📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ഉദ്ധവഗീതാ - പഞ്ചമോഽധ്യായഃ
Uddhavagita - Panchamo'dhyayah
Gita Malayalam
അഥ പഞ്ചമോഽധ്യായഃ ।
രാജാ ഉവാച ।
ഭഗവന്തം ഹരിം പ്രായഃ ന ഭജന്തി ആത്മവിത്തമാഃ ।
തേഷാം അശാന്തകാമാനാം കാ നിഷ്ഠാ അവിജിതാത്മനാമ് ॥ 1॥
ചമസഃ ഉവാച ।
മുഖബാഹൂരൂപാദേഭ്യഃ പുരുഷസ്യ ആശ്രമൈഃ സഹ ।
ചത്വാരഃ ജജ്ഞിരേ വര്ണാഃ ഗുണൈഃ വിപ്രാദയഃ പൃഥക് ॥ 2॥
യഃ ഏഷാം പുരുഷം സാക്ഷാത് ആത്മപ്രഭവം ഈശ്വരമ് ।
ന ഭജന്തി അവജാനന്തി സ്ഥാനാത് ഭ്രഷ്ടാഃ പതന്തി അധഃ ॥ 3॥
ദൂരേ ഹരികഥാഃ കേചിത് ദൂരേ ച അച്യുതകീര്ര്തനാഃ ।
സ്ത്രിയഃ ശൂദ്രാദയഃ ച ഏവ തേ അനുകമ്പ്യാ ഭവാദൃശാമ് ॥ 4॥
വിപ്രഃ രാജന്യവൈശ്യൌ ച ഹരേഃ പ്രാപ്താഃ പദാന്തികമ് ।
ശ്രൌതേന ജന്മനാ അഥ അപി മുഹ്യന്തി ആമ്നായവാദിനഃ ॥ 5॥
കര്മണി അകോവിദാഃ സ്തബ്ധാഃ മൂര്ഖാഃ പണ്ഡിതമാനിനഃ ।
വദന്തി ചാടുകാത് മൂഢാഃ യയാ മാധ്വ്യാ ഗിര ഉത്സുകാഃ ॥ 6॥
രജസാ ഘോരസങ്കല്പാഃ കാമുകാഃ അഹിമന്യവഃ ।
ദാമ്ഭികാഃ മാനിനഃ പാപാഃ വിഹസന്തി അച്യുതപ്രിയാന് ॥ 7॥
വദന്തി തേ അന്യോന്യം ഉപാസിതസ്ത്രിയഃ
ഗൃഹേഷു മൈഥുന്യസുഖേഷു ച ആശിഷഃ ।
യജന്തി അസൃഷ്ടാന് അവിധാന് അദക്ഷിണമ്
വൃത്ത്യൈ പരം ഘ്നന്തി പശൂന് അതദ്വിദഃ ॥ 8॥
ശ്രിയാ വിഭൂത്യാ അഭിജനേന വിദ്യയാ
ത്യാഗേന രൂപേണ ബലേന കര്മണാ
സതഃ അവമന്യന്തി ഹരിപ്രിയാന് ഖലാഃ ॥ 9॥
സര്വേഷു ശശ്വത് തനുഭൃത് സ്വവസ്ഥിതമ്
യഥാ സ്വം ആത്മാനം അഭീഷ്ടം ഈശ്വരമ് ।
വേദോപഗീതം ച ന ശ്രുണ്വതേ അബുധാഃ
മനോരഥാനാം പ്രവദന്തി വാര്തയാ ॥ 10॥
ലോകേ വ്യവായ ആമിഷം അദ്യസേവാ
നിത്യാഃ തു ജന്തോഃ ന ഹി തത്ര ചോദനാ ।
വ്യവസ്ഥിതിഃ തേഷു വിവാഹയജ്ഞ
സുരാഗ്രഹൈഃ ആസു നിവൃത്തിഃ ഇഷ്ടാ ॥ 11॥
ധനം ച ധര്മേകഫലം യതഃ വൈ
ജ്ഞാനം സവിജ്ഞാനം അനുപ്രശാന്തി ।
ഗൃഹേഷു യുഞ്ജന്തി കലേവരസ്യ
മൃത്യും ന പശ്യന്തി ദുരന്തവീര്യമ് ॥ 12॥
യത് ഘ്രാണഭക്ഷഃ വിഹിതഃ സുരായാഃ
തഥാ പശോഃ ആലഭനം ന ഹിംസാ ।
ഏവം വ്യവായഃ പ്രജയാ ന രത്യാ
ഇഅമം വിശുദ്ധം ന വിദുഃ സ്വധര്മമ് ॥ 13॥
യേ തു അനേവംവിദഃ അസന്തഃ സ്തബ്ധാഃ സത് അഭിമാനിനഃ ।
പശൂന് ദ്രുഹ്യന്തി വിസ്രബ്ധാഃ പ്രേത്യ ഖാദന്തി തേ ച താന് ॥ 14॥
ദ്വിഷന്തഃ പരകായേഷു സ്വാത്മാനം ഹരിം ഈശ്വരമ് ।
മൃതകേ സാനുബന്ധേ അസ്മിന് ബദ്ധസ്നേഹാഃ പതന്തി അധഃ ॥ 15॥
യേ കൈവല്യം അസമ്പ്രാപ്താഃ യേ ച അതീതാഃ ച മൂഢതാമ് ।
ത്രൈവര്ഗികാഃ ഹി അക്ഷണികാഃ ആത്മാനം ഘാതയന്തി തേ ॥ 16॥
ഏതഃ ആത്മഹനഃ അശാന്താഃ അജ്ഞാനേ ജ്ഞാനമാനിനഃ ।
സീദന്തി അകൃതകൃത്യാഃ വൈ കാലധ്വസ്തമനോരഥാഃ ॥ 17॥
ഹിത്വാ ആത്യായ അസരചിതാഃ ഗൃഹ അപത്യസുഹൃത് ശ്രിയഃ ।
തമഃ വിശന്തി അനിച്ഛന്തഃ വാസുദേവപരാങ്മുഖാഃ ॥ 18॥
രാജാ ഉവാച ।
കസ്മിന് കാലേ സഃ ഭഗവാന് കിം വര്ണഃ കീദൃശഃ നൃഭിഃ ।
നാമ്നാ വാ കേന വിധിനാ പൂജ്യതേ തത് ഇഹ ഉച്യതാമ് ॥ 19॥
കരഭാജനഃ ഉവാച ।
കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരം ച കലിഃ ഇത്യേഷു കേശവഃ ।
നാനാവര്ണ അഭിധാകാരഃ നാനാ ഏവ വിധിനാ ഇജ്യതേ ॥ 20॥
കൃതേ ശുക്ലഃ ചതുര്ബാഹുഃ ജടിലഃ വല്കലാമ്ബരഃ ।
കൃഷ്ണാജിനൌപവീതാക്ഷാന് ബിഭ്രത് ദണ്ഡകമണ്ഡലൂന് ॥ 21॥
മനുഷ്യാഃ തു തദാ ശാന്താഃ നിര്വൈരാഃ സുഹൃദഃ സമാഃ ।
യജന്തി തപസാ ദേവം ശമേന ച ദമേന ച ॥ 22॥
ഹംസഃ സുപര്ണഃ വൈകുണ്ഠഃ ധര്മഃ യോഗേശ്വരഃ അമലഃ ।
ഈശ്വരഃ പുരുഷഃ അവ്യക്തഃ പരമാത്മാ ഇതി ഗീയതേ ॥ 23॥
ത്രേതായാം രക്തവര്ണഃ അസൌ ചതുര്ബാഹുഃ ത്രിമേഖലഃ ।
ഹിരണ്യകേശഃ ത്രയീ ആത്മാ സ്രുക്സ്രുവാദി ഉപലക്ഷണഃ ॥ 24॥
തം തദാ മനുജാ ദേവം സര്വദേവമയം ഹരിമ് ।
യജന്തി വിദ്യയാ ത്രയ്യാ ധര്മിഷ്ഠാഃ ബ്രഹ്മവാദിനഃ ॥ 25॥
വിഷ്ണുഃ യജ്ഞഃ പൃഷ്ണിഗര്ഭഃ സര്വദേവഃ ഉരുക്രമഃ ।
വൃഷാകപിഃ ജയന്തഃ ച ഉരുഗായ ഇതി ഈര്യതേ ॥ 26॥
ദ്വാപരേ ഭഗവാന് ശ്യാമഃ പീതവാസാ നിജായുധഃ ।
ശ്രീവത്സാദിഭിഃ അങ്കൈഃ ച ലക്ഷണൈഃ ഉപലക്ഷിതഃ ॥ 27॥
തം തദാ പുരുഷം മര്ത്യാ മഹാരാജൌപലക്ഷണമ് ।
യജന്തി വേദതന്ത്രാഭ്യാം പരം ജിജ്ഞാസവഃ നൃപ ॥ 28॥
നമഃ തേ വാസുദേവായ നമഃ സങ്കര്ഷണായ ച ।
പ്രദ്യുമ്നായ അനിരുദ്ധായ തുഭ്യം ഭഗവതേ നമഃ ॥ 29॥
നാരായണായ ഋഷയേ പുരുഷായ മഹാത്മനേ ।
വിശ്വേശ്വരായ വിശ്വായ സര്വഭൂതാത്മനേ നമഃ ॥ 30॥
ഇതി ദ്വാപരഃ ഉര്വീശ സ്തുവന്തി ജഗദീശ്വരമ് ।
നാനാതന്ത്രവിധാനേന കലൌ അപി യഥാ ശ്രുണു ॥ 31॥
കൃഷ്ണവര്ണം ത്വിഷാകൃഷ്ണം സാങ്ഗൌപാങ്ഗാസ്ത്ര
പാര്ഷദമ് ।
യജ്ഞൈഃ സങ്കീര്തനപ്രായൈഃ യജന്തി ഹി സുമേധസഃ ॥ 32॥
ധ്യേയം സദാ പരിഭവഘ്നം അഭീഷ്ടദോഹമ്
തീര്ഥാസ്പദം ശിവവിരിഞ്ചിനുതം ശരണ്യമ് ।
ഭൃത്യാര്തിഹന് പ്രണതപാല ഭവാബ്ധിപോതമ്
വന്ദേ മഹാപുരുഷ തേ ചരണാരവിന്ദമ് ॥ 33॥
ത്യക്ത്വാ സുദുസ്ത്യജസുരൈപ്സിതരാജ്യലക്ഷ്മീമ്
ധര്മിഷ്ഠഃ ആര്യവചസാ യത് അഗാത് അരണ്യമ് ।
മായാമൃഗം ദയിതയാ ഇപ്സിതം അന്വധാവത്
വന്ദേ മഹാപുരുഷ തേ ചരണാരവിന്ദമ് ॥ 34॥
ഏവം യുഗാനുരൂപാഭ്യാം ഭഗവാന് യുഗവര്തിഭിഃ ।
മനുജൈഃ ഇജ്യതേ രാജന് ശ്രേയസാം ഈശ്വരഃ ഹരിഃ ॥ 35॥
കലിം സഭാജയന്തി ആര്യാ ഗുണജ്ഞാഃ സാരഭാഗിനഃ ।
യത്ര സങ്കീര്തനേന ഏവ സര്വഃ സ്വാര്ഥഃ അഭിലഭ്യതേ ॥ 36॥
ന ഹി അതഃ പരമഃ ലാഭഃ ദേഹിനാം ഭ്രാമ്യതാം ഇഹ ।
യതഃ വിന്ദേത പരമാം ശാന്തിം നശ്യതി സംസൃതിഃ ॥ 37॥
കൃതാദിഷു പ്രജാ രാജന് കലൌ ഇച്ഛന്തി സമ്ഭവമ് ।
കലൌ ഖലു ഭവിഷ്യന്തി നാരായണപരായണാഃ ॥ 38॥
ക്വചിത് ക്വചിത് മഹാരാജ ദ്രവിഡേഷു ച ഭൂരിശഃ ।
താമ്രപര്ണീ നദീ യത്ര കൃതമാലാ പയസ്വിനീ ॥ 39॥
കാവേരീ ച മഹാപുണ്യാ പ്രതീചീ ച മഹാനദീ ।
യേ പിബന്തി ജലം താസാം മനുജാ മനുജേശ്വര ।
പ്രായഃ ഭക്താഃ ഭഗവതി വാസുദേവഃ അമല ആശയാഃ ॥ 40॥
ദേവര്ഷിഭൂതാപ്തനൃണാ പിതൄണാം
ന കിങ്കരഃ ന അയം ഋണീ ച രാജന് ।
സര്വാത്മനാ യഃ ശരണം ശരണ്യമ്
ഗതഃ മുകുന്ദം പരിഹൃത്യ കര്തുമ് ॥ 41॥
സ്വപാദമൂലം ഭജതഃ പ്രിയസ്യ
ത്യക്താന്യഭാവസ്യ ഹരിഃ പരേശഃ ।
വികര്മ യത് ച ഉത്പതിതം കഥഞ്ചിത്
ധുനോതി സര്വം ഹൃദി സന്നിവിഷ്ടഃ ॥ 42॥
നാരദഃ ഉവാച ।
ധര്മാന് ഭാഗവതാന് ഇത്ഥം ശ്രുത്വാ അഥ മിഥിലേശ്വരഃ ।
ജായന്ത ഇയാന് മുനീന് പ്രീതഃ സോപാധ്യായഃ ഹി അപൂജയത് ॥ 43॥
തതഃ അന്തഃ ദധിരേ സിദ്ധാഃ സര്വലോകസ്യ പശ്യതഃ ।
രാജാ ധര്മാന് ഉപാതിഷ്ഠന് അവാപ പരമാം ഗതിമ് ॥ 44॥
ത്വം അപി ഏതാന് മഹാഭാഗ ധര്മാന് ഭാഗവതാന് ശ്രുതാന് ।
ആസ്ഥിതഃ ശ്രദ്ധയാ യുക്തഃ നിഃസങ്ഗഃ യാസ്യസേ പരമ് ॥ 45॥
യുവയോഃ ഖലു ദമ്പത്യോഃ യശസാ പൂരിതം ജഗത് ।
പുത്രതാം അഗമത് യത് വാം ഭഗവാന് ഈശ്വരഃ ഹരിഃ ॥ 46॥
ദര്ശനാലിങ്ഗനാലാപൈഃ ശയനാസനഭോജനൈഃ ।
ആത്മാ വാം പാവിതഃ കൃഷ്ണേ പുത്രസ്നേഹ പ്രകുര്വതോഃ ॥ 47॥
വൈരേണ യം നൃപതയഃ ശിശുപാലപൌണ്ഡ്ര
ശാല്വാദയഃ ഗതിവിലാസവിലോകനാദയൈഃ ।
ധ്യായന്തഃ ആകൃതധിയഃ ശയനാസനാദൌ
തത് സാമ്യം ആപുഃ അനുരക്തധിയാം പുനഃ കിമ് ॥ 48॥
മാ അപത്യബുദ്ധിം അകൃഥാഃ കൃഷ്ണേ സര്വാത്മനീശ്വരേ ।
മായാമനുഷ്യഭാവേന ഗൂഢ ഐശ്വര്യേ പരേ അവ്യയേ ॥ 49॥
ഭൂഭാരരാജന്യഹന്തവേ ഗുപ്തയേ സതാമ് ।
അവതീര്ണസ്യ നിര്വൃത്യൈ യശഃ ലോകേ വിതന്യതേ ॥ 50॥
ശ്രീശുകഃ ഉവാച ।
ഏതത് ശ്രുത്വാ മഹാഭാഗഃ വസുദേവഃ അതിവിസ്മിതഃ ।
ദേവകീ ച മഹാഭാഗാഃ ജഹതുഃ മോഹം ആത്മനഃ ॥ 51॥
ഇതിഹാസം ഇമം പുണ്യം ധാരയേത് യഃ സമാഹിതഃ ।
സഃ വിധൂയ ഇഹ ശമലം ബ്രഹ്മഭൂയായ കല്പതേ ॥ 52॥
ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം
സംഹിതായാമേകാദശസ്കന്ധേ വസുദേവനാരദസംവാദേ
പഞ്ചമോഽധ്യായഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
atha pañcamo'dhyāyaḥ |
rājā uvāca |
bhagavantaṃ hariṃ prāyaḥ na bhajanti ātmavittamāḥ |
teṣāṃ aśāntakāmānāṃ kā niṣṭhā avijitātmanām || 1||
camasaḥ uvāca |
mukhabāhūrūpādebhyaḥ puruṣasya āśramaiḥ saha |
catvāraḥ jajñire varṇāḥ guṇaiḥ viprādayaḥ pṛthak || 2||
yaḥ eṣāṃ puruṣaṃ sākṣāt ātmaprabhavaṃ īśvaram |
na bhajanti avajānanti sthānāt bhraṣṭāḥ patanti adhaḥ || 3||
dūre harikathāḥ kecit dūre ca acyutakīrrtanāḥ |
striyaḥ śūdrādayaḥ ca eva te anukampyā bhavādṛśām || 4||
vipraḥ rājanyavaiśyau ca hareḥ prāptāḥ padāntikam |
śrautena janmanā atha api muhyanti āmnāyavādinaḥ || 5||
karmaṇi akovidāḥ stabdhāḥ mūrkhāḥ paṇḍitamāninaḥ |
vadanti cāṭukāt mūḍhāḥ yayā mādhvyā gira utsukāḥ || 6||
rajasā ghorasaṅkalpāḥ kāmukāḥ ahimanyavaḥ |
dāmbhikāḥ māninaḥ pāpāḥ vihasanti acyutapriyān || 7||
vadanti te anyonyaṃ upāsitastriyaḥ
gṛheṣu maithunyasukheṣu ca āśiṣaḥ |
yajanti asṛṣṭān avidhān adakṣiṇam
vṛttyai paraṃ ghnanti paśūn atadvidaḥ || 8||
śriyā vibhūtyā abhijanena vidyayā
tyāgena rūpeṇa balena karmaṇā
sataḥ avamanyanti haripriyān khalāḥ || 9||
sarveṣu śaśvat tanubhṛt svavasthitam
yathā svaṃ ātmānaṃ abhīṣṭaṃ īśvaram |
vedopagītaṃ ca na śruṇvate abudhāḥ
manorathānāṃ pravadanti vārtayā || 10||
loke vyavāya āmiṣaṃ adyasevā
nityāḥ tu jantoḥ na hi tatra codanā |
vyavasthitiḥ teṣu vivāhayajña
surāgrahaiḥ āsu nivṛttiḥ iṣṭā || 11||
dhanaṃ ca dharmekaphalaṃ yataḥ vai
jñānaṃ savijñānaṃ anupraśānti |
gṛheṣu yuñjanti kalevarasya
mṛtyuṃ na paśyanti durantavīryam || 12||
yat ghrāṇabhakṣaḥ vihitaḥ surāyāḥ
tathā paśoḥ ālabhanaṃ na hiṃsā |
evaṃ vyavāyaḥ prajayā na ratyā
iamaṃ viśuddhaṃ na viduḥ svadharmam || 13||
ye tu anevaṃvidaḥ asantaḥ stabdhāḥ sat abhimāninaḥ |
paśūn druhyanti visrabdhāḥ pretya khādanti te ca tān || 14||
dviṣantaḥ parakāyeṣu svātmānaṃ hariṃ īśvaram |
mṛtake sānubandhe asmin baddhasnehāḥ patanti adhaḥ || 15||
ye kaivalyaṃ asamprāptāḥ ye ca atītāḥ ca mūḍhatām |
traivargikāḥ hi akṣaṇikāḥ ātmānaṃ ghātayanti te || 16||
etaḥ ātmahanaḥ aśāntāḥ ajñāne jñānamāninaḥ |
sīdanti akṛtakṛtyāḥ vai kāladhvastamanorathāḥ || 17||
hitvā ātyāya asaracitāḥ gṛha apatyasuhṛt śriyaḥ |
tamaḥ viśanti anicchantaḥ vāsudevaparāṅmukhāḥ || 18||
rājā uvāca |
kasmin kāle saḥ bhagavān kiṃ varṇaḥ kīdṛśaḥ nṛbhiḥ |
nāmnā vā kena vidhinā pūjyate tat iha ucyatām || 19||
karabhājanaḥ uvāca |
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliḥ ityeṣu keśavaḥ |
nānāvarṇa abhidhākāraḥ nānā eva vidhinā ijyate || 20||
kṛte śuklaḥ caturbāhuḥ jaṭilaḥ valkalāmbaraḥ |
kṛṣṇājinaupavītākṣān bibhrat daṇḍakamaṇḍalūn || 21||
manuṣyāḥ tu tadā śāntāḥ nirvairāḥ suhṛdaḥ samāḥ |
yajanti tapasā devaṃ śamena ca damena ca || 22||
haṃsaḥ suparṇaḥ vaikuṇṭhaḥ dharmaḥ yogeśvaraḥ amalaḥ |
īśvaraḥ puruṣaḥ avyaktaḥ paramātmā iti gīyate || 23||
tretāyāṃ raktavarṇaḥ asau caturbāhuḥ trimekhalaḥ |
hiraṇyakeśaḥ trayī ātmā sruksruvādi upalakṣaṇaḥ || 24||
taṃ tadā manujā devaṃ sarvadevamayaṃ harim |
yajanti vidyayā trayyā dharmiṣṭhāḥ brahmavādinaḥ || 25||
viṣṇuḥ yajñaḥ pṛṣṇigarbhaḥ sarvadevaḥ urukramaḥ |
vṛṣākapiḥ jayantaḥ ca urugāya iti īryate || 26||
dvāpare bhagavān śyāmaḥ pītavāsā nijāyudhaḥ |
śrīvatsādibhiḥ aṅkaiḥ ca lakṣaṇaiḥ upalakṣitaḥ || 27||
taṃ tadā puruṣaṃ martyā mahārājaupalakṣaṇam |
yajanti vedatantrābhyāṃ paraṃ jijñāsavaḥ nṛpa || 28||
namaḥ te vāsudevāya namaḥ saṅkarṣaṇāya ca |
pradyumnāya aniruddhāya tubhyaṃ bhagavate namaḥ || 29||
nārāyaṇāya ṛṣaye puruṣāya mahātmane |
viśveśvarāya viśvāya sarvabhūtātmane namaḥ || 30||
iti dvāparaḥ urvīśa stuvanti jagadīśvaram |
nānātantravidhānena kalau api yathā śruṇu || 31||
kṛṣṇavarṇaṃ tviṣākṛṣṇaṃ sāṅgaupāṅgāstra
pārṣadam |
yajñaiḥ saṅkīrtanaprāyaiḥ yajanti hi sumedhasaḥ || 32||
dhyeyaṃ sadā paribhavaghnaṃ abhīṣṭadoham
tīrthāspadaṃ śivaviriñcinutaṃ śaraṇyam |
bhṛtyārtihan praṇatapāla bhavābdhipotam
vande mahāpuruṣa te caraṇāravindam || 33||
tyaktvā sudustyajasuraipsitarājyalakṣmīm
dharmiṣṭhaḥ āryavacasā yat agāt araṇyam |
māyāmṛgaṃ dayitayā ipsitaṃ anvadhāvat
vande mahāpuruṣa te caraṇāravindam || 34||
evaṃ yugānurūpābhyāṃ bhagavān yugavartibhiḥ |
manujaiḥ ijyate rājan śreyasāṃ īśvaraḥ hariḥ || 35||
kaliṃ sabhājayanti āryā guṇajñāḥ sārabhāginaḥ |
yatra saṅkīrtanena eva sarvaḥ svārthaḥ abhilabhyate || 36||
na hi ataḥ paramaḥ lābhaḥ dehināṃ bhrāmyatāṃ iha |
yataḥ vindeta paramāṃ śāntiṃ naśyati saṃsṛtiḥ || 37||
kṛtādiṣu prajā rājan kalau icchanti sambhavam |
kalau khalu bhaviṣyanti nārāyaṇaparāyaṇāḥ || 38||
kvacit kvacit mahārāja draviḍeṣu ca bhūriśaḥ |
tāmraparṇī nadī yatra kṛtamālā payasvinī || 39||
kāverī ca mahāpuṇyā pratīcī ca mahānadī |
ye pibanti jalaṃ tāsāṃ manujā manujeśvara |
prāyaḥ bhaktāḥ bhagavati vāsudevaḥ amala āśayāḥ || 40||
devarṣibhūtāptanṛṇā pitṝṇāṃ
na kiṅkaraḥ na ayaṃ ṛṇī ca rājan |
sarvātmanā yaḥ śaraṇaṃ śaraṇyam
gataḥ mukundaṃ parihṛtya kartum || 41||
svapādamūlaṃ bhajataḥ priyasya
tyaktānyabhāvasya hariḥ pareśaḥ |
vikarma yat ca utpatitaṃ kathañcit
dhunoti sarvaṃ hṛdi sanniviṣṭaḥ || 42||
nāradaḥ uvāca |
dharmān bhāgavatān itthaṃ śrutvā atha mithileśvaraḥ |
jāyanta iyān munīn prītaḥ sopādhyāyaḥ hi apūjayat || 43||
tataḥ antaḥ dadhire siddhāḥ sarvalokasya paśyataḥ |
rājā dharmān upātiṣṭhan avāpa paramāṃ gatim || 44||
tvaṃ api etān mahābhāga dharmān bhāgavatān śrutān |
āsthitaḥ śraddhayā yuktaḥ niḥsaṅgaḥ yāsyase param || 45||
yuvayoḥ khalu dampatyoḥ yaśasā pūritaṃ jagat |
putratāṃ agamat yat vāṃ bhagavān īśvaraḥ hariḥ || 46||
darśanāliṅganālāpaiḥ śayanāsanabhojanaiḥ |
ātmā vāṃ pāvitaḥ kṛṣṇe putrasneha prakurvatoḥ || 47||
vaireṇa yaṃ nṛpatayaḥ śiśupālapauṇḍra
śālvādayaḥ gativilāsavilokanādayaiḥ |
dhyāyantaḥ ākṛtadhiyaḥ śayanāsanādau
tat sāmyaṃ āpuḥ anuraktadhiyāṃ punaḥ kim || 48||
mā apatyabuddhiṃ akṛthāḥ kṛṣṇe sarvātmanīśvare |
māyāmanuṣyabhāvena gūḍha aiśvarye pare avyaye || 49||
bhūbhārarājanyahantave guptaye satām |
avatīrṇasya nirvṛtyai yaśaḥ loke vitanyate || 50||
śrīśukaḥ uvāca |
etat śrutvā mahābhāgaḥ vasudevaḥ ativismitaḥ |
devakī ca mahābhāgāḥ jahatuḥ mohaṃ ātmanaḥ || 51||
itihāsaṃ imaṃ puṇyaṃ dhārayet yaḥ samāhitaḥ |
saḥ vidhūya iha śamalaṃ brahmabhūyāya kalpate || 52||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe vasudevanāradasaṃvāde
pañcamo'dhyāyaḥ ||