📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.2 അരണ്യകാണ്ഡ - ദ്വിതീയ സര്ഗഃ
3.2 Aranyakanda - Dvitiya Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദ്വിതീയസ്സര്ഗഃ ।
കൃതാതിഥ്യോഽഥ രാമസ്തു സൂര്യസ്യോദയനം പ്രതി ।
ആമ്നത്റ്യ സ മുനീന്സര്വാന്വനമേവാന്വഗാഹത ॥ 1 ॥
നാനാമൃഗഗണാകീര്ണമൃക്ഷശാര്ദൂല സേവിതമ് ।
ധ്വസ്തവൃക്ഷലതാഗുല്മം ദുര്ദര്ശസലിലാശയമ് ॥ 2 ॥
നിഷ്കൂജനാനാശകുനിഝില്ലികാഗണനാദിതമ് ।
ലക്ഷ്മണാനുഗതോ രാമോ വനമധ്യം ദദര്ശ ഹ ॥ 3 ॥
സീതയാ സഹ കാകുത്സ്ഥസ്തസ്മിനഘോരമൃഗായുതേ ।
ദദര്ശ ഗിരിശൃങ്ഗാഭം പുരുഷാദം മഹാസ്വനമ് ॥ 4 ॥
ഗമ്ഭീരാക്ഷം മഹാവക്ത്രം വികടം വിഷമോദരമ് ।
ബീഭത്സം വിഷമം ദീര്ഘം വികൃതം ഘോരദര്ശനമ് ॥ 5 ॥
വസാനം ചര്മ വൈയാഘ്രം വസാര്ദ്രം രുധിരോക്ഷിതമ് ।
ത്രാസനം സര്വഭൂതാനാം വ്യാദിതാസ്യമിവാന്തകമ് ॥ 6 ॥
ത്രീന്സിമ്ഹാന്ശ്ചതുരോ വ്യാഘ്രാന്ദ്വൌ വൃകൌ പൃഷതാന്ദശ ।
സവിഷാണം വസാദിഗ്ധം ഗജസ്യ ച ശിരോ മഹത് ।
അവസജ്യായസേ ശൂലേ വിനദന്തം മഹാസ്വനമ് ॥ 7 ॥
സ രാമം ലക്ഷ്മണം ചൈവ സീതാം ദൃഷ്ട്വാ ച മൈഥിലീമ് ।
അഭ്യധാവത്സുസങ്കൃദ്ധഃ പ്രജാഃ കാല ഇവാന്തകഃ ॥ 8 ॥
സ കൃത്വാ ഭൈരവം നാദം ചാലയന്നിവ മേദിനീമ് ।
അങ്കേനാദായ വൈദേഹീമപക്രമ്യ തതോഽബ്രവീത് ॥ 9 ॥
യുവാം ജടാചീരധരൌ സഭാര്യൌ ക്ഷീണജീവിതൌ ।
പ്രവിഷ്ടൌ ദണ്ഡകാരണ്യം ശരചാപാസിധാരിണൌ ॥ 10 ॥
കഥം താപസയോര്വാം ച വാസഃ പ്രമദയാ സഹ ।
അധര്മചാരിണൌ പാപൌ കൌ യുവാം മുനിദൂഷകൌ ॥ 11 ॥
അഹം വനമിദം ദുര്ഗം വിരാധോ നാമ രാക്ഷസഃ ।
ചരാമി സായുധോ നിത്യമൃഷിമാംസാനി ഭക്ഷയന് ॥ 12 ॥
ഇയം നാരീ വരാരോഹാ മമ ഭാര്യാ ഭവിഷ്യതി ।
യുവയോഃ പാപയോശ്ചാഹം പാസ്യാമി രുധിരം മൃധേ ॥ 13 ॥
തസ്യൈവം ബ്രുവതോ ദുഷ്ടം വിരാധസ്യ ദുരാത്മനഃ ।
ശ്രുത്വാ സഗര്വിതം വാക്യം സമ്ഭ്രാന്താ ജനകാത്മജാ ॥ 14 ॥
സീതാ പ്രവേപതോദ്വേഗാത് പ്രാവാതേ കദലീ യഥാ ॥ 15 ॥
താം ദൃഷ്ട്വാ രാഘവഃ സീതാം വിരാധാങ്കഗതാം ശുഭാമ് ।
അബ്രവീല്ലക്ഷ്മണം വാക്യം മുഖേന പരിശുഷ്യതാ ॥ 16 ॥
പശ്യ സൌമ്യ നരേന്ദ്രസ്യ ജനകസ്യാത്മസമ്ഭവാമ് ।
മമ ഭാര്യാം ശുഭാചാരാം വിരാധാങ്കേ പ്രവേശിതാമ് ॥ 17 ॥
അത്യന്തസുഖസമ്മവൃദ്ധാം രാജപുത്രീം യശസ്വിനീമ് ।
യദഭിപ്രേതമസ്മാസു പ്രിയം വരവൃതം ച യത് ॥ 18 ॥
കൈകേയ്യാസ്തു സുസംവൃത്തം ക്ഷിപ്രമദ്യൈവ ലക്ഷ്മണ ।
യാ ന തുഷ്യതി രാജ്യേന പുത്രാര്ഥേ ദീര്ഘദര്ശിനീ ॥ 19 ॥
യയാഹം സര്വഭൂതാനാം പ്രിയഃ പ്രസ്ഥാപിതോ വനമ് ।
അദ്യേദാനീം സകാമാ സാ യാ മാതാ മധ്യമാ മമ ॥ 20 ॥
പരസ്പര്ശാത്തു വൈദേഹ്യാഃ ന ദുഃഖതരമസ്തിമേ ।
പിതുര്വിനാശാത്സൌമിത്രേ സ്വരാജ്യഹരണാത്തഥാ ॥ 21 ॥
ഇതി ബ്രുവതി കാകുത്സ്ഥേ ബാഷ്പശോകപരിപ്ലുതേ ।
അബ്രവീല്ലക്ഷ്മണഃ ക്രുദ്ധോ രുദ്ധോ നാഗ ഇവ ശ്വസന് ॥ 22 ॥
അനാഥ ഇവ ഭൂതാനാം നാഥസ്ത്വം വാസവോപമഃ ।
മയാ പ്രേഷ്യേണ കാകുത്സ്ഥ കിമര്ഥം പരിതപ്യസേ ॥ 23 ॥
ശരേണ നിഹതസ്യാദ്യ മയാ ക്രുദ്ധേന രക്ഷസഃ ।
വിരാധസ്യ ഗതാസോര്ഹി മഹീ പാസ്യതി ശോണിതമ് ॥ 24 ॥
രാജ്യകാമേ മമ ക്രോധോ ഭരതേ യോ ബഭൂവ ഹ ।
തം വിരാധേ പ്രമോക്ഷ്യാമി വജ്രീ വജ്രമിവാചലേ ॥ 25 ॥
മമ ഭുജബലവേഗവേഗിതഃ പതതു ശരോഽസ്യ മഹാന്മഹോരസി ।
വ്യപനയതു തനോശ്ച ജീവിതം പതതു തതസ്സമഹീം വിഘൂര്ണിതഃ ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ ദ്വിതീയസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dvitīyassargaḥ |
kṛtātithyo'tha rāmastu sūryasyodayanaṃ prati |
āmnatṟya sa munīnsarvānvanamevānvagāhata || 1 ||
nānāmṛgagaṇākīrṇamṛkṣaśārdūla sevitam |
dhvastavṛkṣalatāgulmaṃ durdarśasalilāśayam || 2 ||
niṣkūjanānāśakunijhillikāgaṇanāditam |
lakṣmaṇānugato rāmo vanamadhyaṃ dadarśa ha || 3 ||
sītayā saha kākutsthastasminaghoramṛgāyute |
dadarśa giriśṛṅgābhaṃ puruṣādaṃ mahāsvanam || 4 ||
gambhīrākṣaṃ mahāvaktraṃ vikaṭaṃ viṣamodaram |
bībhatsaṃ viṣamaṃ dīrghaṃ vikṛtaṃ ghoradarśanam || 5 ||
vasānaṃ carma vaiyāghraṃ vasārdraṃ rudhirokṣitam |
trāsanaṃ sarvabhūtānāṃ vyāditāsyamivāntakam || 6 ||
trīnsimhānścaturo vyāghrāndvau vṛkau pṛṣatāndaśa |
saviṣāṇaṃ vasādigdhaṃ gajasya ca śiro mahat |
avasajyāyase śūle vinadantaṃ mahāsvanam || 7 ||
sa rāmaṃ lakṣmaṇaṃ caiva sītāṃ dṛṣṭvā ca maithilīm |
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaḥ prajāḥ kāla ivāntakaḥ || 8 ||
sa kṛtvā bhairavaṃ nādaṃ cālayanniva medinīm |
aṅkenādāya vaidehīmapakramya tato'bravīt || 9 ||
yuvāṃ jaṭācīradharau sabhāryau kṣīṇajīvitau |
praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ śaracāpāsidhāriṇau || 10 ||
kathaṃ tāpasayorvāṃ ca vāsaḥ pramadayā saha |
adharmacāriṇau pāpau kau yuvāṃ munidūṣakau || 11 ||
ahaṃ vanamidaṃ durgaṃ virādho nāma rākṣasaḥ |
carāmi sāyudho nityamṛṣimāṃsāni bhakṣayan || 12 ||
iyaṃ nārī varārohā mama bhāryā bhaviṣyati |
yuvayoḥ pāpayoścāhaṃ pāsyāmi rudhiraṃ mṛdhe || 13 ||
tasyaivaṃ bruvato duṣṭaṃ virādhasya durātmanaḥ |
śrutvā sagarvitaṃ vākyaṃ sambhrāntā janakātmajā || 14 ||
sītā pravepatodvegāt prāvāte kadalī yathā || 15 ||
tāṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ sītāṃ virādhāṅkagatāṃ śubhām |
abravīllakṣmaṇaṃ vākyaṃ mukhena pariśuṣyatā || 16 ||
paśya saumya narendrasya janakasyātmasambhavām |
mama bhāryāṃ śubhācārāṃ virādhāṅke praveśitām || 17 ||
atyantasukhasammavṛddhāṃ rājaputrīṃ yaśasvinīm |
yadabhipretamasmāsu priyaṃ varavṛtaṃ ca yat || 18 ||
kaikeyyāstu susaṃvṛttaṃ kṣipramadyaiva lakṣmaṇa |
yā na tuṣyati rājyena putrārthe dīrghadarśinī || 19 ||
yayāhaṃ sarvabhūtānāṃ priyaḥ prasthāpito vanam |
adyedānīṃ sakāmā sā yā mātā madhyamā mama || 20 ||
parasparśāttu vaidehyāḥ na duḥkhataramastime |
piturvināśātsaumitre svarājyaharaṇāttathā || 21 ||
iti bruvati kākutsthe bāṣpaśokapariplute |
abravīllakṣmaṇaḥ kruddho ruddho nāga iva śvasan || 22 ||
anātha iva bhūtānāṃ nāthastvaṃ vāsavopamaḥ |
mayā preṣyeṇa kākutstha kimarthaṃ paritapyase || 23 ||
śareṇa nihatasyādya mayā kruddhena rakṣasaḥ |
virādhasya gatāsorhi mahī pāsyati śoṇitam || 24 ||
rājyakāme mama krodho bharate yo babhūva ha |
taṃ virādhe pramokṣyāmi vajrī vajramivācale || 25 ||
mama bhujabalavegavegitaḥ patatu śaro'sya mahānmahorasi |
vyapanayatu tanośca jīvitaṃ patatu tatassamahīṃ vighūrṇitaḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever