📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.40 അരണ്യകാണ്ഡ - ചത്വാരിംശ സര്ഗഃ
3.40 Aranyakanda - Chatvarimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
മാരീചേന തു തദ്വാക്യം ക്ഷമം യുക്തം ച നിശാചരഃ ।
ഉക്തോ ന പ്രതിജഗ്രാഹ മര്തുകാമ ഇവൌഷധമ് ॥ 1 ॥
തം പഥ്യഹിതവക്താരം മാരീചം രാക്ഷസാധിപഃ ।
അബ്രവീത്പരുഷം വാക്യമയുക്തം കാലചോദിതഃ ॥ 2 ॥
യത്കിലൈതദയുക്താര്ഥം മാരീച മയി കഥ്യതേ ।
വാക്യം നിഷ്ഫലമത്യര്ഥമുപ്തം ബീജമിവോഷരേ ॥ 3 ॥
ത്വദ്വാക്യൈര്ന തു മാം ശക്യം ഭേത്തും രാമസ്യ സംയുഗേ ।
പാപശീലസ്യ മൂര്ഖസ്യ മാനുഷസ്യ വിശേഷതഃ ॥ 4 ॥
യസ്ത്യക്ത്വാ സുഹൃദോ രാജ്യം മാതരം പിതരം തഥാ ।
സ്ത്രീവാക്യം പ്രാകൃതം ശ്രുത്വാ വനമേകപദേ ഗതഃ ॥ 5 ॥
അവശ്യന്തു മയാ തസ്യ സംയുഗേ ഖരഘാതിനഃ ।
പ്രാണൈഃ പ്രിയതരാ സീതാ ഹര്തവ്യാ തവ സന്നിധൌ ॥ 6 ॥
ഏവം മേ നിശ്ചിതാ ബുദ്ധിര്ഹൃദി മാരീച വര്തതേ ।
ന വ്യാവര്തയിതും ശക്യാ സേന്ദ്രൈരപി സുരാസുരൈഃ ॥ 7 ॥
ദോഷം ഗുണം വാ സമ്പൃഷ്ടസ്ത്വമേവം വക്തുമര്ഹസി ।
അപായം വാപ്യുപായം വാ കാര്യസ്യാസ്യ വിനിശ്ചയേ ॥ 8 ॥
സമ്പൃഷ്ടേന തു വക്തവ്യം സചിവേന വിപശ്ചിതാ ।
ഉദ്യതാഞ്ജലിനാ രാജ്ഞേ യ ഇച്ഛേദ്ഭൂതിമാത്മനഃ ॥ 9 ॥
വാക്യമപ്രിതകൂലം തു മൃദുപൂര്വം ഹിതം ശുഭമ് ।
ഉപചാരേണ യുക്തം ച വക്തവ്യോ വസുധാധിപഃ ॥ 10 ॥
സാവമര്ദം തു യദ്വാക്യം മാരീച ഹിതമുച്യതേ ।
നാഭിനന്ദതി തദ്രാജാ മാനാര്ഹോ മാനവര്ജിതമ് ॥ 11 ॥
പഞ്ച രൂപാണി രാജാനോ ധാരയന്ത്യമിതൌജസഃ ।
അഗ്നേരിന്ദ്രസ്യ സോമസ്യ വരുണസ്യ യമസ്യ ച ॥ 12 ॥
ഔഷ്ണ്യം തഥാ വിക്രമം ച സൌമ്യം ദണ്ഡം പ്രസന്നതാമ് ।
ധാരയന്തി മഹാത്മാനോ രാജാനഃ ക്ഷണദാചര ॥ 13 ॥
തസ്മാത്സര്വാസ്വവസ്ഥാസു മാന്യാഃ പൂജ്യാശ്ച പാര്ഥിവാഃ ।
ത്വം തു ധര്മമവിജ്ഞായ കേവലം മോഹമാസ്ഥിതഃ ।
അഭ്യാഗതം മാം ദൌരാത്മ്യാത്പരുഷം വക്തുമിച്ഛസി ॥ 14 ॥
ഗുണദോഷൌ ന പൃച്ഛാമി ക്ഷമം ചാത്മനി രാക്ഷസ ।
മയോക്തം തവ ചൈതാവത്സമ്പ്രത്യമിതവിക്രമഃ ॥ 15 ॥
അസ്മിംസ്തു ത്വം മഹാകൃത്യേ സാഹായ്യം കര്തുമര്ഹസി ।
ശൃണു തത്കര്മ സാഹായ്യേ യത്കാര്യം വചനാന്മമ ॥ 16 ॥
സൌവര്ണസ്ത്വം മൃഗോ ഭൂത്വാ ചിത്രോ രജതബിന്ദുഭിഃ ।
ആശ്രമേ തസ്യ രാമസ്യ സീതായാഃ പ്രമുഖേ ചര ॥ 17 ॥
സൌവര്ണസ്ത്വം മൃഗോ ഭൂത്വാ ചിത്രോ രജതബിന്ദുഭിഃ ।
ആശ്രമേ തസ്യ രാമസ്യ സീതായാഃ പ്രമുഖേ ചര ।
പ്രലോഭയിത്വാ വൈദേഹീം യഥേഷ്ടം ഗന്തുമര്ഹസി ॥ 18 ॥
ത്വാം തു മായാമൃഗം ദൃഷ്ട്വാ കാഞ്ചനം ജാതവിസ്മയാ ।
ആനയൈനമിതി ക്ഷിപ്രം രാമം വക്ഷ്യതി മൈഥിലീ ॥ 19 ॥
അപക്രാന്തേ തു കാകുത്സ്ഥേ ദൂരം യാത്വാപ്യുദാഹര ।
ഹാ സീതേ ലക്ഷ്മണേത്യേവം രാമവാക്യാനുരൂപകമ് ॥ 20 ॥
തച്ഛ്രുത്വാ രാമപദവീം സീതയാ ച പ്രചോദിതഃ ।
അനുഗച്ഛതി സമ്ഭ്രാന്തഃ സൌമിത്രിരപി സൌഹൃദാത് ॥ 21 ॥
അപക്രാന്തേ ച കാകുത്സ്ഥേ ലക്ഷ്മണേ ച യഥാസുഖമ് ।
ആനയിഷ്യാമി വൈദേഹീം സഹസ്രാക്ഷശ്ശചീമിവ ॥ 22 ॥
ഏവം കൃത്വാ ത്വിദം കാര്യം യഥേഷ്ടം ഗച്ഛ രാക്ഷസ ।
രാജ്യസ്യാര്ധം പ്രയച്ഛാമി മാരീച തവ സുവ്രത ॥ 23 ॥
ഗച്ഛ സൌമ്യ ശിവം മാര്ഗം കാര്യസ്യാസ്യ വിവൃദ്ധയേ ।
അഹം ത്വാനുഗമിഷ്യാമി സരഥോ ദണ്ഡകാവനമ് ॥ 24 ॥
പ്രാപ്യ സീതാമയുദ്ധേന വഞ്ചയിത്വാ തു രാഘവമ് ।
ലങ്കാം പ്രതിഗമിഷ്യാമി കൃതകാര്യസ്സഹ ത്വയാ ॥ 25 ॥
ന ചേത്കരോഷി മാരീച ഹന്മി ത്വാമഹമദ്യ വൈ ।
ഏതത്കാര്യമവശ്യം മേ ബലാദപി കരിഷ്യസി ।
രാജ്ഞോ ഹി പ്രതികൂലസ്ഥോ ന ജാതു സുഖമേധതേ ॥ 26 ॥
ആസാദ്യ തം ജീവിതസംശയസ്തേ മൃത്യുര്ധ്രുവോ ഹ്യദ്യ മയാ വിരുധ്യ ।
ഏതദ്യഥാവത്പ്രതിഗൃഹ്യ ബുദ്ധ്യാ യദത്ര പഥ്യം കുരു തത്തഥാ ത്വമ് ॥ 27 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
mārīcena tu tadvākyaṃ kṣamaṃ yuktaṃ ca niśācaraḥ |
ukto na pratijagrāha martukāma ivauṣadham || 1 ||
taṃ pathyahitavaktāraṃ mārīcaṃ rākṣasādhipaḥ |
abravītparuṣaṃ vākyamayuktaṃ kālacoditaḥ || 2 ||
yatkilaitadayuktārthaṃ mārīca mayi kathyate |
vākyaṃ niṣphalamatyarthamuptaṃ bījamivoṣare || 3 ||
tvadvākyairna tu māṃ śakyaṃ bhettuṃ rāmasya saṃyuge |
pāpaśīlasya mūrkhasya mānuṣasya viśeṣataḥ || 4 ||
yastyaktvā suhṛdo rājyaṃ mātaraṃ pitaraṃ tathā |
strīvākyaṃ prākṛtaṃ śrutvā vanamekapade gataḥ || 5 ||
avaśyantu mayā tasya saṃyuge kharaghātinaḥ |
prāṇaiḥ priyatarā sītā hartavyā tava sannidhau || 6 ||
evaṃ me niścitā buddhirhṛdi mārīca vartate |
na vyāvartayituṃ śakyā sendrairapi surāsuraiḥ || 7 ||
doṣaṃ guṇaṃ vā sampṛṣṭastvamevaṃ vaktumarhasi |
apāyaṃ vāpyupāyaṃ vā kāryasyāsya viniścaye || 8 ||
sampṛṣṭena tu vaktavyaṃ sacivena vipaścitā |
udyatāñjalinā rājñe ya icchedbhūtimātmanaḥ || 9 ||
vākyamapritakūlaṃ tu mṛdupūrvaṃ hitaṃ śubham |
upacāreṇa yuktaṃ ca vaktavyo vasudhādhipaḥ || 10 ||
sāvamardaṃ tu yadvākyaṃ mārīca hitamucyate |
nābhinandati tadrājā mānārho mānavarjitam || 11 ||
pañca rūpāṇi rājāno dhārayantyamitaujasaḥ |
agnerindrasya somasya varuṇasya yamasya ca || 12 ||
auṣṇyaṃ tathā vikramaṃ ca saumyaṃ daṇḍaṃ prasannatām |
dhārayanti mahātmāno rājānaḥ kṣaṇadācara || 13 ||
tasmātsarvāsvavasthāsu mānyāḥ pūjyāśca pārthivāḥ |
tvaṃ tu dharmamavijñāya kevalaṃ mohamāsthitaḥ |
abhyāgataṃ māṃ daurātmyātparuṣaṃ vaktumicchasi || 14 ||
guṇadoṣau na pṛcchāmi kṣamaṃ cātmani rākṣasa |
mayoktaṃ tava caitāvatsampratyamitavikramaḥ || 15 ||
asmiṃstu tvaṃ mahākṛtye sāhāyyaṃ kartumarhasi |
śṛṇu tatkarma sāhāyye yatkāryaṃ vacanānmama || 16 ||
sauvarṇastvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ |
āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara || 17 ||
sauvarṇastvaṃ mṛgo bhūtvā citro rajatabindubhiḥ |
āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara |
pralobhayitvā vaidehīṃ yatheṣṭaṃ gantumarhasi || 18 ||
tvāṃ tu māyāmṛgaṃ dṛṣṭvā kāñcanaṃ jātavismayā |
ānayainamiti kṣipraṃ rāmaṃ vakṣyati maithilī || 19 ||
apakrānte tu kākutsthe dūraṃ yātvāpyudāhara |
hā sīte lakṣmaṇetyevaṃ rāmavākyānurūpakam || 20 ||
tacchrutvā rāmapadavīṃ sītayā ca pracoditaḥ |
anugacchati sambhrāntaḥ saumitrirapi sauhṛdāt || 21 ||
apakrānte ca kākutsthe lakṣmaṇe ca yathāsukham |
ānayiṣyāmi vaidehīṃ sahasrākṣaśśacīmiva || 22 ||
evaṃ kṛtvā tvidaṃ kāryaṃ yatheṣṭaṃ gaccha rākṣasa |
rājyasyārdhaṃ prayacchāmi mārīca tava suvrata || 23 ||
gaccha saumya śivaṃ mārgaṃ kāryasyāsya vivṛddhaye |
ahaṃ tvānugamiṣyāmi saratho daṇḍakāvanam || 24 ||
prāpya sītāmayuddhena vañcayitvā tu rāghavam |
laṅkāṃ pratigamiṣyāmi kṛtakāryassaha tvayā || 25 ||
na cetkaroṣi mārīca hanmi tvāmahamadya vai |
etatkāryamavaśyaṃ me balādapi kariṣyasi |
rājño hi pratikūlastho na jātu sukhamedhate || 26 ||
āsādya taṃ jīvitasaṃśayaste mṛtyurdhruvo hyadya mayā virudhya |
etadyathāvatpratigṛhya buddhyā yadatra pathyaṃ kuru tattathā tvam || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever