📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.26 അരണ്യകാണ്ഡ - ഷഡ്വിംശ സര്ഗഃ
3.26 Aranyakanda - Shadvimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷഡ്വിംശസ്സര്ഗഃ ।
ദൂഷണസ്തു സ്വകം സൈന്യം ഹന്യമാനം നിരീക്ഷ്യ സഃ ।
സന്ദിദേശ മഹാബാഹുര്ഭീമവേഗാന്ദുരാസദാന് ॥ 1 ॥
രാക്ഷസാന്പഞ്ചസഹസ്രാന്സമരേഷ്വനിവര്തിനഃ ।
തേ ശൂലൈഃ പട്ടിശൈഃ ഖങ്ഗൈ ശിലാവര്ഷൈര്ദ്രുമൈരപി ॥ 2 ॥
ശരവര്ഷൈരവിച്ഛിന്നം വവര്ഷുസ്തം സമന്തതഃ ।
സ ദൃമാണാം ശിലാനാം ച വര്ഷം പ്രാണഹരം മഹത് ॥ 3 ॥
പ്രതിജഗ്രാഹ ധര്മാത്മാ രാഘവസ്തീക്ഷ്ണസായകൈഃ ।
പ്രതിഗൃഹ്യ ച തദ്വര്ഷം നിമീലിത ഇവര്ഷഭഃ ॥ 4 ॥
രാമഃ ക്രോധം പരം ഭേജേ വധാര്ഥം സര്വരക്ഷസാമ് ।
തതഃ ക്രോധസമാവിഷ്ടഃ പ്രദീപ്ത ഇവ തേജസാ ॥ 5 ॥
ശരൈരവാകിരത്സൈന്യം സര്വതസ്സഹദൂഷണമ് ।
തതസ്സേനാപതിഃ ക്രുദ്ധോ ദൂഷണശ്ശത്രുദൂഷണഃ ॥ 6 ॥
ശരൈരശനികല്പൈസ്തം രാഘവം സമവാകിരത് ।
തതോ രാമസ്സുസങ്കൃദ്ധഃ ക്ഷുരേണാസ്യ മഹദ്ധനുഃ ॥ 7 ॥
ചിച്ഛേദ സമരേ വീരശ്ചതുര്ഭിശ്ചതുരോ ഹയാന് ।
ഹത്വാ ചാശ്വാന്ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈരര്ധചന്ദ്രേണ സാരഥേഃ ॥ 8 ॥
ശിരോ ജഹാര തദ്രക്ഷസ്ത്രിഭിര്വിവ്യാധ വക്ഷസി ।
സ ച്ഛിന്നധന്വാ വിരഥോ ഹതാശ്വോ ഹതസാരഥിഃ ॥ 9 ॥
ജഗ്രാഹ ഗിരിശൃങ്ഗാഭം പരിഘം രോമഹര്ഷണമ് ।
വേഷ്ടിതം കാഞ്ചനൈഃ പട്ടൈര്ദേവസൈന്യപ്രമര്ദനമ് ॥ 10 ॥
ആയസൈശ്ശങ്കുഭിസ്തീക്ഷ്ണൈഃ കീര്ണം പരവസോക്ഷിതമ് ।
വജ്രാശനിസമസ്പര്ശം പരഗോപുരദാരണമ് ॥ 11 ॥
തം മഹോരഗസങ്കാശം പ്രഗൃഹ്യ പരിഘം രണേ ।
ദൂഷണോഽഭ്യദ്രവദ്രാമം ക്രൂരകര്മാ നിശാചരഃ ॥ 12 ॥
തസ്യാഭിപതമാനസ്യ ദൂഷണസ്യ സ രാഘവഃ ।
ദ്വാഭ്യാം ശരാഭ്യാം ചിച്ഛേദ സഹസ്താഭരണൌ ഭുജൌ ॥ 13 ॥
ഭ്രഷ്ടസ്തസ്യ മഹാകായഃ പപാത രണമൂര്ധനി ।
പരിഘശ്ഛിന്നഹസ്തസ്യ ശക്രധ്വജ ഇവാഗ്രതഃ ॥ 14 ॥
സ കരാഭ്യാം വികീര്ണാഭ്യാം പപാത ഭുവി ദൂഷണഃ ।
വിഷാണാഭ്യാം വിശീര്ണാഭ്യാം മനസ്വീവ മഹാഗജഃ ॥ 15 ॥
തം ദൃഷ്ട്വാ പതിതം ഭൂമൌ ദൂഷണം നിഹതം രണേ ।
സാധുസാധ്വിതി കാകുത്സ്ഥം സര്വഭൂതാന്യപൂജയന് ॥ 16 ॥
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ക്രുദ്ധാസ്ത്രയഃ സേനാഗ്രയായിനഃ ।
സംഹൃത്യാഭ്യദ്രവന് രാമം മൃത്യുപാശാവപാശിതാഃ ॥ 17 ॥
മഹാകപാലഃ സ്ഥൂലാക്ഷഃ പ്രമാഥീ ച മഹാബലഃ ।
മഹാകപാലോ വിപുലം ശൂലമുദ്യമ്യ രാക്ഷസഃ ॥ 18 ॥
സ്ഥൂലാക്ഷഃ പട്ടിസം ഗൃഹ്യ പ്രമാഥീ ച പരശ്വധമ് ।
ദൃഷ്ട്വൈവാപതതസ്തൂര്ണം രാഘവസ്സായകൈശ്ശിതൈഃ ॥ 19 ॥
തീക്ഷ്ണാഗ്രൈഃ പ്രതിജഗ്രാഹ സമ്പ്രാപ്താനതിഥീനിവ ।
മഹാകപാലസ്യ ശിരശ്ചിച്ഛേദ പരമേഷുഭിഃ ॥ 20 ॥
അസങ്ഖ്യേയൈസ്തു ബാണൌഘൈഃ പ്രമമാഥ പ്രമാഥിനമ് ।
സ പപാത ഹതോ ഭൂമൌ വിടപീവ മഹാദ്രുമഃ ॥ 21 ॥
സ്ഥൂലാക്ഷസ്യാക്ഷിണീ തീക്ഷ്ണൈഃ പൂരയാമാസ സായകൈഃ ।
ദൂഷണസ്യാനുഗാന്പഞ്ചസഹസ്രാന്കുപിതഃ ക്ഷണാത് ॥ 22 ॥
ബാണൌഘൈഃ പഞ്ചസാഹസ്രൈരനയദ്യമസാദനമ് ।
ദൂഷണം നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ തസ്യ ചൈവ പദാനുഗാന് ॥ 23 ॥
വ്യാദിദേശ ഖരഃ ക്രുദ്ധഃ സേനാധ്യക്ഷാന്മഹാബലാന് ।
അയം വിനിഹതസ്സങ്ഖ്യേ ദൂഷണസ്സപദാനുഗഃ ॥ 24 ॥
മഹത്യാ സേനയാ സാര്ധം യുദ്ധ്വാ രാമം കുമാനുഷമ് ।
ശസ്ത്രൈര്നാനാവിധാകാരൈര്ഹനധ്വം സര്വരാക്ഷസാഃ ॥ 25 ॥
ഏവമുക്ത്വാ ഖരഃ ക്രുദ്ധോ രാമമേവാഭിദുദ്രുവേ ।
ശ്യേനഗാമീ പൃഥുഗ്രീവോ യജ്ഞശത്രുര്വിഹങ്ഗമഃ ॥ 26 ॥
ദുര്ജയഃ കരവീരാക്ഷഃ പരുഷഃ കാലകാര്മുകഃ ।
മേഘമാലീ മഹാമാലീ സര്പാസ്യോ രുധിരാശനഃ ॥ 27 ॥
ദ്വാദശൈതേ മഹാവീര്യാ ബലാധ്യക്ഷാസ്സസൈനികാഃ ।
രാമമേവാഭ്യധാവന്ത വിസൃജന്തശ്ശരോത്തമാന് ॥ 28 ॥
തതഃ പാവകസങ്കാശൈര്ഹേമവജ്രവിഭൂഷിതൈഃ ।
ജഘാന ശേഷം തേജസ്വീ തസ്യ സൈന്യസ്യ സായകൈഃ ॥ 29 ॥
തേ രുക്മപുങ്ഖാ വിശിഖാസ്സധൂമാ ഇവ പാവകാഃ ।
നിജഘ്നുസ്താനി രക്ഷാംസി വജ്രാ ഇവ മഹാദ്രുമാന് ॥ 30 ॥
രക്ഷസാം തു ശതം രാമശ്ശതേനൈകേന കര്ണിനാ ।
സഹസ്രം ച സഹസ്രേണ ജഘാന രണമൂര്ധനി ॥ 31 ॥
തൈര്ഭിന്നവര്മാഭരണാശ്ഛിന്നഭിന്നശരാസനാഃ ।
നിപേതുശ്ശോണിതാദിഗ്ധാ ധരണ്യാം രജനീചരാഃ ॥ 32 ॥
തൈര്മുക്തകേശൈസ്സമരേ പതിതൈശ്ശോണിതോക്ഷിതൈഃ ।
ആസ്തീര്ണാ വസുധാ കൃത്സ്നാ മഹാവേദിഃ കുശൈരിവ ॥ 33 ॥
ക്ഷണേന തു മഹാഘോരം വനം നിഹതരാക്ഷസമ് ।
ബഭൂവ നിരയപ്രഖ്യം മാംസശോണിതകര്ദമമ് ॥ 34 ॥
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി രക്ഷസാം ഭീമകര്മണാമ് ।
ഹതാന്യേകേന രാമേണ മാനുഷേണ പദാതിനാ ॥ 35 ॥
തസ്യ സൈന്യസ്യ സര്വസ്യ ഖരശ്ശേഷോ മഹാരഥഃ ।
രാക്ഷസസ്ത്രിശിരാശ്ചൈവ രാമശ്ച രിപുസൂദനഃ ॥ 36 ॥
ശേഷാ ഹതാ മഹാസത്വാ രാക്ഷസാ രണമൂര്ധനി ।
ഘോരാ ദുര്വിഷഹാഃ സര്വേ ലക്ഷ്മണസ്യാഗ്രജേന തേ ॥ 37 ॥
തതസ്തു തദ്ഭീമബലം മഹാഹവേ സമീക്ഷ്യ രാമേണ ഹതം ബലീയസാ ।
രഥേന രാമം മഹതാ ഖരസ്തദാ സമാസസാദേന്ദ്ര ഇവോദ്യതാശനിഃ ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ ഷഡ്വിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ṣaḍviṃśassargaḥ |
dūṣaṇastu svakaṃ sainyaṃ hanyamānaṃ nirīkṣya saḥ |
sandideśa mahābāhurbhīmavegāndurāsadān || 1 ||
rākṣasānpañcasahasrānsamareṣvanivartinaḥ |
te śūlaiḥ paṭṭiśaiḥ khaṅgai śilāvarṣairdrumairapi || 2 ||
śaravarṣairavicchinnaṃ vavarṣustaṃ samantataḥ |
sa dṛmāṇāṃ śilānāṃ ca varṣaṃ prāṇaharaṃ mahat || 3 ||
pratijagrāha dharmātmā rāghavastīkṣṇasāyakaiḥ |
pratigṛhya ca tadvarṣaṃ nimīlita ivarṣabhaḥ || 4 ||
rāmaḥ krodhaṃ paraṃ bheje vadhārthaṃ sarvarakṣasām |
tataḥ krodhasamāviṣṭaḥ pradīpta iva tejasā || 5 ||
śarairavākiratsainyaṃ sarvatassahadūṣaṇam |
tatassenāpatiḥ kruddho dūṣaṇaśśatrudūṣaṇaḥ || 6 ||
śarairaśanikalpaistaṃ rāghavaṃ samavākirat |
tato rāmassusaṅkṛddhaḥ kṣureṇāsya mahaddhanuḥ || 7 ||
ciccheda samare vīraścaturbhiścaturo hayān |
hatvā cāśvānśaraistīkṣṇairardhacandreṇa sāratheḥ || 8 ||
śiro jahāra tadrakṣastribhirvivyādha vakṣasi |
sa cchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ || 9 ||
jagrāha giriśṛṅgābhaṃ parighaṃ romaharṣaṇam |
veṣṭitaṃ kāñcanaiḥ paṭṭairdevasainyapramardanam || 10 ||
āyasaiśśaṅkubhistīkṣṇaiḥ kīrṇaṃ paravasokṣitam |
vajrāśanisamasparśaṃ paragopuradāraṇam || 11 ||
taṃ mahoragasaṅkāśaṃ pragṛhya parighaṃ raṇe |
dūṣaṇo'bhyadravadrāmaṃ krūrakarmā niśācaraḥ || 12 ||
tasyābhipatamānasya dūṣaṇasya sa rāghavaḥ |
dvābhyāṃ śarābhyāṃ ciccheda sahastābharaṇau bhujau || 13 ||
bhraṣṭastasya mahākāyaḥ papāta raṇamūrdhani |
parighaśchinnahastasya śakradhvaja ivāgrataḥ || 14 ||
sa karābhyāṃ vikīrṇābhyāṃ papāta bhuvi dūṣaṇaḥ |
viṣāṇābhyāṃ viśīrṇābhyāṃ manasvīva mahāgajaḥ || 15 ||
taṃ dṛṣṭvā patitaṃ bhūmau dūṣaṇaṃ nihataṃ raṇe |
sādhusādhviti kākutsthaṃ sarvabhūtānyapūjayan || 16 ||
etasminnantare kruddhāstrayaḥ senāgrayāyinaḥ |
saṃhṛtyābhyadravan rāmaṃ mṛtyupāśāvapāśitāḥ || 17 ||
mahākapālaḥ sthūlākṣaḥ pramāthī ca mahābalaḥ |
mahākapālo vipulaṃ śūlamudyamya rākṣasaḥ || 18 ||
sthūlākṣaḥ paṭṭisaṃ gṛhya pramāthī ca paraśvadham |
dṛṣṭvaivāpatatastūrṇaṃ rāghavassāyakaiśśitaiḥ || 19 ||
tīkṣṇāgraiḥ pratijagrāha samprāptānatithīniva |
mahākapālasya śiraściccheda parameṣubhiḥ || 20 ||
asaṅkhyeyaistu bāṇaughaiḥ pramamātha pramāthinam |
sa papāta hato bhūmau viṭapīva mahādrumaḥ || 21 ||
sthūlākṣasyākṣiṇī tīkṣṇaiḥ pūrayāmāsa sāyakaiḥ |
dūṣaṇasyānugānpañcasahasrānkupitaḥ kṣaṇāt || 22 ||
bāṇaughaiḥ pañcasāhasrairanayadyamasādanam |
dūṣaṇaṃ nihataṃ dṛṣṭvā tasya caiva padānugān || 23 ||
vyādideśa kharaḥ kruddhaḥ senādhyakṣānmahābalān |
ayaṃ vinihatassaṅkhye dūṣaṇassapadānugaḥ || 24 ||
mahatyā senayā sārdhaṃ yuddhvā rāmaṃ kumānuṣam |
śastrairnānāvidhākārairhanadhvaṃ sarvarākṣasāḥ || 25 ||
evamuktvā kharaḥ kruddho rāmamevābhidudruve |
śyenagāmī pṛthugrīvo yajñaśatrurvihaṅgamaḥ || 26 ||
durjayaḥ karavīrākṣaḥ paruṣaḥ kālakārmukaḥ |
meghamālī mahāmālī sarpāsyo rudhirāśanaḥ || 27 ||
dvādaśaite mahāvīryā balādhyakṣāssasainikāḥ |
rāmamevābhyadhāvanta visṛjantaśśarottamān || 28 ||
tataḥ pāvakasaṅkāśairhemavajravibhūṣitaiḥ |
jaghāna śeṣaṃ tejasvī tasya sainyasya sāyakaiḥ || 29 ||
te rukmapuṅkhā viśikhāssadhūmā iva pāvakāḥ |
nijaghnustāni rakṣāṃsi vajrā iva mahādrumān || 30 ||
rakṣasāṃ tu śataṃ rāmaśśatenaikena karṇinā |
sahasraṃ ca sahasreṇa jaghāna raṇamūrdhani || 31 ||
tairbhinnavarmābharaṇāśchinnabhinnaśarāsanāḥ |
nipetuśśoṇitādigdhā dharaṇyāṃ rajanīcarāḥ || 32 ||
tairmuktakeśaissamare patitaiśśoṇitokṣitaiḥ |
āstīrṇā vasudhā kṛtsnā mahāvediḥ kuśairiva || 33 ||
kṣaṇena tu mahāghoraṃ vanaṃ nihatarākṣasam |
babhūva nirayaprakhyaṃ māṃsaśoṇitakardamam || 34 ||
caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |
hatānyekena rāmeṇa mānuṣeṇa padātinā || 35 ||
tasya sainyasya sarvasya kharaśśeṣo mahārathaḥ |
rākṣasastriśirāścaiva rāmaśca ripusūdanaḥ || 36 ||
śeṣā hatā mahāsatvā rākṣasā raṇamūrdhani |
ghorā durviṣahāḥ sarve lakṣmaṇasyāgrajena te || 37 ||
tatastu tadbhīmabalaṃ mahāhave samīkṣya rāmeṇa hataṃ balīyasā |
rathena rāmaṃ mahatā kharastadā samāsasādendra ivodyatāśaniḥ || 38 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ṣaḍviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever