📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.22 അരണ്യകാണ്ഡ - ദ്വാവിംശ സര്ഗഃ
3.22 Aranyakanda - Dvavimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദ്വാവിംശസ്സര്ഗഃ ।
ഏവമാധര്ഷിതശ്ശൂരശ്ശൂര്പണഖ്യാ ഖരസ്തതഃ ।
ഉവാച രക്ഷസാം മധ്യേ ഖരഃ ഖരതരം വചഃ ॥ 1 ॥
തവാവമാനപ്രഭവഃ ക്രോധോഽയമതുലോ മമ ।
ന ശക്യതേ ധാരയിതും ലവണാമ്ഭ ഇവോല്ബണമ് ॥ 2 ॥
ന രാമം ഗണയേ വീര്യാന്മാനുഷം ക്ഷീണജീവിതമ് ।
ആത്മദുശ്ചരിതൈഃ പ്രാണാന്ഹതോയോഽദ്യ വിമോക്ഷ്യതേ ॥ 3 ॥
ബാഷ്പസ്സംഹ്രിയതാമേഷ സമ്ഭ്രമശ്ച വിമുച്യതാമ് ।
അഹം രാമം സഹ ഭ്രാത്രാ നയാമി യമസാദനമ് ॥ 4 ॥
പരശ്വഥഹതസ്യാദ്യ മന്ദപ്രാണസ്യ സംയുഗേ ।
രാമസ്യ രുധിരം രക്തമുഷ്ണം പാസ്യസി രാക്ഷസി ॥ 5 ॥
സാ പ്രഹൃഷ്ടാ വചശ്ശ്രുത്വാ ഖരസ്യ വദനാച്ച്യുതമ് ।
പ്രശശംസ പുനര്മൌര്ഖ്യാദ്ഭ്രാതരം രക്ഷസാം വരമ് ॥ 6 ॥
തയാ പരുഷിതഃ പൂര്വം പുനരേവ പ്രശംസിതഃ ।
അബ്രവീദ്ദൂഷണം നാമ ഖരസ്സേനാപതിം തദാ ॥ 7 ॥
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി മമ ചിത്താനുവര്തിനാമ് ।
രക്ഷസാം ഭീമവേഗാനാം സമരേഷ്വനിവര്തിനാമ് ॥ 8 ॥
നീലജീമൂതവര്ണാനാം ഘോരാണാം ക്രൂരകര്മണാമ് ।
ലോകഹിംസാവിഹാരാണാം ബലിനാമുഗ്രതേജസാമ് ॥ 9 ॥
തേഷാം ശാര്ദൂലദര്പാണാം മഹാസ്യാനാം മഹൌജസാമ് ।
സര്വോദ്യോഗ മുദീര്ണാനാം രക്ഷസാം സൌമ്യ കാരയ ॥ 10 ॥
ഉപസ്ഥാപയ മേ ക്ഷിപ്രം രഥം സൌമ്യ ധനൂംഷി ച ।
ശരാംശ്ചിത്രാംശ്ച ഖങ്ഗാംശ്ച ശക്തീശ്ച വിവിധാശ്ശിതാഃ ॥ 11 ॥
അഗ്രേ നിര്യാതുമിച്ഛാമി പൌലസ്ത്യാനാം മഹാത്മനാമ് ।
വധാര്ഥം ദുര്വിനീതസ്യ രാമസ്യ രണകോവിദഃ ॥ 12 ॥
ഇതി തസ്യ ബ്രുവാണസ്യ സൂര്യവര്ണം മഹാരഥമ് ।
സദശ്വൈശ്ശബലൈര്യുക്തമാചചക്ഷേഽഥ ദൂഷണഃ ॥ 13 ॥
തം മേരുശിഖരാകാരം തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണമ് ।
ഹേമചക്രമസമ്ബാധം വൈദൂര്യമയകൂബരമ് ॥ 14 ॥
മത്സ്യൈഃ പുഷ്പൈര്ദ്രുമൈശ്ശൈലൈശ്ചന്ദ്രസൂര്യൈശ്ച കാഞ്ചനൈഃ ।
മങ്ഗലൈഃ പക്ഷിസങ്ഘൈശ്ച താരാഭിരഭിസംവൃതമ് ॥ 15 ॥
ധ്വജനിസ്ത്രിംശസമ്പന്നം കിങ്കിണീകവിരാജിതമ് ।
സദശ്വയുക്തം സോഽമര്ഷാദാരുരോഹ ഖരോ രഥമ് ॥ 16 ॥
നിശാമ്യ തു രഥസ്ഥം തം രാക്ഷസാ ഭീമവിക്രമാഃ ।
തസ്ഥുസ്സമ്പരിവാര്യൈനം ദൂഷണം ച മഹാബലമ് ॥ 17 ॥
ഖരസ്തു താന്മഹേഷ്വാസാന്ഘോരവര്മായുധധ്വജാന് ।
നിര്യാതേത്യബ്രവീദ്ദൃഷ്ട്വാ രഥസ്ഥസ്സര്വരാക്ഷസാന് ॥ 18 ॥
തതസ്തദ് രാക്ഷസം സൈന്യം ഘോരചര്മായുധധ്വജമ് ।
നിര്ജഗാമ ജനസ്ഥാനാന്മഹാനാദം മഹാജവമ് ॥ 19 ॥
മുദ്ഗരൈഃ പട്ടിസൈശ്ശൂലൈസ്സുതീക്ഷ്ണൈശ്ച പരശ്വധൈഃ ।
ഖങ്ഗൈശ്ചക്രൈശ്ച ഹസ്തസ്ഥൈര്ഭ്രാജമാനൈശ്ച തോമരൈഃ ॥ 20 ॥
ശക്തിഭിഃ പരിഘൈര്ഘോരൈരതിമാത്രൈശ്ച കാര്മുകൈഃ ।
ഗദാസിമുസലൈര്വജ്രൈര്ഗൃഹീതൈര്ഭീമദര്ശനൈഃ ॥ 21 ॥
രാക്ഷസാനാം സുഘോരാണാം സഹസ്രാണി ചതുര്ദശ ।
നിര്യാതാനി ജനസ്ഥാനാത്ഖരചിത്താനുവര്തിനാമ് ॥ 22 ॥
താംസ്ത്വഭിദ്രവതോ ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസാന് ഭീമവിക്രമാന് ।
ഖരസ്യാപി രഥഃ കിഞ്ചിജ്ജഗാമ തദനന്തരമ് ॥ 23 ॥
തതസ്താഞ്ഛബലാനശ്വാസ്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷിതാന് ।
ഖരസ്യ മതിമാജ്ഞായ സാരഥിസ്സമചോദയത് ॥ 24 ॥
സ ചോദിതോ രഥശ്ശീഘ്രം ഖരസ്യ രിപുഘാതിനഃ ।
ശബ്ദേനാപൂരയാമാസ ദിശശ്ച പ്രദിശസ്തദാ ॥ 25 ॥
പ്രവൃദ്ധമന്യുസ്തു ഖരഃ ഖരസ്വനോ രിപോര്വധാര്ഥം ത്വരിതോ യഥാന്തകഃ ।
അചൂചുദത്സാരഥിമുന്നദന്ഘനം മഹാബലോ മേഘ ഇവാശ്മവര്ഷവാന് ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ ദ്വാവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
evamādharṣitaśśūraśśūrpaṇakhyā kharastataḥ |
uvāca rakṣasāṃ madhye kharaḥ kharataraṃ vacaḥ || 1 ||
tavāvamānaprabhavaḥ krodho'yamatulo mama |
na śakyate dhārayituṃ lavaṇāmbha ivolbaṇam || 2 ||
na rāmaṃ gaṇaye vīryānmānuṣaṃ kṣīṇajīvitam |
ātmaduścaritaiḥ prāṇānhatoyo'dya vimokṣyate || 3 ||
bāṣpassaṃhriyatāmeṣa sambhramaśca vimucyatām |
ahaṃ rāmaṃ saha bhrātrā nayāmi yamasādanam || 4 ||
paraśvathahatasyādya mandaprāṇasya saṃyuge |
rāmasya rudhiraṃ raktamuṣṇaṃ pāsyasi rākṣasi || 5 ||
sā prahṛṣṭā vacaśśrutvā kharasya vadanāccyutam |
praśaśaṃsa punarmaurkhyādbhrātaraṃ rakṣasāṃ varam || 6 ||
tayā paruṣitaḥ pūrvaṃ punareva praśaṃsitaḥ |
abravīddūṣaṇaṃ nāma kharassenāpatiṃ tadā || 7 ||
caturdaśa sahasrāṇi mama cittānuvartinām |
rakṣasāṃ bhīmavegānāṃ samareṣvanivartinām || 8 ||
nīlajīmūtavarṇānāṃ ghorāṇāṃ krūrakarmaṇām |
lokahiṃsāvihārāṇāṃ balināmugratejasām || 9 ||
teṣāṃ śārdūladarpāṇāṃ mahāsyānāṃ mahaujasām |
sarvodyoga mudīrṇānāṃ rakṣasāṃ saumya kāraya || 10 ||
upasthāpaya me kṣipraṃ rathaṃ saumya dhanūṃṣi ca |
śarāṃścitrāṃśca khaṅgāṃśca śaktīśca vividhāśśitāḥ || 11 ||
agre niryātumicchāmi paulastyānāṃ mahātmanām |
vadhārthaṃ durvinītasya rāmasya raṇakovidaḥ || 12 ||
iti tasya bruvāṇasya sūryavarṇaṃ mahāratham |
sadaśvaiśśabalairyuktamācacakṣe'tha dūṣaṇaḥ || 13 ||
taṃ meruśikharākāraṃ taptakāñcanabhūṣaṇam |
hemacakramasambādhaṃ vaidūryamayakūbaram || 14 ||
matsyaiḥ puṣpairdrumaiśśailaiścandrasūryaiśca kāñcanaiḥ |
maṅgalaiḥ pakṣisaṅghaiśca tārābhirabhisaṃvṛtam || 15 ||
dhvajanistriṃśasampannaṃ kiṅkiṇīkavirājitam |
sadaśvayuktaṃ so'marṣādāruroha kharo ratham || 16 ||
niśāmya tu rathasthaṃ taṃ rākṣasā bhīmavikramāḥ |
tasthussamparivāryainaṃ dūṣaṇaṃ ca mahābalam || 17 ||
kharastu tānmaheṣvāsānghoravarmāyudhadhvajān |
niryātetyabravīddṛṣṭvā rathasthassarvarākṣasān || 18 ||
tatastad rākṣasaṃ sainyaṃ ghoracarmāyudhadhvajam |
nirjagāma janasthānānmahānādaṃ mahājavam || 19 ||
mudgaraiḥ paṭṭisaiśśūlaissutīkṣṇaiśca paraśvadhaiḥ |
khaṅgaiścakraiśca hastasthairbhrājamānaiśca tomaraiḥ || 20 ||
śaktibhiḥ parighairghorairatimātraiśca kārmukaiḥ |
gadāsimusalairvajrairgṛhītairbhīmadarśanaiḥ || 21 ||
rākṣasānāṃ sughorāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa |
niryātāni janasthānātkharacittānuvartinām || 22 ||
tāṃstvabhidravato dṛṣṭvā rākṣasān bhīmavikramān |
kharasyāpi rathaḥ kiñcijjagāma tadanantaram || 23 ||
tatastāñchabalānaśvāstaptakāñcanabhūṣitān |
kharasya matimājñāya sārathissamacodayat || 24 ||
sa codito rathaśśīghraṃ kharasya ripughātinaḥ |
śabdenāpūrayāmāsa diśaśca pradiśastadā || 25 ||
pravṛddhamanyustu kharaḥ kharasvano riporvadhārthaṃ tvarito yathāntakaḥ |
acūcudatsārathimunnadanghanaṃ mahābalo megha ivāśmavarṣavān || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever