📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.5 അരണ്യകാണ്ഡ - പഞ്ചമ സര്ഗഃ
3.5 Aranyakanda - Panchama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചമസ്സര്ഗഃ ।
ഹത്വാ തു തം ഭീമബലം വിരാധം രാക്ഷസം വനേ ।
തതസ്സീതാം പരിഷ്വജ്യ സമാശ്വാസ്യ ച വീര്യവാന് ॥ 1 ॥
അബ്രവീല്ലക്ഷ്മണം രാമോ ഭ്രാതരം ദീപ്തതേജസമ് ।
കഷ്ടം വനമിദം ദുര്ഗം ന ച സ്മ വനഗോചരാഃ ॥ 2 ॥
അഭിഗച്ഛാമഹേ ശീഘ്രം ശരഭങ്ഗം തപോധനമ് ।
ആശ്രമം ശരഭങ്ഗസ്യ രാഘവോഽഭിജഗാമ ഹ ॥ 3 ॥
തസ്യ ദേവപ്രഭാവസ്യ തപസാ ഭാവിതാത്മനഃ ।
സമീപേ ശരഭങ്ഗസ്യ ദദര്ശ മഹദദ്ഭുതമ് ॥ 4 ॥
വിഭ്രാജമാനം വപുഷാ സൂര്യവൈശ്വാനരോപമമ് ।
അവരുഹ്യരഥോത്സങ്ഗാദാകാശേ വിബുധാനുഗമ ॥ 5 ॥
അസംസ്പൃശന്തം വസുധാം ദദര്ശ വിബുധേശ്വരമ് ।
സുപ്രഭാഭരണം ദേവം വിരജോഽമ്ബരധാരിണമ് ॥ 6 ॥
തദ്വിധൈരേവ ബഹുഭിഃ പൂജ്യമാനം മഹാത്മഭിഃ ।
ഹരിഭിര്വാജിഭിര്യുക്തമന്തരിക്ഷഗതം രഥമ് ॥ 7 ॥
ദദര്ശാദൂരതസ്തസ്യ തരുണാദിത്യസന്നിഭമ് ।
പാണ്ഡുരാഭ്രഘനപ്രഖ്യം ചന്ദ്രമണ്ഡലസന്നിഭമ് ॥ 8 ॥
അപശ്യദ്വിമലം ഛത്രം ചിത്രമാല്യോപശോഭിതമ് ।
ചാമരവ്യജനേ ചാഗ്ര്യേ രുക്മദണ്ഡേ മഹാധനേ ॥ 9 ॥
ഗൃഹീതേ വരനാരീഭ്യാം ധൂയമാനേ ച മൂര്ധനി ।
ഗന്ധര്വാമരസിദ്ധാശ്ച ബഹവഃ പരമര്ഷയഃ ॥ 10 ॥
അന്തരിക്ഷഗതം ദേവം വാഗ്ഭിരഗ്യ്രാഭിരീഡിരേ ।
സഹ സമ്ഭാഷമാണേ തു ശരഭങ്ഗേന വാസവേ ॥ 11 ॥
ദൃഷ്ട്വാ ശതക്രതും തത്ര രാമോ ലക്ഷ്മണമബ്രവീത് ।
രാമോഽഥ രഥമുദ്ദിശ്യ ലക്ഷ്മണായപ്രദര്ശയന് ॥ 12 ॥
അര്ചിഷ്മന്തം ശ്രിയാ ജുഷ്ടമദ്ഭുതം പശ്യ ലക്ഷ്മണ ।
പ്രതപന്തമിവാദിത്യമന്തരിക്ഷഗതം രഥമ് ॥ 13 ॥
യേ ഹയാഃ പുരുഹൂതസ്യ പുരാ ശക്രസ്യ നശ്ശ്രുതാഃ ।
അന്തരിക്ഷഗതാ ദിവ്യാസ്ത ഇമേ ഹരയോ ധ്രുവമ് ॥ 14 ॥
ഇമേ ച പുരുഷവ്യാഘ്രാ യേ തിഷ്ഠ്ന്ത്യഭിതോ രഥമ് ।
ശതം ശതം കുണ്ഡലിനോ യുവാനഃ ഖങ്ഗപാണയഃ ॥ 15 ॥
വിസ്തീര്ണവിപുലോരസ്കാഃ പരിഘായതബാഹവഃ ।
ശോണാംശുവസനാസ്സര്വേ വ്യാധ്രാ ഇവ ദുരാസദാഃ ॥ 16 ॥
ഉരോദേശേഷു സര്വേഷാം ഹാരാ ജ്വലനസന്നിഭാഃ ।
രൂപം ബിഭ്രതി സൌമിത്രേ പഞ്ചവിംശതിവാര്ഷികമ് ॥ 17 ॥
ഏതദ്ദി കില ദേവാനാം വയോ ഭവതി നിത്യദാ ।
യഥേമേ പുരുഷവ്യാഘ്രാ ദൃശ്യന്തേ പ്രിയദര്ശനാഃ ॥ 18 ॥
ഇഹൈവ സഹ വൈദേഹ്യാ മുഹൂര്തം തിഷ്ഠ ലക്ഷ്മണ ।
യാവജ്ജാനാമ്യഹം വ്യക്തം ക ഏഷ ദ്യുതിമാന്രഥേ ॥ 19 ॥
തമേവമുക്ത്വാ സൌമിത്രിമിഹൈവ സ്ഥീയതാമിതി ।
അഭിചക്രാമ കാകുത്സ്ഥ ശ്ശരഭങ്ഗാശ്രമം പ്രതി ॥ 20 ॥
തതസ്സമഭിഗച്ഛന്തം പ്രേക്ഷ്യ രാമം ശചീപതിഃ ।
ശരഭങ്ഗമനുപ്രാപ്യ വിവിക്ത ഇദമബ്രവീത് ॥ 21 ॥
ഇഹോപയാത്യസൌ രാമോ യാവന്മാം നാഭിഭാഷതേ ।
നിഷ്ഠാം നയതു താവത്തു തതോ മാ ദ്രഷ്ടുമര്ഹതി ॥ 22 ॥
ജിതവന്തം കൃതാര്ഥം ഹി തദാഹമചിരാദിമമ് ।
കര്മ ഹ്യനേന കര്തവ്യം മഹദന്യൈസ്സുദുഷ്കരമ് ॥ 23 ॥
ഇതി വജ്രീ തമാമന്ത്ര്യ മാനയിത്വാ ച താപസമ് ।
രഥേന ഹയയുക്തേന യയൌ ദിവമരിന്ദമഃ ॥ 24 ॥
പ്രയാതേ തു സഹസ്രാക്ഷേ രാഘവസ്സപരിച്ഛദഃ ।
അഗ്നിഹോത്രമുപാസീനം ശരഭങ്ഗമുപാഗമത് ॥ 25 ॥
തസ്യ പാദൌ ച സങ്ഗൃഹ്യ രാമസ്സീതാ ച ലക്ഷ്മണഃ ।
നിഷേദുസ്സമനുജ്ഞാതാ ലബ്ധവാസാ നിമന്ത്രിതാഃ ॥ 26 ॥
തതശ്ശക്രോപയാനം തു പര്യപൃച്ഛത്സ രാഘവഃ ।
ശരഭങ്ഗശ്ച തത്സര്യം രാഘവായ ന്യവേദയത് ॥ 27 ॥
മാമേഷ വരദോ രാമ ബ്രഹ്മലോകം നിനീഷതി ।
ജിതമുഗ്രേണ തപസാ ദുഷ്പ്രാപമകൃതാത്മഭിഃ ॥ 28 ॥
അഹം ജ്ഞാത്വാ നരവ്യാഘ്ര വര്തമാനമദൂരതഃ ।
ബ്രഹ്മലോകം ന ഗച്ഛാമി ത്വാമദൃഷ്ട്വാ പ്രിയാതിഥിമ് ॥ 29 ॥
ത്വയാഽഹം പുരുഷവ്യാഘ്ര ധാര്മികേണ മഹാത്മനാ ।
സമാഗമ്യ ഗമിഷ്യാമി ത്രിദിവം ദേവസേവിതമ് ॥ 30 ॥
അക്ഷയാ നരശാര്ദൂല മയാ ലോകാ ജിതാശ്ശുഭാ ।
ബ്രാഹ്മ്യാശ്ച നാകപൃഷ്ഠ്യാശ്ച പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ മാമകാന് ॥ 31 ॥
ഏവമുക്തോ നരവ്യാഘ്രസ്സര്വശാസ്ത്ര വിശാരദഃ ।
ഋഷിണാ ശരഭങ്ഗേണ രാഘവോ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 32 ॥
അഹമേവാഹരിഷ്യാമി സര്വാംല്ലോകാന്മഹാമുനേ ।
ആവാസം ത്വഹമിച്ഛാമി പ്രദിഷ്ടമിഹ കാനനേ ॥ 33 ॥
രാഘവേണൈവമുക്തസ്തു ശക്രതുല്യബലേന വൈ ।
ശരഭങ്ഗോ മഹാപ്രാജ്ഞഃ പുനരേവാബ്രവീദ്വചഃ ॥ 34 ॥
ഇഹ രാമ മഹാതേജാസ്സുതീക്ഷ്ണോ നാമ ധാര്മികഃ ।
വസത്യരണ്യേ ധര്മാത്മാ സ തേ ശ്രേയോ വിധാസ്യതി ॥ 35 ॥
സുതീക്ഷ്ണമഭിഗച്ഛ ത്വം ശുചൌ ദേശേ തപസ്വിനമ് ।
രമണീയേ വനോദ്ദേശേ സ തേ വാസം വിധാസ്യതി ॥ 36 ॥
ഇമാം മന്ദാകിനീം രാമ പ്രതിസ്രോതാമനുവ്രജ ।
നദീം പുഷ്പോഡുപവഹാം തതസ്തത്ര ഗമിഷ്യസി ॥ 37 ॥
ഏഷ പന്ഥാ നരവ്യാഘ്ര മുഹൂര്തം പശ്യ താത മാമ് ।
യാവജ്ജഹാമി ഗാത്രാണി ജീര്ണാം ത്വചമിവോരഗഃ ॥ 38 ॥
തതോഽഗ്നിം സ സമാധായ ഹുത്വാ ചാജ്യേന മന്ത്രവിത് ।
ശരഭങ്ഗോ മഹാതേജാഃ പ്രവിവേശ ഹുതാശനമ് ॥ 39 ॥
തസ്യ രോമാണി കേശാംശ്ച തദാ വഹ്നിര്മഹാത്മനഃ ।
ജീര്ണാം ത്വചം തഥാഽസ്ഥീനി യച്ച മാംസം സശോണിതമ് ॥ 40 ॥
സ ച പാവകസങ്കാശഃ കുമാരസ്സമപദ്യത ।
ഉത്ഥായാഗ്നിചയാത്തസ്മാച്ഛരഭങ്ഗോ വ്യരോചത ॥ 41 ॥
സ ലോകാനാഹിതാഗ്നീനാമൃഷീണാം ച മഹാത്മനാമ് ।
ദേവാനാം ച വ്യതിക്രമ്യ ബ്രഹ്മലോകം വ്യരോഹത ॥ 42 ॥
സ പുണ്യകര്മാ ഭുവനേ ദ്വിജര്ഷഭഃ പിതാമഹം സാനുചരം ദദര്ശ ഹ ।
പിതാമഹശ്ചാപി സമീക്ഷ്യ തം ദ്വിജം നനന്ദ സുസ്വാഗതമിത്യുവാച ഹ ॥ 43 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ പഞ്ചമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha pañcamassargaḥ |
hatvā tu taṃ bhīmabalaṃ virādhaṃ rākṣasaṃ vane |
tatassītāṃ pariṣvajya samāśvāsya ca vīryavān || 1 ||
abravīllakṣmaṇaṃ rāmo bhrātaraṃ dīptatejasam |
kaṣṭaṃ vanamidaṃ durgaṃ na ca sma vanagocarāḥ || 2 ||
abhigacchāmahe śīghraṃ śarabhaṅgaṃ tapodhanam |
āśramaṃ śarabhaṅgasya rāghavo'bhijagāma ha || 3 ||
tasya devaprabhāvasya tapasā bhāvitātmanaḥ |
samīpe śarabhaṅgasya dadarśa mahadadbhutam || 4 ||
vibhrājamānaṃ vapuṣā sūryavaiśvānaropamam |
avaruhyarathotsaṅgādākāśe vibudhānugama || 5 ||
asaṃspṛśantaṃ vasudhāṃ dadarśa vibudheśvaram |
suprabhābharaṇaṃ devaṃ virajo'mbaradhāriṇam || 6 ||
tadvidhaireva bahubhiḥ pūjyamānaṃ mahātmabhiḥ |
haribhirvājibhiryuktamantarikṣagataṃ ratham || 7 ||
dadarśādūratastasya taruṇādityasannibham |
pāṇḍurābhraghanaprakhyaṃ candramaṇḍalasannibham || 8 ||
apaśyadvimalaṃ chatraṃ citramālyopaśobhitam |
cāmaravyajane cāgrye rukmadaṇḍe mahādhane || 9 ||
gṛhīte varanārībhyāṃ dhūyamāne ca mūrdhani |
gandharvāmarasiddhāśca bahavaḥ paramarṣayaḥ || 10 ||
antarikṣagataṃ devaṃ vāgbhiragyrābhirīḍire |
saha sambhāṣamāṇe tu śarabhaṅgena vāsave || 11 ||
dṛṣṭvā śatakratuṃ tatra rāmo lakṣmaṇamabravīt |
rāmo'tha rathamuddiśya lakṣmaṇāyapradarśayan || 12 ||
arciṣmantaṃ śriyā juṣṭamadbhutaṃ paśya lakṣmaṇa |
pratapantamivādityamantarikṣagataṃ ratham || 13 ||
ye hayāḥ puruhūtasya purā śakrasya naśśrutāḥ |
antarikṣagatā divyāsta ime harayo dhruvam || 14 ||
ime ca puruṣavyāghrā ye tiṣṭhntyabhito ratham |
śataṃ śataṃ kuṇḍalino yuvānaḥ khaṅgapāṇayaḥ || 15 ||
vistīrṇavipuloraskāḥ parighāyatabāhavaḥ |
śoṇāṃśuvasanāssarve vyādhrā iva durāsadāḥ || 16 ||
urodeśeṣu sarveṣāṃ hārā jvalanasannibhāḥ |
rūpaṃ bibhrati saumitre pañcaviṃśativārṣikam || 17 ||
etaddi kila devānāṃ vayo bhavati nityadā |
yatheme puruṣavyāghrā dṛśyante priyadarśanāḥ || 18 ||
ihaiva saha vaidehyā muhūrtaṃ tiṣṭha lakṣmaṇa |
yāvajjānāmyahaṃ vyaktaṃ ka eṣa dyutimānrathe || 19 ||
tamevamuktvā saumitrimihaiva sthīyatāmiti |
abhicakrāma kākutstha śśarabhaṅgāśramaṃ prati || 20 ||
tatassamabhigacchantaṃ prekṣya rāmaṃ śacīpatiḥ |
śarabhaṅgamanuprāpya vivikta idamabravīt || 21 ||
ihopayātyasau rāmo yāvanmāṃ nābhibhāṣate |
niṣṭhāṃ nayatu tāvattu tato mā draṣṭumarhati || 22 ||
jitavantaṃ kṛtārthaṃ hi tadāhamacirādimam |
karma hyanena kartavyaṃ mahadanyaissuduṣkaram || 23 ||
iti vajrī tamāmantrya mānayitvā ca tāpasam |
rathena hayayuktena yayau divamarindamaḥ || 24 ||
prayāte tu sahasrākṣe rāghavassaparicchadaḥ |
agnihotramupāsīnaṃ śarabhaṅgamupāgamat || 25 ||
tasya pādau ca saṅgṛhya rāmassītā ca lakṣmaṇaḥ |
niṣedussamanujñātā labdhavāsā nimantritāḥ || 26 ||
tataśśakropayānaṃ tu paryapṛcchatsa rāghavaḥ |
śarabhaṅgaśca tatsaryaṃ rāghavāya nyavedayat || 27 ||
māmeṣa varado rāma brahmalokaṃ ninīṣati |
jitamugreṇa tapasā duṣprāpamakṛtātmabhiḥ || 28 ||
ahaṃ jñātvā naravyāghra vartamānamadūrataḥ |
brahmalokaṃ na gacchāmi tvāmadṛṣṭvā priyātithim || 29 ||
tvayā'haṃ puruṣavyāghra dhārmikeṇa mahātmanā |
samāgamya gamiṣyāmi tridivaṃ devasevitam || 30 ||
akṣayā naraśārdūla mayā lokā jitāśśubhā |
brāhmyāśca nākapṛṣṭhyāśca pratigṛhṇīṣva māmakān || 31 ||
evamukto naravyāghrassarvaśāstra viśāradaḥ |
ṛṣiṇā śarabhaṅgeṇa rāghavo vākyamabravīt || 32 ||
ahamevāhariṣyāmi sarvāṃllokānmahāmune |
āvāsaṃ tvahamicchāmi pradiṣṭamiha kānane || 33 ||
rāghaveṇaivamuktastu śakratulyabalena vai |
śarabhaṅgo mahāprājñaḥ punarevābravīdvacaḥ || 34 ||
iha rāma mahātejāssutīkṣṇo nāma dhārmikaḥ |
vasatyaraṇye dharmātmā sa te śreyo vidhāsyati || 35 ||
sutīkṣṇamabhigaccha tvaṃ śucau deśe tapasvinam |
ramaṇīye vanoddeśe sa te vāsaṃ vidhāsyati || 36 ||
imāṃ mandākinīṃ rāma pratisrotāmanuvraja |
nadīṃ puṣpoḍupavahāṃ tatastatra gamiṣyasi || 37 ||
eṣa panthā naravyāghra muhūrtaṃ paśya tāta mām |
yāvajjahāmi gātrāṇi jīrṇāṃ tvacamivoragaḥ || 38 ||
tato'gniṃ sa samādhāya hutvā cājyena mantravit |
śarabhaṅgo mahātejāḥ praviveśa hutāśanam || 39 ||
tasya romāṇi keśāṃśca tadā vahnirmahātmanaḥ |
jīrṇāṃ tvacaṃ tathā'sthīni yacca māṃsaṃ saśoṇitam || 40 ||
sa ca pāvakasaṅkāśaḥ kumārassamapadyata |
utthāyāgnicayāttasmāccharabhaṅgo vyarocata || 41 ||
sa lokānāhitāgnīnāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
devānāṃ ca vyatikramya brahmalokaṃ vyarohata || 42 ||
sa puṇyakarmā bhuvane dvijarṣabhaḥ pitāmahaṃ sānucaraṃ dadarśa ha |
pitāmahaścāpi samīkṣya taṃ dvijaṃ nananda susvāgatamityuvāca ha || 43 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe pañcamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever