📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.78 അയോധ്യാകാണ്ഡ - അഷ്ടസപ്തതിതമ സര്ഗഃ
2.78 Ayodhyakanda - Ashtasaptatitama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡമ് ।
അഥ അഷ്ടസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ।
അഥ യാത്രാം സമീഹന്തം ശത്രുഘ്നോ ലക്ഷ്മണാനുജഃ ।
ഭരതം ശോകസന്തപ്തമിദം വചനമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
ഗതിര്യ സ്സര്വഭൂതാനാം ദുഃഖേ കിം പുനരാത്മനഃ ।
സ രാമ സ്സത്ത്വസമ്പന്നഃ സ്ത്രിയാ പ്രവ്രാജിതോ വനമ് ॥ 2 ॥
ബലവാന്വീര്യസമ്പന്നോ ലക്ഷ്മണോ നാമ യോഽപ്യസൌ ।
കിം ന മോചയതേ രാമം കൃത്വാ സ്മ പിതൃനിഗ്രഹമ് ॥ 3 ॥
പൂര്വമേവ തു നിഗ്രാഹ്യ സ്സമവേക്ഷ്യ നയാനയൌ ।
ഉത്പഥം യസ്സമാരൂഢോ രാജാ നാര്യാ വശം ഗതഃ ॥ 4 ॥
ഇതി സമ്ഭാഷമാണേ തു ശത്രുഘ്നേ ലക്ഷ്മണാനുജേ ।
പ്രാഗ്ദ്വാരേഽഭൂത്തദാ കുബ്ജാ സര്വാഭരണഭൂഷിതാ ॥ 5 ॥
ലിപ്താ ചന്ദനസാരേണ രാജവസ്ത്രാണി ബിഭ്രതീ ।
വിവിധം വിവിധൈ സ്തൈസ്തൈര്ഭൂഷണൈശ്ച വിഭൂഷിതാ ॥ 6 ॥
മേഖലാദാമഭിശ്ചിത്രൈരന്യൈശ്ച ശുഭഭൂഷണൈഃ ।
ബഭാസേ ബഹുഭിര്ബദ്ധാ രജ്ജുബദ്ധേവ വാനരീ ॥ 7 ॥
താം സമീക്ഷ്യ തദാ ദ്വാസ്സ്ഥാസ്സുഭൃശം പാപകാരിണീമ് ।
ഗൃഹീത്വാഽകരുണാം കുബ്ജാം ശത്രുഘ്നായ ന്യവേദയന് ॥ 8 ॥
യസ്യാഃ കൃതേ വനേ രാമോ ന്യസ്തദേഹശ്ച വഃ പിതാ ।
സേയം പാപാ നൃശംസാ ച തസ്യാഃ കുരു യഥാമതി ॥ 9 ॥
ശത്രുഘ്നശ്ച തദാജ്ഞായ വചനം ഭൃശദുഃഖിതഃ ।
അന്തഃപുരചരാന്സര്വാനിത്യുവാച ധൃത വ്രതഃ ॥ 10 ॥
തീവ്രമുത്പാദിതം ദുഃഖം ഭ്രാത്രൂണാം മേ തഥാ പിതുഃ ।
യയാ സേയം നൃശംസസ്യ കര്മണഃ ഫലമശ്നുതാമ് ॥ 11 ॥
ഏവമുക്ത്വാ തു തേനാശു സഖീജനസമാവൃതാ ।
ഗൃഹീതാ ബലവത്കുബ്ജാ സാ തദ്ഗൃഹമനാദയത് ॥ 12 ॥
തത സ്സുഭൃശസന്തപ്തസ്തസ്യാ സ്സര്വ സ്സഖീജനഃ ।
ക്രുദ്ധമാജ്ഞായ ശത്രുഘ്നം വിപലായത സര്വശഃ ॥ 13 ॥
ആമന്ത്രയത കൃത്സ്ന ശ്ച തസ്യാ സ്സര്വ സ്സഖീജനഃ ।
യഥാഽയം സമുപക്രാന്തോ നിശ്ശേഷാം നഃ കരിഷ്യതി ॥ 14 ॥
സാനുക്രോശാം വദാന്യാം ച ധര്മജ്ഞാം ച യശസ്വിനീമ് ।
കൌസല്യാം ശരണം യാമ സാ ഹി നോഽസ്തു ധ്രുവാ ഗതിഃ ॥ 15 ॥
സ ച രോഷേണ താമ്രാക്ഷ ശ്ശത്രുഘ്ന ശ്ശത്രുതാപനഃ ।
വിചകര്ഷ തദാ കുബ്ജാം ക്രോശന്തീം ധരണീതലേ ॥ 16 ॥
തസ്യാ ഹ്യാകൃഷ്യമാണായാ മന്ഥരായാ സ്തതസ്തതഃ ।
ചിത്രം ബഹുവിധം ഭാണ്ഡം പൃഥിവ്യാം തദ്വ്യശീര്യത ॥ 17 ॥
തേന ഭാണ്ഡേന സംസ്തീര്ണം ശ്രീമദ്രാജനിവേശനമ് ।
അശോഭത തദാ ഭൂയഃ ശാരദം ഗഗനം യഥാ ॥ 18 ॥
സ ബലീ ബലവത്ക്രോധാദ്ഗൃഹീത്വാ പുരുഷര്ഷഭഃ ।
കൈകേയീമഭിനിര്ഭര്ത്സ്യ ബഭാഷേ പരുഷം വചഃ ॥ 19 ॥
തൈര്വാക്യൈഃ പരുഷൈര്ദുഃഖൈഃ കൈകേയീ ഭൃശദുഃഖിതാ ।
ശത്രുഘ്നഭയസന്ത്രസ്താ പുത്രം ശരണമാഗതാ ॥ 20 ॥
തം പ്രേക്ഷ്യ ഭരതഃ ക്രുദ്ധം ശത്രുഘ്നമിദമബ്രവീത് ।
അവധ്യാ സ്സര്വഭൂതാനാം പ്രമദാഃ ക്ഷമ്യതാമിതി ॥ 21 ॥
ഹന്യാമഹമിമാം പാപാം കൈകേയീം ദുഷ്ടചാരിണീമ് ।
യദി മാം ധാര്മികോ രാമോ നാസൂയേന്മാതൃഘാതകമ് ॥ 22 ॥
ഇമാമപി ഹതാം കുബ്ജാം യദി ജാനാതി രാഘവഃ ।
ത്വാം ച മാം ച ഹി ധര്മാത്മാ നാഭിഭാഷിഷ്യതേ ധ്രുവമ് ॥ 23 ॥
ഭരതസ്യ വചശ്ശ്രുത്വാ ശത്രുഘ്നോ ലക്ഷ്മണാനുജഃ ।
ന്യവര്തത തതോ രോഷാത്താം മുമോച ച മന്ഥരാമ് ॥ 24 ॥
സാ പാദമൂലേ കൈകേയ്യാ മന്ഥരാ നിപപാത ഹ ।
നിശ്ശ്വസന്തീ സുദുഃഖാര്താ കൃപണം വിലലാപ ച ॥ 25 ॥
ശത്രുഘ്നവിക്ഷേപവിമൂഢസഞ്ജ്ഞാം സമീക്ഷ്യ കുബ്ജാം ഭരതസ്യ മാതാ ।
ശനൈസ്സമാശ്വാസയദാര്തരൂപാം ക്രൌഞ്ചീം വിലഗ്നാമിവ വീക്ഷമാണാമ് ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ അഷ്ടസപ്തതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭasaptatitamassargaḥ |
atha yātrāṃ samīhantaṃ śatrughno lakṣmaṇānujaḥ |
bharataṃ śokasantaptamidaṃ vacanamabravīt || 1 ||
gatirya ssarvabhūtānāṃ duḥkhe kiṃ punarātmanaḥ |
sa rāma ssattvasampannaḥ striyā pravrājito vanam || 2 ||
balavānvīryasampanno lakṣmaṇo nāma yo'pyasau |
kiṃ na mocayate rāmaṃ kṛtvā sma pitṛnigraham || 3 ||
pūrvameva tu nigrāhya ssamavekṣya nayānayau |
utpathaṃ yassamārūḍho rājā nāryā vaśaṃ gataḥ || 4 ||
iti sambhāṣamāṇe tu śatrughne lakṣmaṇānuje |
prāgdvāre'bhūttadā kubjā sarvābharaṇabhūṣitā || 5 ||
liptā candanasāreṇa rājavastrāṇi bibhratī |
vividhaṃ vividhai staistairbhūṣaṇaiśca vibhūṣitā || 6 ||
mekhalādāmabhiścitrairanyaiśca śubhabhūṣaṇaiḥ |
babhāse bahubhirbaddhā rajjubaddheva vānarī || 7 ||
tāṃ samīkṣya tadā dvāssthāssubhṛśaṃ pāpakāriṇīm |
gṛhītvā'karuṇāṃ kubjāṃ śatrughnāya nyavedayan || 8 ||
yasyāḥ kṛte vane rāmo nyastadehaśca vaḥ pitā |
seyaṃ pāpā nṛśaṃsā ca tasyāḥ kuru yathāmati || 9 ||
śatrughnaśca tadājñāya vacanaṃ bhṛśaduḥkhitaḥ |
antaḥpuracarānsarvānityuvāca dhṛta vrataḥ || 10 ||
tīvramutpāditaṃ duḥkhaṃ bhrātrūṇāṃ me tathā pituḥ |
yayā seyaṃ nṛśaṃsasya karmaṇaḥ phalamaśnutām || 11 ||
evamuktvā tu tenāśu sakhījanasamāvṛtā |
gṛhītā balavatkubjā sā tadgṛhamanādayat || 12 ||
tata ssubhṛśasantaptastasyā ssarva ssakhījanaḥ |
kruddhamājñāya śatrughnaṃ vipalāyata sarvaśaḥ || 13 ||
āmantrayata kṛtsna śca tasyā ssarva ssakhījanaḥ |
yathā'yaṃ samupakrānto niśśeṣāṃ naḥ kariṣyati || 14 ||
sānukrośāṃ vadānyāṃ ca dharmajñāṃ ca yaśasvinīm |
kausalyāṃ śaraṇaṃ yāma sā hi no'stu dhruvā gatiḥ || 15 ||
sa ca roṣeṇa tāmrākṣa śśatrughna śśatrutāpanaḥ |
vicakarṣa tadā kubjāṃ krośantīṃ dharaṇītale || 16 ||
tasyā hyākṛṣyamāṇāyā mantharāyā statastataḥ |
citraṃ bahuvidhaṃ bhāṇḍaṃ pṛthivyāṃ tadvyaśīryata || 17 ||
tena bhāṇḍena saṃstīrṇaṃ śrīmadrājaniveśanam |
aśobhata tadā bhūyaḥ śāradaṃ gaganaṃ yathā || 18 ||
sa balī balavatkrodhādgṛhītvā puruṣarṣabhaḥ |
kaikeyīmabhinirbhartsya babhāṣe paruṣaṃ vacaḥ || 19 ||
tairvākyaiḥ paruṣairduḥkhaiḥ kaikeyī bhṛśaduḥkhitā |
śatrughnabhayasantrastā putraṃ śaraṇamāgatā || 20 ||
taṃ prekṣya bharataḥ kruddhaṃ śatrughnamidamabravīt |
avadhyā ssarvabhūtānāṃ pramadāḥ kṣamyatāmiti || 21 ||
hanyāmahamimāṃ pāpāṃ kaikeyīṃ duṣṭacāriṇīm |
yadi māṃ dhārmiko rāmo nāsūyenmātṛghātakam || 22 ||
imāmapi hatāṃ kubjāṃ yadi jānāti rāghavaḥ |
tvāṃ ca māṃ ca hi dharmātmā nābhibhāṣiṣyate dhruvam || 23 ||
bharatasya vacaśśrutvā śatrughno lakṣmaṇānujaḥ |
nyavartata tato roṣāttāṃ mumoca ca mantharām || 24 ||
sā pādamūle kaikeyyā mantharā nipapāta ha |
niśśvasantī suduḥkhārtā kṛpaṇaṃ vilalāpa ca || 25 ||
śatrughnavikṣepavimūḍhasañjñāṃ samīkṣya kubjāṃ bharatasya mātā |
śanaissamāśvāsayadārtarūpāṃ krauñcīṃ vilagnāmiva vīkṣamāṇām || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭasaptatitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever