📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.19 അരണ്യകാണ്ഡ - ഏകോനവിംശ സര്ഗഃ
3.19 Aranyakanda - Ekonavimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഏകോനവിംശസ്സര്ഗഃ ।
താം തഥാ പതിതാം ദൃഷ്ട്വാ വിരൂപാം ശോണിതോക്ഷിതാമ് ।
ഭഗിനീം ക്രോധസന്തപ്തഃ ഖരഃ പപ്രച്ഛ രാക്ഷസഃ ॥ 1 ॥
ഉത്തിഷ്ഠ താവദാഖ്യാഹി പ്രമോഹം ജഹി സമ്ഭ്രമമ് ।
വ്യക്തമാഖ്യാഹി കേന ത്വമേവം രൂപാ വിരൂപിതാ ॥ 2 ॥
കഃ കൃഷ്ണസര്പമാസീനമാശീവിഷമനാഗസമ് ।
തുദത്യഭിസമാപന്നമങ്ഗുല്യഗ്രേണ ലീലയാ ॥ 3 ॥
കഃ കാലപാശം സമാസജ്യ കണ്ഠേ മോഹാന്ന ബുധ്യതേ ।
യസ്ത്വാമദ്യ സമാസാദ്യ പീതവാന്വിഷമുത്തമമ് ॥ 4 ॥
ബലവിക്രമസമ്പന്നാ കാമഗാ കാമരൂപിണീ ।
ഇമാമവസ്ഥാം നീതാ ത്വം കേനാന്തകസമാഗതാ ॥ 5 ॥
ദേവഗന്ധര്വഭൂതാനാമൃഷീണാം ച മഹാത്മനാമ് ।
കോഽയമേവം വിരൂപാം ത്വാം മഹാവീര്യശ്ചകാര ഹ ॥ 6 ॥
ന ഹി പശ്യാമ്യഹം ലോകേ യഃ കുര്യാന്മമ വിപ്രിയമ് ।
അമരേഷു സഹസ്രാക്ഷം മഹേന്ദ്രം പാകശാസനമ് ॥ 7 ॥
അദ്യാഹം മാര്ഗണൈഃ പ്രാണാനാദാസ്യേ ജീവിതാന്തകൈഃ ।
സലിലേ ക്ഷീരമാസക്തം നിഷ്പിബന്നിവ സാരസഃ ॥ 8 ॥
നിഹതസ്യ മയാ സങ്ഖ്യേ ശരസങ്കൃത്തമര്മണഃ ।
സഫേനം രുധിരം രക്തം മേദിനീ കസ്യ പാസ്യതി ॥ 9 ॥
കസ്യ പത്രരഥാഃ കായാന്മാംസമുത്കൃത്യ സങ്ഗതാഃ ।
പ്രഹൃഷ്ടാ ഭക്ഷയിഷ്യന്തി നിഹതസ്യ മയാ രണേ ॥ 10 ॥
തം ന ദേവാ ന ഗന്ധര്വാ ന പിശാചാ ന രാക്ഷസാഃ ।
മയാപകൃഷ്ടം കൃപണം ശക്താസ്ത്രാതും മഹാഹവേ ॥ 11 ॥
ഉപലഭ്യ ശനൈസ്സഞ്ജ്ഞാം തം മേ ശംസിതുമര്ഹസി ।
യേന ത്വം ദുര്വിനീതേന വനേ വിക്രമ്യ നിര്ജിതാ ॥ 12 ॥
ഇതി ഭ്രാതുര്വചശ്ശ്രുത്വാ ക്രുദ്ധസ്യ ച വിശേഷതഃ ।
തതശ്ശൂര്പണഖാ വാക്യം സബാഷ്പമിദമബ്രവീത് ॥ 13 ॥
തരുണൌ രൂപസമ്പന്നൌ സുകുമാരൌ മഹാബലൌ ।
പുണ്ഡരീകവിശാലാക്ഷൌ ചീരകൃഷ്ണാജിനാമ്ബരൌ ॥ 14 ॥
ഫലമൂലാശനൌ ദാന്തൌ താപസൌ ധര്മചാരിണൌ ।
പുത്രൌ ദശരഥസ്യാസ്താം ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 15 ॥
ഗന്ധര്വരാജപ്രതിമൌ പാര്ഥിവവ്യഞ്ജനാന്വിതൌ ।
ദേവൌ വാ മാനുഷൌ വാ തൌ ന തര്കയിതുമുത്സഹേ ॥ 16 ॥
തരുണീ രൂപസമ്പന്നാ സര്വാഭരണഭൂഷിതാ ।
ദൃഷ്ടാ തത്ര മയാ നാരീ തയോര്മധ്യേ സുമധ്യമാ ॥ 17 ॥
താഭ്യാമുഭാഭ്യാം സമ്ഭൂയ പ്രമദാമധികൃത്യ താമ് ।
ഇമാമവസ്ഥാം നീതാഹം യഥാനാഥാസതീ തഥാ ॥ 18 ॥
തസ്യാശ്ചാനൃജുവൃത്തായാസ്തയോശ്ച ഹതയോരഹമ് ।
സഫേനം പാതുമിച്ഛാമി രുധിരം രണമൂര്ധനി ॥ 19 ॥
ഏഷ മേ പ്രഥമഃ കാമഃ കൃതസ്താത ത്വയാ ഭവേത് ।
തസ്യാസ്തയോശ്ച രുധിരം പിബേയമഹമാഹവേ ॥ 20 ॥
ഇതി തസ്യാം ബ്രുവാണായാം ചതുര്ദശ മഹാബലാന് ।
വ്യാദിദേശ ഖരഃ ക്രുദ്ധോ രാക്ഷസാനന്തകോപമാന് ॥ 21 ॥
മാനുഷൌ ശസ്ത്രസമ്പന്നൌ ചീരകൃഷ്ണാജിനാമ്ബരൌ ।
പ്രവിഷ്ടൌ ദണ്ഡകാരണ്യം ഘോരം പ്രമദയാ സഹ ॥ 22 ॥
തൌ ഹത്വാ താം ച ദുര്വൃത്താമപാവര്തിതുമര്ഹഥ ।
ഇയം ച രുധിരം തേഷാം ഭഗിനീ മമ പാസ്യതി ॥ 23 ॥
മനോരഥോഽയമിഷ്ടോഽസ്യാ ഭഗിന്യാ മമ രാക്ഷസാഃ ।
ശീഘ്രം സമ്പാദ്യതാം തൌ ച പ്രമഥ്യ സ്വേന തേജസാ ॥ 24 ॥
ഇതി പ്രതിസമാദിഷ്ടാ രാക്ഷസാസ്തേ ചതുര്ദശ ।
തത്ര ജഗ്മുസ്തയാ സാര്ധം ഘനാ വാതേരിതാ യഥാ ॥ 25 ॥
തതസ്തു തേ തം സമുദഗ്രതേജസം തഥാപിഽതീക്ഷ്ണപ്രദരാ നിശാചരാഃ ।
ന ശേകുരേനം സഹസാ പ്രമര്ദിതും വനദ്വിപാ ദീപ്തമിവാഗ്നിമുത്ഥിതമ് ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ ഏകോനവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekonaviṃśassargaḥ |
tāṃ tathā patitāṃ dṛṣṭvā virūpāṃ śoṇitokṣitām |
bhaginīṃ krodhasantaptaḥ kharaḥ papraccha rākṣasaḥ || 1 ||
uttiṣṭha tāvadākhyāhi pramohaṃ jahi sambhramam |
vyaktamākhyāhi kena tvamevaṃ rūpā virūpitā || 2 ||
kaḥ kṛṣṇasarpamāsīnamāśīviṣamanāgasam |
tudatyabhisamāpannamaṅgulyagreṇa līlayā || 3 ||
kaḥ kālapāśaṃ samāsajya kaṇṭhe mohānna budhyate |
yastvāmadya samāsādya pītavānviṣamuttamam || 4 ||
balavikramasampannā kāmagā kāmarūpiṇī |
imāmavasthāṃ nītā tvaṃ kenāntakasamāgatā || 5 ||
devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
ko'yamevaṃ virūpāṃ tvāṃ mahāvīryaścakāra ha || 6 ||
na hi paśyāmyahaṃ loke yaḥ kuryānmama vipriyam |
amareṣu sahasrākṣaṃ mahendraṃ pākaśāsanam || 7 ||
adyāhaṃ mārgaṇaiḥ prāṇānādāsye jīvitāntakaiḥ |
salile kṣīramāsaktaṃ niṣpibanniva sārasaḥ || 8 ||
nihatasya mayā saṅkhye śarasaṅkṛttamarmaṇaḥ |
saphenaṃ rudhiraṃ raktaṃ medinī kasya pāsyati || 9 ||
kasya patrarathāḥ kāyānmāṃsamutkṛtya saṅgatāḥ |
prahṛṣṭā bhakṣayiṣyanti nihatasya mayā raṇe || 10 ||
taṃ na devā na gandharvā na piśācā na rākṣasāḥ |
mayāpakṛṣṭaṃ kṛpaṇaṃ śaktāstrātuṃ mahāhave || 11 ||
upalabhya śanaissañjñāṃ taṃ me śaṃsitumarhasi |
yena tvaṃ durvinītena vane vikramya nirjitā || 12 ||
iti bhrāturvacaśśrutvā kruddhasya ca viśeṣataḥ |
tataśśūrpaṇakhā vākyaṃ sabāṣpamidamabravīt || 13 ||
taruṇau rūpasampannau sukumārau mahābalau |
puṇḍarīkaviśālākṣau cīrakṛṣṇājināmbarau || 14 ||
phalamūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau |
putrau daśarathasyāstāṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau || 15 ||
gandharvarājapratimau pārthivavyañjanānvitau |
devau vā mānuṣau vā tau na tarkayitumutsahe || 16 ||
taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā |
dṛṣṭā tatra mayā nārī tayormadhye sumadhyamā || 17 ||
tābhyāmubhābhyāṃ sambhūya pramadāmadhikṛtya tām |
imāmavasthāṃ nītāhaṃ yathānāthāsatī tathā || 18 ||
tasyāścānṛjuvṛttāyāstayośca hatayoraham |
saphenaṃ pātumicchāmi rudhiraṃ raṇamūrdhani || 19 ||
eṣa me prathamaḥ kāmaḥ kṛtastāta tvayā bhavet |
tasyāstayośca rudhiraṃ pibeyamahamāhave || 20 ||
iti tasyāṃ bruvāṇāyāṃ caturdaśa mahābalān |
vyādideśa kharaḥ kruddho rākṣasānantakopamān || 21 ||
mānuṣau śastrasampannau cīrakṛṣṇājināmbarau |
praviṣṭau daṇḍakāraṇyaṃ ghoraṃ pramadayā saha || 22 ||
tau hatvā tāṃ ca durvṛttāmapāvartitumarhatha |
iyaṃ ca rudhiraṃ teṣāṃ bhaginī mama pāsyati || 23 ||
manoratho'yamiṣṭo'syā bhaginyā mama rākṣasāḥ |
śīghraṃ sampādyatāṃ tau ca pramathya svena tejasā || 24 ||
iti pratisamādiṣṭā rākṣasāste caturdaśa |
tatra jagmustayā sārdhaṃ ghanā vāteritā yathā || 25 ||
tatastu te taṃ samudagratejasaṃ tathāpi'tīkṣṇapradarā niśācarāḥ |
na śekurenaṃ sahasā pramardituṃ vanadvipā dīptamivāgnimutthitam || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekonaviṃśassargaḥ ||