📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.35 അരണ്യകാണ്ഡ - പഞ്ചത്രിംശ സര്ഗഃ
3.35 Aranyakanda - Panchatrimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതശ്ശൂര്പണഖാവാക്യം തച്ഛ്രുത്വാ രോമഹര്ഷണമ് ।
സചിവാനഭ്യനുജ്ഞായ കാര്യം ബുദ്ധ്വാ ജഗാമ ഹ ॥ 1 ॥
തത്കാര്യമനുഗമ്യാഥ യഥാവദുപലഭ്യ ച ।
ദോഷാണാം ച ഗുണാനാം ച സമ്പ്രധാര്യ ബലാബലമ് ॥ 2 ॥
ഇതി കര്തവ്യമിത്യേവ കൃത്വാ നിശ്ചയമാത്മനഃ ।
സ്ഥിരബുദ്ധിസ്തതോ രമ്യാം യാനശാലാം ജഗാമ ഹ ॥ 3 ॥
യാനശാലാം തതോ ഗത്വാ പ്രച്ഛന്നോ രാക്ഷസാധിപഃ ।
സൂതം സഞ്ചോദയാമാസ രഥസ്സംയോജ്യതാമിതി ॥ 4 ॥
ഏവമുക്തഃ ക്ഷേണേനൈവ സാരഥിര്ലഘുവിക്രമഃ ।
രഥം സംയോജയാമാസ തസ്യാഭിമതമുത്തമമ് ॥ 5 ॥
കാഞ്ചനം രഥമാസ്ഥായ കാമഗം രത്നഭൂഷിതമ് ।
പിശാചവദനൈര്യുക്തം ഖരൈഃ കാഞ്ചനഭൂഷണൈഃ ॥ 6 ॥
മേഘപ്രതിമനാദേന സ തേന ധനദാനുജഃ ।
രാക്ഷസാധിപതിശ്ശ്രീമാന്യയൌ നദനദീപതിമ് ॥ 7 ॥
സ ശ്വേതവാലവ്യജനഃ ശ്വേതച്ഛത്രോ ദശാനനഃ ।
സ്നിഗ്ധവൈദൂര്യസങ്കാശ സ്തപ്തകാഞ്ചനകുണ്ഡലഃ ॥ 8 ॥
വിംശദ്ഭുജോ ദശഗ്രീവോ ദര്ശനീയപരിച്ഛദഃ ।
ത്രിദശാരിര്മുനീന്ദ്രഘ്നോ ദശശീര്ഷ ഇവാദ്രിരാട് ॥ 9 ॥
കാമഗം രഥമാസ്ഥായ ശുശുഭേ രാക്ഷസേശ്വരഃ ।
വിദ്യുന്മണ്ഡലവാന്മേഘസ്സബലാക ഇവാമ്ബരേ ॥ 10 ॥
സ ശൈലം സാഗരാനൂപം വീര്യവാനവലോകയന് ।
നാനാപുഷ്പഫലൈര്വൃക്ഷൈരനുകീര്ണം സഹസ്രശഃ ॥ 11 ॥
ശീതമങ്ഗലതോയാഭിഃ പദ്മിനീഭിസ്സമന്തതഃ ।
വിശാലൈരാശ്രമപദൈര്വേദിമദ്ഭിസ്സമാവൃതമ് ॥ 12 ॥
കദല്യാഢകിസമ്ബാധം നാരികേലോപശോഭിതമ് ।
സാലൈസ്താലൈസ്തമാലൈശ്ച പുഷ്പിതൈസ്തരുഭിര്വൃതമ് ॥ 13 ॥
നാഗൈസ്സുപര്ണൈര്ഗന്ധൈര്വൈഃ കിന്നരൈശ്ച സഹസ്രശഃ ।
അജൈര്വൈഖാനസൈര്മാഷൈര്വാലഖില്യൈര്മരീചിപൈഃ ॥ 14 ॥
അത്യന്തനിയതാഹാരൈശ്ശോഭിതം പരമര്ഷിഭിഃ ।
ജിതകാമൈശ്ച സിദ്ധൈശ്ച ചാരണൈരുപശോഭിതമ് ॥ 15 ॥
ദിവ്യാഭരണമാല്യാഭിര്ദിവ്യരൂപാഭിരാവൃതമ് ।
ക്രീഡാരതിവിധിജ്ഞാഭിരപ്സരോഭിസ്സഹസ്രശഃ ॥ 16 ॥
സേവിതം ദേവപന്തീഭിശ്ശ്രീമതീഭിശ്ശ്രിയാഽഽവൃതമ് ।
ദേവദാനവസങ്ഘൈശ്ച ചരിതം ത്വമൃതാശിഭിഃ ॥ 17 ॥
ഹംസക്രൌഞ്ചപ്ലവാകീര്ണം സാരസൈസ്സമ്പ്രണാദിതമ് ।
വൈഢൂര്യപ്രസ്തരം രമ്യം സ്നിഗ്ധം സാഗരതേജസാ ॥ 18 ॥
പാണ്ഡുരാണി വിശാലാനി ദിവ്യമാല്യയുതാനി ച ।
തൂര്യഗീതാഭിജുഷ്ടാനി വിമാനാനി സമന്തതഃ ॥ 19 ॥
തപസാ ജിതലോകാനാം കാമഗാന്യഭിസമ്പതന് ।
ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ ദദര്ശ ധനദാനുജഃ ॥ 20 ॥
നിര്യാസരസമൂലാനാം ചന്ദനാനാം സഹസ്രശഃ ।
വനാനി പശ്യന്സൌമ്യാനി ഘ്രാണതൃപ്തികരാണി ച ॥ 21 ॥
അഗരൂണാം ച മുഖ്യാനാം വനാന്യുപവനാനി ച ।
തക്കോലാനാം ച ജാത്യാനാം ഫലാനാം ച സുഗന്ധിനാമ് ॥ 22 ॥
പുഷ്പാണി ച തമാലസ്യ ഗുല്മാനി മരിചസ്യ ച ।
മുക്താനാം ച സമൂഹാനി ശുഷ്യമാണാനി തീരതഃ ॥ 23 ॥
ശങ്ഖാനാം പ്രസരം ചൈവ പ്രവാലനിചയം തഥാ ।
കാഞ്ചനാനി ച ശൈലാനി രാജതാനി ച സര്വശഃ ॥ 24 ॥
പ്രസ്രവാണി മനോജ്ഞാനി പ്രസന്നാനി ഹ്രദാനി ച ।
ധനധാന്യോപപന്നാനി സ്ത്രീരത്നൈശ്ശോഭിതാനി ച ॥ 25 ॥
ഹസ്ത്യശ്വരഥഗാഢാനി നഗരാണ്യവലോകയന് ।
തം സമം സര്വതസ്നിഗ്ധം മൃദുസംസ്പര്ശമാരുതമ് ।
അനൂപം സിന്ധുരാജസ്യ ദദര്ശ ത്രിദിവോപമമ് ॥ 26 ॥
തത്രാപശ്യത്സ മേഘാഭം ന്യഗ്രോധമൃഷിഭിര്വൃതമ് ॥ 27 ॥
സമന്താദ്യസ്യ താശ്ശാഖാശ്ശതയോജനമായതാഃ ।
യസ്യ ഹസ്തിനമാദായ മഹാകായം ച കച്ഛപമ് ॥ 28 ॥
ഭക്ഷാര്ഥം ഗരുഡശ്ശാഖാമാജഗാമ മഹാബലഃ ।
തസ്യ താം സഹസാ ശാഖാം ഭാരേണ പതഗോത്തമഃ ॥ 29 ॥
സുപര്ണഃ പര്ണബഹുലാം ബഭഞ്ജ ച മഹാബലഃ ।
തത്ര വൈഖാനസാ മാഷാ വാലഖില്യാ മരീചിപാഃ ॥ 30 ॥
അജാ ബഭൂവുര്ധൂമ്രാശ്ച സങ്ഗതാഃ പരമര്ഷയഃ ।
തേഷാം ദയാര്ഥം ഗരുഡസ്താം ശാഖാം ശതയോജനാമ് ॥ 31 ॥
ജഗാമാദായ വേഗേന തൌ ചോഭൌ ഗജകച്ഛപൌ ।
ഏകപാദേന ധര്മാത്മാ ഭക്ഷയിത്വാ തദാമിഷമ് ॥ 32 ॥
നിഷാദവിഷയം ഹത്വാ ശാഖയാ പതഗോത്തമഃ ।
പ്രഹര്ഷമതുലം ലേഭേ മോക്ഷയിത്വാ മഹാമുനീന് ॥ 33 ॥
സ തേനൈവ പ്രഹര്ഷേണ ദ്വിഗുണീകൃതവിക്രമഃ ।
അമൃതാനയനാര്ഥം വൈ ചകാര മതിമാന്മതിമ് ॥ 34 ॥
അയോജാലാനി നിര്മഥ്യ ഭിത്വാ രത്നമയം ഗൃഹമ് ।
മഹേന്ദ്രഭവനാദ്ഗുപ്തമാജഹാരാമൃതം തതഃ ॥ 35 ॥
തം മഹര്ഷിഗണൈര്ജുഷ്ടം സുപര്ണകൃതലക്ഷണമ് ।
നാമ്നാ സുഭദ്രം ന്യഗ്രോധം ദദര്ശ ധനദാനുജഃ ॥ 36 ॥
തം തു ഗത്വാ പരം പാരം സമുദ്രസ്യ നദീപതേഃ ।
ദദര്ശാശ്രമമേകാന്തേ രമ്യേ പുണ്യേ വനാന്തരേ ॥ 37 ॥
തത്ര കൃഷ്ണാജിനധരം ജടാവല്കലധാരിണമ് ।
ദദര്ശ നിയതാഹാരം മാരീചം നാമ രാക്ഷസാമ് ॥ 38 ॥
സ രാവണസ്സമാഗമ്യ വിധിവത്തേന രക്ഷസാ ।
മാരീചേനാര്ചിതോ രാജാ സര്വകാമൈരമാനുഷൈഃ ॥ 39 ॥
തം സ്വയം പൂജയിത്വാ തു ഭോജനേനോദകേന ച ।
അര്ഥോപഹിതയാ വാചാ മാരീചോ വാക്യമബ്രവീത് ॥ 40 ॥
കച്ചിത്സുകുശലം രാജന്ലങ്കായാം രാക്ഷസേശ്വര ।
കേനാര്ഥേന പുനസ്ത്വം വൈ തൂര്ണമേവമിഹാഗതഃ ॥ 41 ॥
ഏവമുക്തോ മഹാതേജാ മാരീചേന സ രാവണഃ ।
തതഃ പശ്ചാദിദം വാക്യമബ്രവീദ്വാക്യകോവിദഃ ॥ 42 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ പഞ്ചത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha pañcatriṃśassargaḥ |
tataśśūrpaṇakhāvākyaṃ tacchrutvā romaharṣaṇam |
sacivānabhyanujñāya kāryaṃ buddhvā jagāma ha || 1 ||
tatkāryamanugamyātha yathāvadupalabhya ca |
doṣāṇāṃ ca guṇānāṃ ca sampradhārya balābalam || 2 ||
iti kartavyamityeva kṛtvā niścayamātmanaḥ |
sthirabuddhistato ramyāṃ yānaśālāṃ jagāma ha || 3 ||
yānaśālāṃ tato gatvā pracchanno rākṣasādhipaḥ |
sūtaṃ sañcodayāmāsa rathassaṃyojyatāmiti || 4 ||
evamuktaḥ kṣeṇenaiva sārathirlaghuvikramaḥ |
rathaṃ saṃyojayāmāsa tasyābhimatamuttamam || 5 ||
kāñcanaṃ rathamāsthāya kāmagaṃ ratnabhūṣitam |
piśācavadanairyuktaṃ kharaiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ || 6 ||
meghapratimanādena sa tena dhanadānujaḥ |
rākṣasādhipatiśśrīmānyayau nadanadīpatim || 7 ||
sa śvetavālavyajanaḥ śvetacchatro daśānanaḥ |
snigdhavaidūryasaṅkāśa staptakāñcanakuṇḍalaḥ || 8 ||
viṃśadbhujo daśagrīvo darśanīyaparicchadaḥ |
tridaśārirmunīndraghno daśaśīrṣa ivādrirāṭ || 9 ||
kāmagaṃ rathamāsthāya śuśubhe rākṣaseśvaraḥ |
vidyunmaṇḍalavānmeghassabalāka ivāmbare || 10 ||
sa śailaṃ sāgarānūpaṃ vīryavānavalokayan |
nānāpuṣpaphalairvṛkṣairanukīrṇaṃ sahasraśaḥ || 11 ||
śītamaṅgalatoyābhiḥ padminībhissamantataḥ |
viśālairāśramapadairvedimadbhissamāvṛtam || 12 ||
kadalyāḍhakisambādhaṃ nārikelopaśobhitam |
sālaistālaistamālaiśca puṣpitaistarubhirvṛtam || 13 ||
nāgaissuparṇairgandhairvaiḥ kinnaraiśca sahasraśaḥ |
ajairvaikhānasairmāṣairvālakhilyairmarīcipaiḥ || 14 ||
atyantaniyatāhāraiśśobhitaṃ paramarṣibhiḥ |
jitakāmaiśca siddhaiśca cāraṇairupaśobhitam || 15 ||
divyābharaṇamālyābhirdivyarūpābhirāvṛtam |
krīḍāratividhijñābhirapsarobhissahasraśaḥ || 16 ||
sevitaṃ devapantībhiśśrīmatībhiśśriyā''vṛtam |
devadānavasaṅghaiśca caritaṃ tvamṛtāśibhiḥ || 17 ||
haṃsakrauñcaplavākīrṇaṃ sārasaissampraṇāditam |
vaiḍhūryaprastaraṃ ramyaṃ snigdhaṃ sāgaratejasā || 18 ||
pāṇḍurāṇi viśālāni divyamālyayutāni ca |
tūryagītābhijuṣṭāni vimānāni samantataḥ || 19 ||
tapasā jitalokānāṃ kāmagānyabhisampatan |
gandharvāpsarasaścaiva dadarśa dhanadānujaḥ || 20 ||
niryāsarasamūlānāṃ candanānāṃ sahasraśaḥ |
vanāni paśyansaumyāni ghrāṇatṛptikarāṇi ca || 21 ||
agarūṇāṃ ca mukhyānāṃ vanānyupavanāni ca |
takkolānāṃ ca jātyānāṃ phalānāṃ ca sugandhinām || 22 ||
puṣpāṇi ca tamālasya gulmāni maricasya ca |
muktānāṃ ca samūhāni śuṣyamāṇāni tīrataḥ || 23 ||
śaṅkhānāṃ prasaraṃ caiva pravālanicayaṃ tathā |
kāñcanāni ca śailāni rājatāni ca sarvaśaḥ || 24 ||
prasravāṇi manojñāni prasannāni hradāni ca |
dhanadhānyopapannāni strīratnaiśśobhitāni ca || 25 ||
hastyaśvarathagāḍhāni nagarāṇyavalokayan |
taṃ samaṃ sarvatasnigdhaṃ mṛdusaṃsparśamārutam |
anūpaṃ sindhurājasya dadarśa tridivopamam || 26 ||
tatrāpaśyatsa meghābhaṃ nyagrodhamṛṣibhirvṛtam || 27 ||
samantādyasya tāśśākhāśśatayojanamāyatāḥ |
yasya hastinamādāya mahākāyaṃ ca kacchapam || 28 ||
bhakṣārthaṃ garuḍaśśākhāmājagāma mahābalaḥ |
tasya tāṃ sahasā śākhāṃ bhāreṇa patagottamaḥ || 29 ||
suparṇaḥ parṇabahulāṃ babhañja ca mahābalaḥ |
tatra vaikhānasā māṣā vālakhilyā marīcipāḥ || 30 ||
ajā babhūvurdhūmrāśca saṅgatāḥ paramarṣayaḥ |
teṣāṃ dayārthaṃ garuḍastāṃ śākhāṃ śatayojanām || 31 ||
jagāmādāya vegena tau cobhau gajakacchapau |
ekapādena dharmātmā bhakṣayitvā tadāmiṣam || 32 ||
niṣādaviṣayaṃ hatvā śākhayā patagottamaḥ |
praharṣamatulaṃ lebhe mokṣayitvā mahāmunīn || 33 ||
sa tenaiva praharṣeṇa dviguṇīkṛtavikramaḥ |
amṛtānayanārthaṃ vai cakāra matimānmatim || 34 ||
ayojālāni nirmathya bhitvā ratnamayaṃ gṛham |
mahendrabhavanādguptamājahārāmṛtaṃ tataḥ || 35 ||
taṃ maharṣigaṇairjuṣṭaṃ suparṇakṛtalakṣaṇam |
nāmnā subhadraṃ nyagrodhaṃ dadarśa dhanadānujaḥ || 36 ||
taṃ tu gatvā paraṃ pāraṃ samudrasya nadīpateḥ |
dadarśāśramamekānte ramye puṇye vanāntare || 37 ||
tatra kṛṣṇājinadharaṃ jaṭāvalkaladhāriṇam |
dadarśa niyatāhāraṃ mārīcaṃ nāma rākṣasām || 38 ||
sa rāvaṇassamāgamya vidhivattena rakṣasā |
mārīcenārcito rājā sarvakāmairamānuṣaiḥ || 39 ||
taṃ svayaṃ pūjayitvā tu bhojanenodakena ca |
arthopahitayā vācā mārīco vākyamabravīt || 40 ||
kaccitsukuśalaṃ rājanlaṅkāyāṃ rākṣaseśvara |
kenārthena punastvaṃ vai tūrṇamevamihāgataḥ || 41 ||
evamukto mahātejā mārīcena sa rāvaṇaḥ |
tataḥ paścādidaṃ vākyamabravīdvākyakovidaḥ || 42 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe pañcatriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever