Uddhavagita - Prathamo'dhyayah

ॐ

ഉദ്ധവഗീതാ - പ്രഥമോഽധ്യായഃ

Gita Malayalam

ശ്രീരാധാകൃഷ്ണാഭ്യാം നമഃ ।

ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ് ।

ഏകാദശഃ സ്കന്ധഃ । ഉദ്ധവ ഗീതാ ।

അഥ പ്രഥമോഽധ്യായഃ ।

ശ്രീബാദരായണിഃ ഉവാച ।

കൃത്വാ ദൈത്യവധം കൃഷ്ണഃ സരമഃ യദുഭിഃ വൃതഃ ।

ഭുവഃ അവതാരവത് ഭാരം ജവിഷ്ഠന് ജനയന് കലിമ് ॥ 1॥

യേ കോപിതാഃ സുബഹു പാണ്ഡുസുതാഃ സപത്നൈഃ

ദുര്ദ്യൂതഹേലനകചഗ്രഹണ ആദിഭിഃ താന് ।

കൃത്വാ നിമിത്തം ഇതര ഇതരതഃ സമേതാന്

ഹത്വാ നൃപാന് നിരഹരത് ക്ഷിതിഭാരം ഈശഃ ॥ 2॥

ഭൂഭാരരാജപൃതനാ യദുഭിഃ നിരസ്യ

ഗുപ്തൈഃ സ്വബാഹുഭിഃ അചിന്തയത് അപ്രമേയഃ ।

മന്യേ അവനേഃ നനു ഗതഃ അപി അഗതം ഹി ഭാരമ്

യത് യാദവം കുലം അഹോ ഹി അവിഷഹ്യം ആസ്തേ ॥ 3॥

ന ഏവ അന്യതഃ പരിഭവഃ അസ്യ ഭവേത് കഥഞ്ചിത്

മത് സംശ്രയസ്യ വിഭവ ഉന്നഹന് അസ്യ നിത്യമ് ।

അന്തഃകലിം യദുകുലസ്യ വിധ്ഹായ വേണുഃ

തമ്ബസ്യ വഹ്നിം ഇവ ശാന്തിം ഉപൈമി ധാമ ॥ 4॥

ഏവം വ്യവസിതഃ രാജന് സത്യസങ്കല്പഃ ഈശ്വരഃ ।

ശാപവ്യാജേന വിപ്രാണാം സഞ്ജഹ്വേ സ്വകുലം വിഭുഃ ॥ 5॥

സ്വമൂര്ത്യാ ലോകലാവണ്യനിര്മുക്ത്യാ ലോചനം നൃണാമ് ।

ഗീര്ഭിഃ താഃ സ്മരതാം ചിത്തം പദൈഃ താന് ഈക്ഷതാം ക്രിയാ ॥ 6॥

ആച്ഛിദ്യ കീര്തിം സുശ്ലോകാം വിതത്യ ഹി അഞ്ജസാ നു കൌ ।

തമഃ അനയാ തരിഷ്യന്തി ഇതി അഗാത് സ്വം പദം ഈശ്വരഃ ॥ 7॥

രാജാ ഉവാച ।

ബ്രഹ്മണ്യാനാം വദാന്യാനാം നിത്യം വൃദ്ധൌപസേവിനാമ് ।

വിപ്രശാപഃ കഥം അഭൂത് വൃഷ്ണീനാം കൃഷ്ണചേതസാമ് ॥ 8॥

യത് നിമിത്തഃ സഃ വൈ ശാപഃ യാദൃശഃ ദ്വിജസത്തമ ।

കഥം ഏകാത്മനാം ഭേദഃ ഏതത് സര്വം വദസ്വ മേ ॥ 9॥

ശ്രീശുകഃ ഉവാച ।

ബിഭ്രത് വപുഃ സകലസുന്ദരസന്നിവേശമ്

കര്മാചരന് ഭുവി സുമങ്ഗലം ആപ്തകാമഃ ।

ആസ്ഥായ ധാമ രമമാണഃ ഉദാരകീര്തിഃ

സംഹര്തും ഐച്ഛത കുലം സ്ഥിതകൃത്യശേഷഃ ॥ 10॥

കര്മാണി പുണ്യനിവഹാനി സുമങ്ഗലാനി

ഗായത് ജഗത് കലിമലാപഹരാണി കൃത്വാ ।

കാല ആത്മനാ നിവസതാ യദുദേവഗേഹേ

പിണ്ഡാരകം സമഗമന് മുനയഃ നിസൃഷ്ടാഃ ॥ 11॥

വിശ്വാമിത്രഃ അസിതഃ കണ്വഃ ദുര്വാസാഃ ഭൃഗുഃ അങ്ഗിരാഃ ।

കശ്യപഃ വാമദേവഃ അത്രിഃ വസിഷ്ഠഃ നാരദ ആദയഃ ॥ 12॥

ക്രീഡന്തഃ താന് ഉപവ്രജ്യ കുമാരാഃ യദുനന്ദനാഃ ।

ഉപസങ്ഗൃഹ്യ പപ്രച്ഛുഃ അവിനീതാ വിനീതവത് ॥ 13॥

തേ വേഷയിത്വാ സ്ത്രീവേഷൈഃ സാമ്ബം ജാമ്ബവതീസുതമ് ।

ഏഷാ പൃച്ഛതി വഃ വിപ്രാഃ അന്തര്വത് ന്യസിത ഈക്ഷണാ ॥ 14॥

പ്രഷ്ടും വിലജ്ജതി സാക്ഷാത് പ്രബ്രൂത അമോഘദര്ശനാഃ ।

പ്രസോഷ്യന്തി പുത്രകാമാ കിംസ്വിത് സഞ്ജനയിഷ്യതി ॥ 15॥

ഏവം പ്രലബ്ധ്വാ മുനയഃ താന് ഊചുഃ കുപിതാ നൃപ ।

ജനയിഷ്യതി വഃ മന്ദാഃ മുസലം കുലനാശനമ് ॥ 16॥

തത് ശ‍ഋത്വാ തേ അതിസന്ത്രസ്താഃ വിമുച്യ സഹസോദരമ് ।

സാമ്ബസ്യ ദദൃശുഃ തസ്മിന് മുസലം ഖലു അയസ്മയമ് ॥ 17॥

കിം കൃതം മന്ദഭാഗ്യൈഃ കിം വദിഷ്യന്തി നഃ ജനാഃ ।

ഇതി വിഹ്വലിതാഃ ഗേഹാന് ആദായ മുസലം യയുഃ ॥ 18॥

തത് ച ഉപനീയ സദസി പരിമ്ലാനമുഖശ്രിയഃ ।

രാജ്ഞഃ ആവേദയാന് ചക്രുഃ സര്വയാദവസന്നിധൌ ॥ 19॥

ശ്രുത്വാ അമോഘം വിപ്രശാപം ദൃഷ്ട്വാ ച മുസലം നൃപ ।

വിസ്മിതാഃ ഭയസന്ത്രസ്താഃ ബഭൂവുഃ ദ്വാരകൌകസഃ ॥ 20॥

തത് ചൂര്ണയിത്വാ മുസലം യദുരാജഃ സഃ ആഹുകഃ ।

സമുദ്രസലിലേ പ്രാസ്യത് ലോഹം ച അസ്യ അവശേഷിതമ് ॥ 21॥

കശ്ചിത് മത്സ്യഃ അഗ്രസീത് ലോഹം ചൂര്ണാനി തരലൈഃ തതഃ ।

ഉഹ്യമാനാനി വേലായാം ലഗ്നാനി ആസന് കില ഐരികാഃ ॥ 22॥

മത്സ്യഃ ഗൃഹീതഃ മത്സ്യഘ്നൈഃ ജാലേന അന്യൈഃ സഹ അര്ണവേ ।

തസ്യ ഉദരഗതം ലോഹം സഃ ശല്യേ ലുബ്ധകഃ അകരോത് ॥ 23॥

ഭഗവാന് ജ്ഞാതസര്വാര്ഥഃ ഈശ്വരഃ അപി തദന്യഥാ ।

കര്തും ന ഐച്ഛത് വിപ്രശാപം കാലരൂപീ അന്വമോദത ॥ 24॥

ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം

സംഹിതായാമേകാദശസ്കന്ധേ വിപ്രശാപോ നാമ പ്രഥമോഽധ്യായഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīrādhākṛṣṇābhyāṃ namaḥ |

śrīmadbhāgavatapurāṇam |

ekādaśaḥ skandhaḥ | uddhava gītā |

atha prathamo'dhyāyaḥ |

śrībādarāyaṇiḥ uvāca |

kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ saramaḥ yadubhiḥ vṛtaḥ |

bhuvaḥ avatāravat bhāraṃ javiṣṭhan janayan kalim || 1||

ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnaiḥ

durdyūtahelanakacagrahaṇa ādibhiḥ tān |

kṛtvā nimittaṃ itara itarataḥ sametān

hatvā nṛpān niraharat kṣitibhāraṃ īśaḥ || 2||

bhūbhārarājapṛtanā yadubhiḥ nirasya

guptaiḥ svabāhubhiḥ acintayat aprameyaḥ |

manye avaneḥ nanu gataḥ api agataṃ hi bhāram

yat yādavaṃ kulaṃ aho hi aviṣahyaṃ āste || 3||

na eva anyataḥ paribhavaḥ asya bhavet kathañcit

mat saṃśrayasya vibhava unnahan asya nityam |

antaḥkaliṃ yadukulasya vidhhāya veṇuḥ

tambasya vahniṃ iva śāntiṃ upaimi dhāma || 4||

evaṃ vyavasitaḥ rājan satyasaṅkalpaḥ īśvaraḥ |

śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahve svakulaṃ vibhuḥ || 5||

svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām |

gīrbhiḥ tāḥ smaratāṃ cittaṃ padaiḥ tān īkṣatāṃ kriyā || 6||

ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hi añjasā nu kau |

tamaḥ anayā tariṣyanti iti agāt svaṃ padaṃ īśvaraḥ || 7||

rājā uvāca |

brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhaupasevinām |

vipraśāpaḥ kathaṃ abhūt vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām || 8||

yat nimittaḥ saḥ vai śāpaḥ yādṛśaḥ dvijasattama |

kathaṃ ekātmanāṃ bhedaḥ etat sarvaṃ vadasva me || 9||

śrīśukaḥ uvāca |

bibhrat vapuḥ sakalasundarasanniveśam

karmācaran bhuvi sumaṅgalaṃ āptakāmaḥ |

āsthāya dhāma ramamāṇaḥ udārakīrtiḥ

saṃhartuṃ aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ || 10||

karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni

gāyat jagat kalimalāpaharāṇi kṛtvā |

kāla ātmanā nivasatā yadudevagehe

piṇḍārakaṃ samagaman munayaḥ nisṛṣṭāḥ || 11||

viśvāmitraḥ asitaḥ kaṇvaḥ durvāsāḥ bhṛguḥ aṅgirāḥ |

kaśyapaḥ vāmadevaḥ atriḥ vasiṣṭhaḥ nārada ādayaḥ || 12||

krīḍantaḥ tān upavrajya kumārāḥ yadunandanāḥ |

upasaṅgṛhya papracchuḥ avinītā vinītavat || 13||

te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam |

eṣā pṛcchati vaḥ viprāḥ antarvat nyasita īkṣaṇā || 14||

praṣṭuṃ vilajjati sākṣāt prabrūta amoghadarśanāḥ |

prasoṣyanti putrakāmā kiṃsvit sañjanayiṣyati || 15||

evaṃ pralabdhvā munayaḥ tān ūcuḥ kupitā nṛpa |

janayiṣyati vaḥ mandāḥ musalaṃ kulanāśanam || 16||

tat śa‍ṛtvā te atisantrastāḥ vimucya sahasodaram |

sāmbasya dadṛśuḥ tasmin musalaṃ khalu ayasmayam || 17||

kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyaiḥ kiṃ vadiṣyanti naḥ janāḥ |

iti vihvalitāḥ gehān ādāya musalaṃ yayuḥ || 18||

tat ca upanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ |

rājñaḥ āvedayān cakruḥ sarvayādavasannidhau || 19||

śrutvā amoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa |

vismitāḥ bhayasantrastāḥ babhūvuḥ dvārakaukasaḥ || 20||

tat cūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ saḥ āhukaḥ |

samudrasalile prāsyat lohaṃ ca asya avaśeṣitam || 21||

kaścit matsyaḥ agrasīt lohaṃ cūrṇāni taralaiḥ tataḥ |

uhyamānāni velāyāṃ lagnāni āsan kila airikāḥ || 22||

matsyaḥ gṛhītaḥ matsyaghnaiḥ jālena anyaiḥ saha arṇave |

tasya udaragataṃ lohaṃ saḥ śalye lubdhakaḥ akarot || 23||

bhagavān jñātasarvārthaḥ īśvaraḥ api tadanyathā |

kartuṃ na aicchat vipraśāpaṃ kālarūpī anvamodata || 24||

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ

saṃhitāyāmekādaśaskandhe vipraśāpo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||