📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.42 ബാലകാണ്ഡ - ദ്വിചത്വാരിംശ സര്ഗഃ
1.42 Balakanda - Dvichatvarimsha Sargah
Valmiki Malayalam
ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ ദ്വിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
കാലധര്മം ഗതേ രാമ സഗരേ പ്രകൃതീജനാഃ ।
രാജാനം രോചയാമാസുരംശുമന്തം സുധാര്മികമ് ॥ 1 ॥
സ രാജാ സുമഹാനാസീദംശുമാന് രഘുനന്ദന ।
തസ്യ പുത്രോ മഹാനാസീദ്ദിലീപ ഇതി വിശ്രുതഃ ॥ 2 ॥
തസ്മിന് രാജ്യം സമാവേശ്യ ദിലീപേ രഘുനന്ദന ।
ഹിമവച്ഛിഖരേ പുണ്യേ തപസ്തേപേ സുദാരുണമ് ॥ 3 ॥
ദ്വാത്രിംശച്ച സഹസ്രാണി വര്ഷാണി സുമഹായശാഃ ।
തപോവനം ഗതോ രാമ സ്വര്ഗം ലേഭേ തപോധനഃ ॥ 4 ॥
ദിലീപസ്തു മഹാതേജാശ്ശ്രുത്വാ പൈതാമഹം വധമ് ।
ദുഃഖോപഹതയാ ബുദ്ധ്യാ നിശ്ചയം നാധ്യഗച്ഛത ॥ 5 ॥
കഥം ഗങ്ഗാവതരണം കഥം തേഷാം ജലക്രിയാ ।
താരയേയം കഥം ചൈതാനിതി ചിന്താപരോഽഭവത് ॥ 6 ॥
തസ്യ ചിന്തയതോ നിത്യം ധര്മേണ വിദിതാത്മനഃ ।
പുത്രോ ഭഗീരഥോ നാമ ജജ്ഞേ പരമധാര്മികഃ ॥ 7 ॥
ദിലീപസ്തു മഹാതേജാ യജ്ഞൈര്ബഹുഭിരിഷ്ടവാന് ।
ത്രിംശദ്വര്ഷസഹസ്രാണി രാജാ രാജ്യമകാരയത് ॥ 8 ॥
അഗത്വാ നിശ്ചയം രാജാ തേഷാമുദ്ധരണം പ്രതി ।
വ്യാധിനാ നരശാര്ദൂല കാലധര്മമുപേയിവാന് ॥ 9 ॥
ഇന്ദ്രലോകം ഗതോ രാജാ സ്വാര്ജിതേനൈവ കര്മണാ ।
രാജ്യേ ഭഗീരഥം പുത്രമഭിഷിച്യ നരര്ഷഭഃ ॥ 10 ॥
ഭഗീരഥസ്തു രാജര്ഷിര്ധാര്മികോ രഘുനന്ദന ।
അനപത്യോ മഹാതേജാഃ പ്രജാകാമസ്സ ചാപ്രജഃ ॥ 11 ॥
മന്ത്രിഷ്വാധായ തദ്രാജ്യം ഗങ്ഗാവതരണേ രതഃ ।
സ തപോ ദീര്ഘമാതിഷ്ഠദ്ഗോകര്ണേ രഘുനന്ദന ॥ 12 ॥
ഊര്ധ്വബാഹുഃ പഞ്ചതപാ മാസാഹാരോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ।
തസ്യ വര്ഷസഹസ്രാണി ഘോരേ തപസി തിഷ്ഠതഃ ॥ 13 ॥
അതീതാനി മഹാബാഹോ തസ്യ രാജ്ഞോ മഹാത്മനഃ ।
സുപ്രീതോ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ പ്രജാനാം പതിരീശ്വരഃ ॥ 14 ॥
തതസ്സുരഗണൈസ്സാര്ധമുപാഗമ്യ പിതാമഹഃ ।
ഭഗീരഥം മഹാത്മാനം തപ്യമാനമഥാബ്രവീത് ॥ 15 ॥
ഭഗീരഥ മഹാഭാഗ പ്രീതസ്തേഽഹം ജനേശ്വര ।
തപസാ ച സുതപ്തേന വരം വരയ സുവ്രത ॥ 16 ॥
തമുവാച മഹാതേജാഃ സര്വലോകപിതാമഹമ് ।
ഭഗീരഥോ മഹാഭാഗഃ കൃതാഞ്ജലിരുപസ്ഥിതഃ ॥ 17 ॥
യദി മേ ഭഗവന് പ്രീതോ യദ്യസ്തി തപസഃ ഫലമ് ।
സഗരസ്യാത്മജാസ്സര്വേ മത്തസ്സലിലമാപ്നുയുഃ ॥ 18 ॥
ഗങ്ഗായാസ്സലിലക്ലിന്നേ ഭസ്മന്യേഷാം മഹാത്മനാമ് ।
സ്വര്ഗം ഗച്ഛേയുരത്യന്തം സര്വേ മേ പ്രപിതാമഹാഃ ॥ 19 ॥
ദേയാ ച സന്തതിര്ദേവ നാവസീദേത്കുലം ച നഃ ।
ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ദേവ ഏഷ മേഽസ്തു വരഃപരഃ ॥ 20 ॥
ഉക്തവാക്യം തു രാജാനം സര്വലോകപിതാമഹഃ ।
പ്രത്യുവാച ശുഭാം വാണീം മധുരാം മധുരാക്ഷരാമ് ॥ 21 ॥
മനോരഥോ മഹാനേഷ ഭഗീരഥ മഹാരഥ ।
ഏവം ഭവതു ഭദ്രം തേ ഇക്ഷ്വാകുകുലവര്ധന ॥ 22 ॥
ഇയം ഹൈമവതീ ഗങ്ഗാ ജ്യേഷ്ഠാ ഹിമവതസ്സുതാ ।
താം വൈ ധാരയിതും ശക്തോ ഹരസ്തത്ര നിയുജ്യതാമ് ॥ 23 ॥
ഗങ്ഗായാഃ പതനം രാജന് പൃഥിവീ ന സഹിഷ്യതി ।
താം വൈ ധാരയിതും വീര നാന്യം പശ്യാമി ശൂലിനഃ ॥ 24 ॥
തമേവമുക്ത്വാ രാജാനം ഗങ്ഗാം ചാഭാഷ്യ ലോകകൃത് ।
ജഗാമ ത്രിദിവം ദേവസ്സഹദേവൈര്മരുദ്ഗണൈഃ ॥ 25 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ ദ്വിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
kāladharmaṃ gate rāma sagare prakṛtījanāḥ |
rājānaṃ rocayāmāsuraṃśumantaṃ sudhārmikam || 1 ||
sa rājā sumahānāsīdaṃśumān raghunandana |
tasya putro mahānāsīddilīpa iti viśrutaḥ || 2 ||
tasmin rājyaṃ samāveśya dilīpe raghunandana |
himavacchikhare puṇye tapastepe sudāruṇam || 3 ||
dvātriṃśacca sahasrāṇi varṣāṇi sumahāyaśāḥ |
tapovanaṃ gato rāma svargaṃ lebhe tapodhanaḥ || 4 ||
dilīpastu mahātejāśśrutvā paitāmahaṃ vadham |
duḥkhopahatayā buddhyā niścayaṃ nādhyagacchata || 5 ||
kathaṃ gaṅgāvataraṇaṃ kathaṃ teṣāṃ jalakriyā |
tārayeyaṃ kathaṃ caitāniti cintāparo'bhavat || 6 ||
tasya cintayato nityaṃ dharmeṇa viditātmanaḥ |
putro bhagīratho nāma jajñe paramadhārmikaḥ || 7 ||
dilīpastu mahātejā yajñairbahubhiriṣṭavān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 8 ||
agatvā niścayaṃ rājā teṣāmuddharaṇaṃ prati |
vyādhinā naraśārdūla kāladharmamupeyivān || 9 ||
indralokaṃ gato rājā svārjitenaiva karmaṇā |
rājye bhagīrathaṃ putramabhiṣicya nararṣabhaḥ || 10 ||
bhagīrathastu rājarṣirdhārmiko raghunandana |
anapatyo mahātejāḥ prajākāmassa cāprajaḥ || 11 ||
mantriṣvādhāya tadrājyaṃ gaṅgāvataraṇe rataḥ |
sa tapo dīrghamātiṣṭhadgokarṇe raghunandana || 12 ||
ūrdhvabāhuḥ pañcatapā māsāhāro jitendriyaḥ |
tasya varṣasahasrāṇi ghore tapasi tiṣṭhataḥ || 13 ||
atītāni mahābāho tasya rājño mahātmanaḥ |
suprīto bhagavān brahmā prajānāṃ patirīśvaraḥ || 14 ||
tatassuragaṇaissārdhamupāgamya pitāmahaḥ |
bhagīrathaṃ mahātmānaṃ tapyamānamathābravīt || 15 ||
bhagīratha mahābhāga prītaste'haṃ janeśvara |
tapasā ca sutaptena varaṃ varaya suvrata || 16 ||
tamuvāca mahātejāḥ sarvalokapitāmaham |
bhagīratho mahābhāgaḥ kṛtāñjalirupasthitaḥ || 17 ||
yadi me bhagavan prīto yadyasti tapasaḥ phalam |
sagarasyātmajāssarve mattassalilamāpnuyuḥ || 18 ||
gaṅgāyāssalilaklinne bhasmanyeṣāṃ mahātmanām |
svargaṃ gaccheyuratyantaṃ sarve me prapitāmahāḥ || 19 ||
deyā ca santatirdeva nāvasīdetkulaṃ ca naḥ |
ikṣvākūṇāṃ kule deva eṣa me'stu varaḥparaḥ || 20 ||
uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ |
pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām || 21 ||
manoratho mahāneṣa bhagīratha mahāratha |
evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana || 22 ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavatassutā |
tāṃ vai dhārayituṃ śakto harastatra niyujyatām || 23 ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyati |
tāṃ vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ || 24 ||
tamevamuktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt |
jagāma tridivaṃ devassahadevairmarudgaṇaiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||