📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.44 അരണ്യകാണ്ഡ - ചതുശ്ചത്വാരിംശ സര്ഗഃ
3.44 Aranyakanda - Chatushchatvarimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുശ്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
തഥാ തു തം സമാദിശ്യ ഭ്രാതരം രഘുനന്ദനഃ ।
ബബന്ധാസിം മഹാതേജാ ജാമ്ബൂനദമയത്സരുമ് ॥ 1 ॥
തത സ്ത്ര്യവനതം ചാപമാദായാഽത്മവിഭൂഷണമ് ।
ആബധ്യ ച കലാപൌ ദ്വൌ ജഗാമോദഗ്രവിക്രമഃ ॥ 2 ॥
തം വഞ്ചയാനോ രാജേന്ദ്രമാപതന്തം നിരീക്ഷ്യവൈ ।
ബഭൂവാന്തര്ഹിതസ്ത്രാസാത്പുനസ്സന്ദര്ശനേഽഭവത് ।
ച ॥ 3 ॥
ബദ്ധാസിര്ധനുരാദായ പ്രദുദ്രാവ യതോ മൃഗഃ ।
തം സ്മ പശ്യതി രൂപേണ ദ്യോതമാനമിവാഗ്രതഃ ॥ 4 ॥
അവേക്ഷ്യാവേക്ഷ്യ ധാവന്തം ധനുഷ്പാണിര്മഹാവനേ ।
അതിവൃത്തമിഷോഃ പാതാല്ലോഭയാനം കദാചന ॥ 5 ॥
ശങ്കിതന്തു സമുദ്ഭ്രാന്തമുത്പതന്തമിവാമ്ബരേ ।
ദൃശ്യമാനമദൃശ്യം ച വനോദ്ദേശേഷു കേഷുചിത് ॥ 6 ॥
ഛിന്നാഭ്രൈരിവ സംവീതം ശാരദം ചന്ദ്രമണ്ഡലമ് ।
മുഹുര്താദേവ ദദൃശേ മുഹുര്ദൂരാത്പ്രകാശതേ ॥ 7 ॥
ദര്ശനാദര്ശനാദേവം സോഽപാകര്ഷത രാഘവമ് ।
സുദൂരമാശ്രമസ്യാസ്യ മാരീചോ മൃഗതാം ഗതഃ ॥ 8 ॥
ആസീത് ക്രുദ്ധസ്തു കാകുത്സ്ഥോ വിവശസ്തേന മോഹിതഃ ।
അഥാവതസ്ഥേ സമ്ഭ്രാന്തശ്ചായാമാശ്രിത്യ ശാദ്വലേ ॥ 9 ॥
സ തമുന്മാദയാമാസ മൃഗരൂപോ നിശാചരഃ ।
മൃഗൈഃ പരിവൃതോ വന്യൈരദൂരാത്പ്രത്യദൃശ്യത ॥ 10 ॥
ഗൃഹീതുകാമം ദൃഷ്ട്വൈവം പുനരേവാഭ്യധാവത ।
തത്ക്ഷണാദേവ സന്ത്രാസാത്പുനരന്തര്ഹിതോഽഭവത് ॥ 11 ॥
പുനരേവ തതോ ദൂരാദ്വൃക്ഷഷണ്ഡാദ്വിനിസ്സൃതമ് ।
ദൃഷ്ട്വാ രാമോ മഹാതേജാസ്തം ഹന്തും കൃതനിശ്ചയഃ ॥ 12 ॥
ഭൂയസ്തു ശരമുദ്ധൃത്യ കുപിതസ്തത്ര രാഘവഃ ।
സൂര്യരശ്മിപ്രതീകാശം ജ്വലന്തമരിമര്ദനഃ ॥ 13 ॥
സന്ധായ സുദൃഢേ ചാപേ വികൃഷ്യ ബലവദ്ബലീ ।
തമേവ മൃഗമുദ്ദിശ്യ ശ്വസന്തമിവ പന്നഗമ് ॥ 14 ॥
മുമോച ജ്വലിതം ദീപ്തമസ്ത്രം ബ്രഹ്മവിനിര്മിതമ് ।
ശരീരം മൃഗരൂപസ്യ വിനിര്ഭിദ്യ ശരോത്തമഃ ॥ 15 ॥
മാരീചസ്യൈവ ഹൃദയം ബിഭേദാശനിസന്നിഭഃ ।
താലമാത്രമഥോത്പ്ലുത്യ ന്യപതത്സശരാതുരഃ ॥ 16 ॥
വിനദന്ഭൈരവം നാദം ധരണ്യാമല്പജീവിതഃ ।
മ്രിയമാണസ്തു മാരീചോ ജഹൌ താം കൃത്രിമാം തനുമ് ॥ 17 ॥
സ്മൃത്വാ തദ്വചനം രക്ഷോ ദധ്യൌ കേന തു ലക്ഷ്മണമ് ।
ഇഹ പ്രസ്ഥാപയേത്സീതാ ശൂന്യേ താം രാവണോ ഹരേത് ॥ 18 ॥
സ പ്രാപ്തകാലമാജ്ഞായ ചകാര ച തത സ്വനമ് ।
സദൃശം രാഘവസ്യേഹ ഹാ സീതേ ലക്ഷ്മണേതി ച ॥ 19 ॥
തേന മര്മണി നിര്വിദ്ധം ശരേണാനുപമേന ഹി ।
മൃഗരൂപം തു തത്ത്യക്ത്വാ രാക്ഷസം രൂപമാസ്ഥിതഃ ॥ 20 ॥
ചക്രേ സ സുമഹാകായം മാരീചോ ജീവിതം ത്യജന് ।
തം ദൃഷ്ട്വാ പതിതം ഭൂമൌ രാക്ഷസം ഘോരദര്ശനമ് ॥ 21 ॥
രാമോ രുധിരസിക്താങ്ഗം ചേഷ്ടമാനം മഹീതലേ ।
ജഗാമ മനസാ സീതാം ലക്ഷ്മണസ്യ വചസ്സ്മരന് ॥ 22 ॥
മാരീചസ്യ തു മായൈഷാ പൂര്വോക്തം ലക്ഷ്മണേന തു ।
തത്തഥാ ഹ്യഭവച്ചാദ്യ മാരീചോഽയം മയാ ഹതഃ ॥ 23 ॥
ഹാ സീതേ ലക്ഷ്മണേത്യേവമാക്രുശ്യ ച മഹാസ്വരമ് ।
മമാര രാക്ഷസസ്സോഽയം ശ്രുത്വാ സീതാ കഥം ഭവേത് ॥ 24 ॥
ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാബാഹുഃ കാമവസ്ഥാം ഗമിഷ്യതി ।
ഇതി സഞ്ചിന്ത്യ ധര്മാത്മാ രാമോ ഹൃഷ്ടതനൂരുഹഃ ॥ 25 ॥
തത്ര രാമം ഭയം തീവ്രമാവിവേശ വിഷാദജമ് ।
രാക്ഷസം മൃഗരൂപം തം ഹത്വാ ശ്രുത്വാ ച തത്സ്വരമ് ॥ 26 ॥
നിഹത്യ പൃഷതം ചാന്യം മാംസമാദായ രാഘവഃ ।
ത്വരമാണോ ജനസ്ഥാനം സസാരാഭിമുഖസ്തദാ ॥ 27 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ ചതുശ്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha catuścatvāriṃśassargaḥ |
tathā tu taṃ samādiśya bhrātaraṃ raghunandanaḥ |
babandhāsiṃ mahātejā jāmbūnadamayatsarum || 1 ||
tata stryavanataṃ cāpamādāyā'tmavibhūṣaṇam |
ābadhya ca kalāpau dvau jagāmodagravikramaḥ || 2 ||
taṃ vañcayāno rājendramāpatantaṃ nirīkṣyavai |
babhūvāntarhitastrāsātpunassandarśane'bhavat |
ca || 3 ||
baddhāsirdhanurādāya pradudrāva yato mṛgaḥ |
taṃ sma paśyati rūpeṇa dyotamānamivāgrataḥ || 4 ||
avekṣyāvekṣya dhāvantaṃ dhanuṣpāṇirmahāvane |
ativṛttamiṣoḥ pātāllobhayānaṃ kadācana || 5 ||
śaṅkitantu samudbhrāntamutpatantamivāmbare |
dṛśyamānamadṛśyaṃ ca vanoddeśeṣu keṣucit || 6 ||
chinnābhrairiva saṃvītaṃ śāradaṃ candramaṇḍalam |
muhurtādeva dadṛśe muhurdūrātprakāśate || 7 ||
darśanādarśanādevaṃ so'pākarṣata rāghavam |
sudūramāśramasyāsya mārīco mṛgatāṃ gataḥ || 8 ||
āsīt kruddhastu kākutstho vivaśastena mohitaḥ |
athāvatasthe sambhrāntaścāyāmāśritya śādvale || 9 ||
sa tamunmādayāmāsa mṛgarūpo niśācaraḥ |
mṛgaiḥ parivṛto vanyairadūrātpratyadṛśyata || 10 ||
gṛhītukāmaṃ dṛṣṭvaivaṃ punarevābhyadhāvata |
tatkṣaṇādeva santrāsātpunarantarhito'bhavat || 11 ||
punareva tato dūrādvṛkṣaṣaṇḍādvinissṛtam |
dṛṣṭvā rāmo mahātejāstaṃ hantuṃ kṛtaniścayaḥ || 12 ||
bhūyastu śaramuddhṛtya kupitastatra rāghavaḥ |
sūryaraśmipratīkāśaṃ jvalantamarimardanaḥ || 13 ||
sandhāya sudṛḍhe cāpe vikṛṣya balavadbalī |
tameva mṛgamuddiśya śvasantamiva pannagam || 14 ||
mumoca jvalitaṃ dīptamastraṃ brahmavinirmitam |
śarīraṃ mṛgarūpasya vinirbhidya śarottamaḥ || 15 ||
mārīcasyaiva hṛdayaṃ bibhedāśanisannibhaḥ |
tālamātramathotplutya nyapatatsaśarāturaḥ || 16 ||
vinadanbhairavaṃ nādaṃ dharaṇyāmalpajīvitaḥ |
mriyamāṇastu mārīco jahau tāṃ kṛtrimāṃ tanum || 17 ||
smṛtvā tadvacanaṃ rakṣo dadhyau kena tu lakṣmaṇam |
iha prasthāpayetsītā śūnye tāṃ rāvaṇo haret || 18 ||
sa prāptakālamājñāya cakāra ca tata svanam |
sadṛśaṃ rāghavasyeha hā sīte lakṣmaṇeti ca || 19 ||
tena marmaṇi nirviddhaṃ śareṇānupamena hi |
mṛgarūpaṃ tu tattyaktvā rākṣasaṃ rūpamāsthitaḥ || 20 ||
cakre sa sumahākāyaṃ mārīco jīvitaṃ tyajan |
taṃ dṛṣṭvā patitaṃ bhūmau rākṣasaṃ ghoradarśanam || 21 ||
rāmo rudhirasiktāṅgaṃ ceṣṭamānaṃ mahītale |
jagāma manasā sītāṃ lakṣmaṇasya vacassmaran || 22 ||
mārīcasya tu māyaiṣā pūrvoktaṃ lakṣmaṇena tu |
tattathā hyabhavaccādya mārīco'yaṃ mayā hataḥ || 23 ||
hā sīte lakṣmaṇetyevamākruśya ca mahāsvaram |
mamāra rākṣasasso'yaṃ śrutvā sītā kathaṃ bhavet || 24 ||
lakṣmaṇaśca mahābāhuḥ kāmavasthāṃ gamiṣyati |
iti sañcintya dharmātmā rāmo hṛṣṭatanūruhaḥ || 25 ||
tatra rāmaṃ bhayaṃ tīvramāviveśa viṣādajam |
rākṣasaṃ mṛgarūpaṃ taṃ hatvā śrutvā ca tatsvaram || 26 ||
nihatya pṛṣataṃ cānyaṃ māṃsamādāya rāghavaḥ |
tvaramāṇo janasthānaṃ sasārābhimukhastadā || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe catuścatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever