📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.5 അയോധ്യാകാണ്ഡ - പഞ്ചമ സര്ഗഃ
2.5 Ayodhyakanda - Panchama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചമസ്സര്ഗഃ ।
സന്ദിശ്യ രാമം നൃപതി ശ്ശ്വോഭാവിന്യഭിഷേചനേ ।
പുരോഹിതം സമാഹൂയ വശിഷ്ഠമിദമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
ഗച്ഛോപവാസം കാകുത്സ്ഥം കാരയാദ്യ തപോധന ।
ശ്രീയശോരാജ്യലാഭായ വധ്വാ സഹ യതവ്രതമ് ॥ 2 ॥
തഥേതി ച സ രാജാനമുക്ത്വാ വേദവിദാം വരഃ ।
സ്വയം വസിഷ്ഠോ ഭഗവാന്യയൌ രാമനിവേശനമ് ॥ 3 ॥
ഉപവാസയിതും രാമം മന്ത്രവന്മന്ത്രകോവിദഃ ।
ബ്രാഹ്മം രഥവരം യുക്തമാസ്ഥായ സുദൃഢവ്രതഃ ॥ 4 ॥
സ രാമഭവനം പ്രാപ്യ പാണ്ഡുരാഭ്രഘനപ്രഭമ് ।
തിസ്രഃ കക്ഷ്യാ രഥേനൈവ വിവേശമുനിസത്തമഃ ॥ 5 ॥
തമാഗതമൃഷിം രാമസ്ത്വരന്നിവ സസമ്ഭ്രമഃ ।
മാനയിഷ്യന്സമാനാര്ഹം നിശ്ചക്രാമ നിവേശനാത് ॥ 6 ॥
അഭ്യേത്യ ത്വരമാണശ്ച രഥാഭ്യാശം മനീഷിണഃ ।
തതോഽവതാരയാമാസ പരിഗൃഹ്യ രഥാത്സ്വയമ് ॥ 7 ॥
സ ചൈനം പ്രശ്രിതം ദൃഷ്ട്വാ സമ്ഭാഷ്യാഭിപ്രസാദ്യ ച ।
പ്രിയാര്ഹം ഹര്ഷയന്രാമമിത്യുവാച പുരോഹിതഃ ॥ 8 ॥
പ്രസന്നസ്തേ പിതാ രാമ യൌവരാജ്യമവാപ്സ്യസി ।
ഉപവാസം ഭവാനദ്യ കരോതു സഹ സീതയാ ॥ 9 ॥
പ്രാതസ്ത്വാമഭിഷേക്താ ഹി യൌവരാജ്യേ നരാധിപഃ ।
പിതാ ദശരഥഃ പ്രീത്യാ യയാതിം നഹുഷോ യഥാ ॥ 10 ॥
ഇത്യുക്ത്വാ സ തദാ രാമമുപവാസം യതവ്രതമ് ।
മന്ത്രവത്കാരയാമാസ വൈദേഹ്യാ സഹിതം മുനിഃ ॥ 11 ॥
തതോ യഥാവദ്രാമേണ സ രാജ്ഞോ ഗുരുരര്ചിതഃ ।
അഭ്യനുജ്ഞാപ്യ കാകുത്സ്ഥം യയൌ രാമനിവേശനാത് ॥ 12 ॥
സുഹൃദ്ഭിസ്തത്ര രാമോഽപി സഹാസീനഃ പ്രിയംവദൈഃ ।
സഭാജിതോ വിവേശാഽഥ താനനുജ്ഞാപ്യ സര്വശഃ ॥ 13 ॥
ഹൃഷ്ടനാരീനരയുതം രാമവേശ്മ തദാ ബഭൌ ।
യഥാ മത്തദ്വിജഗണം പ്രഫുല്ലനലിനം സരഃ ॥ 14 ॥
സ രാജഭവനപ്രഖ്യാത്തസ്മാദ്രാമനിവേശാനാത് ।
നിര്ഗത്യ ദദൃശേ മാര്ഗം വസിഷ്ഠോ ജനസംവൃതമ് ॥ 15 ॥
ബൃന്ദബൃന്ദൈരയോധ്യായാം രാജമാര്ഗാസ്സമന്തതഃ ।
ബഭൂവുരഭിസമ്ബാധാഃ കുതൂഹലജനൈര്വൃതാഃ ॥ 16 ॥
ജനബൃന്ദോര്മിസങ്ഘര്ഷഹര്ഷസ്വനവതസ്തദാ ।
ബഭൂവ രാജമാര്ഗസ്യ സാഗരസ്യേവ നിസ്വനഃ ॥ 17 ॥
സിക്തസമ്മൃഷ്ടരഥ്യാ ഹി തദഹര്വനമാലിനീ ।
ആസീദയോധ്യാനഗരീ സമുച്ഛ്രിതഗൃഹധ്വജാ ॥ 18 ॥
തദാ ഹ്യയോധ്യാനിലയഃ സസ്ത്രീബാലാബലോ ജനഃ ।
രാമാഭിഷേകമാകാങ്ക്ഷന്നാകാങ്ക്ഷദുദയം രവേഃ ॥ 19 ॥
പ്രജാലങ്കാരഭൂതം ച ജനസ്യാനന്ദവര്ധനമ് ।
ഉത്സുകോഽഭൂജ്ജനോ ദ്രഷ്ടും തമയോധ്യാമഹോത്സവമ് ॥ 20 ॥
ഏവം തജ്ജനസമ്ബാധം രാജമാര്ഗം പുരോഹിതഃ ।
വ്യൂഹന്നിവ ജനൌഘം തം ശനൈ രാജകുലം യയൌ ॥ 21 ॥
സിതാഭ്രശിഖരപ്രഖ്യം പ്രാസാദമധിരുഹ്യ സഃ ।
സമീയായ നരേന്ദ്രേണ ശക്രേണേവ ബൃഹസ്പതിഃ ॥ 22 ॥
തമാഗതമഭിപ്രേക്ഷ്യ ഹിത്വാ രാജാസനം നൃപഃ ।
പപ്രച്ഛ സ ച തസ്മൈ തത്കൃതമിത്യഭ്യവേദയത് ॥ 23 ॥
ചൈവ തദാ തുല്യം സഹാസീനാസ്സഭാസദഃ ।
ആസനേഭ്യസ്സമുത്തസ്ഥുഃ പൂജയന്തഃ പുരോഹിതമ് ॥ 24 ॥
ഗുരുണാ ത്വഭ്യനുജ്ഞാതോ മനുജൌഘം വിസൃജ്യ തമ് ।
വിവേശാന്തഃ പുരം രാജാ സിംഹോ ഗിരിഗുഹാമിവ ॥ 25 ॥
തദഗ്യ്രവേഷപ്രമദാജനാകുലം മഹേന്ദ്രവേശ്മപ്രതിമം നിവേശനമ് ।
വിദീപയംശ്ചാരു വിവേശ പാര്ഥിവ ശ്ശശീവ താരാഗണസങ്കുലം നഭഃ ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ പഞ്ചമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha pañcamassargaḥ |
sandiśya rāmaṃ nṛpati śśvobhāvinyabhiṣecane |
purohitaṃ samāhūya vaśiṣṭhamidamabravīt || 1 ||
gacchopavāsaṃ kākutsthaṃ kārayādya tapodhana |
śrīyaśorājyalābhāya vadhvā saha yatavratam || 2 ||
tatheti ca sa rājānamuktvā vedavidāṃ varaḥ |
svayaṃ vasiṣṭho bhagavānyayau rāmaniveśanam || 3 ||
upavāsayituṃ rāmaṃ mantravanmantrakovidaḥ |
brāhmaṃ rathavaraṃ yuktamāsthāya sudṛḍhavrataḥ || 4 ||
sa rāmabhavanaṃ prāpya pāṇḍurābhraghanaprabham |
tisraḥ kakṣyā rathenaiva viveśamunisattamaḥ || 5 ||
tamāgatamṛṣiṃ rāmastvaranniva sasambhramaḥ |
mānayiṣyansamānārhaṃ niścakrāma niveśanāt || 6 ||
abhyetya tvaramāṇaśca rathābhyāśaṃ manīṣiṇaḥ |
tato'vatārayāmāsa parigṛhya rathātsvayam || 7 ||
sa cainaṃ praśritaṃ dṛṣṭvā sambhāṣyābhiprasādya ca |
priyārhaṃ harṣayanrāmamityuvāca purohitaḥ || 8 ||
prasannaste pitā rāma yauvarājyamavāpsyasi |
upavāsaṃ bhavānadya karotu saha sītayā || 9 ||
prātastvāmabhiṣektā hi yauvarājye narādhipaḥ |
pitā daśarathaḥ prītyā yayātiṃ nahuṣo yathā || 10 ||
ityuktvā sa tadā rāmamupavāsaṃ yatavratam |
mantravatkārayāmāsa vaidehyā sahitaṃ muniḥ || 11 ||
tato yathāvadrāmeṇa sa rājño gururarcitaḥ |
abhyanujñāpya kākutsthaṃ yayau rāmaniveśanāt || 12 ||
suhṛdbhistatra rāmo'pi sahāsīnaḥ priyaṃvadaiḥ |
sabhājito viveśā'tha tānanujñāpya sarvaśaḥ || 13 ||
hṛṣṭanārīnarayutaṃ rāmaveśma tadā babhau |
yathā mattadvijagaṇaṃ praphullanalinaṃ saraḥ || 14 ||
sa rājabhavanaprakhyāttasmādrāmaniveśānāt |
nirgatya dadṛśe mārgaṃ vasiṣṭho janasaṃvṛtam || 15 ||
bṛndabṛndairayodhyāyāṃ rājamārgāssamantataḥ |
babhūvurabhisambādhāḥ kutūhalajanairvṛtāḥ || 16 ||
janabṛndormisaṅgharṣaharṣasvanavatastadā |
babhūva rājamārgasya sāgarasyeva nisvanaḥ || 17 ||
siktasammṛṣṭarathyā hi tadaharvanamālinī |
āsīdayodhyānagarī samucchritagṛhadhvajā || 18 ||
tadā hyayodhyānilayaḥ sastrībālābalo janaḥ |
rāmābhiṣekamākāṅkṣannākāṅkṣadudayaṃ raveḥ || 19 ||
prajālaṅkārabhūtaṃ ca janasyānandavardhanam |
utsuko'bhūjjano draṣṭuṃ tamayodhyāmahotsavam || 20 ||
evaṃ tajjanasambādhaṃ rājamārgaṃ purohitaḥ |
vyūhanniva janaughaṃ taṃ śanai rājakulaṃ yayau || 21 ||
sitābhraśikharaprakhyaṃ prāsādamadhiruhya saḥ |
samīyāya narendreṇa śakreṇeva bṛhaspatiḥ || 22 ||
tamāgatamabhiprekṣya hitvā rājāsanaṃ nṛpaḥ |
papraccha sa ca tasmai tatkṛtamityabhyavedayat || 23 ||
caiva tadā tulyaṃ sahāsīnāssabhāsadaḥ |
āsanebhyassamuttasthuḥ pūjayantaḥ purohitam || 24 ||
guruṇā tvabhyanujñāto manujaughaṃ visṛjya tam |
viveśāntaḥ puraṃ rājā siṃho giriguhāmiva || 25 ||
tadagyraveṣapramadājanākulaṃ mahendraveśmapratimaṃ niveśanam |
vidīpayaṃścāru viveśa pārthiva śśaśīva tārāgaṇasaṅkulaṃ nabhaḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever