📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.66 ബാലകാണ്ഡ - ഷട്ഷഷ്ടിതമ സര്ഗഃ
1.66 Balakanda - Shatshashtitama Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷട്ഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ പ്രഭാതേ വിമലേ കൃതകര്മാ നരാധിപഃ ।
വിശ്വാമിത്രം മഹാത്മാനം ആജുഹാവ സരാഘവമ് ॥ 1 ॥
തമര്ചയിത്വാ ധര്മാത്മാ ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന കര്മണാ ।
രാഘവൌ ച മഹാത്മാനൌ തദാ വാക്യമുവാച ഹ ॥ 2 ॥
ഭഗവന് സ്വാഗതം തേഽസ്തു കിം കരോമി തവാനഘ ।
ഭവാനാജ്ഞാപയതു മാമാജ്ഞാപ്യോ ഭവതാ ഹ്യഹമ് ॥ 3 ॥
ഏവമുക്തസ്സ ധര്മാത്മാ ജനകേന മഹാത്മനാ ।
പ്രത്യുവാച മുനിര്വീരം വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ ॥ 4 ॥
പുത്രൌ ദശരഥസ്യേമൌ ക്ഷത്രിയൌ ലോകവിശ്രുതൌ ।
ദ്രുഷ്ടുകാമൌ ധനു ശ്ശ്രേഷ്ഠം യദേതത്വയി തിഷ്ഠതി ॥ 5 ॥
ഏതദ്ദര്ശയ ഭദ്രം തേ കൃതകാമൌ നൃപാത്മജൌ ।
ദര്ശനാദസ്യ ധനുഷോ യഥേഷ്ടം പ്രതിയാസ്യതഃ ॥ 6 ॥
ഏവമുക്തസ്തു ജനകഃ പ്രത്യുവാച മഹാമുനിമ് ।
ശ്രൂയതാമസ്യ ധനുഷോ യദര്ഥമിഹ തിഷ്ഠതി ॥ 7 ॥
ദേവരാത ഇതി ഖ്യാതോ നിമേഷ്ഷഷ്ഠോ മഹീപതിഃ ।
ന്യാസോഽയം തസ്യ ഭഗവന് ഹസ്തേ ദത്തോ മഹാത്മനാ ॥ 8 ॥
ദക്ഷയജ്ഞവധേ പൂര്വം ധനുരായമ്യ വീര്യവാന് ।
രുദ്രസ്തു ത്രിദശാന് രോഷാത്സലീലമിദമബ്രവീത് ॥ 9 ॥
യസ്മാദ്ഭാഗാര്ഥിനോ ഭാഗാന്നാകല്പയത മേ സുരാഃ ।
വരാങ്ഗാണി മഹാര്ഹാണി ധനുഷാ ശാതയാമി വഃ ॥ 10 ॥
തതോ വിമനസസ്സര്വേ ദേവാ വൈ മുനിപുങ്ഗവ ।
പ്രസാദയന്തി ദേവേശം തേഷാം പ്രീതോഽഭവദ്ഭവഃ ॥ 11 ॥
പ്രീതിയുക്തസ്സ സര്വേഷാം ദദൌ തേഷാം മഹാത്മനാമ് ।
തദേതദ്ദേവദേവസ്യ ധനൂരത്നം മഹാത്മനഃ ।
ന്യാസഭൂതം തദാ ന്യസ്തമസ്മാകം പൂര്വ കേ വിഭോ ॥ 12 ॥
അഥ മേ കൃഷതഃ ക്ഷേത്രം ലാങ്ഗൂലാദുത്ഥിതാ മയാ ।
ക്ഷേത്രം ശോധയതാ ലബ്ധാ നാമ്നാ സീതേതി വിശ്രുതാ ॥ 13 ॥
ഭൂതലാദുത്ഥിതാ സാ തു വ്യവര്ധത മമാത്മജാ ।
വീര്യശുല്കേതി മേ കന്യാ സ്ഥാപിതേയമയോനിജാ ॥ 14 ॥
ഭൂതലാദുത്ഥിതാം താം തു വര്ധമാനാം മമാത്മജാമ് ।
വരയാമാസുരാഗമ്യ രാജാനോ മുനിപുങ്ഗവ ॥ 15 ॥
തേഷാം വരയതാം കന്യാം സര്വേഷാം പൃഥിവീക്ഷിതാമ് ।
വീര്യശുല്കേതി ഭഗവന് ന ദദാമി സുതാമഹമ് ॥ 16 ॥
തതസ്സര്വേ നൃപതയ സ്സമേത്യ മുനിപുങ്ഗവ ।
മിഥിലാമഭ്യുപാഗമ്യ വീര്യജിജ്ഞാസവസ്തദാ ॥ 17 ॥
തേഷാം ജിജ്ഞാസമാനാനാം വീര്യം ധനുരുപാഹൃതമ് ।
ന ശേകുര്ഗ്രഹണേ തസ്യ ധനുഷസ്തോലനേഽപി വാ ॥ 18 ॥
തേഷാം വീര്യവതാം വീര്യമല്പം ജ്ഞാത്വാ മഹാമുനേ ।
പ്രത്യാഖ്യാതാ നൃപതയസ്തന്നിബോധ തപോധന ॥ 19 ॥
തതഃ പരമകോപേന രാജാനോ നൃപപുങ്ഗവ ।
ന്യരുന്ധന്മിഥിലാം സര്വേ വീര്യസന്ദേഹമാഗതാഃ ॥ 20 ॥
ആത്മാനമവധൂതം തേ വിജ്ഞായ നൃപപുങ്ഗവാഃ ।
രോഷേണ മഹതാഽഽവിഷ്ടാഃ പീഡയന്മിഥിലാം പുരീമ് ॥ 21 ॥
തതസ്സംവത്സരേ പൂര്ണേ ക്ഷയം യാതാനി സര്വശഃ ।
സാധനാനി മുനിശ്രേഷ്ഠ തതോഽഹം ഭൃശദുഃഖിതഃ ॥ 22 ॥
തതോ ദേവഗണാന് സര്വാന് തപസാഽഹം പ്രസാദയമ് ।
ദദുശ്ച പരമപ്രീതാ ശ്ചതുരങ്ഗബലം സുരാഃ ॥ 23 ॥
തതോ ഭഗ്നാ നൃപതയോ ഹന്യമാനാ ദിശോ യയുഃ ।
അവീര്യാ വീര്യസന്ദിഗ്ധാ സ്സാമാത്യാഃ പാപകര്മണഃ ॥ 24 ॥
തദേതന്മുനിശാര്ദൂല ധനുഃ പരമഭാസ്വരമ് ।
രാമലക്ഷ്മണയോശ്ചാപി ദര്ശയിഷ്യാമി സുവ്രത ॥ 25 ॥
യദ്യസ്യ ധനുഷോ രാമഃ കുര്യാദാരോപണം മുനേ ।
സുതാമയോനിജാം സീതാം ദദ്യാം ദാശരഥേരഹമ് ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ഷട്ഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prabhāte vimale kṛtakarmā narādhipaḥ |
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ ājuhāva sarāghavam || 1 ||
tamarcayitvā dharmātmā śāstradṛṣṭena karmaṇā |
rāghavau ca mahātmānau tadā vākyamuvāca ha || 2 ||
bhagavan svāgataṃ te'stu kiṃ karomi tavānagha |
bhavānājñāpayatu māmājñāpyo bhavatā hyaham || 3 ||
evamuktassa dharmātmā janakena mahātmanā |
pratyuvāca munirvīraṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ || 4 ||
putrau daśarathasyemau kṣatriyau lokaviśrutau |
druṣṭukāmau dhanu śśreṣṭhaṃ yadetatvayi tiṣṭhati || 5 ||
etaddarśaya bhadraṃ te kṛtakāmau nṛpātmajau |
darśanādasya dhanuṣo yatheṣṭaṃ pratiyāsyataḥ || 6 ||
evamuktastu janakaḥ pratyuvāca mahāmunim |
śrūyatāmasya dhanuṣo yadarthamiha tiṣṭhati || 7 ||
devarāta iti khyāto nimeṣṣaṣṭho mahīpatiḥ |
nyāso'yaṃ tasya bhagavan haste datto mahātmanā || 8 ||
dakṣayajñavadhe pūrvaṃ dhanurāyamya vīryavān |
rudrastu tridaśān roṣātsalīlamidamabravīt || 9 ||
yasmādbhāgārthino bhāgānnākalpayata me surāḥ |
varāṅgāṇi mahārhāṇi dhanuṣā śātayāmi vaḥ || 10 ||
tato vimanasassarve devā vai munipuṅgava |
prasādayanti deveśaṃ teṣāṃ prīto'bhavadbhavaḥ || 11 ||
prītiyuktassa sarveṣāṃ dadau teṣāṃ mahātmanām |
tadetaddevadevasya dhanūratnaṃ mahātmanaḥ |
nyāsabhūtaṃ tadā nyastamasmākaṃ pūrva ke vibho || 12 ||
atha me kṛṣataḥ kṣetraṃ lāṅgūlādutthitā mayā |
kṣetraṃ śodhayatā labdhā nāmnā sīteti viśrutā || 13 ||
bhūtalādutthitā sā tu vyavardhata mamātmajā |
vīryaśulketi me kanyā sthāpiteyamayonijā || 14 ||
bhūtalādutthitāṃ tāṃ tu vardhamānāṃ mamātmajām |
varayāmāsurāgamya rājāno munipuṅgava || 15 ||
teṣāṃ varayatāṃ kanyāṃ sarveṣāṃ pṛthivīkṣitām |
vīryaśulketi bhagavan na dadāmi sutāmaham || 16 ||
tatassarve nṛpataya ssametya munipuṅgava |
mithilāmabhyupāgamya vīryajijñāsavastadā || 17 ||
teṣāṃ jijñāsamānānāṃ vīryaṃ dhanurupāhṛtam |
na śekurgrahaṇe tasya dhanuṣastolane'pi vā || 18 ||
teṣāṃ vīryavatāṃ vīryamalpaṃ jñātvā mahāmune |
pratyākhyātā nṛpatayastannibodha tapodhana || 19 ||
tataḥ paramakopena rājāno nṛpapuṅgava |
nyarundhanmithilāṃ sarve vīryasandehamāgatāḥ || 20 ||
ātmānamavadhūtaṃ te vijñāya nṛpapuṅgavāḥ |
roṣeṇa mahatā''viṣṭāḥ pīḍayanmithilāṃ purīm || 21 ||
tatassaṃvatsare pūrṇe kṣayaṃ yātāni sarvaśaḥ |
sādhanāni muniśreṣṭha tato'haṃ bhṛśaduḥkhitaḥ || 22 ||
tato devagaṇān sarvān tapasā'haṃ prasādayam |
daduśca paramaprītā ścaturaṅgabalaṃ surāḥ || 23 ||
tato bhagnā nṛpatayo hanyamānā diśo yayuḥ |
avīryā vīryasandigdhā ssāmātyāḥ pāpakarmaṇaḥ || 24 ||
tadetanmuniśārdūla dhanuḥ paramabhāsvaram |
rāmalakṣmaṇayoścāpi darśayiṣyāmi suvrata || 25 ||
yadyasya dhanuṣo rāmaḥ kuryādāropaṇaṃ mune |
sutāmayonijāṃ sītāṃ dadyāṃ dāśaratheraham || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||