📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.33 അരണ്യകാണ്ഡ - ത്രയസ്ത്രിംശ സര്ഗഃ
3.33 Aranyakanda - Trayastrimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ ത്രയസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ ശൂര്പണഖാ ദീനാ രാവണം ലോകരാവണമ് ।
അമാത്യമധ്യേ സങ്ക്രുദ്ധാ പരുഷം വാക്യമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
പ്രമത്തഃ കാമഭോഗേഷു സ്വൈരവൃത്തോ നിരങ്കുശഃ ।
സമുത്പന്നം ഭയം ഘോരം ബോദ്ധവ്യം നാവബുധ്യസേ ॥ 2 ॥
സക്തം ഗ്രാമ്യേഷു ഭോഗേഷു കാമവൃത്തം മഹീപതിമ് ।
ലുബ്ധം ന ബഹുമന്യന്തേ ശ്മശാനാഗ്നിമിവ പ്രജാഃ ॥ 3 ॥
സ്വയം കാര്യാണി യഃ കാലേ നാനുതിഷ്ഠതി പാര്ഥിവഃ ।
സ തു വൈ സഹ രാജ്യേന തൈശ്ച കാര്യൈര്വിനശ്യതി ॥ 4 ॥
അയുക്തചാരം ദുര്ദര്ശമസ്വാധീനം നരാധിപമ് ।
വര്ജയന്തി നരാ ദൂരാന്നദീപങ്കാമിവ ദ്വിപാഃ ॥ 5 ॥
യേ ന രക്ഷന്തി വിഷയമസ്വാധീനാ നരാധിപാഃ ।
തേ ന വൃദ്ധ്യാ പ്രകാശന്തേ ഗിരയസ്സാഗരേ യഥാ ॥ 6 ॥
ആത്മവദ്ഭിര്വിഗൃഹ്യ ത്വം ദേവഗന്ധര്വദാനവൈഃ ।
അയുക്തചാരശ്ചപലഃ കഥം രാജാ ഭവിഷ്യസി ॥ 7 ॥
ത്വന്തു ബാലസ്വഭാവശ്ച ബുദ്ധിഹീനശ്ച രാക്ഷസ ।
ജ്ഞാതവ്യന്തു ന ജാനീഷേ കഥം രാജാ ഭവിഷ്യസി ॥ 8 ॥
യേഷാം ചാരശ്ച കോശശ്ച നയശ്ച ജയതാം വര ।
അസ്വാധീനാ നരേന്ദ്രാണാം പ്രാകൃതൈസ്തേ ജനൈസ്സമാഃ ॥ 9 ॥
യസ്മാത്പശ്യന്തി ദൂരസ്ഥാന് സര്വാനര്ഥാന്നരാധിപാഃ ।
ചാരേണ തസ്മാദുച്യന്തേ രാജാനോ ദീര്ഘചക്ഷുഷഃ ॥ 10 ॥
അയുക്തചാരം മന്യേ ത്വാം പ്രാകൃതൈസ്സചിവൈര്വൃതമ് ।
സ്വജനം തു ജനസ്ഥാനേ ഹതം യോ നാവബുദ്ധ്യസേ ॥ 11 ॥
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി രക്ഷസാം ക്രൂരകര്മണാമ് ।
ഹതാന്യേകേന രാമേണ ഖരശ്ച സഹദൂഷണഃ ॥ 12 ॥
ഋഷീണാമഭയം ദത്തം കൃതക്ഷേമാശ്ച ദണ്ഡകാഃ ।
ധര്ഷിതം ച ജനസ്ഥാനം രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ ॥ 13 ॥
ത്വന്തു ലുബ്ദഃ പ്രമത്തശ്ച പരാധീനശ്ച രാവണ ।
വിഷയേ സ്വേ സമുത്പന്നം ഭയം യോ നാവബുധ്യസേ ॥ 14 ॥
തീക്ഷ്ണമല്പപ്രദാതാരം പ്രമത്തം ഗര്വിതം ശഠമ് ।
വ്യസനേ സര്വഭൂതാനി നാഭിധാവന്തി പാര്ഥിവമ് ॥ 15 ॥
അതിമാനിനമഗ്രാഹ്യമാത്മസമ്ഭാവിതം നരമ് ।
ക്രോധിനം വ്യസനേ ഹന്തി സ്വജനോഽപി മഹീപതിമ് ॥ 16 ॥
നാനുതിഷ്ഠതി കാര്യാണി ഭയേഷു ന ബിഭേതി ച ।
ക്ഷിപ്രം രാജ്യാച്യുതോ ദീനസ്തൃണൈസ്തുല്യോ ഭവിഷ്യതി ॥ 17 ॥
ശുഷ്കൈഃ കാഷ്ഠൈര്ഭവേത്കാര്യം ലോഷ്ടൈരപി ച പാംസുഭിഃ ।
ന തു സ്ഥാനാത്പരിഭ്രഷ്ടൈഃ കാര്യം സ്യാദ്വസുധാധിപൈഃ ॥ 18 ॥
അപഭുക്തം യഥാ വാസസ്സ്രജോ വാ മൃദിതാ യഥാ ।
ഏവം രാജ്യാത്പരിഭ്രഷ്ടസ്സമര്ഥോഽപി നിരര്ഥകഃ ॥ 19 ॥
അപ്രമത്തശ്ച യോ രാജാ സര്വജ്ഞോ വിജിതേന്ദ്രിയഃ ।
കൃതജ്ഞോ ധര്മശീലശ്ച സ രാജാ തിഷ്ഠതേ ചിരമ് ॥ 20 ॥
നയനാഭ്യാം പ്രസുപ്തോഽപി ജാഗര്തി നയചക്ഷുഷാ ।
ത്യക്തക്രോധപ്രമാദശ്ച സ രാജാ പൂജ്യതേ ജനൈഃ ॥ 21 ॥
ത്വം തു രാവണ ദുര്ബുദ്ധിര്ഗുണൈരേതൈര്വിവര്ജിതഃ ।
യസ്യ തേഽവിദിതശ്ചാരൈ രക്ഷസാം സുമഹാന്വധഃ ॥ 22 ॥
പരാവമന്താ വിഷയേഷു സങ്ഗതോ ന ദേശകാലപ്രവിഭാഗതത്വവിത് ।
അയുക്തബുദ്ധിര്ഗുണദോഷനിശ്ചയേ വിപന്നരാജ്യോ നചിരാദ്വിപത്സ്യസേ ॥ 23 ॥
ഇതി സ്വദോഷാന് പരികീര്തിതാംസ്തയാ സമീക്ഷ്യ ബുദ്ധ്യാ ക്ഷണദാചരേശ്വരഃ ।
ധനേന ദര്പേണ ബലേന ചാന്വിതോ വിചിന്തയാമാസ ചിരം സ രാവണഃ ॥ 24 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ ത്രയസ്ത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
tataḥ śūrpaṇakhā dīnā rāvaṇaṃ lokarāvaṇam |
amātyamadhye saṅkruddhā paruṣaṃ vākyamabravīt || 1 ||
pramattaḥ kāmabhogeṣu svairavṛtto niraṅkuśaḥ |
samutpannaṃ bhayaṃ ghoraṃ boddhavyaṃ nāvabudhyase || 2 ||
saktaṃ grāmyeṣu bhogeṣu kāmavṛttaṃ mahīpatim |
lubdhaṃ na bahumanyante śmaśānāgnimiva prajāḥ || 3 ||
svayaṃ kāryāṇi yaḥ kāle nānutiṣṭhati pārthivaḥ |
sa tu vai saha rājyena taiśca kāryairvinaśyati || 4 ||
ayuktacāraṃ durdarśamasvādhīnaṃ narādhipam |
varjayanti narā dūrānnadīpaṅkāmiva dvipāḥ || 5 ||
ye na rakṣanti viṣayamasvādhīnā narādhipāḥ |
te na vṛddhyā prakāśante girayassāgare yathā || 6 ||
ātmavadbhirvigṛhya tvaṃ devagandharvadānavaiḥ |
ayuktacāraścapalaḥ kathaṃ rājā bhaviṣyasi || 7 ||
tvantu bālasvabhāvaśca buddhihīnaśca rākṣasa |
jñātavyantu na jānīṣe kathaṃ rājā bhaviṣyasi || 8 ||
yeṣāṃ cāraśca kośaśca nayaśca jayatāṃ vara |
asvādhīnā narendrāṇāṃ prākṛtaiste janaissamāḥ || 9 ||
yasmātpaśyanti dūrasthān sarvānarthānnarādhipāḥ |
cāreṇa tasmāducyante rājāno dīrghacakṣuṣaḥ || 10 ||
ayuktacāraṃ manye tvāṃ prākṛtaissacivairvṛtam |
svajanaṃ tu janasthāne hataṃ yo nāvabuddhyase || 11 ||
caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ krūrakarmaṇām |
hatānyekena rāmeṇa kharaśca sahadūṣaṇaḥ || 12 ||
ṛṣīṇāmabhayaṃ dattaṃ kṛtakṣemāśca daṇḍakāḥ |
dharṣitaṃ ca janasthānaṃ rāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 13 ||
tvantu lubdaḥ pramattaśca parādhīnaśca rāvaṇa |
viṣaye sve samutpannaṃ bhayaṃ yo nāvabudhyase || 14 ||
tīkṣṇamalpapradātāraṃ pramattaṃ garvitaṃ śaṭham |
vyasane sarvabhūtāni nābhidhāvanti pārthivam || 15 ||
atimāninamagrāhyamātmasambhāvitaṃ naram |
krodhinaṃ vyasane hanti svajano'pi mahīpatim || 16 ||
nānutiṣṭhati kāryāṇi bhayeṣu na bibheti ca |
kṣipraṃ rājyācyuto dīnastṛṇaistulyo bhaviṣyati || 17 ||
śuṣkaiḥ kāṣṭhairbhavetkāryaṃ loṣṭairapi ca pāṃsubhiḥ |
na tu sthānātparibhraṣṭaiḥ kāryaṃ syādvasudhādhipaiḥ || 18 ||
apabhuktaṃ yathā vāsassrajo vā mṛditā yathā |
evaṃ rājyātparibhraṣṭassamartho'pi nirarthakaḥ || 19 ||
apramattaśca yo rājā sarvajño vijitendriyaḥ |
kṛtajño dharmaśīlaśca sa rājā tiṣṭhate ciram || 20 ||
nayanābhyāṃ prasupto'pi jāgarti nayacakṣuṣā |
tyaktakrodhapramādaśca sa rājā pūjyate janaiḥ || 21 ||
tvaṃ tu rāvaṇa durbuddhirguṇairetairvivarjitaḥ |
yasya te'viditaścārai rakṣasāṃ sumahānvadhaḥ || 22 ||
parāvamantā viṣayeṣu saṅgato na deśakālapravibhāgatatvavit |
ayuktabuddhirguṇadoṣaniścaye vipannarājyo nacirādvipatsyase || 23 ||
iti svadoṣān parikīrtitāṃstayā samīkṣya buddhyā kṣaṇadācareśvaraḥ |
dhanena darpeṇa balena cānvito vicintayāmāsa ciraṃ sa rāvaṇaḥ || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever