvṛtte nipatiṣyanti vegitāḥ || 32 ||
yāvattaṃ nābhipaśyāmi tava bhāryāpahāriṇam |
tāvatsa jīvetpāpātmā vālī cāritradūṣakaḥ || 33 ||
ātmānumānātpaśyāmi magnaṃ tvāṃ śokasāgare |
tvāmahaṃ tārayiṣyāmi kāmaṃ prāpsyasi puṣkalam || 34 ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā harṣapauruṣavardhanam |
sugrīvaḥ paramaprītassumahadvākyamabravīt || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe daśamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever