📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.1 അരണ്യകാണ്ഡ - പ്രഥമ സര്ഗഃ
3.1 Aranyakanda - Prathama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ പ്രഥമസ്സര്ഗഃ ।
പ്രവിശ്യ തു മഹാരണ്യം ദണ്ഡകാരണ്യമാത്മവാന് ।
ദദര്ശ രാമോ ദുര്ധര്ഷസ്താപസാശ്രമമണ്ഡലമ് ॥ 1 ॥
കുശചീരപരിക്ഷിപ്തം ബ്രാഹ്മ്യാ ലക്ഷ്മ്യാ സമാവൃതമ് ।
യഥാ പ്രദീപ്തം ദുര്ദര്ശം ഗഗനേ സൂര്യമണ്ഡലമ് ॥ 2 ॥
ശരണ്യം സര്വഭൂതാനാം സുസമ്മൃഷ്ടാജിരം സദാ ।
മൃഗൈര്ബഹുഭിരാകീര്ണം പക്ഷിസങ്ഘൈസ്സമാവൃതമ് ॥ 3 ॥
പൂജിതം ച പ്രനൃത്തം ച നിത്യമപ്സരസാം ഗണൈഃ ।
വിശാലൈരഗ്നിശരണൈഃ സ്രുഗ്ഭാണ്ഡൈരജിനൈഃ കുശൈഃ ॥ 4 ॥
സമിദ്ഭിസ്തോയകലശൈഃ ഫലമൂലൈശ്ച ശോഭിതമ് ।
ആരണ്യൈശ്ച മഹാവൃക്ഷൈഃ പുണ്യൈസ്സ്വാദുഫലൈര്വൃതമ് ॥ 5 ॥
ബലിഹോമാര്ചിതം പുണ്യം ബ്രഹ്മഘോഷനിനാദിതമ് ।
പുഷ്പൈശ്ചാന്യൈഃ പരിക്ഷിപ്തം പദ്മിന്യാ ച സപദ്മയാ ॥ 6 ॥
ഫലമൂലാശനൈര്ദാന്തൈശ്ചീരകൃഷ്ണാജിനാമ്ബരൈഃ ।
സൂര്യവൈശ്വാനരാഭൈശ്ച പുരാണൈര്മുനിഭിര്വുതമ് ॥ 7 ॥
പുണ്യൈശ്ച നിയതാഹാരൈഃ ശോഭിതം പരമര്ഷിഭിഃ ।
തദ്ബ്രഹ്മഭവനപ്രഖ്യം ബ്രഹ്മഘോഷനിനാദിതമ് ॥ 8 ॥
ബ്രഹ്മവിദ്ഭിര്മഹാഭാഗൈര്ബ്രാഹ്മണൈരുപശോഭിതമ് ।
തദ്ദൃഷ്ട്വാ രാഘവഃ ശ്രീമാംസ്താപസാശ്രമമണ്ഡലമ് ॥ 9 ॥
അഭ്യഗച്ഛന്മഹാതേജാ വിജ്യം കൃത്വാ മഹദ്ധനുഃ ।
ദിവ്യജ്ഞാനോപപന്നാസ്തേ രാമം ദൃഷ്ട്വാ മഹര്ഷയഃ ॥ 10 ॥
അഭ്യഗച്ഛന്സ്തദാ പ്രീതാ വൈദേഹീം ച യശസ്വിനീമ് ।
തേ തം സോമമിവോദ്യന്തം ദൃഷ്ട്വാ വൈ ധര്മചാരിണമ് ॥ 11 ॥
ലക്ഷ്മണം ചൈവ ദൃഷ്ട്വാ തു വൈദേഹീം ച യശസ്വിനീമ് ।
മങ്ഗലാനി പ്രയുഞ്ജാനാഃ പ്രത്യഗൃഹ്ണന്ദൃഢവ്രതാഃ ॥ 12 ॥
രൂപസംഹനനം ലക്ഷ്മീം സൌകുമാര്യം സുവേഷതാമ് ।
ദദൃശുര്വിസ്മിതാകാരാ രാമസ്യ വനവാസിനഃ ॥ 13 ॥
വൈദേഹീം ലക്ഷ്മണം രാമം നേത്രൈരനിമിഷൈരിവ ।
ആശ്ചര്യഭൂതാന്ദദൃശുഃ സര്വേ തേ വനചാരിണഃ ॥ 14 ॥
അത്രൈനം ഹി മഹാഭാഗാ സ്സര്വഭൂതഹിതേ രതാഃ ।
അതിഥിം പര്ണശാലായാം രാഘവം സന്ന്യവേശയന് ॥ 15 ॥
തതോ രാമസ്യ സത്കൃത്യ വിധിനാ പാവകോപമാഃ ।
ആജഹ്രുസ്തേ മഹാഭാഗാഃ സലിലം ധര്മചാരിണഃ ॥ 16 ॥
പുഷ്പം മൂലം ഫലം സര്വമാശ്രമം ച മഹാത്മനഃ ।
നിവേദയിത്വാ ധര്മജ്ഞാസ്തേ തതഃ പ്രാഞ്ജലയോഽബ്രുവന് ॥ 17 ॥
ധര്മപാലോ ജനസ്യാസ്യ ശരണ്യസ്ത്വം മഹായശാഃ ।
പൂജനീയശ്ച മാന്യശ്ച രാജാ ദണ്ഡധരോ ഗുരുഃ ॥ 18 ॥
ഇന്ദ്രസ്യേഹ ചതുര്ഭാഗഃ പ്രജാ രക്ഷതി രാഘവ ।
രാജാ തസ്മാദ്വരാന്ഭോഗാന്രമ്യാന് ഭുങക്തേലോകനമസ്കൃതഃ ॥ 19 ॥
തേ വയം ഭവതാ രക്ഷ്യാ ഭവദ്വിഷയവാസിനഃ ।
നഗരസ്ഥോ വനസ്ഥോ വാ ത്വം നോ രാജാ ജനേശ്വരഃ ॥ 20 ॥
ന്യസ്തദണ്ഡാ വയം രാജഞ്ജിതക്രോധാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ ।
രക്ഷണീയാസ്ത്വയാ ശശ്വദഗര്ഭഭൂതാസ്തപോധനാഃ ॥ 21 ॥
ഏവമുക്ത്വാ ഫലൈര്മൂലൈഃ പുഷ്പൈര്വന്യൈശ്ച രാഘവമ് ।
അന്യൈശ്ച വിവിധാഹാരൈഃ സലക്ഷ്മണമപൂജയന് ॥ 22 ॥
തഥാന്യേ താപസാസ്സിദ്ധാ രാമം വൈശ്വാനരോപമാഃ ।
ന്യായവൃത്താ യഥാന്യായം തര്പയാമാസുരീശ്വരമ് ॥ 23 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ പ്രഥമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha prathamassargaḥ |
praviśya tu mahāraṇyaṃ daṇḍakāraṇyamātmavān |
dadarśa rāmo durdharṣastāpasāśramamaṇḍalam || 1 ||
kuśacīraparikṣiptaṃ brāhmyā lakṣmyā samāvṛtam |
yathā pradīptaṃ durdarśaṃ gagane sūryamaṇḍalam || 2 ||
śaraṇyaṃ sarvabhūtānāṃ susammṛṣṭājiraṃ sadā |
mṛgairbahubhirākīrṇaṃ pakṣisaṅghaissamāvṛtam || 3 ||
pūjitaṃ ca pranṛttaṃ ca nityamapsarasāṃ gaṇaiḥ |
viśālairagniśaraṇaiḥ srugbhāṇḍairajinaiḥ kuśaiḥ || 4 ||
samidbhistoyakalaśaiḥ phalamūlaiśca śobhitam |
āraṇyaiśca mahāvṛkṣaiḥ puṇyaissvāduphalairvṛtam || 5 ||
balihomārcitaṃ puṇyaṃ brahmaghoṣanināditam |
puṣpaiścānyaiḥ parikṣiptaṃ padminyā ca sapadmayā || 6 ||
phalamūlāśanairdāntaiścīrakṛṣṇājināmbaraiḥ |
sūryavaiśvānarābhaiśca purāṇairmunibhirvutam || 7 ||
puṇyaiśca niyatāhāraiḥ śobhitaṃ paramarṣibhiḥ |
tadbrahmabhavanaprakhyaṃ brahmaghoṣanināditam || 8 ||
brahmavidbhirmahābhāgairbrāhmaṇairupaśobhitam |
taddṛṣṭvā rāghavaḥ śrīmāṃstāpasāśramamaṇḍalam || 9 ||
abhyagacchanmahātejā vijyaṃ kṛtvā mahaddhanuḥ |
divyajñānopapannāste rāmaṃ dṛṣṭvā maharṣayaḥ || 10 ||
abhyagacchanstadā prītā vaidehīṃ ca yaśasvinīm |
te taṃ somamivodyantaṃ dṛṣṭvā vai dharmacāriṇam || 11 ||
lakṣmaṇaṃ caiva dṛṣṭvā tu vaidehīṃ ca yaśasvinīm |
maṅgalāni prayuñjānāḥ pratyagṛhṇandṛḍhavratāḥ || 12 ||
rūpasaṃhananaṃ lakṣmīṃ saukumāryaṃ suveṣatām |
dadṛśurvismitākārā rāmasya vanavāsinaḥ || 13 ||
vaidehīṃ lakṣmaṇaṃ rāmaṃ netrairanimiṣairiva |
āścaryabhūtāndadṛśuḥ sarve te vanacāriṇaḥ || 14 ||
atrainaṃ hi mahābhāgā ssarvabhūtahite ratāḥ |
atithiṃ parṇaśālāyāṃ rāghavaṃ sannyaveśayan || 15 ||
tato rāmasya satkṛtya vidhinā pāvakopamāḥ |
ājahruste mahābhāgāḥ salilaṃ dharmacāriṇaḥ || 16 ||
puṣpaṃ mūlaṃ phalaṃ sarvamāśramaṃ ca mahātmanaḥ |
nivedayitvā dharmajñāste tataḥ prāñjalayo'bruvan || 17 ||
dharmapālo janasyāsya śaraṇyastvaṃ mahāyaśāḥ |
pūjanīyaśca mānyaśca rājā daṇḍadharo guruḥ || 18 ||
indrasyeha caturbhāgaḥ prajā rakṣati rāghava |
rājā tasmādvarānbhogānramyān bhuṅaktelokanamaskṛtaḥ || 19 ||
te vayaṃ bhavatā rakṣyā bhavadviṣayavāsinaḥ |
nagarastho vanastho vā tvaṃ no rājā janeśvaraḥ || 20 ||
nyastadaṇḍā vayaṃ rājañjitakrodhā jitendriyāḥ |
rakṣaṇīyāstvayā śaśvadagarbhabhūtāstapodhanāḥ || 21 ||
evamuktvā phalairmūlaiḥ puṣpairvanyaiśca rāghavam |
anyaiśca vividhāhāraiḥ salakṣmaṇamapūjayan || 22 ||
tathānye tāpasāssiddhā rāmaṃ vaiśvānaropamāḥ |
nyāyavṛttā yathānyāyaṃ tarpayāmāsurīśvaram || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe prathamassargaḥ ||