📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.43 അയോധ്യാകാണ്ഡ - ത്രിചത്വാരിംശ സര്ഗഃ
2.43 Ayodhyakanda - Trichatvarimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാണ്ഡമ് ।
അഥ ത്രിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ സമീക്ഷ്യ ശയനേ സന്നം ശോകേന പാര്ഥിവമ് ।
കൌശല്യാ പുത്രശോകാര്താ തമുവാച മഹീപതിമ് ॥ 1 ॥
രാഘവേ നരശാര്ദൂലേ വിഷമുപ്ത്വാഹിജിഹ്മഗാ ।
വിചരിഷ്യതി കൈകേയീ നിര്മുക്തേവ ഹി പന്നഗീ ॥ 2 ॥
വിവാസ്യ രാമം സുഭഗാ ലബ്ധകാമാ സമാഹിതാ ।
ത്രാസയിഷ്യതി മാം ഭൂയോ ദുഷ്ടാഹിരിവ വേശ്മനി ॥ 3 ॥
അഥ സ്മ നഗരേ രാമശ്ചരന് ഭൈക്ഷം ഗൃഹേ വസേത് ।
കാമകാരോ വരം ദാതുമപി ദാസം മമാത്മജമ് ॥ 4 ॥
പാതയിത്വാ തു കൈകേയ്യാ രാമം സ്ഥാനാദ്യഥേഷ്ടതഃ ।
പ്രദിഷ്ടോ രക്ഷസാം ഭാഗഃ പര്വണീവാഹിതാഗ്നിനാ ॥ 5 ॥
ഗജരാജഗതിര്വീരോ മഹാബാഹുര്ധനുര്ധരഃ ।
വനമാവിശതേ നൂനം സഭാര്യ സ്സഹ ലക്ഷ്മണഃ ॥ 6 ॥
വനേ ത്വദൃഷ്ടദുഃഖാനാം കേകയ്യാനുമതേ ത്വയാ ।
ത്യക്താനാം വനവാസായ കാന്വവസ്ഥാ ഭവിഷ്യതി ॥ 7 ॥
തേ രത്നഹീനാസ്തരുണാഃ ഫലകാലേ വിവാസിതാഃ ।
കഥം വത്സ്യന്തി കൃപണാഃ ഫലമൂലൈഃ കൃതാശനാഃ ॥ 8 ॥
അപീദാനീം സ കാലസ്സ്യാന്മമ ശോകക്ഷയ ശ്ശിവഃ ।
സഭാര്യം യത്സഹ ഭ്രാത്രാ പശ്യേയമിഹ രാഘവമ് ॥ 9 ॥
ശ്രൃത്വൈവോപസ്ഥിതൌ വീരൌ കദായോധ്യാ ഭവിഷ്യതി ।
യശസ്വിനീ ഹൃഷ്ടജനാ സൂച്ഛ്രിതധ്വജമാലിനീ ॥ 10 ॥
കദാ പ്രേക്ഷ്യ നരവ്യാഘ്രാവരണ്യാത്പുനരാഗതൌ ।
നന്ദിഷ്യതി പുരീ ഹൃഷ്ടാ സമുദ്ര ഇവ പര്വണി ॥ 11 ॥
കദാഽയോധ്യാം മഹാബാഹുഃ പുരീം വീരഃ പ്രവേക്ഷ്യതി ।
പുരസ്കൃത്യ രഥേ സീതാം വൃഷഭോ ഗോവധൂമിവ ॥ 12 ॥
കദാ പ്രാണിസഹസ്രാണി രാജമാര്ഗേ മമാത്മജൌ ।
ലാജൈരവകിരിഷ്യന്തി പ്രവിശന്താവരിന്ദമൌ ॥ 13 ॥
പ്രവിശന്തൌ കദാഽയോധ്യാം ദ്രക്ഷ്യാമി ശുഭകുണ്ഡലൌ ।
ഉദഗ്രായുധനിസ്ത്രിംശൌ സശ്രൃങ്ഗാവിവ പര്വതൌ ॥ 14 ॥
കദാസുമനസഃ കന്യാദ്വിജാതീനാം ഫലാനി ച ।
പ്രദിശന്തഃ പുരീം ഹൃഷ്ടാഃ കരിഷ്യന്തി പ്രദക്ഷിണമ് ॥ 15 ॥
കദാ പരിണതോ ബുദ്ധ്യാ വയസാ ചാമരപ്രഭഃ ।
അഭ്യുപൈഷ്യതി ധര്മജ്ഞസ്ത്രിവര്ഷ ഇവ മാം ലലന് ॥ 16 ॥
നിസ്സംശയം മയാ മന്യേ പുരാ വീര കദര്യയാ ।
പാതുകാമേഷു വത്സേഷു മാതൃണാം ശാതിതാസ്സ്തനാഃ ॥ 17 ॥
സാഹം ഗൌരിവ സിംഹേന വിവത്സാ വത്സലാ കൃതാ ।
കൈകേയ്യാ പുരുഷവ്യാഘ്ര ബാലവത്സേവ ഗൌര്ബലാത് ॥ 18 ॥
ന ഹി താവദ്ഗുണൈര്ജുഷ്ടം സര്വശാസ്ത്രവിശാരദമ് ।
ഏകപുത്രാ വിനാ പുത്രമഹം ജീവിതുമുത്സഹേ ॥ 19 ॥
ന ഹി മേ ജീവിതേ കിഞ്ചിത്സാമര്ഥ്യമിഹ കല്പ്യതേ ।
അപശ്യന്ത്യാഃ പ്രിയം പുത്രം മഹാബാഹും മഹാബലമ് ॥ 20 ॥
അയം ഹി മാം ദീപയതേ സമുത്ഥിതഃ തനൂജശോകപ്രഭവോ ഹുതാശനഃ ।
മഹീമിമാം രശ്മിഭിരുദ്ധതപ്രഭഃ യഥാ നിദാഘേ ഭഗവാന് ദിവാകരഃ ॥ 21 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാണ്ഡേ ത്രിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha tricatvāriṃśassargaḥ |
tataḥ samīkṣya śayane sannaṃ śokena pārthivam |
kauśalyā putraśokārtā tamuvāca mahīpatim || 1 ||
rāghave naraśārdūle viṣamuptvāhijihmagā |
vicariṣyati kaikeyī nirmukteva hi pannagī || 2 ||
vivāsya rāmaṃ subhagā labdhakāmā samāhitā |
trāsayiṣyati māṃ bhūyo duṣṭāhiriva veśmani || 3 ||
atha sma nagare rāmaścaran bhaikṣaṃ gṛhe vaset |
kāmakāro varaṃ dātumapi dāsaṃ mamātmajam || 4 ||
pātayitvā tu kaikeyyā rāmaṃ sthānādyatheṣṭataḥ |
pradiṣṭo rakṣasāṃ bhāgaḥ parvaṇīvāhitāgninā || 5 ||
gajarājagatirvīro mahābāhurdhanurdharaḥ |
vanamāviśate nūnaṃ sabhārya ssaha lakṣmaṇaḥ || 6 ||
vane tvadṛṣṭaduḥkhānāṃ kekayyānumate tvayā |
tyaktānāṃ vanavāsāya kānvavasthā bhaviṣyati || 7 ||
te ratnahīnāstaruṇāḥ phalakāle vivāsitāḥ |
kathaṃ vatsyanti kṛpaṇāḥ phalamūlaiḥ kṛtāśanāḥ || 8 ||
apīdānīṃ sa kālassyānmama śokakṣaya śśivaḥ |
sabhāryaṃ yatsaha bhrātrā paśyeyamiha rāghavam || 9 ||
śrṛtvaivopasthitau vīrau kadāyodhyā bhaviṣyati |
yaśasvinī hṛṣṭajanā sūcchritadhvajamālinī || 10 ||
kadā prekṣya naravyāghrāvaraṇyātpunarāgatau |
nandiṣyati purī hṛṣṭā samudra iva parvaṇi || 11 ||
kadā'yodhyāṃ mahābāhuḥ purīṃ vīraḥ pravekṣyati |
puraskṛtya rathe sītāṃ vṛṣabho govadhūmiva || 12 ||
kadā prāṇisahasrāṇi rājamārge mamātmajau |
lājairavakiriṣyanti praviśantāvarindamau || 13 ||
praviśantau kadā'yodhyāṃ drakṣyāmi śubhakuṇḍalau |
udagrāyudhanistriṃśau saśrṛṅgāviva parvatau || 14 ||
kadāsumanasaḥ kanyādvijātīnāṃ phalāni ca |
pradiśantaḥ purīṃ hṛṣṭāḥ kariṣyanti pradakṣiṇam || 15 ||
kadā pariṇato buddhyā vayasā cāmaraprabhaḥ |
abhyupaiṣyati dharmajñastrivarṣa iva māṃ lalan || 16 ||
nissaṃśayaṃ mayā manye purā vīra kadaryayā |
pātukāmeṣu vatseṣu mātṛṇāṃ śātitāsstanāḥ || 17 ||
sāhaṃ gauriva siṃhena vivatsā vatsalā kṛtā |
kaikeyyā puruṣavyāghra bālavatseva gaurbalāt || 18 ||
na hi tāvadguṇairjuṣṭaṃ sarvaśāstraviśāradam |
ekaputrā vinā putramahaṃ jīvitumutsahe || 19 ||
na hi me jīvite kiñcitsāmarthyamiha kalpyate |
apaśyantyāḥ priyaṃ putraṃ mahābāhuṃ mahābalam || 20 ||
ayaṃ hi māṃ dīpayate samutthitaḥ tanūjaśokaprabhavo hutāśanaḥ |
mahīmimāṃ raśmibhiruddhataprabhaḥ yathā nidāghe bhagavān divākaraḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe tricatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever