📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ഉദക ശാന്തി (പുണ്യാഹ വാചനം)
Udaka Shanti (punyaha Vachanam)
Malayalam
1 കലശ പ്രതിഷ്ഠാപന പ്രയോഗ മന്ത്രാഃ
ബ്രഹ്മ॑ജജ്ഞാ॒ന-മ്പ്ര॑ഥ॒മ-മ്പു॒രസ്താ॒-ദ്വിസീ॑മ॒ത-സ്സു॒രുചോ॑ വേ॒ന ആ॑വഃ ।
സ ബു॒ധ്നിയാ॑ ഉപ॒മാ അ॑സ്യ വി॒ഷ്ഠാ-സ്സ॒തശ്ച॒ യോനി॒-മസ॑തശ്ച॒ വിവഃ॑ ।
നാകേ॑ സുപ॒ര്ണ മുപ॒യ-ത്പത॑ന്തഗ്ം ഹൃ॒ദാ വേന॑ന്തോ അ॒ഭ്യച॑ക്ഷ-തത്വാ ।
ഹിര॑ണ്യപക്ഷം॒-വഁരു॑ണസ്യ ദൂ॒തം-യഁ॒മസ്യ॒ യോനൌ॑ ശകു॒ന-മ്ഭു॑ര॒ണ്യുമ് ।
ആപ്യാ॑യസ്വ॒ സമേ॑തു തേ വി॒ശ്വതഃ॑ സോമ॒ വൃഷ്ണി॑യമ് । ഭവാ॒ വാജ॑സ്യ സങ്ഗ॒ഥേ ।
യോ രു॒ദ്രോ അ॒ഗ്നൌ യോ അ॒ഫ്സു യ ഓഷ॑ധീഷു॒ യോ രു॒ദ്രോ വിശ്വാ॒
ഭുവ॑നാ-ഽഽവി॒വേശ॒ തസ്മൈ॑ രു॒ദ്രായ॒ നമോ॑ അസ്തു । 1 (അപ ഉപസ്പൃശ്യ)
ഇ॒ദം-വിഁഷ്ണു॒ ര്വിച॑ക്രമേ ത്രേ॒ധാ നിദ॑ധേ പ॒ദമ് । സമൂ॑ഢമസ്യ പാഗ്ം സു॒രേ ।
ഇന്ദ്രം॒-വിഁശ്വാ॑ അവീവൃധന്-ഥ്സമു॒ദ്രവ്യ॑ചസ॒-ങ്ഗിരഃ॑ ।
ര॒ഥീത॑മഗ്ം രഥീ॒നാം-വാഁജാ॑നാ॒ഗ്ം॒ സത്പ॑തി॒-മ്പതി᳚മ് ।
ആപോ॒ വാ ഇ॒ദംഗ്ം സര്വം॒-വിഁശ്വാ॑ ഭൂ॒താന്യാപഃ॑ പ്രാ॒ണാ വാ ആപഃ॑ പ॒ശവ॒ ആപോ-ഽന്ന॒മാപോ-ഽമൃ॑ത॒മാപ॑-സ്സ॒മ്രാഡാപോ॑ വി॒രാഡാപ॑-സ്സ്വ॒രാഡാപ॒-ശ്ഛന്ദാ॒ഗ്॒ശ്യാപോ॒ ജ്യോതീ॒ഗ്॒ഷ്യാപോ॒ യജൂ॒ഗ്॒ഷ്യാപ॑-സ്സ॒ത്യമാപ॒-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॒ ആപോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒രാപ॒ ഓമ് । 2
അ॒പഃ പ്രണ॑യതി । ശ്ര॒ദ്ധാ വാ ആപഃ॑ । ശ്ര॒ദ്ധാമേ॒വാരഭ്യ॑ പ്ര॒ണീയ॒ പ്രച॑രതി ।
അ॒പഃ പ്രണ॑യതി ।
യ॒ജ്ഞോ വാ ആപഃ॑ । യ॒ജ്ഞമേ॒വാരഭ്യ॑ പ്ര॒ണീയ॒ പ്രച॑രതി । അ॒പഃ പ്രണ॑യതി ।
വജ്രോ॒ വാ ആപഃ॑ । വജ്ര॑മേ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യേഭ്യഃ പ്ര॒ഹൃത്യ॑ പ്ര॒ണീയ॒ പ്രച॑രതി ।
അ॒പഃ പ്രണ॑യതി ।
ആപോ॒ വൈ ര॑ക്ഷോ॒ഘ്നീഃ । രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ । അ॒പഃ പ്രണ॑യതി ।
ആപോ॒ വൈ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പ്രി॒യ-ന്ധാമ॑ । ദേ॒വാനാ॑മേ॒വ പ്രി॒യ-ന്ധാമ॑ പ്ര॒ണീയ॒ പ്രച॑രതി । അ॒പഃ പ്രണ॑യതി ।
ആപോ॒ വൈ സര്വാ॑ ദേ॒വതാഃ᳚ । ദേ॒വതാ॑ ഏ॒വാരഭ്യ॑ പ്ര॒ണീയ॒ പ്രച॑രതി ।
അ॒പഃ പ്രണ॑യതി ।
ആപോ॒ വൈ ശാ॒ന്താഃ । ശാ॒ന്താഭി॑രേ॒വാസ്യ॒ ശുചഗ്ം॑ ശമയതി । ദേ॒വോ വഃ॑
3
സവി॒തോ-ത്പു॑നാ॒ത്വ-ച്ഛി॑ദ്രേണ പ॒വിത്രേ॑ണ॒ വസോ॒സ്സൂര്യ॑സ്യ ര॒ശ്മിഭിഃ॑ ॥ 3
2 വേദാരമ്ഭേ സര്വസാധാരണ്യേന ജപ്യാഃ മന്ത്രാഃ
ഓ-മ്ഭൂഃ തഥ്സ॑വി॒തു-ര്വരേ᳚ണ്യമ് । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി । ഓഗ്ം സുവഃ॑ ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ।
ഓ-മ്ഭൂഃ തഥ്സ॑വി॒തു-ര്വരേ᳚ണ്യമ് । ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി । ഓ-മ്ഭുവഃ ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് ।
ഓഗ്ം സുവഃ॑ തഥ്സ॑വി॒തു-ര്വരേ᳚ണ്യം॒ ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി । ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് । ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ।
3 വേദാദയഃ
അ॒ഗ്നിമീ᳚ലേ പു॒രോഹി॑തം-യ॒ജ്ഞസ്യ॑
ദേ॒വമൃ॒ത്വിജ᳚മ് । ഹോതാ᳚രം രത്ന॒ ധാത॑മമ് ।
ഇ॒ഷേ ത്വോ॒ര്ജേത്വാ॑ വാ॒യവ॑സ്സ്ഥോ പാ॒യവ॑സ്ഥ ദേ॒വോ വ॑സ്സവി॒താ പ്രാര്പ॑യതു॒ ശ്രേഷ്ഠ॑തമായ॒ കര്മ॑ണേ ।
അഗ്ന॒ ആയാ॑ഹി വീ॒തയേ॑ ഗൃണാ॒നോ ഹ॒വ്യദാ॑തയേ । നിഹോതാ॑ സഥ്സി ബ॒ര്॒ഹിഷി॑ ।
ശന്നോ॑ ദേ॒വീര॒ഭിഷ്ട॑യ॒ ആപോ॑ ഭവന്തു പീ॒തയേ᳚ । ശം-യോഁര॒ഭിസ്ര॑വന്തു നഃ ॥ 1 (1) ॥
4 രക്ഷോഘ്നം
കൃ॒ണു॒ഷ്വ പാജഃ॒ പ്രസി॑തി॒ന്ന പൃ॒ഥ്വീം-യാഁ॒ഹി രാജേ॒ വാമ॑വാ॒ഗ്ം॒ ഇഭേ॑ന । തൃ॒ഷ്വീമനു॒ പ്രസി॑തിം-ദ്രൂണാ॒നോ-ഽസ്താ॑-ഽസി॒ വിദ്ധ്യ॑ ര॒ക്ഷസ॒ സ്തപി॑ഷ്ഠൈഃ । തവ॑ ഭ്ര॒മാസ॑ ആശു॒യാ പ॑തം॒ ത്യനു॑സ്പൃശ-ധൃഷ॒താ ശോശു॑ചാനഃ । തപൂഗ്॑ഷ്യഗ്നേ ജു॒ഹ്വാ॑ പതം॒-ഗാനസ॑ന്ദിതോ॒ വിസൃ॑ജ॒ വിഷ്വ॑ ഗു॒ല്കാഃ । പ്രതി॒സ്പശോ॒ വിസൃ॑ജ॒-തൂര്ണി॑തമോ॒ ഭവാ॑ പാ॒യുര്വി॒ശോ അ॒സ്യാ അദ॑ബ്ധഃ ॥ 2 ॥
യോനോ॑ ദൂ॒രേ അ॒ഘശഗ്ം॑സോ॒യോ അന്ത്യഗ്നേ॒ മാകി॑ഷ്ടേ॒ വ്യഥി॒രാ ദ॑ധര്​ഷീത് । ഉദ॑ഗ്നേ തിഷ്ഠ॒ പ്രത്യാ ത॑നുഷ്വ॒ന്യ॑മിത്രാഗ്ം॑ ഓഷതാ-ത്തിഗ്മഹേതേ । യോ നോ॒ അരാ॑തിഗ്ം സമിധാന ച॒ക്രേ നീ॒ചാ തന്ധ॑ക്ഷ്യത॒ സന്ന ശുഷ്ക᳚മ് । ഊ॒ര്ധ്വോ ഭ॑വ॒ പ്രതി॑ വി॒ധ്യാ-ധ്യ॒സ്മദാ॒ വിഷ്കൃ॑ണുഷ്വ॒ ദൈവ്യാ᳚ന്യഗ്നേ । അവ॑സ്ഥി॒രാ ത॑നുഹി യാതു॒ ജൂനാ᳚-ഞ്ജാ॒മിമജാ॑മിം॒ പ്രമൃ॑ണീഹി॒ ശത്രൂന്॑ ॥ 3 ॥
സതേ॑ ജാനാതി സുമ॒തിം-യഁ॑ വിഷ്ഠ॒യ ഈവ॑തേ॒ ബ്രഹ്മ॑ണേ ഗാ॒തുമൈര॑ത് । വിശ്വാ᳚ന്യസ്മൈ സു॒ദിനാ॑നി രാ॒യോ ദ്യു॒മ്നാന്യ॒ര്യോ വിദുരോ॑ അ॒ഭിദ്യൌ᳚ത് । സേദ॑ഗ്നേ അസ്തു സു॒ഭഗ॑ സ്സു॒ദാനു॒-ര്യസ്ത്വാ॒ നിത്യേ॑ന ഹ॒വിഷാ॒ യ ഉ॒ക്ഥൈഃ । പിപ്രീ॑ഷതി॒ സ്വ ആയു॑ഷി ദുരോ॒ണേ വിശ്വേദ॑സ്മൈ സു॒ദിനാ॒-സാ-ഽസ॑ദി॒ഷ്ടിഃ । അര്ചാ॑മിതേ സുമ॒തി-ങ്ഘോഷ്യ॒ര്വാഖ്-സന്തേ॑ വാ॒ വാതാ॑ ജരതാ മി॒യങ്ഗീഃ ॥ 4 ॥
സ്വശ്വാ᳚സ്ത്വാ സു॒രഥാ॑ മര്ജയേ-മാ॒സ്മേ ക്ഷ॒ത്രാണി॑ ധാരയേ॒ര-നു॒ദ്യൂന് । ഇ॒ഹ ത്വാ॒ ഭൂര്യാ ച॑രേ॒ദുപ॒ത്മ-ന്ദോഷാ॑വസ്ത-ര്ദീദി॒വാഗ്ം സ॒മനു॒ദ്യൂന് । ക്രീഡ॑ന്തസ്ത്വാ സു॒മന॑സ സ്സപേമാ॒ഭി ദ്യു॒മ്നാ ത॑സ്ഥി॒വാഗ്ംസോ॒ ജനാ॑നാമ് ।
യസ്ത്വാ॒ സ്വശ്വ॑സ്സുഹിര॒ണ്യോ അ॑ഗ്ന ഉപ॒യാതി॒ വസു॑മതാ॒ രഥേ॑ന । തസ്യ॑ ത്രാ॒താ ഭ॑വസി॒ തസ്യ॒ സഖാ॒ യസ്ത॑ ആതി॒ഥ്യ മാ॑നു॒ഷഗ് ജുജോ॑ഷത് ॥ 5 ॥
മ॒ഹോരു॑ജാമി ബ॒ന്ധുതാ॒ വചോ॑ ഭി॒സ്തന്മാ॑ പി॒തുര്ഗോത॑മാ॒ദ ന്വി॑യായ । ത്വന്നോ॑ അ॒സ്യ വച॑സ-ശ്ചികിദ്ധി॒ ഹോത॑ര്യവിഷ്ഠ സുക്രതോ॒ ദമൂ॑നാഃ । അസ്വ॑പ്ന ജസ്ത॒രണ॑യ സ്സു॒ശേവാ॒ അത॑ന്ദ്രാസോ-ഽവൃ॒കാ അശ്ര॑മിഷ്ഠാഃ । തേ പാ॒യവഃ॑ സ॒ധ്രിയ॑ഞ്ചോ നി॒ഷദ്യാഗ്നേ॒ തവ॑ നഃ പാന്ത്വമൂര । യേ പാ॒യവോ॑ മാമതേ॒യ-ന്തേ॑ അഗ്നേ॒ പശ്യ॑ന്തോ അ॒ന്ധ-ന്ദു॑രി॒താദ ര॑ക്ഷന്ന് ।
ര॒രക്ഷ॒ താന്-ഥ്സു॒കൃതോ॑ വി॒ശ്വവേ॑ദാ॒ ദിഫ്സ॑ന്ത॒ ഇദ്രി॒പവോ॒ നാഹ॑ ദേഭുഃ ॥ 6 ॥
ത്വയാ॑ വ॒യഗ്ം സ॑ധ॒ന്യ॑-സ്ത്വോതാ॒ സ്തവ॒ പ്രണീ᳚ത്യ ശ്യാമ॒ വാജാന്॑ । ഉ॒ഭാശഗ്ം സാ॑ സൂദയ സത്യതാ തേ-ഽനുഷ്ഠു॒യാ കൃ॑ണുഹ്യ-ഹ്രയാണ ।
അ॒യാ തേ॑ അഗ്നേ സ॒മിധാ॑ വിധേമ॒ പ്രതി॒സ്തോമഗ്ം॑ ശ॒സ്യമാ॑ന-ങ്ഗൃഭായ । ദഹാ॒ശസോ॑ ര॒ക്ഷസഃ॑ പാ॒ഹ്യ॑സ്മാ-ന്ദ്രു॒ഹോ നി॒ദോ മി॑ത്രമഹോ അവ॒ദ്യാത് । ര॒ക്ഷോ॒ഹണം॑ ഁവാ॒ജിന॒മാജി॑ ഘര്മി മി॒ത്ര-മ്പ്രഥി॑ഷ്ഠ॒ മുപ॑യാമി॒ ശര്മ॑ । ശിശാ॑നോ അ॒ഗ്നിഃ ക്രതു॑ഭി॒ സ്സമി॑ദ്ധ॒-സ്സനോ॒ ദിവാ॒ സ രി॒ഷഃ
പാ॑തു॒ നക്ത᳚മ് ॥ 7 ॥
വിജ്യോതി॑ഷാ ബൃഹ॒താ ഭാ᳚ത്യ॒ഗ്നി രാ॒വി-ര്വിശ്വാ॑നി കൃണുതേ മഹി॒ത്വാ । പ്രാദേ॑വീര്മാ॒യാ സ്സ॑ഹതേ ദു॒രേവാ॒ ശ്ശിശീ॑തേ॒ ശൃങ്ഗേ॒ രക്ഷ॑സേ വി॒നിക്ഷേ᳚ ।
ഉ॒തസ്വാ॒നാസോ॑ ദി॒വിഷ॑ന്ത്വ॒ഗ്നേ സ്തി॒ഗ്മായു॑ധാ॒ രക്ഷ॑സേ॒ ഹന്ത॒ വാ ഉ॑ ।
മദേ॑ ചിദസ്യ॒ പ്രരു॑ജന്തി॒ ഭാമാ॒ നവ॑രന്തേ പരി॒ബാധോ॒ അദേ॑വീഃ ॥ 8 (2) ॥
5 ഇന്ദ്ര സൂക്തം
ഇന്ദ്രം॑ ഁവോ വി॒ശ്വത॒സ്പരി॒ ഹവാ॑മഹേ॒ ജനേ᳚ഭ്യഃ । അ॒സ്മാക॑മസ്തു॒ കേവ॑ലഃ । ഇന്ദ്ര॒-ന്നരോ॑ നേ॒മധി॑താ ഹവന്തേ॒ യത്പാര്യാ॑ യു॒നജ॑തേ॒ ധിയ॒സ്താഃ । ശൂരോ॒ നൃഷാ॑താ॒ ശവ॑സശ്ചകാ॒ ന ആ ഗോമ॑തി വ്ര॒ജേ ഭ॑ജാ॒ ത്വന്നഃ॑ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യാണി॑ ശതക്രതോ॒ യാ തേ॒ ജനേ॑ഷു പ॒ഞ്ചസു॑ । ഇന്ദ്ര॒ താനി॑ ത॒ ആ വൃ॑ണേ । അനു॑തേ ദായി മ॒ഹ ഇ॑ന്ദ്രി॒യായ॑ സ॒ത്രാതേ॒ വിശ്വ॒മനു॑ വൃത്ര॒ഹത്യേ᳚ ॥ 9 ॥
അനു॑ ക്ഷ॒ത്രമനു॒ സഹോ॑ യജ॒ത്രേന്ദ്ര॑ ദേ॒വേഭി॒രനു॑ തേ നൃ॒ഷഹ്യേ᳚ । ആയസ്മി᳚ന്-ഥ്സ॒പ്തവാ॑സ॒വാ സ്തിഷ്ഠ॑ന്തി സ്വാ॒രുഹോ॑ യഥാ ।
ഋഷി॑ര്​ഹ ദീര്ഘ॒ ശ്രുത്ത॑മ॒ ഇന്ദ്ര॑സ്യ ഘ॒ര്മോ അതി॑ഥിഃ । ആ॒മാസു॑ പ॒ക്വമൈര॑യ॒ ആ സൂര്യഗ്ം॑ രോഹയോ ദി॒വി । ഘ॒ര്മന്ന സാമ॑ന്തപതാ സുവൃ॒ക്തിഭി॒-ര്ജുഷ്ടം॒ ഗിര്വ॑ണ സേ॒ഗിരഃ॑ । ഇന്ദ്ര॒മി-ദ്ഗാ॒ഥിനോ॑ ബൃ॒ഹദിന്ദ്ര॑ മ॒ര്കേഭി॑ ര॒ര്കിണഃ॑ । ഇന്ദ്രം॒ ഁവാണീ॑രനൂഷത ॥ 10 ॥
ഗായ॑ന്തിത്വാ ഗായ॒ത്രിണോര്ചം॑ ത്യ॒ര്ക മ॒ര്കിണഃ॑ । ബ്ര॒ഹ്മാണ॑സ്ത്വാ ശതക്രത॒-വുദ്വ॒ഗ്ം॒ ശമി॑വ യേ മിരേ । അ॒ഗ്ം॒ഹോ॒മുചേ॒ പ്രഭ॑രേമാ മനീ॒ഷാ മോ॑ഷിഷ്ഠ॒-ദാവ്നേ॑ സുമ॒തി-ങ്ഗൃ॑ണാ॒നാഃ ।
ഇ॒ദമി॑ന്ദ്ര॒ പ്രതി॑ ഹ॒വ്യ-ങ്ഗൃ॑ഭായ സ॒ത്യാസ്സ॑ന്തു॒ യജ॑മാനസ്യ॒ കാമാഃ᳚ । വി॒വേഷ॒യന്മാ॑ ധി॒ഷണാ॑ ജ॒ജാന॒ സ്തവൈ॑ പു॒രാ പാര്യാ॒ദിന്ദ്ര॒ മഹ്നഃ॑ । അഗ്ംഹ॑സോ॒ യത്ര॑ പീ॒പര॒ദ്യഥാ॑ നോ നാ॒വേവ॒ യാന്ത॑ മു॒ഭയേ॑ ഹവന്തേ ॥ 11 ॥
പ്രസ॒മ്രാജ॑-മ്പ്രഥ॒മ മ॑ധ്വ॒-രാണാ॑മഗ്ം ഹോ॒ മുചം॑ ഁവൃഷ॒ഭം-യഁ॒ജ്ഞിയാ॑നാമ് ।
അ॒പാന്ന-പാ॑തമശ്വിനാ॒ ഹയ॑ന്ത മ॒സ്മിന്ന॑ര ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ധ॑ത്ത॒മോജഃ॑ । വിന॑ ഇന്ദ്ര॒ മൃധോ॑ ജഹി നീ॒ ചാ യ॑ച്ഛ പൃതന്യ॒തഃ । അ॒ധ॒സ്പ॒ദ-ന്തമീ᳚-ങ്കൃധി॒ യോ അ॒സ്മാഗ്ം അ॑ഭി॒ദാസ॑തി ।
ഇന്ദ്ര॑ക്ഷ॒ത്രമ॒ഭി വാ॒മമോജോ ഽജാ॑യഥാ വൃഷഭ ചര.ഷണീ॒നാമ് । അപാ॑നുദോ॒ ജന॑മമിത്ര॒ യന്ത॑ മു॒രു-ന്ദേ॒വേഭ്യോ॑ അകൃണോരു ലോ॒കമ് ।
മൃ॒ഗോ ന ഭീ॒മഃ കു॑ച॒രോ ഗി॑രി॒ഷ്ഠാഃ പ॑രാ॒വത॒ ആജ॑ഗാമാ॒-പര॑സ്യാഃ ॥ 12 ॥
സൃ॒കഗ്ം സ॒ഗ്ം॒ ശായ॑ പ॒വിമി॑ന്ദ്ര തി॒ഗ്മം-വിഁശത്രൂ᳚-ന്താഡി॒ വിമൃധോ॑ നുദസ്വ ।
വിശത്രൂ॒ന്॒. വിമൃധോ॑നുദ॒ വിവൃ॒ത്രസ്യ॒ ഹനൂ॑ രുജ । വിമ॒ന്യുമി॑ന്ദ്ര ഭാമി॒തോ॑ ഽമിത്ര॑സ്യാഭി॒ ദാസ॑തഃ ।
ത്രാ॒താര॒മിന്ദ്ര॑ മവി॒താര॒ മിന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ ഹവേ॑ ഹവേ സു॒ഹവ॒ഗ്ം॒ ശൂര॒മിന്ദ്ര᳚മ് ।
ഹു॒വേ നു ശ॒ക്ര-മ്പു॑രുഹൂ॒ത മിന്ദ്രഗ്ഗ്॑ സ്വ॒സ്തി നോ॑ മ॒ഘവാ॑ ധാ॒ത്വിന്ദ്രഃ॑ ॥ 13 ॥
മാ തേ॑ അ॒സ്യാഗ്ം സ॑ഹസാവ॒-ന്പരി॑ഷ്ടാ വ॒ഘായ॑ ഭൂമ ഹരിവഃ പരാ॒ദൈ ।
ത്രായ॑സ്വനോ ഽവൃ॒കേഭി॒-ര്വരൂ॑ഥൈ॒ സ്തവ॑ പ്രി॒യാസ॑ സ്സൂ॒രിഷു॑ സ്യാമ । അന॑വസ്തേ॒ രഥ॒മശ്വാ॑യ തക്ഷ॒ന്-ത്വഷ്ടാ॒ വജ്രം॑ പുരുഹൂത ദ്യു॒മന്ത᳚മ് ।
ബ്ര॒ഹ്മാണ॒ ഇന്ദ്രം॑ മ॒ഹയ॑ന്തോ അ॒ര്കൈരവ॑ര്ധയ॒-ന്നഹ॑യേ॒ ഹന്ത॒ വാ ഉ॑ ।
വൃഷ്ണേ॒ യത്തേ॒ വൃഷ॑ണോ അ॒ര്കമര്ചാ॒ നിന്ദ്ര॒ ഗ്രാവാ॑ണോ॒ അദി॑തി-സ്സ॒ജോഷാഃ᳚ ।
അ॒ന॒ശ്വാസോ॒ യേ പ॒വയോ॑-ഽര॒ഥാ ഇന്ദ്രേ॑ഷിതാ അ॒ഭ്യവ॑ര്ത-ന്ത॒ദസ്യൂന്॑ ॥ 14 (3) ॥
(തൈ. അര. 6.1.9; തൈ. സം. 1.4.41.1; തൈ. സം. 1.4.42.1)
യത॑ ഇന്ദ്ര॒ ഭയാ॑മഹേ॒ തതോ॑ നോ॒ അഭ॑യ-ങ്കൃധി ।
മഘ॑വന് ച്ഛ॒ഗ്ധി തവ॒ തന്ന॑ ഊ॒തയേ॒ വിദ്വിഷോ॒ വിമൃധോ॑ ജഹി । സ്വ॒സ്തി॒ദാ വി॒ശസ്പതി॑-ര്വൃത്ര॒ഹാ വിമൃധോ॑ വ॒ശീ । വൃഷേന്ദ്രഃ॑ പു॒ര ഏ॑തു ന സ്സ്വസ്തി॒ദാ അ॑ഭയ-ങ്ക॒രഃ ॥ 15അ ॥
മ॒ഹാഗ്ം ഇന്ദ്രോ॒ വജ്ര॑ ബാഹു ഷ്ഷോഡ॒ശീ ശര്മ॑ യച്ഛതു । സ്വ॒സ്തി നോ॑ മ॒ഘവാ॑ കരോതു॒ ഹന്തു॑ പാ॒പ്മാനം॒ യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ । സ॒ജോഷാ॑ ഇന്ദ്ര॒ സഗ॑ണോ മ॒രുദ്ഭി॒ സ്സോമം॑ പിബ വൃത്രഹന് ച്ഛൂര വി॒ദ്വാന് । ജ॒ഹി ശത്രൂ॒ഗ്ം॒ രപ॒മൃധോ॑-നുദ॒സ്വാഥാ ഭ॑യ-ങ്കൃണുഹി വി॒ശ്വതോ॑ നഃ ॥ 15ബ് (4) ॥
6 യേ ദേവാഃ
യേ ദേ॒വാഃ പു॑ര॒സ്സദോ॒-ഽഗ്നി നേ᳚ത്രാ,
ദക്ഷിണ॒സദോ॑ യ॒മനേ᳚ത്രാ,
പശ്ചാ॒ഥ്സദ॑ സ്സവി॒തൃ നേ᳚ത്രാ,
ഉത്തര॒സദോ॒ വരു॑ണനേത്രാ,
ഉപരി॒ഷദോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ നേത്രാ,
രക്ഷോ॒ഹണ॒സ്തേ നഃ॑ പാന്തു॒ തേ നോ॑-ഽവന്തു॒ തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ॒
-ഽഗ്നയേ॑ രക്ഷോ॒ഘ്നേ സ്വാഹാ॑,
യ॒മായ॑ സവി॒ത്രേ ,
വരു॑ണായ॒ ബൃഹ॒സ്പത॑യേ॒
ദുവ॑സ്വതേ രക്ഷോ॒ഘ്നേ സ്വാഹാ᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 യേ ദേവാഃ (അനുഷങ്ഗം)
യേ ദേ॒വാഃ പു॑ര॒സ്സദോ॒-ഽഗ്നി നേ᳚ത്രാ രക്ഷോ॒ഹണ॒സ്തേനഃ॑ പാന്തു॒ തേ നോ॑-ഽവന്തു॒
തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । യേ ദേ॒വാ ദ॑ക്ഷിണ॒സദോ॑ യ॒മ നേ᳚ത്രാ രക്ഷോ॒ഹണ॒സ്തേനഃ॑ പാന്തു॒ തേ നോ॑-ഽവന്തു॒
തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । യേ ദേ॒വാഃ പ॑ശ്ചാ॒ഥ്സദ॑ സ്സവി॒തൃ നേ᳚ത്രാ രക്ഷോ॒ഹണ॒സ്തേനഃ॑ പാന്തു॒ തേ നോ॑-ഽവന്തു॒ തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । യേ ദേ॒വാ ഉ॑ത്തര॒സദോ॒ വരു॑ണനേത്രാ രക്ഷോ॒ഹണ॒സ്തേനഃ॑ പാന്തു॒ തേ നോ॑-ഽവന്തു॒
തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । യേ ദേ॒വാ ഉ॑പരി॒ഷദോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ നേത്രാ രക്ഷോ॒ഹണ॒സ്തേനഃ॑ പാന്തു॒ തേ നോ॑-ഽവന്തു॒ തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । അഗ്നയേ॑ രക്ഷോ॒ഘ്നേ സ്വാഹാ᳚ । യ॒മായ॑ രക്ഷോ॒ഘ്നേ സ്വാഹാ᳚ । സവി॒ത്രേ ര॑ക്ഷോ॒ഘ്നേ സ്വാഹാ᳚ । വരു॑ണായ രക്ഷോ॒ഘ്നേ സ്വാഹാ᳚ । ബൃഹ॒സ്പത॑യേ॒ ദുവ॑സ്വതേ രക്ഷോ॒ഘ്നേ സ്വാഹാ᳚ ॥ 16ആ (5ആ) ॥
8 ആയുഷ്കാമേഷ്ടി മന്ത്രാഃ
അ॒ഗ്നിരായു॑ഷ്മാ॒ന്​ഥ്സ വന॒സ്പതി॑ഭി॒-രായു॑ഷ്മാ॒-ന്തേന॒ത്വാ-ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോമി॒,
സോമ॒ ആയു॑ഷ്മാ॒ന്​ഥ്സ ഓഷ॑ധീഭിര്,
യ॒ജ്ഞ ആയു॑ഷ്മാ॒ന്​ഥ്സ ദക്ഷി॑ണാഭി॒ര്,
ബ്രഹ്മായു॑ഷ്മ॒ത്ത-ദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണൈ-രായു॑ഷ്മദ്,
ദേ॒വാ ആയു॑ഷ്മന്ത॒സ്തേ॑ ഽമൃതേ॒നാ യു॑ഷ്മന്ത॒സ്തേന॒ത്വാ
-ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോമി ॥ 17 (6) ॥
9 ആയുഷ്കാമേഷ്ടി മന്ത്രാഃ (അനുഷങ്ഗം)
അ॒ഗ്നിരായു॑ഷ്മാ॒ന്​ഥ്സ വന॒സ്പതി॑ഭി॒ രായു॑ഷ്മാ॒-ന്തേന॒ത്വാ ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോമി । സോമ॒ ആയു॑ഷ്മാ॒ന്​ഥ്സ ഓഷ॑ധീഭി॒രായു॑ഷ്മാ॒-ന്തേന॒ത്വാ
-ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോമി । യ॒ജ്ഞ ആയു॑ഷ്മാ॒ന്​ഥ്സ ദക്ഷി॑ണാഭി॒രായു॑ഷ്മാ॒-ന്തേന॒ത്വാ
-ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോമി ।
ബ്രഹ്മായു॑ഷ്മ॒ത്ത-ദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണൈ-രായു॑ഷ്മ॒-ത്തേന॒ത്വാ ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്തം
കരോമി । ദേ॒വാ ആയു॑ഷ്മന്ത॒സ്തേ॑ ഽമൃതേ॒-നായു॑ഷ്മന്ത॒സ്തേന॒ത്വാ
-ഽഽയു॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോമി ॥ 17ആ(6ആ) ॥
10 അഗ്ംഹോമുച മന്ത്രാഃ
യാ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ യത॒വ്യാ॑ ത॒നൂസ്തയേ॒ മമഗ്ംഹ॑സോ മുഞ്ചതം॒ ,
ഁയാ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ സഹ॒സ്യാ॑, രക്ഷ॒സ്യാ॑, തേജ॒സ്യാ॑,
ത॒നൂസ്തയേ॒ മമഗ്ംഹ॑സോ മുഞ്ചതം॒,
ഁയോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ വ॒ഗ്നൌ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑ മേ॒തേനാ വ॑യജേ॒,
യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ ദ്വി॒പാഥ്സു॑ പ॒ശുഷു॒, ചതു॑ഷ്പാഥ്സു,
ഗോ॒ഷ്ഠേ, ഗൃ॒ഹേ-, ഷ്വ॒ഫ്സോഷ॑ധീഷു॒, വന॒സ്പതി॑ഷു॒,
സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑ മേ॒തേനാ വ॑യജേ ॥ 18 (7) ॥
11 അഗ്ംഹോമുച മന്ത്രാഃ (അനുഷങ്ഗം)
യാ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ യത॒വ്യാ॑ ത॒നൂസ്തയേ॒ മമഗ്ംഹ॑സോ മുഞ്ചതമ് ।
യാ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ സഹ॒സ്യാ॑ ത॒നൂസ്തയേ॒ മമഗ്ംഹ॑സോ മുഞ്ചതമ് ।
യാ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ രക്ഷ॒സ്യാ॑ ത॒നൂസ്തയേ॒ മമഗ്ംഹ॑സോ മുഞ്ചതമ് । യാ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ തേജ॒സ്യാ॑ ത॒നൂസ്തയേ॒ മമഗ്ംഹ॑സോ മുഞ്ചതമ് ।
യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ വ॒ഗ്നൌ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒ തേനാ വ॑യജേ ।
യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ ദ്വി॒പാഥ്സു॑ പ॒ശുഷു॒ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒ തേനാ വ॑യജേ ।
യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ॒ ചതു॑ഷ്പാഥ്സു പ॒ശുഷു॒ (ചതു॑ഷ്പാഥ്സു॒)സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒ തേനാ വ॑യജേ । യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ ഗോ॒ഷ്ഠേ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒ തേനാ വ॑യജേ ।
യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ ഗൃ॒ഹേഷു॒ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒ തേനാ വ॑യജേ ।
യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ॒-ഽഫ്സു സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒ തേനാ വ॑യജേ ।
യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരു॒ണൌഷ॑ധീഷു॒ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒ തേനാ വ॑യജേ ।
യോ വാ॑മിന്ദ്രാ വരുണാ॒ വന॒സ്പതി॑ഷു॒ സ്രാമ॒സ്തം-വാഁ॑മേ॒ തേനാ വ॑യജേ ॥ (18ആ) (7ആ)
12 ശാസ്തൃ സൂക്തം (ആപ്യം)
അഗ്നേ॑ യശസ്വി॒ന്॒. യശ॑സേ॒ മമ॑ര്പ॒യേന്ദ്രാ॑വതീ॒ മപ॑ചിതീ മി॒ഹാവ॑ഹ । അ॒യ-മ്മൂ॒ര്ധാ പ॑രമേ॒ഷ്ഠീ സു॒വര്ചാ᳚-സ്സമാ॒നാനാ॑ മുത്ത॒മ ശ്ലോ॑കോ അസ്തു । ഭ॒ദ്ര-മ്പശ്യ॑ന്ത॒ ഉപ॑സേദു॒രഗ്രേ॒ തപോ॑ ദീ॒ക്ഷാ മൃഷ॑യ സ്സുവ॒ര്വിദഃ॑ । തതഃ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്ബല॒മോജ॑ശ്ച ജാ॒ത-ന്തദ॒സ്മൈ ദേ॒വാ അ॒ഭിസന്ന॑-മന്തു । ധാ॒താ വി॑ധാ॒താ പ॑ര॒മോത സ॒ന്ദൃ-ക്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പരമേ॒ഷ്ഠീ വി॒രാജാ᳚ । സ്തോമാ॒-ശ്ചന്ദാഗ്ം॑സി നി॒വിദോ॑മ ആഹുരേ॒തസ്മൈ॑ രാ॒ഷ്ട്രമ॒ഭി-സന്ന॑മാമ । അ॒ഭ്യാവ॑ര്തദ്ധ്വ॒-മുപ॒മേത॑ സാ॒കമ॒യഗ്ം ശാ॒സ്താ-ഽധി॑പതിര്വോ അസ്തു । അ॒സ്യ വി॒ജ്ഞാന॒മനു॒സഗ്ം-ര॑ഭദ്ധ്വമി॒മ-മ്പ॒ശ്ചാദനു॑ ജീവാഥ॒ സര്വേ᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 രാഷ്ട്രഭൃതം
ഋ॒താ॒ഷാ-ഡൃ॒തധാ॑മാ॒-ഽഗ്നി-ര്ഗ॑ന്ധ॒ര്വസ്ത-സ്യൌഷ॑ധയോ-ഽഫ്സ॒രസ॒
ഊര്ജോ॒ നാമ॒ സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ॑ ,
സഗ്ംഹി॒തോ വി॒ശ്വസാ॑മാ॒ സൂര്യോ॑ ഗന്ധ॒ര്വ-സ്തസ്യ॒ മരീ॑ചയോ-ഽഫ്സ॒രസ॑ ആ॒യുവ॑ ,
സ്സുഷു॒മ്ന സ്സൂര്യ॑ രശ്മി-ശ്ച॒ന്ദ്രമാ॑ ഗന്ധ॒ര്വ-സ്തസ്യ॒ നക്ഷ॑ത്രാണ്യ-
ഫ്സ॒രസോ॑ ബേ॒കുര॑യോ,
ഭു॒ജ്യുസ്സു॑പ॒ര്ണോ യ॒ജ്ഞോ ഗ॑ന്ധ॒ര്വ-സ്തസ്യ॒ ദക്ഷി॑ണാ അഫ്സ॒രസ॑ സ്ത॒വാഃ,
പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്വി॒ശ്വക॑ര്മാ॒ മനോ॑ ഗന്ധ॒ര്വസ്തസ്യ॑-ര്ഖ്സാ॒മാന്യ॑-ഫ്സ॒രസോ॒ വഹ്ന॑യ,
ഇഷി॒രോ വി॒ശ്വ വ്യ॑ചാ॒ വാതോ॑ ഗന്ധ॒ര്വ-സ്തസ്യാപോ᳚ ഽഫ്സ॒രസോ॑ മു॒ദാ,
ഭുവ॑നസ്യ പതേ॒ യസ്യ॑ത ഉ॒പരി॑ ഗൃ॒ഹാ ഇ॒ഹ ച॑ ।
സ നോ॑ രാ॒സ്വാജ്യാ॑നിഗ്ം രാ॒യസ്പോഷഗ്ം॑ സു॒വീര്യഗ്ം॑ സം​വഁഥ്സ॒രീണാഗ്॑ സ്വ॒സ്തിമ് ।
പ॒ര॒മേ॒ഷ്ഠ്യധി॑പതി-ര്മൃ॒ത്യു-ര്ഗ॑ന്ധ॒ര്വ-സ്തസ്യ॒ വിശ്വ॑മഫ്സ॒രസോ॒ ഭുവ॑,
സ്സുക്ഷി॒ഥി- സ്സുഭൂ॑തി-ര്ഭദ്ര॒കൃ-ഥ്സുവ॑ര്വാ-ന്പ॒ര്ജന്യോ॑ ഗന്ധ॒ര്വ-സ്തസ്യ॑
വി॒ദ്യുതോ᳚ ഽഫ്സ॒രസോ॒ രുചോ॑,
ദൂ॒രേ ഹേ॑തിര-മൃഡ॒യോ മൃ॒ത്യു-ര്ഗ॑ന്ധ॒ര്വ-സ്തസ്യ॑ പ്ര॒ജാ അ॑ഫ്സ॒രസോ॑ ഭീ॒രുവഃ॒,
ചാരുഃ॑ കൃപണ കാ॒ശീ കാമോ॑ ഗന്ധ॒ര്വ-സ്തസ്യാ॒ധയോ᳚ ഽഫ്സ॒രസ॑ ശ്ശാ॒ചയ॑ന്തീ॒ര്,
നാമ॒ സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ॒
താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ॒,
സ നോ॑ ഭുവനസ്യ പതേ॒ യസ്യ॑ത ഉ॒പരി॑ ഗൃ॒ഹാ ഇ॒ഹ ച॑ । ഉ॒രു ബ്രഹ്മ॑ണേ॒-ഽസ്മൈ ക്ഷ॒ത്രായ॒ മഹി॒ ശര്മ॑ യച്ഛ ॥ 20 (9) ॥
14 രാഷ്ട്രഭൃതം (അനുഷങ്ഗം)
ഋ॒താ॒ഷാ-ഡൃ॒തധാ॑മാ॒-ഽഗ്നി-ര്ഗ॑ന്ധ॒ര്വസ്സ-ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യൌഷ॑ധയോ-ഽഫ്സ॒രസ॒ ഊര്ജോ॒ നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
സഗ്ംഹി॒തോ വി॒ശ്വസാ॑മാ॒ സൂര്യോ॑ ഗന്ധ॒ര്വസ്സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യ॒ മരീ॑ചയോ-ഽഫ്സ॒രസ॑ ആ॒യുവോ॒ നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
സുഷു॒മ്നസ്സൂര്യ॑-രശ്മിശ്ച॒ന്ദ്രമാ॑ ഗന്ധ॒ര്വസ്സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യ॒ നക്ഷ॑ത്രാണ്യ ഽഫ്സ॒രസോ॑ ബേ॒കുര॑യോ॒ നാമ॒ താ
ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
ഭു॒ജ്യുസ്സു॑പ॒ര്ണോ യ॒ജ്ഞോ ഗ॑ന്ധ॒ര്വസ്സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒ തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യ॒ ദക്ഷി॑ണാ അഫ്സ॒രസ॑ സ്ത॒വാ നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്വി॒ശ്വക॑ര്മാ॒ മനോ॑ ഗന്ധ॒ര്വസ്സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യ॑ര്​-ഖ്സാ॒മാന്യ॑-ഽഫ്സ॒രസോ॒ വഹ്ന॑യോ॒ നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
ഇഷി॒രോ വി॒ശ്വവ്യ॑ചാ॒ വാതോ॑ ഗന്ധ॒ര്വസ്സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യാപോ᳚-ഽഫ്സ॒രസോ॑ മു॒ദാ നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑
ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ ഭുവ॑നസ്യ പതേ॒ യസ്യ॑ത ഉ॒പരി॑ ഗൃ॒ഹാ ഇ॒ഹ ച॑ ।
സ നോ॑ രാ॒സ്വാജ്യാ॑നിഗ്ം രാ॒യസ്പോഷഗ്ം॑ സു॒വീര്യഗ്ം॑ സം​വഁഥ്സ॒രീണാഗ്॑
സ്വ॒സ്തിഗ്ഗ്​ സ്വാഹാ᳚ ॥
പ॒ര॒മേ॒ഷ്ഠ്യധി॑പതി-ര്മൃ॒ത്യു-ര്ഗ॑ന്ധ॒ര്വസ്സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യ॒ വിശ്വ॑മഫ്സ॒രസോ॒ ഭുവോ॒ നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
സുക്ഷി॒ഥി-സ്സുഭൂ॑തി-ര്ഭദ്ര॒കൃ-ഥ്സുവ॑ര്വാ-ന്പ॒ര്ജന്യോ॑ ഗന്ധ॒ര്വസ്സ
ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒ തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യ ॑വി॒ധ്യുതോ᳚-ഽഫ്സ॒രസോ॒ രുചോ॒ നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
ദൂ॒രേ ഹേ॑തിര മൃഡ॒യോ മൃ॒ത്യു-ര്ഗ॑ന്ധ॒ര്വസ്സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യ॑ പ്ര॒ജാ അ॑ഫ്സ॒രസോ॑ ഭീ॒രുവോ॒ നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ ചാരുഃ॑ കൃപണ കാ॒ശീ കാമോ॑ ഗന്ധ॒ര്വസ്സ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ॑തു॒
തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । തസ്യാ॒ധയോ᳚ ഽഫ്സ॒രസ॑ ശ്ശോ॒ചയ॑ന്തി॒-ര്നാമ॒ താ ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പാ᳚ന്തു॒ താഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
സ നോ॑ ഭുവനസ്യപതേ॒ യസ്യ॑ത ഉ॒പരി॑ ഗൃ॒ഹാ ഇ॒ഹ ച॑ ।ഉ॒രു ബ്രഹ്മ॑ണേ॒-ഽസ്മൈ ക്ഷ॒ത്രായ॒ മഹി॒ ശര്മ॑ യച്ഛ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ (20ആ) (9ആ)
15 സര്പ സൂക്തം
നമോ॑ അസ്തു സ॒ര്പേഭ്യോ॒ യേ കേ ച॑ പൃഥി॒വീ മനു॑ । യേ അ॒ന്തരി॑ക്ഷേ॒ യേ ദി॒വി തേഭ്യ॑ സ്സ॒ര്പേഭ്യോ॒ നമഃ॑ । യേ॑-ഽദോ രോ॑ച॒നേ ദി॒വോ യേ വാ॒ സൂര്യ॑സ്യ ര॒ശ്മിഷു॑ । യേഷാ॑മ॒ഫ്സു സദഃ॑ കൃ॒ത-ന്തേഭ്യ॑ സ്സ॒ര്പേഭ്യോ॒ നമഃ॑ । യാ ഇഷ॑വോ യാതു॒ ധാനാ॑നാം॒ ഁയേ വാ॒ വന॒സ്പതീ॒ഗ്ം॒ രനു॑ । യേ വാ॑-ഽവ॒ടേഷു॒ ശേര॑തേ॒ തേഭ്യ॑ സ്സ॒ര്പേഭ്യോ॒ നമഃ॑ ॥ 21 (10) ॥
16 പഞ്ചചോഡാഃ
അ॒യ-മ്പു॒രോ ഹരി॑കേശ॒ സ്സൂര്യ॑രശ്മി॒-സ്തസ്യ॑ രഥഗൃ॒ഥ്സശ്ച॒ രഥൌ॑ജാശ്ച സേനാനി
ഗ്രാമ॒ണ്യൌ॑ പുഞ്ജികസ്ഥ॒ലാ ച॑ കൃതസ്ഥ॒ലാ ചാ᳚ഫ്സ॒രസൌ॑ യാതു॒ ധാനാ॑ ഹേ॒തീ രക്ഷാഗ്ം॑സി॒ പ്രഹേ॑തി ,
ര॒യ-ന്ദ॑ക്ഷി॒ണാ വി॒ശ്വ ക॑ര്മാ॒ തസ്യ॑ രഥ സ്വ॒നശ്ച॒ രഥേ॑-ചിത്രശ്ച സേനാനി
ഗ്രാമ॒ണ്യൌ॑ മേന॒കാ ച॑ സഹജ॒ന്യാ ചാ᳚-ഽഫ്സ॒രസൌ॑ ദം॒ഷ്ണവഃ॑ പ॒ശവോ॑ ഹേ॒തിഃ പൌരു॑ഷേയോ വ॒ധഃ പ്രഹേ॑തി,
ര॒യ-മ്പ॒ശ്ചാ-ദ്വി॒ശ്വ-വ്യ॑ചാ॒ സ്തസ്യ॒ രഥ॑ പ്രോത॒ശ്ചാ-സ॑മരഥശ്ച സേനാനി
ഗ്രാമ॒ണ്യൌ᳚ പ്ര॒മ്ലോച॑ന്തീ ചാ നു॒മ്ലോച॑ന്തീ-ചാ-ഽഫ്സ॒രസൌ॑ സ॒ര്പാ ഹേ॒തി-ര്
വ്യാ॒ഘ്രാഃ പ്രഹേ॑തി,
ര॒യ മു॑ത്ത॒രാ-ഥ്സം॒​യഁദ്വ॑സു॒സ്തസ്യ॑ സേന॒ജിച്ച॑ സു॒ഷേണ॑ശ്ച സേനാനി ഗ്രാമ॒ണ്യൌ॑
വി॒ശ്വാചീ॑ച ഘൃ॒താചീ॑ ചാ-ഫ്സ॒രസാ॒ വാപോ॑ ഹേ॒തി-ര്വാതഃ॒ പ്രഹേ॑തി ,
ര॒യ-മു॒പര്യ॒-ര്വാഗ്വ॑-സു॒സ്തസ്യ॒ താര്ക്ഷ്യ॒-ശ്ചാരി॑ഷ്ട-നേമിശ്ച സേനാനി ഗ്രാമ॒ണ്യാ॑
വു॒ര്വശീ॑ ച പൂ॒ര്വചി॑ത്തിശ്ചാ-ഫ്സ॒രസൌ॑ വി॒ദ്യുദ്ധേ॒തി-ര॑വ॒സ്പൂര്ജ॒-ന്പ്രഹേ॑തി॒ ,
സ്തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയന്തു॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒
ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥ 22 (11) ॥
17 പഞ്ചചോഡാഃ (അനുഷങ്ഗം)
അ॒യ-മ്പു॒രോ ഹരി॑കേശ॒ സ്സൂര്യ॑രശ്മി॒-സ്തസ്യ॑ രഥഗൃ॒ഥ്സശ്ച॒ രഥൌ॑ജാശ്ച സേനാനി ഗ്രാമ॒ണ്യൌ॑ പുഞ്ജികസ്ഥ॒ലാ ച॑ കൃതസ്ഥ॒ലാ ചാ᳚ഫ്സ॒രസൌ॑ യാതു॒ധാനാ॑ ഹേ॒തീ രക്ഷാഗ്ം॑സി॒ പ്രഹേ॑തി॒സ്തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയന്തു॒തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥
അ॒യ-ന്ദ॑ക്ഷി॒ണാ വി॒ശ്വക॑ര്മാ॒ തസ്യ॑ രഥസ്വ॒നശ്ച॒ രഥേ॑ ചിത്രശ്ച സേനാനി
ഗ്രാമ॒ണ്യൌ॑ മേന॒കാ ച॑ സഹജ॒ന്യാ ചാ᳚ഫ്സ॒രസൌ॑ ദം॒ഷ്ണവഃ॑ പ॒ശവോ॑
ഹേ॒തിഃ പൌരു॑ഷേയോ വ॒ധഃ പ്രഹേ॑തി॒സ്തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയന്തു॒ തേ
യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥
അ॒യ-മ്പ॒ശ്ചാ-ദ്വി॒ശ്വ വ്യ॑ചാ॒-സ്തസ്യ॒ രഥ॑പ്രോത॒ശ്ചാ-സ॑മരഥശ്ച സേനാനി ഗ്രാമ॒ണ്യൌ᳚ പ്ര॒മ്ലോച॑ന്തീചാ നു॒മ്ലോച॑ന്തീ-ചാഫ്സ॒രസൌ॑ സ॒ര്പാ ഹേ॒തി-ര്വ്യാ॒ഘ്രാഃ പ്രഹേ॑തി॒സ്തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയന്തു॒ തേയ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥
അ॒യ-മു॑ത്ത॒രാ-ഥ്സം॒​യഁദ്വ॑സു॒സ്തസ്യ॑ സേന॒ജിച്ച॑ സു॒ഷേണ॑ശ്ച സേനാനി
ഗ്രാമ॒ണ്യൌ॑ വി॒ശ്വാചീ॑ച ഘൃ॒താചീ॑ചാ-ഫ്സ॒രസാ॒ വാപോ॑ ഹേ॒തി-ര്വാതഃ॒
പ്രഹ॑തി॒സ്തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയന്തു॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒
ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥
അ॒യമു॒പര്യ॒-ര്വാഗ്വ॑സു॒സ്തസ്യ॒ താര്ക്ഷ്യ॒-ശ്ചാരി॑ഷ്ട-നേമിശ്ച സേനാനി
ഗ്രാമ॒ണ്യാ॑ വു॒ര്വശീ॑ ച പൂ॒ര്വചി॑ത്തി-ശ്ചാഫ്സ॒രസൌ॑ വി॒ദ്യുദ്ധേ॒തിര॑-
വ॒സ്പൂര്ജ॒-ന്പ്രഹേ॑തി॒സ്തേഭ്യോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയന്തു॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒
തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥ 22ആ(11ആ) ॥
18 അപ്രതിരഥഃ
ആ॒ശു-ശ്ശിശാ॑നോ വൃഷ॒ഭോ ന യു॒ധ്മോ ഘ॑നാഘ॒നഃ, ക്ഷോഭ॑ണ-ശ്ചര്​ഷണീ॒നാമ് । സ॒ങ്ക്രന്ദ॑നോ-ഽനിമി॒ഷ ഏ॑ക വീ॒രശ്ശ॒തഗ്ം
സേനാ॑ അജയഥ്സാ॒കമിന്ദ്രഃ॑ । സ॒ങ്ക്രന്ദ॑നേനാ നിമി॒ഷേണ॑ ജി॒ഷ്ണുനാ॑ യുത്കാ॒രേണ॑ ദുശ്ച്യവ॒നേന॑ ധൃ॒ഷ്ണുനാ᳚ । തദിന്ദ്രേ॑ണ ജയത॒ ത-ഥ്സ॑ഹധ്വം॒ ഁയുധോ॑ നര॒ ഇഷു॑ ഹസ്തേന॒ വൃഷ്ണാ᳚ । സ ഇഷു॑ഹസ്തൈ॒-സ്സ നി॑ഷ॒ങ്ഗിഭി॑ര്വ॒ശീ സഗ്ഗ്​ സ്ര॑ഷ്ടാ॒ സ യുധ॒ ഇന്ദ്രോ॑ ഗ॒ണേന॑ । സ॒ഗ്ം॒സൃ॒ഷ്ട॒ജി-ഥ്സോ॑മ॒പാ ബാ॑ഹു ശ॒ര്ധ്യൂ᳚ര്ധ്വ ധ॑ന്വാ॒ പ്രതി॑ഹിതാഭി॒രസ്താ᳚ । ബൃഹ॑സ്പതേ॒ പരി॑ദീയാ॒ രഥേ॑ന രക്ഷോ॒ഹാ ഽമിത്രാഗ്ം॑ അപ॒ ബാധ॑മാനഃ ॥ 23 ॥
പ്ര॒ഭ॒ഞ്ജന്-ഥ്സേനാഃ᳚ പ്രമൃ॒ണോ യു॒ധാ ജയ॑ന്ന॒സ്മാക॑-മേധ്യവി॒താ രഥാ॑നാമ് । ഗോ॒ത്ര॒ഭിദം॑ ഗോ॒വിദം॒ ഁവജ്ര॑ബാഹും॒ ജയ॑ന്ത॒മജ്മ॑ പ്രമൃ॒ണന്ത॒-മോജ॑സാ । ഇ॒മഗ്ം സ॑ജാതാ॒ അനു॑വീര-യധ്വ॒ മിന്ദ്രഗ്ം॑ സഖാ॒യോ-ഽനു॒ സഗ്ം ര॑ഭധ്വമ് । ബ॒ല॒വി॒ജ്ഞാ॒യ-സ്സ്ഥവി॑രഃ॒ പ്രവീ॑ര॒-സ്സഹ॑സ്വാന്. വാ॒ജീ സഹ॑മാന ഉ॒ഗ്രഃ । അ॒ഭിവീ॑രോ അ॒ഭിസ॑ത്വാ സഹോ॒ജാ ജൈത്ര॑മിന്ദ്ര॒ രഥ॒മാതി॑ഷ്ഠ ഗോ॒വിത് ॥ 24 ॥
അ॒ഭിഗോ॒ത്രാണി॒ സഹ॑സാ॒ ഗാഹ॑മാനോ-ഽദാ॒യോ വീ॒രശ്ശ॒തമ॑ന്യു॒രിന്ദ്രഃ॑ । ദു॒ശ്ച്യ॒വ॒നഃ പൃ॑തനാ॒ഷാഡ॑ യു॒ധ്യോ᳚-സ്മാക॒ഗ്ം॒ സേനാ॑ അവതു॒ പ്രയു॒ഥ്സു । ഇന്ദ്ര॑ ആസാം-നേ॒താ ബൃഹ॒സ്പതി॒-ര്ദക്ഷി॑ണാ യ॒ജ്ഞഃ പു॒ര ഏ॑തു॒ സോമഃ॑ । ദേ॒വ॒സേ॒നാനാ॑-മഭിഭഞ്ജതീ॒നാ-ഞ്ജയ॑ന്തീനാ-മ്മ॒രുതോ॑ യ॒ന്ത്വഗ്രേ᳚ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ വൃഷ്ണോ॒ വരു॑ണസ്യ॒ രാജ്ഞ॑ ആദി॒ത്യാനാ᳚-മ്മ॒രുതാ॒ഗ്ം॒ ശര്ധ॑ ഉ॒ഗ്രമ് । മ॒ഹാമ॑നസാ-മ്ഭുവനച്യ॒വാനാം॒ ഘോഷോ॑ ദേ॒വാനാം॒ ജയ॑താ॒ മുദ॑സ്ഥാത് । അ॒സ്മാക॒-മിന്ദ്ര॒-സ്സമൃ॑തേഷു ധ്വ॒ജേഷ്വ॒സ്മാകം॒ ഁയാ ഇഷ॑വ॒സ്താ ജ॑യന്തു ॥ 25 ॥
അ॒സ്മാകം॑ ഁവീ॒രാ ഉത്ത॑രേ ഭവന്ത്വ॒സ്മാനു॑ ദേവാ അവതാ॒ ഹവേ॑ഷു । ഉദ്ധ॑ര്​ഷയ മഘവ॒-ന്നായു॑ധാ॒-ന്ന്യുഥ്​സത്വ॑നാ-മ്മാമ॒കാനാം॒ മഹാഗ്ം॑സി । ഉദ്വൃ॑ത്രഹന്-വാ॒ജിനാം॒ ഁവാജി॑നാ॒ന്യുദ്രഥാ॑നാം॒ ജയ॑താമേതു॒ ഘോഷഃ॑ । ഉപ॒പ്രേത॒ ജയ॑താ നരസ്സ്ഥി॒രാ വ॑സ്സന്തു ബാ॒ഹവഃ॑ ।
ഇന്ദ്രോ॑ വ॒-ശ്ശര്മ॑ യച്ഛ ത്വനാ-ധൃ॒ഷ്യാ യഥാസ॑ഥ । അവ॑സൃഷ്ടാ॒ പരാ॑പത॒ ശര॑വ്യേ॒ ബ്രഹ്മ॑ സഗ്ംശിതാ ॥ 26 ॥
ഗച്ഛാ॒മിത്രാ॒-ന്പ്രവി॑ശ॒ മൈഷാം॒ കഞ്ച॒നോച്ഛി॑ഷഃ । മര്മാ॑ണി തേ॒ വര്മ॑ഭിശ്ഛാദയാമി॒ സോമ॑സ്ത്വാ॒ രാജാ॒ ഽമൃതേ॑നാ॒ഭി-വ॑സ്താമ് । ഉ॒രോര്വരീ॑യോ॒ വരി॑വസ്തേ അസ്തു॒ ജയ॑ന്തം॒ ത്വാമനു॑ മദന്തു ദേ॒വാഃ । യത്ര॑ ബാ॒ണാ-സ്സ॒മ്പത॑ന്തി കുമാ॒രാ വി॑ശി॒ഖാ ഇ॑വ । ഇന്ദ്രോ॑ ന॒സ്തത്ര॑ വൃത്ര॒ഹാ വി॑ശ്വാ॒ഹാ ശര്മ॑ യച്ഛതു ॥ 27 (12) ॥
19 ചമക-ന്തൃതീയ അനുവാകഃ
ശ-ഞ്ച॑ മേ॒ മയ॑ശ്ച മേ പ്രി॒യ-ഞ്ച॑ മേ-ഽനുകാ॒മശ്ച॑ മേ॒
കാമ॑ശ്ച മേ സൌമന॒സശ്ച॑ മേ ഭ॒ദ്ര-ഞ്ച॑ മേ॒ ശ്രേയ॑ശ്ച മേ॒
വസ്യ॑ശ്ച മേ॒ യശ॑ശ്ച മേ॒ ഭഗ॑ശ്ച മേ॒ ദ്രവി॑ണ-ഞ്ച മേ
യ॒ന്താ ച॑ മേ ധ॒ര്താ ച॑ മേ॒ ക്ഷേമ॑ശ്ച മേ॒ ധൃതി॑ശ്ച മേ॒
വിശ്വം॑ ച മേ॒ മഹ॑ശ്ച മേ (28)
സം॒​വിഁച്ച॑ മേ॒ ജ്ഞാത്ര॑-ഞ്ച മേ॒
സൂശ്ച॑ മേ പ്ര॒സൂശ്ച॑ മേ॒ സീര॑-ഞ്ച മേ ല॒യശ്ച॑ മ
ഋ॒ത-ഞ്ച॑ മേ॒-ഽമൃതം॑ ച മേ ഽയ॒ക്ഷ്മ-ഞ്ച॒ മേ-ഽനാ॑മയച്ച മേ
ജീ॒വാതു॑ശ്ച മേ ദീര്ഘായു॒ത്വ-ഞ്ച॑ മേ-ഽനമി॒ത്ര-ഞ്ച॒ മേ-ഽഭ॑യ-ഞ്ച മേ
സു॒ഗ-ഞ്ച॑ മേ॒ ശയ॑ന-ഞ്ച മേ സൂ॒ഷാ ച॑ മേ സു॒ദിന॑-ഞ്ച മേ ॥ 29 (13) ॥
20 വിഹവ്യമ്
മമാ᳚ഗ്നേ॒ വര്ചോ॑ വിഹ॒വേഷ്വ॑സ്തു വ॒യ-ന്ത്വേന്ധാ॑നാ സ്ത॒നുവ॑-മ്പുഷേമ ।
മഹ്യ॑-ന്നമന്താ-മ്പ്ര॒ദിശ॒ശ്ചത॑സ്ര॒ സ്ത്വയാ-ഽദ്ധ്യ॑ക്ഷേണ॒ പൃത॑നാ ജയേമ ।
മമ॑ ദേ॒വാ വി॑ഹ॒വേ സ॑ന്തു॒ സര്വ॒ ഇന്ദ്രാ॑വന്തോ മ॒രുതോ॒ വിഷ്ണു॑ര॒ഗ്നിഃ ।
മമാ॒ന്തരി॑ക്ഷ മു॒രു ഗോ॒പമ॑സ്തു॒ മഹ്യം॒ ഁവാതഃ॑ പവതാ॒-ങ്കാമേ॑ അ॒സ്മിന്ന് ।
മയി॑ ദേ॒വാ ദ്രവി॑ണ॒ മായ॑ജന്താ॒-മ്മയ്യാ॒ ശീര॑സ്തു॒ മയി॑ ദേ॒വഹൂ॑തിഃ ॥ 30 ॥
ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ വനിഷന്ത॒ പൂര്വേ ഽരി॑ഷ്ടാ-സ്സ്യാമ ത॒നുവാ॑ സു॒വീരാഃ᳚ । മഹ്യം॑ ഁയജന്തു॒ മമ॒ യാനി॑ ഹ॒വ്യാ-ഽഽകൂ॑തി സ്സ॒ത്യാ മന॑സോ മേ അസ്തു ।
ഏനോ॒ മാനിഗാ᳚-ങ്കത॒മച്ച॒ നാഹം-വിഁശ്വേ॑ ദേവാസോ॒ അധി॑വോച താ മേ ।
ദേവീ᳚ഷ്ഷഡു-ര്വീരു॒രുണഃ॑ കൃണോത॒ വിശ്വേ॑ ദേവാസ ഇ॒ഹ വീ॑രയദ്ധ്വമ് ।
മാഹാ᳚സ്മഹി പ്ര॒ജയാ॒ മാ ത॒നൂഭി॒-ര്മാര॑ധാമ ദ്വിഷ॒തേ സോ॑മരാജന്ന് ।
അ॒ഗ്നിര്മ॒ന്യു-മ്പ്ര॑തിനു॒ദ-ന്പു॒രസ്താ॒-ദദ॑ബ്ധോ ഗോ॒പാഃ പരി॑പാഹി ന॒സ്ത്വമ് ॥ 31 ॥
പ്ര॒ത്യഞ്ചോ॑ യന്തു നി॒ഗുതഃ॒ പുന॒സ്തേ॑ ഽമൈഷാ᳚-ഞ്ചി॒ത്ത-മ്പ്ര॒ബുധാ॒ വിനേ॑ശത് ।
ധാ॒താ ധാ॑തൃ॒ണാ-മ്ഭുവ॑നസ്യ॒ യസ്പതി॑-ര്ദേ॒വഗ്ം സ॑വി॒താര॑മഭി മാതി॒ഷാഹ᳚മ് ।
ഇ॒മം-യഁ॒ജ്ഞ മ॒ശ്വിനോ॒ഭാ ബൃഹ॒സ്പതി॑-ര്ദേ॒വാഃ പാ᳚ന്തു॒ യജ॑മാന-ന്ന്യ॒ര്ഥാത് ।
ഉ॒രു॒വ്യചാ॑ നോ മഹി॒ഷ ശ്ശര്മ॑യഗ്ം സദ॒സ്മിന്. ഹവേ॑ പുരുഹൂ॒തഃ പു॑രു॒ക്ഷു ।
സ നഃ॑ പ്ര॒ജായൈ॑ ഹര്യശ്വ മൃഡ॒യേന്ദ്ര॒ മാ നോ॑ രീരിഷോ॒ മാ പരാ॑ദാഃ ॥ 32 ॥
യേ ന॑ സ്സ॒പത്നാ॒ അപ॒തേ ഭ॑വന്ത്വിന്ദ്രാ॒-ഗ്നിഭ്യാ॒ മവ॑ ബാധാമഹേ॒ താന് ।
വസ॑വോ രു॒ദ്രാ ആ॑ദി॒ത്യാ ഉ॑പരി॒ സ്പൃശം॑ മോ॒ഗ്രം-ചേത്താ॑രമധി രാ॒ജമ॑ക്രന്ന് ।
അ॒ര്വാഞ്ച॒ മിന്ദ്ര॑ മ॒മുതോ॑ ഹവാമഹേ॒ യോ ഗോ॒ജി-ദ്ധ॑ന॒-ജിദ॑ശ്വ॒-ജിദ്യഃ ।
ഇ॒മന്നോ॑ യ॒ജ്ഞം-വിഁ॑ഹ॒വേ ജു॑ഷസ്വാ॒സ്യ കു॑ര്മോ ഹരിവോ മേ॒ദിനം॑ ത്വാ ॥ 33 (14) ॥
21 മൃഗാരഃ
അ॒ഗ്നേ-ര്മ॑ന്വേ പ്രഥ॒മസ്യ॒ പ്രചേ॑തസോ॒യ-മ്പാഞ്ച॑ജന്യ-മ്ബ॒ഹവ॑ സ്സമി॒ന്ധതേ᳚ ।
വിശ്വ॑സ്യാം-വിഁ॒ശി പ്ര॑വിവിശി॒വാഗ്ം സ॑മീമഹേ॒ സ നോ॑ മുഞ്ച॒ത്വഗ്ം ഹ॑സഃ ।
യസ്യേ॒ദ-മ്പ്രാ॒ണ-ന്നി॑മി॒ഷ-ദ്യദേജ॑തി॒ യസ്യ॑ ജാ॒ത-ഞ്ജന॑മാന-ഞ്ച॒ കേവ॑ലമ് ।
സ്തൌമ്യ॒ഗ്നി-ന്നാ॑ഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ സ നോ॑ മുഞ്ച॒ത്വഗ്ം ഹ॑സഃ ।
ഇന്ദ്ര॑സ്യ മന്യേ പ്രഥ॒മസ്യ॒ പ്രചേ॑തസോ വൃത്ര॒ഘ്ന-സ്സ്തോമാ॒ ഉപ॒മാ മു॒പാഗുഃ॑ ।
യോ ദാ॒ശുഷഃ॑ സു॒കൃതോ॒ ഹവ॒മുപ॒ ഗന്താ॒ സ നോ॑ മുഞ്ച॒ത്വഗ്ം ഹ॑സഃ ॥ 34 ॥
യ സ്സം॑ഗ്രാ॒മ-ന്നയ॑തി॒ സം​വഁ॒ശീ യു॒ധേ യഃ പു॒ഷ്ടാനി॑ സഗ്ംസൃ॒ജതി॑ ത്ര॒യാണി॑ । സ്തൌമീന്ദ്ര॑-ന്നാഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ സ നോ॑ മുഞ്ച॒ത്വഗ്ം ഹ॑സഃ । മ॒ന്വേവാം᳚ മിത്രാവരുണാ॒ തസ്യ॑ വിത്ത॒ഗ്ം॒ സത്യൌ॑ജസാ ദൃഗ്ംഹണാ॒ യ-ന്നു॒ദേഥേ᳚ । യാ രാജാ॑നഗ്ം സ॒രഥം॑ ഁയാ॒ഥ ഉ॑ഗ്രാ॒ താ നോ॑ മുഞ്ചത॒ മാഗ॑സഃ ।
യോ വാ॒ഗ്ം॒ രഥ॑ ഋ॒ജുര॑ശ്മി-സ്സ॒ത്യധ॑ര്മാ॒ മിഥു॒-ശ്ചര॑ന്ത-മുപ॒യാതി॑ ദൂ॒ഷയന്ന്॑ ॥ 35 ॥
സ്തൌമി॑ മി॒ത്രാവരു॑ണാ നാഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ തൌ നോ॑ മുഞ്ചത॒ മാഗ॑സഃ । വാ॒യോ-സ്സ॑വി॒തു-ര്വി॒ദഥാ॑നി മന്മഹേ॒ യാവാ᳚ത്മ॒ന്-വദ്ബി॑ഭൃ॒തോ യൌ
ച॒ രക്ഷ॑തഃ । യൌ വിശ്വ॑സ്യ പരി॒ഭൂ ബ॑ഭൂ॒വതു॒സ്തൌ നോ॑ മുഞ്ചത॒ മാഗ॑സഃ ।
ഉപ॒ശ്രേഷ്ഠാ॑ന ആ॒ശിഷോ॑ ദേ॒വയോ॒ര്ധര്മേ॑ അസ്ഥിരന്ന് । സ്തൌമി॑ വാ॒യുഗ്ം സ॑വി॒താര॑-ന്നാഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ തൌ നോ॑ മുഞ്ചത॒ മാഗ॑സഃ ।
ര॒ഥീത॑മൌ രഥീ॒നാ മ॑ഹ്വ ഊ॒തയേ॒ ശുഭ॒ങ്ഗമി॑ഷ്ഠൌ സു॒യമേ॑-ഭി॒രശ്വൈഃ᳚ ॥ 36 ॥
യയോ᳚ര്വാ-ന്ദേവൌ ദേ॒വേഷ്വ-നി॑ശിത॒ മോജ॒സ്തൌ നോ॑ മുഞ്ചത॒ മാഗ॑സഃ । യദയാ॑തം-വഁഹ॒തുഗ്ം സൂ॒ര്യായാ᳚-സ്ത്രിച॒ക്രേണ॑ സ॒ഗ്ം॒ സദ॑മി॒ച്ഛമാ॑നൌ । സ്തൌമി॑ ദേ॒വാ വ॒ശ്വിനൌ॑ നാഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ തൌ നോ॑ മുഞ്ചത॒ മാഗ॑സഃ ।
മ॒രുതാം᳚ മന്വേ॒ അധി॑നോ ബ്രുവന്തു॒ പ്രേമാം-വാഁചം॒ ഁവിശ്വാ॑മവന്തു॒ വിശ്വേ᳚ ।
ആ॒ശൂന്. ഹു॑വേ സു॒യമാ॑നൂ॒തയേ॒ തേ നോ॑ മുഞ്ച॒ന്ത്വേന॑സഃ । തി॒ഗ്മമായു॑ധം-വീഁഡി॒തഗ്ം സഹ॑സ്വദ ദി॒വ്യഗ്ം ശര്ധഃ॒ പൃത॑നാസു ജി॒ഷ്ണു ॥ 37 ॥
സ്തൌമി॑ ദേ॒വാ-ന്മ॒രുതോ॑ നാഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ തേ നോ॑ മുഞ്ച॒ന്ത്വേന॑സഃ । ദേ॒വാനാ᳚-മ്മന്വേ॒ അധി॑ നോ ബ്രുവന്തു॒ പ്രേമാം-വാഁചം॒ ഁവിശ്വാ॑മവന്തു॒ വിശ്വേ᳚ । ആ॒ശൂന്. ഹു॑വേ സു॒യമാ॑നൂ॒തയേ॒ തേ നോ॑ മുഞ്ച॒ന്ത്വേന॑സഃ । യദി॒ദ-മ്മാ॑-ഽഭി॒ശോച॑തി॒ പൌരു॑ഷേയേണ॒ ദൈവ്യേ॑ന । സ്തൌമി॒ വിശ്വാ᳚-ന്ദേ॒വാ-ന്നാ॑ഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ തേ നോ॑ മുഞ്ച॒ന്ത്വേന॑സഃ ।
അനു॑നോ॒-ഽദ്യാനു॑മതി॒രന്വിദ॑നു മതേ॒ ത്വം-വൈഁ᳚ശ്വാന॒രോ ന॑ ഊ॒ത്യാ പൃ॒ഷ്ടോ ദി॒വി ॥ 38 ॥
അനു॑നോ॒-ഽധ്യാനു॑മതി-ര്യ॒ജ്ഞ-ന്ദേ॒വേഷു॑ മന്യതാമ് । അ॒ഗ്നിശ്ച॑ ഹവ്യ॒ വാഹ॑നോ॒ ഭവ॑താ-ന്ദാ॒ശുഷേ॒ മയഃ॑ । അന്വിദ॑നുമതേ॒ ത്വ-മ്മന്യാ॑സൈ॒ ശഞ്ച॑ നഃ കൃധി । ക്രത്വേ॒ ദക്ഷാ॑യ നോ ഹിനു॒ പ്രണ॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി താരിഷഃ ॥ 38അ ॥
വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രോ ന॑ ഊ॒ത്യാ ഽഽപ്രയാ॑തു പരാ॒വതഃ॑ । അ॒ഗ്നിരു॒ക്ഥേന॒ വാഹ॑സാ ।
പൃ॒ഷ്ടോ ദി॒വി പൃ॒ഷ്ടോ അ॒ഗ്നിഃ പൃ॑ഥി॒വ്യാ-മ്പൃ॒ഷ്ടോ വിശ്വാ॒ ഓഷ॑ധീ॒രാ-വി॑വേശ ।
വൈ॒ശ്വാ॒ന॒ര സ്സഹ॑സാ പൃ॒ഷ്ടോ അ॒ഗ്നിസ്സനോ॒ ദിവാ॒ സരി॒ഷഃ പാ॑തു॒ നക്ത᳚മ് ॥ 38ബ് ॥
യേ അപ്ര॑ഥേതാ॒ മമി॑തേഭി॒ രോജോ॑ഭി॒ ര്യേ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠേ അഭ॑വതാം॒-വഁസൂ॑നാമ് । സ്തൌമി॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ നാ॑ഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ തേ നോ॑ മുഞ്ചത॒മഗ്ം ഹ॑സഃ ।
ഉര്വീ॑ രോദസീ॒ വരി॑വഃ കൃണോത॒-ങ്ക്ഷേത്ര॑സ്യ പത്നീ॒ അധി॑നോ ബ്രൂയാതമ് । സ്തൌമി॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ നാ॑ഥി॒തോ ജോ॑ഹവീമി॒ തേ നോ॑ മുഞ്ചത॒മഗ്ം ഹ॑സഃ ।
യത്തേ॑ വ॒യ-മ്പു॑രുഷ॒ത്രായ॑ വി॒ഷ്ഠാ വി॑ദ്വാഗ്ം സശ്ച കൃ॒മാ കച്ച॒ നാഗഃ॑ ॥ 39 ॥
കൃ॒ധീ സ്വ॑സ്മാഗ്ം അദി॑തേ॒രനാ॑ഗാ॒ വ്യേനാഗ്ം॑സി ശിശ്രഥോ॒ വിഷ്വ॑ഗഗ്നേ । യഥാ॑ ഹ॒ ത-ദ്വ॑സവോ ഗൌ॒ര്യം॑ ചി-ത്പ॒ദിഷി॒താ മമു॑ഞ്ചതാ യജത്രാഃ ।
ഏ॒വാ ത്വമ॒സ്മ-ത്പ്രമു॑ഞ്ചാ॒ വ്യഗ്ംഹഃ॒ പ്രാതാ᳚ര്യഗ്നേ പ്രത॒രാന്ന॒ ആയുഃ॑ ॥ 40 (15) ॥
22 സര്പാഹുതീ മന്ത്രാഃ
സ॒മീചീ॒ നാമാ॑സി॒ പ്രാചീ॒ ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ॒ ഽഗ്നിരധി॑പതി രസി॒തോ ര॑ക്ഷി॒താ യശ്ചാധി॑പതി॒-ര്യശ്ച॑ ഗോ॒പ്താ താഭ്യാം॒ നമ॒സ്തൌനോ॑ മൃഡയതാം॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വാഁ॒-ഞ്ജമ്ഭേ॑ ദധാമ്യോ-,
-ജ॒സ്വിനീ॒ നാമാ॑സി ദക്ഷി॒ണാ ദിക്തസ്യാ᳚സ്ത॒ ഇന്ദ്രോ-ഽധി॑പതിഃ॒ പൃദാ॑കുഃ॒ ,
പ്രാചീ॒ നാമാ॑സി പ്ര॒തീചീ॒ ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ॒ സോമോ-ഽധി॑പതി സ്സ്വ॒ജോ॑ ,
-ഽവ॒സ്ഥാവാ॒ നാമാ॒-സ്യുദീ॑ചീ॒ ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ॒ വരു॒ണോ-ഽധി॑പതി-സ്തി॒രശ്ച॑ രാജി॒,
-രധി॑പത്നീ॒ നാമാ॑സി ബൃഹ॒തീ ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॒-രധി॑പതി ശ്ശ്വി॒ത്രോ,
വ॒ശിനീ॒ നാമാ॑സീ॒ യ-ന്ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ യ॒മോ-ഽധി॑പതിഃ ക॒ല്മാഷ॑ ഗ്രീവോ,
രക്ഷി॒താ യശ്ചാധി॑പതി॒-ര്യശ്ച॑ ഗോ॒പ്താ താഭ്യാം॒ നമ॒സ്തൌ നോ॑ മൃഡയതാം॒
തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വാഁ॒-ഞ്ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥ 41 (16) ॥
23 സര്പാഹുതീ മന്ത്രാഃ (അനുഷങ്ഗം)
സ॒മീചീ॒ നാമാ॑സി॒ പ്രാചീ॒ ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ॒ ഽഗ്നിരധി॑പതി രസി॒തോ ര॑ക്ഷി॒താ-യശ്ചാധി॑പതി॒-ര്യശ്ച॑ ഗോ॒പ്താ
താഭ്യാം॒ നമ॒സ്തൌ നോ॑ മൃഡയതാം॒
തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വാംഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
ഓ॒ജ॒സ്വിനീ॒ നാമാ॑സി ദക്ഷി॒ണാ ദിക്തസ്യാ᳚സ്ത॒ ഇന്ദ്രോ-ഽധി॑പതിഃ॒ പൃദാ॑കൂ രക്ഷി॒താ യശ്ചാധി॑പതി॒-ര്യശ്ച॑ ഗോ॒പ്താ താഭ്യാം॒ നമ॒സ്തൌ നോ॑ മൃഡയതാം॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വാംഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
പ്രാചീ॒ നാമാ॑സി പ്ര॒തീചീ॒ ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ॒ സോമോ-ഽധി॑പതി സ്സ്വ॒ജോ ര॑ക്ഷി॒താ യശ്ചാധി॑പതി॒-ര്യശ്ച॑ ഗോ॒പ്താ താഭ്യാം॒ നമ॒സ്തൌ നോ॑ മൃഡയതാം॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വാഁ॒-ഞ്ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
അ॒വ॒സ്ഥാവാ॒ നാമാ॒-സ്യുദീ॑ചീ॒ ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ॒ വരു॒ണോ-ഽധി॑പതി-സ്തി॒രശ്ച॑ രാജീ രക്ഷി॒താ യശ്ചാധി॑പതി॒-ര്യശ്ച॑ ഗോ॒പ്താ താഭ്യാം॒ നമ॒സ്തൌ നോ॑ മൃഡയതാം॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വാഁ॒-ഞ്ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
അധി॑പത്നീ॒ നാമാ॑സി ബൃഹ॒തീ ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॒-രധി॑പതി-ശ്ശ്വി॒ത്രോ ര॑ക്ഷി॒താ യശ്ചാധി॑പതി॒-ര്യശ്ച॑ ഗോ॒പ്താ താഭ്യാം॒ നമ॒സ്തൌ നോ॑ മൃഡയതാം॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വാഁ॒-ഞ്ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
വ॒ശിനീ॒ നാമാ॑സീ॒യ-ന്ദിക്തസ്യാ᳚സ്തേ യ॒മോ-ഽധി॑പതിഃ ക॒ല്മാഷ॑ ഗ്രീവോ രക്ഷി॒താ യശ്ചാധി॑പതി॒-ര്യശ്ച॑ ഗോ॒പ്താ താഭ്യാം॒ നമ॒സ്തൌ നോ॑ മൃഡയതാം॒
തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വാംഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥ 41ആ (16ആ) ॥
24 ഗന്ധര്വാഹുതീഃ
ഹേ॒തയോ॒ നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വഃ ഁപു॒രോ ഗൃ॒ഹാ അ॒ഗ്നിര്വ॒ ഇഷ॑വ സ്സലി॒ലോ,
നി॑ലി॒പാ-ന്നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വോഁ ദക്ഷി॒ണാ ഗൃ॒ഹാഃ പി॒തരോ॑ വ॒ ഇഷ॑വ॒ സ്സഗ॑രോ,
വ॒ജ്രിണോ॒ നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വഃ ഁപ॒ശ്ചാ-ദ്ഗൃ॒ഹാ സ്സ്വപ്നോ॑ വ॒ ഇഷ॑വോ॒ ഗഹ്വ॑രോ,
-ഽവ॒സ്ഥാവാ॑നോ॒ നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വഁ ഉത്ത॒രാ-ദ്ഗൃ॒ഹാ ആപോ॑ വ॒ ഇഷ॑വ സ്സമു॒ദ്രോ-,
-ഽധി॑പതയോ॒ നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വഁ ഉ॒പരി॑ ഗൃ॒ഹാ വ॒ര്॒ഷം-വഁ॒ ഇഷ॒വോ-ഽവ॑സ്വാന്,
ക്ര॒വ്യാ നാമ॑സ്ഥ॒ പാര്ഥി॑വാ॒-സ്തേഷാം᳚-വഁ ഇ॒ഹ ഗൃ॒ഹാ അന്നം॑ ഁവ॒ ഇഷ॑വോ നിമി॒ഷോ,
വാ॑ത നാ॒മ-ന്തേഭ്യോ॑ വോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയത॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒
തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥ 42 (17) ॥
25 ഗന്ധര്വാഹുതീഃ (അനുഷങ്ഗം)
ഹേ॒തയോ॒ നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വഃ ഁപു॒രോ ഗൃ॒ഹാ അ॒ഗ്നിര്വ॒ ഇഷ॑വ-സ്സലി॒ലോ വാ॑ത നാ॒മ-ന്തേഭ്യോ॑ വോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയത॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
നി॒ലി॒പാ-ന്നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വോഁ ദക്ഷി॒ണാ ഗൃ॒ഹാഃ പി॒തരോ॑ വ॒ ഇഷ॑വ॒-സ്സഗ॑രോ വാത നാ॒മ-ന്തേഭ്യോ॑ വോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയത॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
വ॒ജ്രിണോ॒ നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വഃ ഁപ॒ശ്ചാ-ദ്ഗൃ॒ഹാ സ്സ്വപ്നോ॑ വ॒ ഇഷ॑വോ॒ ഗഹ്വ॑രോ വാത നാ॒മ-ന്തേഭ്യോ॑ വോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയത॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
അ॒വ॒സ്ഥാ വാ॑ നോ॒ നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വഁ ഉത്ത॒രാ-ദ്ഗൃ॒ഹാ ആപോ॑ വ॒ ഇഷ॑വസ്സമു॒ദ്രോ വാ॑ത നാ॒മ-ന്തേഭ്യോ॑ വോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയത॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാ॒മി ।
അധി॑പതയോ॒ നാമ॑സ്ഥ॒ തേഷാം᳚-വഁ ഉ॒പരി॑ ഗൃ॒ഹാ വ॒ര്॒ഷം-വഁ॒ ഇഷ॒വോ-ഽവ॑സ്വാന് വാത നാ॒മ-ന്തേഭ്യോ॑ വോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയത॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ।
ക്ര॒വ്യാ നാമ॑സ്ഥ॒ പാര്ഥി॑വാ॒-സ്തേഷാം᳚-വഁ ഇ॒ഹ ഗൃ॒ഹാ അന്നം॑ ഁവ॒ ഇഷ॑വോ നിമി॒ഷോ വാ॑ത നാ॒മ-ന്തേഭ്യോ॑ വോ॒ നമ॒സ്തേ നോ॑ മൃഡയത॒ തേ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മോ യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ്ടി॒ തം-വോഁ॒ ജമ്ഭേ॑ ദധാമി ॥ 42ആ (17ആ) ॥
26 അജ്യാനി മന്ത്രാഃ
ശ॒തായു॑ധായ ശ॒തവീ᳚ര്യായ ശ॒തോത॑യേ ഽഭിമാതി॒ഷാഹേ᳚ । ശ॒തം-യോഁ ന॑ ശ്ശ॒രദോ॒ അജീ॑താ॒-നിന്ദ്രോ॑ നേഷ॒ദതി॑ ദുരി॒താനി॒ വിശ്വാ᳚ ।
യേ ച॒ത്വാരഃ॑ പ॒ഥയോ॑ ദേവ॒യാനാ॑ അന്ത॒രാ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ വി॒യന്തി॑ । തേഷാം॒-യോഁ അജ്യാ॑നി॒- മജീ॑തി-മാ॒വഹാ॒ത്തസ്മൈ॑ നോ ദേവാഃ॒ പരി॑ദത്തേ॒ഹ സര്വേ᳚ । ഗ്രീ॒ഷ്മോ ഹേ॑മ॒ന്ത ഉ॒ത നോ॑ വസ॒ന്ത ശ്ശ॒ര-ദ്വ॒ര്॒ഷാ സ്സു॑വി॒തന്നോ॑ അസ്തു ।
തേഷാ॑-മൃതൂ॒നാഗ്ം ശ॒തശാ॑രദാനാ-ന്നിവാ॒ത ഏ॑ഷാ॒മഭ॑യേ സ്യാമ । ഇ॒ദു॒വ॒ഥ്സ॒രായ॑ പരിവഥ്സ॒രായ॑ സം​വഁഥ്സ॒രായ॑ കൃണുതാ ബൃ॒ഹന്നമഃ॑ । തേഷാം᳚ ഁവ॒യഗ്ം സു॑മ॒തൌ യ॒ജ്ഞിയാ॑നാ॒-ഞ്ജ്യോഗജീ॑താ॒ അഹ॑താ സ്സ്യാമ ।
ഭ॒ദ്രാന്ന॒-ശ്ശ്രേയ॒ സ്സമ॑നൈഷ്ട ദേവാ॒ സ്ത്വയാ॑-ഽവ॒സേന॒ സമ॑ശീ മഹിത്വാ ।
സനോ॑മയോ॒ ഭൂഃ പി॑തോ॒ ആവി॑ശസ്വ॒ ശന്തോ॒കായ॑ ത॒നുവേ᳚ സ്യോ॒നഃ ॥ 43 (18) ॥
ഭൂ॒ത-മ്ഭവ്യം॑ ഭവി॒ഷ്യ-ദ്വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ ,
നമ॒ ഋ-ഖ്സാമ॒-യജു॒-ര്വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ ,
നമോ॑ ഗായ॒ത്രീ ത്രി॒ഷ്ടുപ് ജഗ॑തീ॒ വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ ,
നമഃ॑ പൃഥി॒വ്യ॑ന്തരി॑ക്ഷം॒ ദ്യൌ-ര്വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ ,
നമോ॒ ഽഗ്നിര്വാ॒യു-സ്സൂര്യോ॒ വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ ,
നമഃ॑ പ്രാ॒ണോ-വ്യാ॒നോ॑-ഽപാ॒നോ വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ ,
നമോ-ഽന്നം॑ കൃ॒ഷി-ര്വൃഷ്ടി॒-ര്വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ ,
നമഃ॑ പി॒താ പു॒ത്രഃ പൌത്രോ॒ വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ ,
നമോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവ॒ ര്വഷ॒-ട്ഥ്സ്വാഹാ॒ നമഃ॑ ॥ 44 (19) ॥
27 അഥര്വശീര്​ഷം
(തൈ. ബ്രാ. 1.5.8.1-1.5.8.3)
ഇന്ദ്രോ॑ ദധീ॒ചോ അ॒സ്തഭിഃ॑ । വൃ॒ത്രാണ്യ പ്ര॑തിഷ്കുതഃ । ജ॒ഘാന॑ നവ॒തീര്നവ॑ । ഇ॒ച്ഛന്ന-ശ്വ॑സ്യ॒ യച്ഛിരഃ॑ । പര്വ॑തേ॒ഷ്വപ॑ശ്രിതമ് । തദ്വി॑ദച്ഛര്​യ॒ണാവ॑തി ।
അദ്രാഹ॒ ഗോരമ॑ന്വത । നാമ॒ ത്വഷ്ടു॑ര-പീ॒ച്യ᳚മ് । ഇ॒ത്ഥാ ച॒ന്ദ്രമ॑സോ ഗൃ॒ഹേ ।
ഇന്ദ്ര॒മി-ദ്ഗാ॒ഥിനോ॑ ബൃ॒ഹത് ॥ 45 ॥
ഇന്ദ്ര॑ മ॒ര്കേഭി॑ ര॒ര്കിണഃ॑ । ഇന്ദ്രം॒ ഁവാണീ॑രനൂഷത । ഇന്ദ്ര॒ ഇദ്ധര്യോ॒ സ്സചാ᳚ ।
സ-മ്മി॑ശ്ല॒ ആവ॑ചോ॒ യുജാ᳚ । ഇന്ദ്രോ॑ വ॒ജ്രീ ഹി॑ര॒ണ്യയഃ॑ । ഇന്ദ്രോ॑ ദീ॒ര്ഘായ॒ ചക്ഷ॑സേ । ആസൂര്യഗ്ം॑ രോഹയ-ദ്ദി॒വി । വി ഗോഭി॒രദ്രി॑മൈരയത് । ഇന്ദ്ര॒ വാജേ॑ഷു നോ അവ । സ॒ഹസ്ര॑ പ്രധനേഷു ച ॥ 46 ॥
ഉ॒ഗ്ര ഉ॒ഗ്രാഭി॑-രൂ॒തിഭിഃ॑ । തമിന്ദ്രം॑ ഁവാ ജയാമസി । മ॒ഹേ വൃ॒ത്രായ॒ ഹന്ത॑വേ । സ വൃഷാ॑ വൃഷ॒ഭോ-ഭു॑വത് । ഇന്ദ്ര॒ സ്സദാ മ॑നേ കൃ॒തഃ । ഓജി॑ഷ്ഠ॒ സ്സബലേ॑ ഹി॒തഃ । ദ്യു॒മ്നീ ശ്ലോ॒കീ സ സൌ॒മ്യഃ॑ । ഗി॒രാ വജ്രോ॒ ന സമ്ഭൃ॑തഃ । സബ॑ലോ॒ അന॑പച്യുതഃ । വ॒വ॒ക്ഷു രു॒ഗ്രോ അസ്തൃ॑തഃ ॥ 47 (20) ॥
28 പ്രത്യങ്ഗിരസഃ
(തൈ. ബ്രാ. 2.4.2.1-2.4.2.4)
ചക്ഷു॑ഷോ ഹേതേ॒ മന॑സോ ഹേതേ । വാചോ॑ ഹേതേ॒ ബ്രഹ്മ॑ണോ ഹേതേ । യോമാ॑-ഽഘാ॒യു-ര॑ഭി॒ദാസ॑തി । തമ॑ഗ്നേ മേ॒ന്യാ-ഽമേ॒നി-ങ്കൃ॑ണു । യോമാ॒ ചക്ഷു॑ഷാ॒ യോ മന॑സാ । യോ വാ॒ചാ ബ്രഹ്മ॑ണാ-ഽഘാ॒യു-ര॑ഭി॒ദാസ॑തി । തയാ᳚-ഽഗ്നേ॒ ത്വ-മ്മേ॒ന്യാ । അ॒മുമ॑ മേ॒നി-ങ്കൃ॑ണു । യ-ത്കിഞ്ചാ॒സൌ മന॑സാ॒ യച്ച॑ വാ॒ചാ । യ॒ജ്ഞൈ-ര്ജു॒ഹോതി॒ യജു॑ഷാ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ ॥ 48 ॥
ത-ന്മൃ॒ത്യു-ര്നിര്-ഋ॑ത്യാ സം​വിഁദാ॒നഃ । പു॒രാ ദി॒ഷ്ടാ ദാഹു॑തീ രസ്യഹന്തു ।
യാ॒തു॒ ധാനാ॒ നിര്-ഋ॑തി॒ രാദു॒രക്ഷഃ॑ । തേ അ॑സ്യഘ്നം॒ ത്വനൃ॑തേന സ॒ത്യമ് ।
ഇന്ദ്ര॑ഷിതാ॒ ആജ്യ॑മസ്യ മഥ്നന്തു । മാത-ഥ്സമൃ॑ദ്ധി॒ യദ॒സൌ ക॒രോതി॑ ।
ഹന്മി॑തേ॒-ഽഹ-ങ്കൃ॒തഗ്ം ഹ॒വിഃ । യോ മേ॑ ഘോ॒രമചീ॑ കൃതഃ ।
അപാ᳚ഞ്ചൌ ത ഉ॒ഭൌ ബാ॒ഹൂ । അപ॑നഹ്യാമ്യാ॒സ്യ᳚മ് ॥ 49 ॥
അപ॑നഹ്യാമിതേ ബാ॒ഹൂ । അപ॑ നഹ്യാമ്യാ॒സ്യ᳚മ് । അ॒ഗ്നേ-ര്ദേ॒വസ്യ॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ । സര്വം॑ തേ ഽവധിഷ്-ങ്കൃ॒തമ് । പു॒രാ-ഽമുഷ്യ॑ വഷ-ട്കാ॒രാത് । യ॒ജ്ഞ-ന്ദേ॒വേഷു॑ നസ്കൃധി । സ്വി॑ഷ്ട-മ॒സ്മാകം॑ ഭൂയാത് । മാ-ഽസ്മാ-ന്പ്രാപ॒ന്നരാ॑തയഃ । അന്തി॑ദൂ॒രേ സ॒തോ അ॑ഗ്നേ । ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യാ ഭി॒ദാസ॑തഃ । വ॒ഷ॒-ട്കാ॒രേണ॒ വജ്രേ॑ണ । കൃ॒ത്യാഗ്ം ഹ॑ന്മി കൃ॒താമ॒ഹമ് । യോ മാ॒ നക്തം॒ ദിവാ॑ സാ॒യമ് । പ്രാ॒ത-ശ്ചാഹ്നോ॑ നി॒പീയ॑തി । അ॒ദ്യാ-തമി॑ന്ദ്ര॒ വജ്രേ॑ണ । ഭ്രാതൃ॑വ്യ-മ്പാദയാമസി ॥ 50 (21) ॥
(തൈ. ബ്രാ. 2.5.1.1-2.5.1.3)
പ്രാ॒ണോ ര॑ക്ഷതി॒ വിശ്വ॒മേജ॑ത് । ഇര്യോ॑ ഭൂ॒ത്വാ ബ॑ഹു॒ധാ ബ॒ഹൂനി॑ । സ ഇ-ഥ്സര്വം॒ ഁവ്യാ॑നശേ । യോ ദേ॒വോ ദേ॒വേഷു॑ വി॒ഭൂര॒ന്തഃ ।
ആവൃ॑ദൂ॒ദാ-ത്ക്ഷേത്രിയ॑ദ്ധ്വ॒ഗ-ദ്വൃഷാ᳚ । തമി-ത്പ്രാ॒ണ-മ്മന॒സോപ॑ ശിക്ഷത ।
അഗ്രം॑ ദേ॒വാനാ॑-മി॒ദമ॑ത്തു നോ ഹ॒വിഃ । മന॑സ॒ശ്ചി-ത്തേ॒ദമ് । ഭൂ॒ത-മ്ഭവ്യം॑ ച ഗുപ്യതേ । തദ്ധി ദേ॒വേഷ്വ॑-ഗ്രി॒യമ് ॥ 51 ॥
ആന॑ ഏതു പുരശ്ച॒രമ് । സ॒ഹ ദേ॒വൈ-രി॒മഗ്ം ഹവ᳚മ് । മന॒-ശ്ശ്രേയ॑സി ശ്രേയസി । കര്മ॑ന്. യ॒ജ്ഞപ॑തിം॒ ദധ॑ത് । ജു॒ഷതാം᳚ മേ॒ വാഗി॒ദഗ്ം ഹ॒വിഃ । വി॒രാ-ഡ്ദേ॒വീ പു॒രോഹി॑താ । ഹ॒വ്യ॒വാഡന॑-പായിനീ । യയാ॑ രൂ॒പാണി॑ ബഹു॒ധാ വദ॑ന്തി । പേശാഗ്ം॑സി ദേ॒വാഃ പ॑ര॒മേ ജ॒നിത്രേ᳚ । സാ നോ॑ വി॒രാഡന॑പ സ്ഫുരന്തീ ॥ 52 ॥
വാഗ്ദേ॒വീ ജു॑ഷതാ മി॒ദഗ്ം ഹ॒വിഃ । ചക്ഷു॑-ര്ദേ॒വാനാം॒ ജ്യോതി॑ര॒മൃതേ॒ ന്യ॑ക്തമ് ।
അ॒സ്യ വി॒ജ്ഞാനാ॑യ ബഹു॒ധാ നിധീ॑യതേ । തസ്യ॑ സു॒മ്ന-മ॑ശീമഹി । മാ നോ॑ ഹാസീ-ദ്വിചക്ഷ॒ണമ് । ആയു॒രിന്നഃ॒ പ്രതീ᳚ര്യതാമ് । അന॑ന്ധാ॒-ശ്ചക്ഷു॑ഷാ വ॒യമ് । ജീ॒വാ ജ്യോതി॑-രശീമഹി । സുവ॒-ര്ജ്യോതി॑-രു॒താമൃതം᳚ । ശ്രോത്രേ॑ണ ഭ॒ദ്ര മു॒ത-ശൃ॑ണ്വന്തി സ॒ത്യമ് । ശ്രോത്രേ॑ണ॒ വാചം॑ ബഹു॒ധോദ്യമാ॑നാമ് । ശ്രോത്രേ॑ണ॒ മോദ॑ശ്ച॒ മഹ॑ശ്ച ശ്രൂയതേ ।
ശ്രോത്രേ॑ണ॒ സര്വാ॒ ദിശ॒ ആശൃ॑ണോമി । യേന॒ പ്രാച്യാ॑ ഉ॒ത ദ॑ക്ഷി॒ണാ । പ॒തീച്യൈ॑ ദി॒ശ-ശ്ശൃ॒ണ്വന്ത്യു॑ത്ത॒രാത് । തദിച്ഛ്രോത്രം॑ ബഹു॒ധോദ്യമാ॑നമ് ।
അ॒രാന്ന നേ॒മിഃ പരി॒സര്വം॑ ബഭൂവ ॥ 53 (22) ॥
(തൈ. ബ്രാ. 2.7.7.1-2.7.7.7)
സി॒ഗ്ം॒ഹേ വ്യാ॒ഘ്ര ഉ॒ത യാ പൃദാ॑കൌ । ത്വിഷി॑-ര॒ഗ്നൌ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണേ സൂര്യേ॒യാ ।
ഇന്ദ്രം॒ ഁയാ ദേ॒വീ സു॒ഭഗാ॑ ജ॒ജാന॑ । സാ ന॒ ആഗ॒ന് വര്ച॑സാ സം​വിഁദാ॒നാ । യാ രാ॑ജ॒ന്യേ॑ ദുന്ദു॒-ഭാവായ॑തായാമ് । അശ്വ॑സ്യ॒ ക്രന്ദ്യേ॒ പുരു॑ഷസ്യ മാ॒യൌ । ഇന്ദ്രം॒ ഁയാ ദേ॒വീ സു॒ഭഗാ॑ ജ॒ജാന॑ । സാ ന॒ ആഗ॒ന് വര്ച॑സാ സം​വിഁദാ॒നാ । യാ ഹ॒സ്തിനി॑ ദ്വീ॒പിനി॒ യാ ഹിര॑ണ്യേ । ത്വിഷി॒-രശ്വേ॑ഷു॒ പുരു॑ഷേഷു॒ ഗോഷു॑ ॥ 54 ॥
ഇന്ദ്രം॒ ഁയാ ദേ॒വീ സു॒ഭഗാ॑ ജ॒ജാന॑ । സാ ന॒ ആഗ॒ന് വര്ച॑സാ സം​വിഁദാ॒നാ । രഥേ॑ അ॒ക്ഷേഷു॑ വൃഷ॒ഭസ്യ॒ വാജേ᳚ । വാതേ॑ പ॒ര്ജന്യേ॒ വരു॑ണസ്യ॒ ശുഷ്മേ᳚ । ഇന്ദ്രം॒ ഁയാ ദേ॒വീ സു॒ഭഗാ॑ ജ॒ജാന॑ । സാ ന॒ ആഗ॒ന് വര്ച॑സാ സം​വിഁദാ॒നാ । രാഡ॑സി വി॒രാഡ॑സി । സ॒മ്രാഡ॑സി സ്വ॒രാഡ॑സി । ഇന്ദ്രാ॑യ ത്വാ॒ തേജ॑സ്വതേ॒ തേജ॑സ്വന്തഗ്ഗ്​ ശ്രീണാമി । ഇന്ദ്രാ॑യ॒ ത്വൌജ॑സ്വത॒ ഓജ॑സ്വന്തഗ്ഗ്​ ശ്രീണാമി ॥ 55 ॥
ഇന്ദ്രാ॑യ ത്വാ॒ പയ॑സ്വതേ॒ പയ॑സ്വന്തഗ്ഗ്​ ശ്രീണാമി । ഇന്ദ്രാ॑യ॒ ത്വാ-ഽഽയു॑ഷ്മത॒ ആയു॑ഷ്മന്തഗ്ഗ്​ ശ്രീണാമി । തേജോ॑-ഽസി । തത്തേ॒ പ്രയ॑ച്ഛാമി । തേജ॑സ്വദസ്തു മേ॒ മുഖ᳚മ് । തേജ॑സ്വ॒ച്ഛിരോ॑ അസ്തു മേ । തേജ॑സ്വാന്. വി॒ശ്വതഃ॑ പ്ര॒ത്യമ് । തേജ॑സാ॒ സ-മ്പി॑പൃഗ്ധിമാ । ഓജോ॑-ഽസി । തത്തേ॒ പ്രയ॑ച്ഛാമി ॥ 56 ॥
ഓജ॑സ്വദസ്തു മേ॒ മുഖ᳚മ് । ഓജ॑സ്വ॒ച്ഛിരോ॑ അസ്തു മേ । ഓജ॑സ്വാന്. വി॒ശ്വതഃ॑ പ്ര॒ത്യമ് । ഓജ॑സാ॒ സമ്പി॑പൃഗ്ധി മാ । പയോ॑-ഽസി । തത്തേ॒ പ്രയ॑ച്ഛാമി । പയ॑സ്വദസ്തു മേ॒ മുഖ᳚മ് । പയ॑സ്വ॒ച്ഛിരോ॑ അസ്തു മേ । പയ॑സ്വാന്. വി॒ശ്വതഃ॑ പ്ര॒ത്യമ് । പയ॑സാ॒ സമ്പി॑പൃഗ്ധി മാ ॥ 57 ॥
ആയു॑രസി । തത്തേ॒ പ്രയ॑ച്ഛാമി । ആയു॑ഷ്മദസ്തു മേ॒ മുഖ᳚മ് । ആയു॑ഷ്മ॒ച്ഛിരോ॑ അസ്തു മേ । ആയു॑ഷ്മാന്. വി॒ശ്വതഃ॑ പ്ര॒ത്യമ് । ആയു॑ഷാ॒ സമ്പി॑പൃഗ്ധി മാ । ഇ॒മ മ॑ഗ്ന॒ ആയു॑ഷേ॒ വര്ച॑സേ കൃധി । പ്രി॒യഗ്ം രേതോ॑ വരുണ സോമ രാജന്ന് । മാ॒ തേ വാ᳚സ്മാ അദിതേ॒ ശര്മ॑ യച്ഛ । വിശ്വേ॑ ദേവാ॒ ജര॑ദഷ്ടി॒-ര്യഥാ-ഽസ॑ത് ॥ 58 ॥
ആയു॑രസി വി॒ശ്വായു॑രസി । സ॒ര്വായു॑രസി॒ സര്വ॒മായു॑രസി । യതോ॒ വാതോ॒ മനോ॑ജവാഃ । യതഃ॒, ക്ഷര॑ന്തി॒ സിന്ധ॑വഃ । താസാം᳚ ത്വാ॒ സര്വാ॑സാഗ്ം രു॒ചാ । അ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാമി॒ വര്ച॑സാ । സ॒മു॒ദ്ര ഇ॑വാസി ഗ॒ഹ്മനാ᳚ । സോമ॑ ഇവാ॒സ്യദാ᳚ഭ്യഃ । അ॒ഗ്നിരി॑വ വി॒ശ്വതഃ॑ പ്ര॒ത്യമ് । സൂര്യ॑ ഇവ॒ ജ്യോതി॑ഷാ വി॒ഭൂഃ ॥ 59 ॥
അ॒പാം-യോഁ ദ്രവ॑ണേ॒ രസഃ॑ । തമ॒ഹമ॒സ്മാ ആ॑മുഷ്യായ॒ണായ॑ । തേജ॑സേ ബ്രഹ്മവര്ച॒സായ॑ ഗൃഹ്ണാമി । അ॒പാം-യഁ ഊ॒ര്മൌ രസഃ॑ । തമ॒ഹമ॒സ്മാ ആ॑മുഷ്യായ॒ണായ॑ । ഓജ॑സേ വീ॒ര്യാ॑യ ഗൃഹ്ണാമി । അ॒പാം-യോഁ മ॑ദ്ധ്യ॒തോ രസഃ॑ । തമ॒ഹമ॒സ്മാ ആ॑മുഷ്യായ॒ണായ॑ । പുഷ്ടൈ᳚ പ്ര॒ജന॑നായ ഗൃഹ്ണാമി । അ॒പാം-യോഁ യ॒ജ്ഞിയോ॒ രസഃ॑ । തമ॒ഹമ॒സ്മാ ആ॑മുഷ്യായ॒ണായ॑ । ആയു॑ഷേ ദീര്ഘായു॒ത്വായ॑ ഗൃഹ്ണാമി ॥ 60 (23) ॥
29 അന്ന സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.8.1-2.8.8.4)
അ॒ഹമ॑സ്മി പ്രഥമ॒ജാ ഋ॒തസ്യ॑ । പൂര്വം॑ ദേ॒വേഭ്യോ॑ അ॒മൃത॑സ്യ॒ നാഭിഃ॑ ।
യോ മാ॒ ദദാ॑തി॒ സ ഇ ദേ॒വ മാ വാഃ᳚ । അ॒ഹമന്ന॒ മന്ന॑ മ॒ദന്ത॑മദ്മി । പൂര്വ॑-മ॒ഗ്നേരപി॑ ദഹ॒ത്യന്നം᳚ । യ॒ത്തൌ ഹാ॑സാതേ അഹമുത്ത॒രേഷു॑ । വ്യാത്ത॑മസ്യ പ॒ശവ॑-സ്സു॒ജമ്ഭ᳚മ് । പശ്യ॑ന്തി॒ ധീരാഃ॒ പ്രച॑രന്തി॒ പാകാഃ᳚ ।
ജഹാ᳚മ്യ॒ന്യ-ന്ന ജ॑ഹാമ്യ॒ന്യമ് । അ॒ഹമന്നം॒ ഁവശ॒മിച്ച॑രാമി ॥ 61 ॥
സ॒മാ॒നമര്ഥം॒ പര്യേ॑മി ഭു॒ഞ്ജത് । കോ മാ മന്നം॑ മനു॒ഷ്യോ॑ ദയേത ।
പരാ॑കേ॒ അന്നം॒ നിഹി॑തം-ലോഁ॒ക ഏ॒തത് । വിശ്വൈ᳚-ര്ദേ॒വൈഃ പി॒തൃഭി॑-ര്ഗു॒പ്തമന്ന᳚മ് ।
യദ॒ദ്യതേ॑ ലു॒പ്യതേ॒ യ-ത്പ॑രോ॒പ്യതേ᳚ । ശ॒ത॒-ത॒മീസാ ത॒നൂര്മേ॑ ബഭൂവ ।
മ॒ഹാന്തൌ॑ ച॒രൂ സ॑കൃ-ദ്ദു॒ഗ്ധേന॑ പപ്രൌ । ദിവ॑ഞ്ച॒ പൃശ്ഞി॑ പൃഥി॒വീ-ഞ്ച॑ സാ॒കമ് ।
തഥ്സം॒-പിബ॑ന്തോ॒ നമി॑നന്തി വേ॒ധസഃ॑ । നൈതദ്ഭൂയോ॒ ഭവ॑തി॒ നോ കനീ॑യഃ ॥ 62 ॥
അന്നം॑ പ്രാ॒ണമന്ന॑ മപാ॒ന-മാ॑ഹുഃ । അന്നം॑ മൃ॒ത്യു-ന്തമു॑ ജീ॒വാതു॑ മാഹുഃ ।
അന്നം॑ ബ്ര॒ഹ്മാണോ॑ ജ॒രസം॑ ഁവദന്തി । അന്ന॑മാഹുഃ പ്ര॒ജന॑ന-മ്പ്ര॒ജാനാ᳚മ് ।
മോഘ॒-മന്നം॑ ഁവിന്ദതേ॒ അപ്ര॑ചേതാഃ । സ॒ത്യ-മ്ബ്ര॑വീമി വ॒ധ ഇഥ്സ തസ്യ॑ ।
നാര്യ॒മണം॒ പുഷ്യ॑തി॒ നോ സഖാ॑യമ് । കേവ॑ലാഘോ ഭവതി കേവലാ॒ദീ ।
അ॒ഹ-മ്മേ॒ഘ സ്സ്ത॒നയ॒ന് വര്​ഷ॑ന്നസ്മി । മാമ॑ദന്ത്യ॒-ഹമ॑ദ്മ്യ॒ന്യാന് ॥ അ॒ഹഗ്ം സദ॒മൃതോ॑ ഭവാമി । മദാ॑ദി॒ത്യാ അധി॒ സര്വേ॑ തപന്തി ॥ 63 ॥
30 വാ-ഖ്സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.8.4)
ദേ॒വീം-വാഁച॑മ ജനയന്ത॒ യ-ദ്വാഗ്വദ॑ന്തി ॥ 64 ॥
ദേ॒വീം-വാഁച॑മജനയന്ത ദേ॒വാഃ । താം-വിഁ॒ശ്വരൂ॑പാഃ പ॒ശവോ॑ വദന്തി । സാ നോ॑ മ॒ന്ദ്രേഷ॒ മൂര്ജം॒ ദുഹാ॑നാ । ധേ॒നുര്വാഗ॒സ്മാ-നുപ॒സുഷ്ടു॒തൈതു॑ ॥ 64അ ॥
യ-ദ്വാഗ്വദ॑ന്ത്യ വിചേത॒നാനി॑ । രാഷ്ട്രീ॑ ദേ॒വാനാ᳚-ന്നിഷ॒സാദ॑ മ॒ന്ദ്രാ । ചത॑സ്ര॒ ഊര്ജം॑ ദുദുഹേ॒ പയാഗ്ം॑സി । ക്വ॑സ്വി ദസ്യാഃ പര॒മ-ഞ്ജ॑ഗാമ ॥ 64ബ് ॥
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.8.4-2.8.8.5)
അ॒ന॒ന്താ-മന്താ॒ദധി॒ നിര്മി॑താ-മ്മ॒ഹീമ് । യസ്യാം᳚ ദേ॒വാ അ॑ദധു॒-ര്ഭോജ॑നാനി । ഏകാ᳚ക്ഷരാ-ന്ദ്വി॒പദാ॒ഗ്ം॒ ഷട്പ॑ദാഞ്ച । വാച॑-ന്ദേ॒വാ ഉപ॑ജീവന്തി॒ വിശ്വേ᳚ । വാച॑-ന്ദേ॒വാ ഉപ॑ജീവന്തി॒ വിശ്വേ᳚ । വാച॑-ങ്ഗന്ധ॒ര്വാഃ പ॒ശവോ॑ മനു॒ഷ്യാഃ᳚ । വാ॒ചീമാ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാ॒-ന്യര്പി॑താ । സാ നോ॒ ഹവം॑ ജുഷതാ॒-മിന്ദ്ര॑ പത്നീ ।
വാഗ॒ക്ഷരം॑ പ്രഥമ॒ജാ ഋ॒തസ്യ॑ । വേദാ॑നാ-മ്മാ॒താ-ഽമൃത॑സ്യ॒ നാഭിഃ॑ ॥ 65 ॥
സാ നോ॑ ജുഷാ॒ണോപ॑ യ॒ജ്ഞ മാഗാ᳚ത് । അവ॑ന്തീ ദേ॒വീ സു॒ഹവാ॑ മേ അസ്തു । യാ മൃഷ॑യോ മന്ത്ര॒ കൃതോ॑ മനീ॒ഷിണഃ॑ । അ॒ന്വൈച്ഛ॑-ന്ദേ॒വാ-സ്തപ॑സാ॒ ശ്രമേ॑ണ । താ-ന്ദേ॒വീം-വാഁചഗ്ം॑ ഹ॒വിഷാ॑ യജാമഹേ । സാ നോ॑ ദധാതു സുകൃ॒തസ്യ॑ ലോ॒കേ ।
ച॒ത്വാരി॒ വാ-ക്പരി॑മിതാ പ॒ദാനി॑ । താനി॑ വിദു-ര്ബ്രാഹ്മ॒ണാ യേ മ॑നീ॒ഷിണഃ॑ । ഗുഹാ॒ ത്രീണി॒ നിഹി॑താ॒ നേങ്ഗ॑യന്തി । തു॒രീയം॑ ഁവാ॒ചോ മ॑നു॒ഷ്യാ॑ വദന്തി ॥ 66 ॥
31 ശ്രദ്ധാ സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.8.5-2.8.8.8)
ശ്ര॒ദ്ധയാ॒-ഽഗ്നി സ്സമി॑ധ്യതേ । ശ്ര॒ദ്ധയാ॑ വിന്ദതേ ഹ॒വിഃ । ശ്ര॒ദ്ധാ-മ്ഭഗ॑സ്യ മൂ॒ര്ധനി॑ । വച॒സാ വേ॑ദയാമസി । പ്രി॒യഗ്ഗ്​ ശ്ര॑ദ്ധേ॒ ദദ॑തഃ । പ്രി॒യഗ്ഗ്​ ശ്ര॑ദ്ധേ॒ ദിദാ॑സതഃ । പ്രി॒യ-മ്ഭോ॒ജേഷു॒ യജ്വ॑സു । ഇ॒ദ-മ്മ॑ ഉദി॒ത-ങ്കൃ॑ധി । യഥാ॑ ദേ॒വാ അസു॑രേഷു । ശ്ര॒ദ്ധാ മു॒ഗ്രേഷു॑ ചക്രി॒രേ ॥ 67 ॥
ഏ॒വ-മ്ഭോ॒ജേഷു॒ യജ്വ॑സു । അ॒സ്മാക॑-മുദി॒ത-ങ്കൃ॑ധി । ശ്ര॒ദ്ധാ-ന്ദേ॑വാ॒ യജ॑മാനാഃ । വാ॒യു-ഗോ॑പാ॒ ഉപാ॑സതേ । ശ്ര॒ദ്ധാഗ്ം ഹൃ॑ദ॒യ്യ॑യാ-ഽഽകൂ᳚ത്യാ । ശ്ര॒ദ്ധയാ॑ ഹൂയതേ ഹ॒വിഃ ।
ശ്ര॒ദ്ധാ-മ്പ്രാ॒തര്-ഹ॑വാമഹേ । ശ്ര॒ദ്ധാ-മ്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നം॒ പരി॑ । ശ്ര॒ദ്ധാഗ്ം സൂര്യ॑സ്യ നി॒മ്രുചി॑ । ശ്രദ്ധേ॒ ശ്രദ്ധാ॑പയേ॒ ഹമാ᳚ ॥ 68 ॥
ശ്ര॒ദ്ധാ ദേ॒വാന-ധി॑വസ്തേ । ശ്ര॒ദ്ധാ വിശ്വ॑ മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് । ശ്ര॒ദ്ധാ-ങ്കാമ॑സ്യ മാ॒തര᳚മ് । ഹ॒വിഷാ॑ വര്ധയാമസി ॥ 69അ ॥
32 ബ്രഹ്മ സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.8.10-2.8.8.11)
ബ്രഹ്മ॑ജജ്ഞാ॒ന-മ്പ്ര॑ഥ॒മ-മ്പു॒രസ്താ᳚ത് । വിസീ॑മ॒ത-സ്സു॒രുചോ॑ വേ॒ന ആ॑വഃ ।
സ ബു॒ദ്ധ്നിയാ॑ ഉപ॒മാ അ॑സ്യ വി॒ഷ്ഠാഃ । സ॒തശ്ച॒ യോനി॒-മസ॑തശ്ച॒ വിവഃ॑ ॥ പി॒താ-വി॒രാജാ॑ മൃഷ॒ഭോ-ര॑യീ॒ണാമ് । അ॒ന്തരി॑ക്ഷം-വിഁ॒ശ്വരൂ॑പ॒ ആവി॑വേശ ॥ 69ബ് ॥
തമ॒ര്കൈര॒ഭ്യ॑ര്ച്ചന്തി വ॒ഥ്സമ് । ബ്രഹ്മ॒ സന്ത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണാ വ॒ര്ധയ॑ന്തഃ ॥ ബ്രഹ്മ॑ ദേ॒വാന॑ജനയത് । ബ്രഹ്മ॒ വിശ്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് ॥
ബ്രഹ്മ॑ണഃ, ക്ഷ॒ത്ര-ന്നിര്മി॑തമ് । ബ്രഹ്മ॑ ബ്രാഹ്മ॒ണ ആ॒ത്മനാ᳚ ॥ അ॒ന്തര॑സ്മി-ന്നി॒മേ ലോ॒കാഃ । അ॒ന്ത ര്വിശ്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് । ബ്രഹ്മൈ॒വ ഭൂ॒താനാ॒-ഞ്ജ്യേഷ്ഠ᳚മ് । തേന॒ കോ॑-ഽര്​ഹതി॒ സ്പര്ധി॑തുമ് ॥ 70 ॥
ബ്രഹ്മം॑ ദേ॒വാ-സ്ത്രയ॑സ്ത്രിഗ്ംശത് । ബ്രഹ്മ॑-ന്നിന്ദ്ര പ്രജാപ॒തീ । ബ്രഹ്മ॑നഃഅ॒ വിശ്വാ॑ ഭൂ॒താനി॑ । നാ॒വീ വാ॒ന്ത-സ്സ॒മാഹി॑താ ॥ ചത॑സ്ര॒ ആശാഃ॒ പ്രച॑രന്ത്വ॒-ഗ്നയഃ॑ । ഇ॒മന്നോ॑ യ॒ജ്ഞന്ന॑യതു പ്രജാ॒നന്ന് ।
ഘൃ॒ത-മ്പിന്വ॑ന്ന॒ ജരഗ്ം॑ സു॒വീര᳚മ് । ബ്രഹ്മ॑ സ॒മി-ദ്ഭ॑വ॒ത്യാഹു॑തീനാമ് ॥ 71 ॥
33 ഗോ സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.8.11)
ആഗാവോ॑ അഗ്മന്നു॒ത ഭ॒ദ്ര-മ॑ക്രന്ന് । സീദ॑ന്തു ഗോ॒ഷ്ഠേ-ര॒ണയ॑ന്ത്വ॒സ്മേ ॥ പ്ര॒ജാവ॑തീഃ പുരു॒ രൂപാ॑ ഇ॒ഹ സ്യുഃ । ഇന്ദ്രാ॑യ പൂ॒ര്വീ രു॒ഷസോ॒ ദുഹാ॑നാഃ । ഇന്ദ്രോ॒ യജ്വ॑നേ പൃണ॒തേ ച॑ ശിക്ഷതി । ഉപേദ്ദ॑ദാതി॒ ന സ്വ-മ്മു॑ഷായതി । ഭൂയോ॑ ഭൂയോ ര॒യിമിദ॑സ്യ വ॒ര്ധയന്ന്॑ । അഭി॑ന്നേ ഖി॒ല്ലേ നിദ॑ധാതി ദേവ॒യുമ് ।
ന താ ന॑ശന്തി॒ ന താ അര്വാ᳚ ॥ 72 ॥
ന താ ന॑ശന്തി॒ നദ॑ഭാതി॒ തസ്ക॑രഃ । നൈനാ॑ അമി॒ത്രോ വ്യഥി॒രാ ദ॑ധര്​ഷതി ।
ദേ॒വാഗ്​ശ്ച॒ യാഭി॒-ര്യജ॑തേ॒ ദദാ॑തി ച । ജ്യോഗിത്താഭി॑ സ്സചതേ॒ ഗോപ॑തി സ്സ॒ഹ ॥ 72അ ॥
ന താ അര്വാ॑ രേ॒ണു ക॑കാടോ അശ്നുതേ । ന സഗ്ഗ്॑ സ്കൃത॒ത്ര-മുപ॑യന്തി॒ താ അ॒ഭി ।
ഉ॒രു॒ഗാ॒യമ॑ഭയ॒-ന്തസ്യ॒ താ അനു॑ । ഗാവോ॒ മര്ത്യ॑സ്യ॒ വിച॑രന്തി॒ യജ്വ॑നഃ ॥ 72ബ് ॥
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.8.12)
ഗാവോ॒ ഭഗോ॒ ഗാവ॒ ഇന്ദ്രോ॑ മേ അച്ഛാത് । ഗാവ॒ സ്സോമ॑സ്യ പ്രഥ॒മസ്യ॑ ഭ॒ക്ഷഃ ।
ഇ॒മാ യാ ഗാവ॒-സ്സജ॑നാസ॒ ഇന്ദ്രഃ॑ । ഇ॒ച്ഛാമീ-ദ്ധൃ॒ദാ മന॑സാ-ചി॒ദിന്ദ്ര᳚മ് ।
യൂ॒യ-ങ്ഗാ॑വോ മേദയഥാ കൃ॒ശഞ്ചി॑ത് । അ॒ശ്ലീ॒ല-ഞ്ചി॑-ത്കൃണുഥാ സു॒പ്രതീ॑കമ് ॥ 73 ॥
ഭ॒ദ്ര-ങ്ഗൃ॒ഹ-ങ്കൃ॑ണുഥ ഭദ്ര വാചഃ । ബൃ॒ഹദ്വോ॒ വയ॑ ഉച്യതേ സ॒ഭാസു॑ । പ്ര॒ജാവ॑തീ സ്സൂ॒യവ॑സഗ്ം-രി॒ശന്തീഃ᳚ । ശു॒ദ്ധാ അ॒പ സ്സു॑പ്രപാ॒ണേ പിബ॑ന്തീഃ ।
മാവ॑ സ്തേ॒ന ഈ॑ശത॒ മാഘശഗ്ം॑സഃ । പരി॑വോ ഹേ॒തീ രു॒ദ്രസ്യ॑ വൃഞ്ജ്യാത് । ഉപേ॒ദ-മു॑പ॒-പര്ച॑നമ് । ആ॒സു ഗോഷൂപ॑ പൃച്യതാമ് । ഉപ॑ര്​ഷ॒ഭസ്യ॒ രേത॑സി । ഉപേ᳚ന്ദ്ര॒ തവ॑ വീ॒ര്യേ᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 സൂര്യാ ചന്ദ്രമസാ സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.9.1)
താ സൂ᳚ര്യാ ചന്ദ്ര॒മസാ॑ വിശ്വ॒-ഭൃത്ത॑മാ മ॒ഹത് । തേജോ॒ വസു॑മദ്രാജതോ ദി॒വി । സാമാ᳚ത്മാനാ ചരത സ്സാമ-ചാ॒രിണാ᳚ । യയോ᳚ര്വ്ര॒ത-ന്നമ॒മേ ജാതു॑ ദേ॒വയോഃ᳚ । ഉ॒ഭാവന്തൌ॒ പരി॑യാത॒ അര്മ്യാ᳚ । ദി॒വോ ന ര॒ശ്മീഗ്​ സ്ത॑നു॒തോ-വ്യ॑ര്ണ॒വേ । ഉ॒ഭാ ഭു॑വ॒ന്തീ ഭുവ॑നാ ക॒വിക്ര॑തൂ । സൂര്യാ॒ ന ച॒ന്ദ്രാ ച॑രതോ ഹ॒താമ॑തീ । പതീ᳚ദ്യു॒മ-ദ്വി॑ശ്വ॒-വിദാ॑ ഉ॒ഭാ ദി॒വഃ । സൂര്യാ॑ ഉ॒ഭാ ച॒ന്ദ്രമ॑സാ വിചക്ഷ॒ണാ ॥ 75 ॥
വി॒ശ്വവാ॑രാ വരിവോ॒ ഭാ വരേ᳚ണ്യാ । താ നോ॑-ഽവത-മ്മതി॒മന്താ॒ മഹി॑വ്രതാ । വി॒ശ്വ॒വപ॑രീ പ്ര॒തര॑ണാ തര॒ന്താ । സു॒വ॒ര്വിദാ॑ ദൃ॒ശയേ॒ ഭൂരി॑ രശ്മീ । സൂര്യാ॒ ഹി ച॒ന്ദ്രാ വസു॑ത്വേ॒ഷ-ദ॑ര്​ശതാ । മ॒ന॒സ്വിനോ॒ ഽഭാനു॑ചര॒തോനു॒-സന്ദിവ᳚മ് । അ॒സ്യ ശ്രവോ॑ ന॒ദ്യ॑ സ്സ॒പ്ത ബി॑ഭ്രതി । ദ്യാവാ॒ ക്ഷാമാ॑ പൃഥി॒വീ ദ॑ര്​ശ॒തം-വഁപുഃ॑ । അ॒സ്മേ സൂ᳚ര്യാ ചന്ദ്ര॒മസാ॑-ഽഭി॒ചക്ഷേ᳚ । ശ്ര॒ദ്ധേക-മി॑ന്ദ്ര ചരതോ വിചര്തു॒രമ് ॥ 76 ॥
പൂ॒ര്വാ॒പ॒ര-ഞ്ച॑രതോ മാ॒യ യൈ॒തൌ । ശിശൂ॒ ക്രീഡ॑ന്തൌ॒ പരി॑യാതോ അധ്വ॒രമ് । വിശ്വാ᳚ന്യ॒ന്യോ ഭുവ॑നാ ഽഭി॒ചഷ്ടേ᳚ । ഋ॒തൂന॒ന്യോ വി॒ദധ॑ജ്ജായതേ॒ പുനഃ॑ । ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒-ശ്ശുച॑യഃ പാവ॒കാ യാസാ॒ഗ്ം॒ രാജാ᳚ । യാസാം᳚ ദേ॒വാ ശ്ശി॒വേന॑ മാ॒ ചക്ഷു॑ഷാ പശ്യത । ആപോ॑ ഭ॒ദ്രാ ആദിത്പ॑ശ്യാമി ॥ 77 ॥
ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒-ശ്ശുച॑യഃ പാവ॒കാ യാസു॑ ജാ॒തഃ ക॒ശ്യപോ॒ യാസ്വിന്ദ്രഃ॑ । അ॒ഗ്നിം-യാഁ ഗര്ഭം॑ ദധി॒രേ വിരൂ॑പാ॒സ്താ ന॒ ആപ॒ശ്ശഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥
യാസാ॒ഗ്ം॒ രാജാ॒ വരു॑ണോ॒ യാതി॒ മധ്യേ॑ സത്യാനൃ॒തേ അ॑വ॒പശ്യം॒ ജനാ॑നാമ് ।
മ॒ധു॒ശ്ചുത॒-ശ്ശുച॑യോ॒ യാഃ പാ॑വ॒കാസ്താ ന॒ ആപ॒ശ്ശഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥ 77അ ॥
യാസാം᳚ ദേ॒വാ ദി॒വി കൃ॒ണ്വന്തി॑ ഭ॒ക്ഷയ്യാ അ॒ന്തരി॑ക്ഷേ ബഹു॒ധാ ഭവ॑ന്തി ।
യാഃ പൃ॑ഥി॒വീ-മ്പയ॑സോ॒ന്ദന്തി॑ ശു॒ക്രാസ്താ ന॒ ആപ॒ശ്ശഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥
ശി॒വേന॑ മാ॒ ചക്ഷു॑ഷാ പശ്യതാപ ശ്ശി॒വയാ॑ ത॒നുവോപ॑ സ്പൃശത॒ ത്വച॑-മ്മേ ।
സര്വാഗ്ം॑ അ॒ഗ്നീഗ്ം ര॑ഫ്സു॒ഷദോ॑ ഹുവേ വോ॒ മയി॒ വര്ചോ॒ ബല॒മോജോ॒ നിധ॑ത്ത ॥ 77ബ് ॥
ആപോ॑ ഭ॒ദ്രാ ഘൃ॒തമിദാപ॑ ആസുര॒ഗ്നീ-ഷോമൌ॑ ബിഭ്ര॒ത്യാപ॒ ഇത്താഃ । തീ॒വ്രോ രസോ॑ മധു॒പൃചാ॑-മരങ്ഗ॒മ ആ മാ᳚ പ്രാ॒ണേന॑ സ॒ഹ വര്ച॑സാ ഗന്ന് ।
ആദിത്പ॑ശ്യാ മ്യു॒തവാ॑ ശൃണോ॒മ്യാമാ॒ ഘോഷോ॑ ഗച്ഛതി॒ വാന്ന॑ ആസാമ് । മന്യേ॑ ഭേജാ॒നോ അ॒മൃത॑സ്യ॒ തര്​ഹി॒ ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒ അതൃ॑പം-യഁ॒ദാ വഃ॑ ॥ 77ച് ॥
35 നാസദാസീയ സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.9.3-2.8.9.7)
നാസ॑ദാസീ॒ന്നോ സദാ॑സീത്ത॒ദാനീ᳚മ് । നാസീ॒ദ്രജോ॒ നോ വ്യോ॑മാ-പ॒രോയത് । കിമാ വ॑രീവഃ॒ കുഹ॒കസ്യ॒ ശര്മന്ന്॑ । അഭംഃ॒ കിമാ॑സീ॒-ദ്ഗഹ॑ന-ങ്ഗഭീ॒രമ് ॥ 78 ॥
ന മൃ॒ത്യു-ര॒മൃത॒-ന്തര്​ഹി॒ ന । രാത്രി॑യാ॒ അഹ്ന॑ ആസീ-ത്പ്രകേ॒തഃ । ആനീ॑ദ വാ॒തഗ്ഗ്​ സ്വ॒ധയാ॒ തദേക᳚മ് । തസ്മാ᳚ദ്ധാ॒ന്യ-ന്ന പ॒രഃ കിഞ്ച॒നാസ॑ ।
തമ॑ ആസീ॒-ത്തമ॑സാ ഗൂ॒ഢമഗ്രേ᳚ പ്രകേ॒തമ് । സ॒ലി॒ലഗ്ം സര്വ॑ മാ ഇ॒ദമ് । തു॒ച്ഛേ നാ॒ഭ്വപി॑ഹിതം॒ ഁയദാസീ᳚ത് । തമ॑സ॒സ് തന്മ॑ഹി॒നാ ജാ॑യ॒തൈക᳚മ് ।
കാമ॒സ്തദഗ്രേ॒ സമ॑വര്ത॒താധി॑ । മന॑സോ॒ രേതഃ॑ പ്രഥ॒മം-യഁദാസീ᳚ത് ॥ 79 ॥
സ॒ തോ ബന്ധു॒മസ॑തി॒ നിര॑വിന്ദന്ന് । ഹൃ॒ദി-പ്ര॒തീഷ്യാ॑ ക॒വയോ॑ മനീ॒ഷാ ।
തി॒ര॒ശ്ചീനോ॒ വിത॑തോ ര॒ശ്മി-രേ॑ഷാമ് । അ॒ധസ്വി॑ദാ॒സീ(3) ദു॒പരി॑സ്വിദാസീ(3)ത് ।
രേ॒തോ॒ധാ ആ॑സ-ന്മഹി॒മാന॑ ആസന്ന് । സ്വ॒ധാ അ॒വസ്താ॒-ത്പ്രയ॑തിഃ പ॒രസ്താ᳚ത് ।
കോ അ॒ദ്ധാ വേ॑ദ॒ക ഇ॒ഹ പ്രവോ॑ചത് । കുത॒ ആജാ॑താ॒ കുത॑ ഇ॒യം-വിഁസൃ॑ഷ്ടിഃ ।
അ॒ര്വാഗ് ദേ॒വാ അ॒സ്യ വി॒സര്ജ॑നായ । അഥാ॒ കോ വേ॑ദ॒ യത॑ ആ ബ॒ഭൂവ॑ ॥ 80 ॥
ഇ॒യം-വിഁസൃ॑ഷ്ടി॒-ര്യത॑ ആബ॒ഭൂവ॑ । യദി॑ വാ ദ॒ധേ യദി॑ വാ॒ ന ।
യോ അ॒സ്യാദ്ധ്യ॑ക്ഷഃ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് । സോ അ॒ങ്ഗവേ॑ദ॒ യദി॑ വാ॒ ന വേദ॑ ।
കിഗ്ഗ്​സ്വി॒ദ്വനം॒ ക ഉ॒സ വൃ॒ക്ഷ ആ॑സീത് । യതോ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ നി॑ഷ്ടത॒ക്ഷുഃ ।
മനീ॑ഷിണോ॒ മന॑സാ പൃ॒ച്ഛതേദു॒തത് । യദ॒ദ്ധ്യതി॑ഷ്ഠ॒-ദ്ഭുവ॑നാനി ധാ॒രയന്ന്॑ । ബ്രഹ്മ॒വനം॒ ബ്രഹ്മ॒ സ വൃ॒ക്ഷ ആ॑സീത് । യതോ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ നി॑ഷ്ടത॒ക്ഷുഃ ॥ മനീ॑ഷിണോ॒ മന॑സാ॒ വിബ്ര॑വീമി വഃ । ബ്രഹ്മാ॒ദ്ധ്യതി॑ഷ്ഠ॒-ദ്ഭുവ॑നാനി ധാ॒രയന്ന്॑ ॥ 81 ॥
36 ഭാഗ്യ സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 2.8.9.7-2.8.9.9)
പ്രാ॒തര॒ഗ്നി-മ്പ്രാ॒തരിന്ദ്രഗ്ം॑ ഹവാമഹേ । പ്രാ॒ത-ര്മി॒ത്രാ വരു॑ണാ പ്രാ॒തര॒ശ്വിനാ᳚ ।
പ്രാ॒ത-ര്ഭഗം॑ പൂ॒ഷണം॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതി᳚മ് । പ്രാ॒തസ്സോമ॑ മു॒ത രു॒ദ്രഗ്ം ഹു॑വേമ ॥ പ്ര॒ത॒ര്ജിതം॒ ഭഗ॑മു॒ഗ്രഗ്ം ഹു॑വേമ । വ॒യ-മ്പു॒ത്രമദി॑തേ॒ര്യോ വി॑ധ॒ര്താ । ആ॒ധ്രശ്ചി॒ദ്യ-മ്മന്യ॑മാന-സ്തു॒രശ്ചി॑ത് । രാജാ॑ ചി॒ദ്യ-മ്ഭഗം॑ ഭ॒ക്ഷീത്യാഹ॑ ॥ 82 ॥
ഭഗ॒പ്രണേ॑ത॒-ര്ഭഗ॒സത്യ॑രാധഃ । ഭഗേ॒മാ-ന്ധിയ॒മുദ॑വ॒ ദദ॑ന്നഃ । ഭഗ॒പ്രണോ॑ ജനയ॒ ഗോഭി॒രശ്വൈഃ᳚ । ഭഗ॒ പ്രനൃഭി॑-ര്നൃ॒വന്ത॑സ്സ്യാമ ॥ ഉ॒തേദാനീം॒ ഭഗ॑വന്തസ്സ്യാമ । ഉ॒ത പ്രപി॒ത്വ ഉ॒ത മദ്ധ്യേ॒ അഹ്നാ᳚മ് । ഉ॒തോദി॑താ മഘവ॒ന്-ഥ്സൂര്യ॑സ്യ । വ॒യ-ന്ദേ॒വാനാഗ്ം॑ സുമ॒തൌ സ്യാ॑മ ॥ ഭഗ॑ ഏ॒വ ഭഗ॑വാഗ്ം അസ്തു ദേവാഃ । തേന॑ വ॒യ-മ്ഭഗ॑വന്ത സ്സ്യാമ ॥ 83 ॥
തന്ത്വാ॑ ഭഗ॒ സര്വ॒ ഇജ്ജോ॑ഹവീമി । സനോ॑ ഭഗ പുര ഏ॒താ ഭ॑വേ॒ഹ ॥ സമ॑ധ്വ॒രാ-യോ॒ഷസോ॑-ഽനമന്ത । ദ॒ധി॒ക്രാവേ॑വ॒ ശുച॑യേ പ॒ദായ॑ । അ॒ര്വാ॒ചീ॒നം-വഁ॑സു॒വിദം॒ ഭഗ॑ന്നഃ । രഥ॑മി॒വാശ്വാ॑ വാ॒ജിന॒ ആവ॑ഹന്തു ॥ അശ്വാ॑വതീ॒-ര്ഗോമ॑തീ-ര്ന ഉ॒ഷാസഃ॑ । വീ॒രവ॑തീ॒-സ്സദ॑മുച്ഛന്തു ഭ॒ദ്രാഃ । ഘൃ॒ത-ന്ദുഹാ॑നാ വി॒ശ്വതഃ॒ പ്രപീ॑നാഃ । യൂ॒യ-മ്പാ॑ത സ്വ॒സ്തിഭി॒-സ്സദാ॑നഃ ॥ 84 (25) ॥
37 നക്ഷത്ര സൂക്തം
(തൈ. ബ്രാ. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 നക്ഷത്രം - കൃത്തികാ ദേവതാ - അഗ്നിഃ
അ॒ഗ്നിര്നഃ॑ പാതു॒ കൃത്തി॑കാഃ । നക്ഷ॑ത്ര-ന്ദേ॒വമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । ഇ॒ദമാ॑സാം​വിഁചക്ഷ॒ണമ് । ഹ॒വിരാ॒സന് ജു॑ഹോതന । യസ്യ॒ ഭാന്തി॑ ര॒ശ്മയോ॒ യസ്യ॑ കേ॒തവഃ॑ । യസ്യേ॒മാ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാനി॒ സര്വാ᳚ । സ കൃത്തി॑കാ ഭിര॒ഭി-സം॒​വഁസാ॑നഃ । അ॒ഗ്നിര്നോ॑ ദേ॒വസ്സു॑വി॒തേ ദ॑ധാതു ॥ 1 ॥
37.2 നക്ഷത്രം - രോഹിണീ ദേവതാ - പ്രജാപതിഃ
പ്ര॒ജാപ॑തേ രോഹി॒ണീ വേ॑തു॒ പത്നീ᳚ । വി॒ശ്വരൂ॑പാ ബൃഹ॒തീ ചി॒ത്രഭാ॑നുഃ ॥ 85 ॥
സാ നോ॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ സുവി॒തേ ദ॑ധാതു । യഥാ॒ ജീവേ॑മ ശ॒രദ॒സ്സവീ॑രാഃ । രോ॒ഹി॒ണീ ദേ॒വ്യുദ॑ഗാ-ത്പു॒രസ്താ᳚ത് । വിശ്വാ॑ രൂ॒പാണി॑ പ്രതി॒മോദ॑മാനാ । പ്ര॒ജാപ॑തിഗ്ം ഹ॒വിഷാ॑ വ॒ര്ധയ॑ന്തീ । പ്രി॒യാ ദേ॒വാനാ॒-മുപ॑യാതു യ॒ജ്ഞമ് ॥ 2 ॥
37.3 നക്ഷത്രം - മൃഗശീര്​ഷഃ ദേവതാ - സോമഃ
സോമോ॒ രാജാ॑ മൃഗശീ॒ര॒.ഷേണ॒ ആഗന്ന്॑ । ശി॒വ-ന്നക്ഷ॑ത്ര-മ്പ്രി॒യമ॑സ്യ॒ ധാമ॑ । ആ॒പ്യായ॑മാനോ ബഹു॒ധാ ജനേ॑ഷു । രേതഃ॑ പ്ര॒ജാം-യഁജ॑മാനേ ദധാതു ॥ 86 ॥
യത്തേ॒ നക്ഷ॑ത്ര-മ്മൃഗശീ॒ര്॒ഷമസ്തി॑ । പ്രി॒യഗ്ം രാ॑ജ-ന്പ്രി॒യത॑മ-മ്പ്രി॒യാണാ᳚മ് । തസ്മൈ॑ തേ സോമ ഹ॒വിഷാ॑ വിധേമ । ശന്ന॑ ഏധി ദ്വി॒പദേ॒ ശഞ്ചതു॑ഷ്പദേ ॥ 3 ॥
37.4 നക്ഷത്രം - ആര്ദ്രാ ദേവതാ - രുദ്രഃ
ആ॒ര്ദ്രയാ॑ രു॒ദ്രഃ പ്രഥ॑മാ ന ഏതി । ശ്രേഷ്ഠോ॑ ദേ॒വാനാം॒ പതി॑രഘ്നി॒യാനാ᳚മ് । നക്ഷ॑ത്രമസ്യ ഹ॒വിഷാ॑ വിധേമ । മാ നഃ॑ പ്ര॒ജാഗ്ം രീ॑രിഷ॒-ന്മോത വീ॒രാന് । ഹേ॒തീ രു॒ദ്രസ്യ॒ പരി॑ണോ വൃണക്തു । ആ॒ര്ദ്രാ നക്ഷ॑ത്ര-ഞ്ജുഷതാഗ്ം ഹ॒വിര്നഃ॑ ॥ 87 ॥
പ്ര॒മു॒ഞ്ചമാ॑നൌ ദുരി॒താനി॒ വിശ്വാ᳚ । അപാ॒ഘശഗ്ം॑ സന്നു-ദതാ॒മരാ॑തിമ് ॥ 4 ॥
37.5 നക്ഷത്രം - പുനര്വസു ദേവതാ - അദിതിഃ
പുന॑ര്നോ ദേ॒വ്യദി॑തി-സ്സ്പൃണോതു । പുന॑ര്വസൂ നഃ॒ പുന॒രേതാം᳚-യഁ॒ജ്ഞമ് । പുന॑ര്നോ ദേ॒വാ അ॒ഭിയ॑ന്തു॒ സര്വേ᳚ । പുനഃ॑ പുനര്വോ ഹ॒വിഷാ॑ യജാമഃ । ഏ॒വാ ന ദേ॒വ്യദി॑തിരന॒ര്വാ । വിശ്വ॑സ്യ ഭ॒ര്ത്രീ ജഗ॑തഃ പ്രതി॒ഷ്ഠാ । പുന॑ര്വസൂ ഹ॒വിഷാ॑ വ॒ര്ധയ॑ന്തീ । പ്രി॒യ-ന്ദേ॒വാനാ॒-മപ്യേ॑തു॒ പാഥഃ॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 നക്ഷത്രം - പുഷ്യഃ ദേവതാ - ബൃഹസ്പതിഃ
ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ പ്രഥ॒മഞ്ജായ॑മാനഃ । തി॒ഷ്യ॑-ന്നക്ഷ॑ത്രമ॒ഭി സമ്ബ॑ഭൂവ । ശ്രേഷ്ഠോ॑ ദേ॒വാനാം॒ പൃത॑നാസു ജി॒ഷ്ണുഃ । ദി॒ശോ നു॒ സര്വാ॒ അഭ॑യന്നോ അസ്തു । തി॒ഷ്യഃ॑ പു॒രസ്താ॑ദു॒ത മ॑ധ്യ॒തോ നഃ॑ । ബൃഹ॒സ്പതി॑-ര്നഃ॒ പരി॑പാതു പ॒ശ്ചാത് । ബാധേ॑ താ॒-ന്ദ്വേഷോ॒ അഭ॑യ-ങ്കൃണുതാമ് । സു॒വീര്യ॑സ്യ॒ പത॑യസ്യാമ ॥ 6 ॥
37.7 നക്ഷത്രം -ആശ്രേഷം ദേവതാ - സര്പാഃ
ഇ॒ദഗ്ം സ॒ര്പേഭ്യോ॑ ഹ॒വിര॑സ്തു॒ ജുഷ്ട᳚മ് । ആ॒ശ്രേ॒ഷാ യേഷാ॑ മനു॒യന്തി॒ ചേതഃ॑ ॥ 89 ॥
യേ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ്പൃഥി॒വീം-ക്ഷി॒യന്തി॑ । തേന॑ സ്സ॒ര്പാസോ॒ ഹവ॒മാഗ॑മിഷ്ഠാഃ । യേ രോ॑ച॒നേ സൂര്യ॒സ്യാപി॑ സ॒ര്പാഃ । യേ ദിവം॑ ദേ॒വീ-മനു॑സ॒ഞ്ചര॑ന്തി । യേഷാ॑മാശ്രേ॒ഷാ അ॑നു॒യന്തി॒ കാമ᳚മ് । തേഭ്യ॑-സ്സ॒ര്പേഭ്യോ॒ മധു॑-മജ്ജുഹോമി ॥ 7 ॥
37.8 നക്ഷത്രം - മഘാ ദേവതാ - പിതരഃ
ഉപ॑ഹൂതാഃ പി॒തരോ॒ യേ മ॒ഘാസു॑ । മനോ॑ജവസ-സ്സു॒കൃത॑-സ്സുകൃ॒ത്യാഃ । തേ നോ॒ നക്ഷ॑ത്രേ॒ ഹവ॒മാഗ॑മിഷ്ഠാഃ । സ്വ॒ധാഭി॑-ര്യ॒ജ്ഞ-മ്പ്രയ॑ത-ഞ്ജുഷന്താമ് ॥ 90 ॥
യേ അ॑ഗ്നിദ॒ഗ്ധാ യേ-ഽന॑ഗ്നി-ദഗ്ധാഃ । യേ॑-ഽമുഁലോ॒ക-മ്പി॒തരഃ॑ ക്ഷി॒യന്തി॑ । യാഗ്​ശ്ച॑ വി॒ദ്മയാഗ്ം ഉ॑ ച॒ ന പ്ര॑വി॒ദ്മ । മ॒ഘാസു॑ യ॒ജ്ഞഗ്ം സുകൃ॑ത-ഞ്ജുഷന്താമ് ॥ 8 ॥
37.9 നക്ഷത്രം - പൂര്വഫല്ഗു॑നീ ദേവതാ - അര്യമാ
ഗവാം॒ പതിഃ॒ ഫല്ഗു॑നീ-നാമസി॒ ത്വമ് । തദ॑ര്​യമന് വരുണ മിത്ര॒ ചാരു॑ । തന്ത്വാ॑ വ॒യഗ്ം സ॑നി॒താരഗ്ം॑ സനീ॒നാമ് । ജീ॒വാ ജീവ॑ന്ത॒മുപ॒ സം​വിഁ॑ശേമ । യേനേ॒മാ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാനി॒ സഞ്ജി॑താ । യസ്യ॑ ദേ॒വാ അ॑നുസം॒​യഁന്തി॒ ചേതഃ॑ ॥ 91 ॥
അ॒ര്യ॒മാ രാജാ॒-ഽജര॒സ്തു വി॑ഷ്മാന് । ഫല്ഗു॑നീനാ-മൃഷ॒ഭോ രോ॑രവീതി ॥ 9 ॥
37.10 നക്ഷത്രം - ഉത്തര ഫ॑ല്ഗുനീ ദേവതാ - ഭഗഃ
ശ്രേഷ്ഠോ॑ ദേ॒വാനാം᳚ ഭഗവോ ഭഗാസി । തത്ത്വാ॑ വിദുഃ॒ ഫല്ഗു॑നീ॒-സ്തസ്യ॑ വിത്താത് । അ॒സ്മഭ്യം॑-ക്ഷ॒ത്രമ॒ജരഗ്ം॑ സു॒വീര്യ᳚മ് । ഗോമ॒ദശ്വ॑-വ॒ദുപ॒സന്നു॑-ദേ॒ഹ । ഭഗോ॑ഹ ദാ॒താ ഭഗ॒ ഇത്പ്ര॑ദാ॒താ । ഭഗോ॑ ദേ॒വീഃ ഫല്ഗു॑നീ॒-രാവി॑വേശ । ഭഗ॒സ്യേത്ത-മ്പ്ര॑സ॒വ-ങ്ഗ॑മേമ । യത്ര॑ ദേ॒വൈ-സ്സ॑ധ॒മാദം॑ മദേമ । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 നക്ഷത്രം - ഹസ്തഃ ദേവതാ - സവിത
ആയാ॑തു ദേ॒വ-സ്സ॑വി॒തോ പ॑യാതു । ഹി॒ര॒ണ്യയേ॑ന സു॒വൃതാ॒ രഥേ॑ന । വഹ॒ന്॒. ഹസ്തഗ്ം॑ സു॒ഭഗം॑ ഁവിദ്മ॒നാപ॑സമ് । പ്ര॒യച്ഛ॑ന്തം॒ പപു॑രിം॒ പുണ്യ॒മച്ഛ॑ । ഹസ്തഃ॒ പ്രയ॑ച്ഛ ത്വ॒മൃതം॒ ഁവസീ॑യഃ । ദക്ഷി॑ണേന॒ പ്രതി॑ഗൃഭ്ണീമ ഏനത് ।
ദാ॒താര॑-മ॒ദ്യ സ॑വി॒താ വി॑ദേയ । യോ നോ॒ ഹസ്താ॑യ പ്രസു॒വാതി॑ യ॒ജ്ഞമ് ॥ 11 ॥
37.12 നക്ഷത്രം - ചിത്രാ ദേവതാ - ത്വഷ്ടാ
ത്വഷ്ടാ॒ നക്ഷ॑ത്ര-മ॒ഭ്യേ॑തി ചി॒ത്രാമ് । സു॒ഭഗ്ം സ॑സം​യുഁവ॒തിഗ്ം രോച॑മാനാമ് ॥ 93 ॥
നി॒വേ॒ശയ॑ന്ന॒-മൃതാ॒-ന്മര്ത്യാഗ്॑ശ്ച । രൂ॒പാണി॑ പി॒ഗ്ം॒ശ-ന്ഭുവ॑നാനി॒ വിശ്വാ᳚ । തന്ന॒സ്ത്വഷ്ടാ॒ തദു॑ ചി॒ത്രാ വിച॑ഷ്ടാമ് । തന്നക്ഷ॑ത്ര-മ്ഭൂരി॒ദാ അ॑സ്തു॒ മഹ്യ᳚മ് । തന്നഃ॑ പ്ര॒ജാം-വീഁ॒രവ॑തീഗ്ം സനോതു । ഗോഭി॑ര്നോ॒ അശ്വൈ॒-സ്സമ॑നക്തു യ॒ജ്ഞമ് ॥ 12 ॥
37.13 നക്ഷത്രം - സ്വാതീ ദേവതാ - വായുഃ
വാ॒യു-ര്നക്ഷ॑ത്ര-മ॒ഭ്യേ॑തി॒ നിഷ്ട്യാ᳚മ് । തി॒ഗ്മശൃം॑ഗോ വൃഷ॒ഭോ രോരു॑വാണഃ । സ॒മീ॒രയ॒-ന്ഭുവ॑നാ മാത॒രിശ്വാ᳚ । അപ॒ ദ്വേഷാഗ്ം॑സി നുദതാ॒മരാ॑തീഃ ॥ 94 ॥
തന്നോ॑ വാ॒യസ്തദു॒ നിഷ്ട്യാ॑ ശൃണോതു । തന്നക്ഷ॑ത്ര-മ്ഭൂരി॒ദാ അ॑സ്തു॒ മഹ്യ᳚മ് । തന്നോ॑ ദേ॒വാസോ॒ അനു॑ ജാനന്തു॒ കാമ᳚മ് । യഥാ॒ തരേ॑മ ദുരി॒താനി॒ വിശ്വാ᳚ ॥ 13 ॥
37.14 നക്ഷത്രം - വിശാഖാ ദേവതാ - ഇന്ദ്രാഗ്നീഃ
ദൂ॒ര-മ॒സ്മച്ഛത്ര॑വോ യന്തു ഭീ॒താഃ । തദി॑ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ കൃ॑ണുതാം॒ ത-ദ്വിശാ॑ഖേ । തന്നോ॑ ദേ॒വാ അനു॑മദന്തു യ॒ജ്ഞമ് । പ॒ശ്ചാ-ത്പു॒രസ്താ॒-ദഭ॑യന്നോ അസ്തു । നക്ഷ॑ത്രാണാ॒-മധി॑പത്നീ॒ വിശാ॑ഖേ । ശ്രേഷ്ഠാ॑-വിന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പൌ ॥ 95 ॥
വിഷൂ॑ച॒-ശ്ശത്രൂ॑നപ॒ബാധ॑മാനൌ । അപ॒ക്ഷുധ॑-ന്നുദതാ॒മരാ॑തിമ് । ॥ 14 ॥
37.15 പൌര്ണമാസി
പൂ॒ര്ണാ പ॒ശ്ചാദു॒ത പൂ॒ര്ണാ പു॒രസ്താ᳚ത് । ഉന്മ॑ധ്യ॒തഃ പൌ᳚ര്ണമാ॒സീ ജി॑ഗായ । തസ്യാം᳚ ദേ॒വാ അധി॑ സം॒​വഁസ॑ന്തഃ । ഉ॒ത്ത॒മേ നാക॑ ഇ॒ഹ മാ॑ദയന്താമ് । പൃ॒ഥ്വീ സു॒വര്ചാ॑ യുവ॒തി-സ്സ॒ജോഷാഃ᳚ । പൌ॒ര്ണ॒മാ॒സ്യുദ॑ഗാ॒-ച്ഛോഭ॑മാനാ । ആ॒പ്യാ॒യ-യ॑ന്തീ ദുരി॒താനി॒ വിശ്വാ᳚ । ഉ॒രു-ന്ദുഹാം॒ യഁജ॑മാനായ യ॒ജ്ഞമ് ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 നക്ഷത്രം - അനൂരാധാ ദേവതാ - മിത്രഃ
ഋ॒ദ്ധ്യാസ്മ॑ ഹ॒വ്യൈ-ര്നമ॑സോപ॒സദ്യ॑ । മി॒ത്ര-ന്ദേ॒വ-മ്മി॑ത്ര॒ധേയ॑ന്നോ അസ്തു । അ॒നൂ॒രാ॒ധാന്. ഹ॒വിഷാ॑ വ॒ര്ധയ॑ന്തഃ । ശ॒ത-ഞ്ജീ॑വേമ ശ॒രദ॒സ്സവീ॑രാഃ । ചി॒ത്രം-നക്ഷ॑ത്ര॒-മുദ॑ഗാ-ത്പു॒രസ്താ᳚ത് । അ॒നൂ॒രാ॒ധാസ॒ ഇതി॒ യ-ദ്വദ॑ന്തി । തന്മി॒ത്ര ഏ॑തി പ॒ഥിഭി॑-ര്ദേവ॒യാനൈഃ᳚ । ഹി॒ര॒ണ്യയൈ॒-ര്വിത॑തൈ-ര॒ന്തരി॑ക്ഷേ ॥ 16 ॥
37.17 നക്ഷത്രം - ജ്യേഷ്ഠാ ദേവതാ - ഇന്ദ്രഃ
ഇന്ദ്രോ᳚ ജ്യേ॒ഷ്ഠാ മനു॒ നക്ഷ॑ത്രമേതി । യസ്മി॑ന് വൃ॒ത്രം-വൃഁ॑ത്ര॒ തൂര്യേ॑ ത॒താര॑ ॥ 97 ॥
തസ്മി॑ന് വ॒യ-മ॒മൃതം॒ ദുഹാ॑നാഃ । ക്ഷുധ॑ന്തരേമ॒ ദുരി॑തിം॒ ദുരി॑ഷ്ടിമ് । പു॒ര॒ന്ദ॒രായ॑ വൃഷ॒ഭായ॑ ധൃ॒ഷ്ണവേ᳚ । അഷാ॑ഢായ॒ സഹ॑മാനായ മീ॒ഢുഷേ᳚ । ഇന്ദ്രാ॑യ ജ്യേ॒ഷ്ഠാ മധു॑മ॒ദ്ദുഹാ॑നാ । ഉ॒രു-ങ്കൃ॑ണോതു॒ യജ॑മാനായ ലോ॒കമ് ॥ 17 ॥
37.18 നക്ഷത്രം - മൂലം ദേവതാ - പ്രജാപതിഃ
മൂലം॑ പ്ര॒ജാം-വീഁ॒രവ॑തീം-വിഁദേയ । പരാ᳚ച്യേതു॒ നിര്-ഋ॑തിഃ പരാ॒ചാ । ഗോഭി॒-ര്നക്ഷ॑ത്ര-മ്പ॒ശുഭി॒-സ്സമ॑ക്തമ് । അഹ॑-ര്ഭൂയാ॒-ദ്യജ॑മാനായ॒ മഹ്യ᳚മ് ॥ 98 ॥
അഹ॑ര്നോ അ॒ദ്യ സു॑വി॒തേ ദ॑ധാതു । മൂലം॒ നക്ഷ॑ത്ര॒മിതി॒ യ-ദ്വദ॑ന്തി । പരാ॑ചീം-വാഁ॒ചാ നിര്-ഋ॑തി-ന്നുദാമി । ശി॒വ-മ്പ്ര॒ജായൈ॑ ശി॒വമ॑സ്തു॒ മഹ്യ᳚മ് ॥ 18 ॥
37.19 നക്ഷത്രം - പൂര്വാഷാഢാ ദേവതാ - ആപഃ
യാ ദി॒വ്യാ ആപഃ॒ പയ॑സാ സമ്ബഭൂ॒വുഃ । യാ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ ഉ॒ത പാര്ഥി॑വീ॒ര്യാഃ ।
യാസാ॑മഷാ॒ഢാ അ॑നു॒യന്തി॒ കാമ᳚മ് । താ ന॒ ആപ॒-ശ്ശഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു । യാശ്ച॒ കൂപ്യാ॒ യാശ്ച॑ നാ॒ദ്യാ᳚-സ്സമു॒ദ്രിയാഃ᳚ । യാശ്ച॑ വൈശ॒ന്തീരു॒ത പ്രാ॑സ॒ചീര്യാഃ ॥ 99 ॥
യാസാ॑മഷാ॒ഢാ മധു॑ ഭ॒ക്ഷയ॑ന്തി । താ ന॒ ആപ॒-ശ്ശഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥ 19 ॥
37.20 നക്ഷത്രം - ഉത്തരാഷാഢാ ദേവതാ - വിശ്വേദേവഃ
തന്നോ॒ വിശ്വേ॒ ഉപ॑ ശൃണ്വന്തു ദേ॒വാഃ । തദ॑ഷാ॒ഢാ അ॒ഭി സം​യഁ॑ന്തു യ॒ജ്ഞമ് । തന്നക്ഷ॑ത്ര-മ്പ്രഥതാ-മ്പ॒ശുഭ്യഃ॑ । കൃ॒ഷി-ര്വൃ॒ഷ്ടി-ര്യജ॑മാനായ കല്പതാമ് । ശു॒ഭ്രാഃ ക॒ന്യാ॑ യുവ॒തയ॑-സ്സു॒പേശ॑സഃ । ക॒ര്മ॒കൃത॑-സ്സു॒കൃതോ॑ വീ॒ര്യാ॑വതീഃ । വിശ്വാ᳚-ന്ദേ॒വാന്. ഹ॒വിഷാ॑ വ॒ര്ധയ॑ന്തീഃ । അ॒ഷാ॒ഢാഃ കാമ॒ മുപ॑യാന്തു യ॒ജ്ഞമ് ॥ 20/100 ॥
37.21 നക്ഷത്രം - അഭിജിദ ദേവതാ - ബ്രഹ്മാ
യസ്മി॒-ന്ബ്രഹ്മാ॒-ഽഭ്യജ॑യ॒-ഥ്സര്വ॑മേ॒തത് । അ॒മുഞ്ച॑ ലോ॒ക മി॒ദമൂ॑ച॒ സര്വം᳚। തന്നോ॒ നക്ഷ॑ത്ര-മഭി॒ജി-ദ്വി॒ജിത്യ॑ । ശ്രിയ॑-ന്ദധാ॒ത്വഹൃ॑ണീയമാനമ് । ഉ॒ഭൌ ലോ॒കൌ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ സഞ്ജി॑തേ॒മൌ । തന്നോ॒ നക്ഷ॑ത്ര-മഭി॒ജി-ദ്
വിച॑ഷ്ടാമ് । തസ്മി॑ന് വ॒യ-മ്പൃത॑നാ॒ സ്സഞ്ജ॑യേമ । തന്നോ॑ ദേ॒വാസോ॒ അനു॑ജാനന്തു॒ കാമ᳚മ് ॥ 21 ॥
37.22 നക്ഷത്രം - ശ്രവണം ദേവതാ - വിഷ്ണുഃ
ശൃ॒ണ്വന്തി॑ ശ്രോ॒ണാ-മ॒മൃത॑സ്യ ഗോ॒പാമ് । പുണ്യാ॑മസ്യാ॒ ഉപ॑ശൃണോമി॒ വാച᳚മ് ॥ 101 ॥
മ॒ഹീ-ന്ദേ॒വീം-വിഁഷ്ണു॑പത്നീ മജൂ॒ര്യാമ് । പ്ര॒തീചീ॑ മേനാഗ്ം ഹ॒വിഷാ॑ യജാമഃ । ത്രേ॒ധാ വിഷ്ണു॑-രുരുഗാ॒യോ വിച॑ക്രമേ । മ॒ഹീ-ന്ദിവം॑ പൃഥി॒വീ-മ॒ന്തരി॑ക്ഷമ് ।
തച്ഛ്രോ॒ണൈതി॒ ശ്രവ॑-ഇ॒ച്ഛമാ॑നാ । പുണ്യ॒ഗ്ഗ്॒ ശ്ലോകം॒ ഁയജ॑മാനായ കൃണ്വ॒തീ ॥ 22 ॥
37.23 നക്ഷത്രം - ശ്രവിഷ്ടാ ദേവതാ - വസവഃ
അ॒ഷ്ടൌ ദേ॒വാ വസ॑വസ്സോ॒മ്യാസഃ॑ । ചത॑സ്രോ ദേ॒വീ ര॒ജരാ॒-ശ്ശ്രവി॑ഷ്ഠാഃ । തേ യ॒ജ്ഞ-മ്പാ᳚ന്തു॒ രജ॑സഃ പ॒രസ്താ᳚ത് । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രീണ॑-മ॒മൃതഗ്ഗ്॑ സ്വ॒സ്തി ॥ 102 ॥
യ॒ജ്ഞ-ന്നഃ॑ പാന്തു॒ വസ॑വഃ പു॒രസ്താ᳚ത് । ദ॒ക്ഷി॒ണ॒തോ॑-ഽഭിയ॑ന്തു॒ ശ്രവി॑ഷ്ഠാഃ । പുണ്യ॒ന്നക്ഷ॑ത്രമ॒ഭി സം​വിഁ॑ശാമ । മാ നോ॒ അരാ॑തി-ര॒ഘശ॒ഗ്ം॒ സാഗന്ന്॑ ॥ 23 ॥
37.24 നക്ഷത്രം - ശതഭിഷക് ദേവതാ - വരുണഃ
ക്ഷ॒ത്രസ്യ॒ രാജാ॒ വരു॑ണോ-ഽധിരാ॒ജഃ । നക്ഷ॑ത്രാണാഗ്ം ശ॒തഭി॑ഷ॒ഗ് വസി॑ഷ്ഠഃ । തൌ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ കൃണുതോ ദീ॒ര്ഘമായുഃ॑ । ശ॒തഗ്ം സ॒ഹസ്രാ॑ ഭേഷ॒ജാനി॑ ധത്തഃ । യ॒ജ്ഞന്നോ॒ രാജാ॒ വരു॑ണ॒ ഉപ॑യാതു । തന്നോ॒ വിശ്വേ॑ അ॒ഭിസം​യഁ॑ന്തു ദേ॒വാഃ ॥ 103 ॥
തന്നോ॒ നക്ഷ॑ത്രഗ്ം ശ॒തഭി॑ഷഗ് ജുഷാ॒ണമ് । ദീ॒ര്ഘമായുഃ॒ പ്രതി॑ര-ദ്ഭേഷ॒ജാനി॑ ॥ 24 ॥
37.25 നക്ഷത്രം - പൂര്വപ്രോഷ്ഠപദാ ദേവതാ - അജയേകപാദഃ
അ॒ജ ഏക॑പാ॒-ദുദ॑ഗാ-ത്പു॒രസ്താ᳚ത് । വിശ്വാ॑ ഭൂ॒താനി॑ പ്രതി॒ മോദ॑മാനഃ । തസ്യ॑ ദേ॒വാഃ പ്ര॑സ॒വം-യഁ॑ന്തി॒ സര്വേ᳚ । പ്രോ॒ഷ്ഠ॒പ॒ദാസോ॑ അ॒മൃത॑സ്യ ഗോ॒പാഃ । വി॒ഭ്രാജ॑മാന-സ്സമിധാ॒ന ഉ॒ഗ്രഃ । ആ-ഽന്തരി॑ക്ഷ-മരുഹ॒ദ-ഗ॒ന്ദ്യാമ് । തഗ്ം സൂര്യ॑-ന്ദേ॒വ-മ॒ജമേക॑പാദമ് । പ്രോ॒ഷ്ഠ॒പ॒ദാസോ॒ അനു॑യന്തി॒ സര്വേ᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 നക്ഷത്രം - ഉത്തരപ്രോഷ്ഠപദാ ദേവതാ - അഹിര്ബുദ്ധ്നിയഃ
അഹി॑ ര്ബു॒ദ്ധ്നിയഃ॒ പ്രഥ॑മാന ഏതി । ശ്രേഷ്ഠോ॑ ദേ॒വാനാ॑മു॒ത മാനു॑ഷാണാമ് । ത-മ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാ-സ്സോ॑മ॒പാ-സ്സോ॒മ്യാസഃ॑ । പ്രോ॒ഷ്ഠ॒പ॒ദാസോ॑ അ॒ഭിര॑ക്ഷന്തി॒ സര്വേ᳚ । ച॒ത്വാര॒ ഏക॑മ॒ഭി കര്മ॑ ദേ॒വാഃ । പ്രോ॒ഷ്ഠ॒പ॒ദാസ॒ ഇതി॒ യാന്. വദ॑ന്തി । തേ ബു॒ദ്ധനിയം॑ പരി॒ഷദ്യഗ്ഗ്॑ സ്തു॒വന്തഃ॑ । അഹിഗ്ം॑ രക്ഷന്തി॒ നമ॑സോപ॒സദ്യ॑ ॥ 26 ॥
37.27 നക്ഷത്രം - രേവതീ ദേവതാ - പൂഷാ
പൂ॒ഷാ രേ॒വത്യന്വേ॑തി॒ പന്ഥാ᳚മ് । പു॒ഷ്ടി॒പതീ॑ പശു॒പാ വാജ॑ബസ്ത്യൌ ॥ 105 ॥
ഇ॒മാനി॑ ഹ॒വ്യാ പ്രയ॑താ ജുഷാ॒ണാ । സു॒ഗൈര്നോ॒ യാനൈ॒രുപ॑യാതാം-യഁ॒ജ്ഞമ് । ക്ഷു॒ദ്രാ-ന്പ॒ശൂ-ന്ര॑ക്ഷതു രേ॒വതീ॑ നഃ । ഗാവോ॑ നോ॒ അശ്വാ॒ഗ്ം॒ അന്വേ॑തു പൂ॒ഷാ । അന്ന॒ഗ്ം॒ രക്ഷ॑ന്തൌ ബഹു॒ധാ വിരൂ॑പമ് । വാജഗ്ം॑ സനുതാം॒ ഁയജ॑മാനായ യ॒ജ്ഞമ് ॥ 27 ॥
37.28 നക്ഷത്രം - അശ്വിനീ ദേവതാ - അശ്വിനീ ദേവ
തദ॒ശ്വിനാ॑-വശ്വ॒യുജോപ॑യാതാമ് । ശുഭ॒ങ്ഗമി॑ഷ്ഠൌ സു॒യമേ॑ഭി॒രശ്വൈഃ᳚ । സ്വന്നക്ഷ॑ത്രഗ്ം ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑ന്തൌ । മധ്വാ॒ സമ്പൃ॑ക്തൌ॒ യജു॑ഷാ॒ സമ॑ക്തൌ ॥ 106 ॥
യൌ ദേ॒വാനാ᳚-മ്ഭി॒ഷജൌ॑ ഹവ്യവാ॒ഹൌ । വിശ്വ॑സ്യ ദൂ॒താ-വ॒മൃത॑സ്യ ഗോ॒പൌ । തൌ നക്ഷ॑ത്രം-ജുജുഷാ॒ണോ-പ॑യാതാമ് । നമോ॒-ഽശ്വിഭ്യാം᳚ കൃണുമോ-ഽശ്വ॒യുഗ്ഭ്യാ᳚മ് ॥ 28 ॥
37.29 നക്ഷത്രം - അപഭരണീ ദേവതാ - യമഃ
അപ॑ പാ॒പ്മാനം॒ ഭര॑ണീ-ര്ഭരന്തു । ത-ദ്യ॒മോ രാജാ॒ ഭഗ॑വാ॒ന്॒. വിച॑ഷ്ടാമ് । ലോ॒കസ്യ॒ രാജാ॑ മഹ॒തോ മ॒ഹാന്. ഹി । സു॒ഗന്നഃ॒ പന്ഥാ॒മഭ॑യ-ങ്കൃണോതു । യസ്മി॒-ന്നക്ഷ॑ത്രേ യ॒മ ഏതി॒ രാജാ᳚ । യസ്മി॑ന്നേന-മ॒ഭ്യഷിം॑ചന്ത ദേ॒വാഃ । തദ॑സ്യ ചി॒ത്രഗ്ം ഹ॒വിഷാ॑ യജാമ । അപ॑ പാ॒പ്മാനം॒ ഭര॑ണീ-ര്ഭരന്തു ॥ 29 ॥
37.30 അമാവാസി
നി॒വേശ॑നീ॒ യത്തേ॑ ദേ॒വാ അദ॑ധുഃ ।
നി॒വേശ॑നീ സ॒ങ്ഗമ॑നീ॒ വസൂ॑നാം॒ ഁവിശ്വാ॑ രൂ॒പാണി॒ വസൂ᳚ന്യാ-വേ॒ശയ॑ന്തീ । സ॒ഹ॒സ്ര॒പോ॒ഷഗ്ം സു॒ഭഗാ॒ രരാ॑ണാ॒ സാ ന॒ ആഗ॒ന് വര്ച॑സാ സം​വിഁദാ॒നാ ।
യത്തേ॑ ദേ॒വാ അദ॑ധു-ര്ഭാഗ॒ധേയ॒-മമാ॑വാസ്യേ
സം॒​വഁസ॑ന്തോ മഹി॒ത്വാ । സാ നോ॑ യ॒ജ്ഞ-മ്പി॑പൃഹി വിശ്വവാരേ ര॒യിന്നോ॑ ധേഹി സുഭഗേ സു॒വീരം᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 ചന്ദ്രമാ
നവോ॑ നവോ ഭവതി॒ ജായ॑മാനോ॒ യമാ॑ദി॒ത്യാ അ॒ഗ്ം॒ശുമാ᳚-പ്യാ॒യയ॑ന്തി ।
നവോ॑ നവോ ഭവതി॒ ജായ॑മാ॒നോ-ഽഹ്നാ᳚-ങ്കേ॒തു-രു॒ഷസാ॑ മേ॒ത്യഗ്രേ᳚ ।
ഭാ॒ഗ-ന്ദേ॒വേഭ്യോ॒ വിദ॑ധാത്യാ॒യ-ന്പ്രച॒ന്ദ്രമാ᳚സ്തിരതി ദീ॒ര്ഘമായുഃ॑ ।
യമാ॑ദി॒ത്യാ അ॒ഗ്ം॒ശുമാ᳚പ്യാ॒യയ॑ന്തി॒ യമക്ഷി॑ത॒-മക്ഷി॑തയഃ॒ പിബ॑ന്തി ।
തേന॑ നോ॒ രാജാ॒ വരു॑ണോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॒ രാപ്യാ॑യയന്തു॒ ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാഃ ।
37.32 അഹോ രാത്രീ
യേ വിരൂ॑പേ॒ സമ॑നസാ സം॒​വ്യഁയ॑ന്തീ । സ॒മാ॒ന-ന്തന്തും॑ പരിതാ-ത॒നാതേ᳚ ।
വി॒ഭൂ പ്ര॒ഭൂ അ॑നു॒ഭൂ വി॒ശ്വതോ॑ ഹുവേ । തേ നോ॒ നക്ഷ॑ത്രേ॒ ഹവ॒മാഗ॑മേതമ് ।
വ॒യ-ന്ദേ॒വീ ബ്രഹ്മ॑ണാ സം​വിഁദാ॒നാഃ । സു॒രത്നാ॑സോ ദേ॒വവീ॑തിം॒ ദധാ॑നാഃ ॥ 108 ॥
അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രേ ഹ॒വിഷാ॑ വ॒ര്ധയ॑ന്തഃ । അതി॑ പാ॒പ്മാന॒-മതി॑മുക്ത്യാ ഗമേമ ॥
37.33 ഉഷാ
പ്രത്യു॑വ ദൃശ്യായ॒തീ । വ്യു॒ച്ഛന്തീ॑ ദുഹി॒താ ദി॒വഃ । അ॒പോ മ॒ഹീ വൃ॑ണുതേ॒ ചക്ഷു॑ഷാ । തമോ॒ ജ്യോതി॑ഷ്-കൃണോതി സൂ॒നരീ᳚ ।
ഉദു॒ സ്ത്രിയാ᳚സ്സചതേ॒ സൂര്യഃ॑ । സ ചാ॑ ഉ॒ദ്യന്നക്ഷ॑ത്ര മര്ചി॒മത് ।
തവേ ദു॑ഷോ॒ വ്യുഷി॒ സൂര്യ॑സ്യ ച । സമ്ഭ॒ക്തേന॑ ഗമേമഹി ॥ 109 ॥
37.34 നക്ഷത്രഃ
തന്നോ॒ നക്ഷ॑ത്ര മര്ചി॒മത് । ഭാ॒നു॒മത്തേജ॑ ഉ॒ച്ഛര॑ത് । ഉപ॑ യ॒ജ്ഞമി॒ഹാഗ॑മത് । പ്രനക്ഷ॑ത്രായ ദേ॒വായ॑ । ഇന്ദ്രാ॒യേന്ദുഗ്ം॑ ഹവാമഹേ । സ ന॑ സ്സവി॒താ സു॑വ-ഥ്സ॒നിമ് । പു॒ഷ്ടി॒ദാം-വീഁ॒രവ॑ത്തമമ് ॥
37.35 സൂര്യഃ
ഉദു॒ത്യ-ഞ്ചി॒ത്രമ് ॥
ഉദു॒ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑ । ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ᳚മ് ।
ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒ മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑കം॒ ചക്ഷു॑-ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒ഗ്നേഃ ॥ 110 ॥
ആ-ഽപ്രാ॒ ദ്യാവാ॑പൃ॒ഥിവീ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ സൂര്യ॑ ആ॒ത്മാ ജഗ॑തസ്ത॒സ്ഥുഷ॑ശ്ച ॥
37.36 അദിതിഃ
അദി॑തിര്ന ഉരുഷ്യതു മ॒ഹീമൂ॒ഷു മാ॒തര᳚മ് ॥
അദി॑തിര്ന ഉരുഷ്യ॒-ത്വദി॑തി॒-ശ്ശര്മ॑ യച്ഛതു । അദി॑തിഃ പാ॒ത്വഗ്ം ഹ॑സഃ ॥
മ॒ഹീമൂ॒ഷു മാ॒തരഗ്ം॑ സുവ്ര॒താനാ॑-മൃ॒തസ്യ॒ പത്നീ॒ മവ॑സേ ഹുവേമ ।
തു॒വി॒ക്ഷ॒ത്രാ-മ॒ജര॑ന്തീ മുരൂ॒ചീഗ്ം സു॒ശര്മാ॑ണ॒-മദി॑തിഗ്ം സു॒പ്രണീ॑തിമ് ।
37.37 വിഷ്ണുഃ
ഇ॒ദം-വിഁഷ്ണു॒ പ്രതദ്വിഷ്ണുഃ॑ ॥
ഇ॒ദം-വിഁഷ്ണു॒-ര്വിച॑ക്രമേ ത്രേ॒ധാ നിദ॑ധേ പ॒ദമ് । സമൂ॑ഢമസ്യ പാഗ്ം സു॒രേ ॥
പ്രതദ്വിഷ്ണു॑ സ്തവതേ വീ॒ര്യാ॑യ । മൃ॒ഗോ ന ഭീ॒മഃ കു॑ച॒രോ ഗി॑രി॒ഷ്ഠാഃ । യസ്യോ॒രുഷു॑ ത്രി॒ഷു വി॒ക്രമ॑ണേഷു । അധി॑ക്ഷി॒യന്തി॒ ഭുവ॑നാനി॒ വിശ്വാ᳚ ॥ 111 ॥
37.38 അഗ്നിഃ
അ॒ഗ്നി-ര്മൂ॒ര്ധാ ഭുവഃ॑ ॥
അ॒ഗ്നി-ര്മൂ॒ര്ധാ ദി॒വഃ ക॒കുത്പതിഃ॑ പൃഥി॒വ്യാ അ॒യമ് । അ॒പാഗ്ം രേതാഗ്ം॑സി ജിന്വതി ॥ ഭുവോ॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ രജ॑സശ്ച നേ॒താ യത്രാ॑ നി॒യുദ്ഭി॒-സ്സച॑സേ
ശി॒വാഭിഃ॑ । ദി॒വി മൂ॒ര്ധാനം॑ ദധിഷേ സുവ॒ര്॒ഷാ-ഞ്ജി॒ഹ്വാമ॑ഗ്നേ ചകൃഷേ ഹവ്യ॒വാഹ᳚മ് ।
37.39 അനുമത
അനു॑നോ॒-ഽദ്യാനു॑മതി॒-രന്വിദ॑നുമതേ॒ ത്വമ് ॥
അനു॑നോ॒-ഽദ്യാനു॑മതി ര്യ॒ജ്ഞ-ന്ദേ॒വേഷു॑ മന്യതാമ് । അ॒ഗ്നിശ്ച॑ ഹവ്യ॒വാഹ॑നോ॒ ഭവ॑താ-ന്ദാ॒ശുഷേ॒ മയഃ॑ ।
അന്വിദ॑നുമതേ॒ ത്വ-മ്മന്യാ॑സൈ॒ ശഞ്ച॑ നഃ കൃധി । ക്രത്വേ॒ ദക്ഷാ॑യ നോ ഹിനു॒ പ്രണ॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി താരിഷഃ ।
37.40 ഹവ്യവാഹഃ (അഗ്നിഃ)
ഹ॒വ്യ॒വാഹ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വി॑ഷ്ടമ് ॥
ഹ॒വ്യ॒വാഹ॑മഭി-മാതി॒ഷാഹ᳚മ് । ര॒ക്ഷോ॒ഹണം॒ പൃത॑നാസു ജി॒ഷ്ണുമ് ।
ജ്യോതി॑ഷ്മന്തം॒ ദീദ്യ॑തം॒ പുര॑ന്ധിമ് । അ॒ഗ്നിഗ്ഗ്​ സ്വി॑ഷ്ട॒ കൃത॒മാ ഹു॑വേമ ।
സ്വി॑ഷ്ട മഗ്നേ അ॒ഭിത-ത്പൃ॑ണാഹി । വിശ്വാ॑ ദേവ॒ പൃത॑നാ അ॒ഭിഷ്യ ।
ഉ॒രുന്നഃ॒ പന്ഥാ᳚-മ്പ്രദി॒ശന് വിഭാ॑ഹി । ജ്യോതി॑ഷ്മദ്ധേഹ്യ॒ ജര॑ന്ന॒ ആയുഃ॑ ॥ 112/28 ॥
38 നക്ഷത്ര ഉപഹോമ മന്ത്രാഃ
(തൈ. ബ്രാ. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 കൃത്തികാ
അ॒ഗ്നയേ॒ സ്വാഹാ॒ കൃത്തി॑കാഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । അ॒ബാം​യൈഁ॒ സ്വാഹാ॑ ദു॒ലായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । നി॒ത॒ത്ന്യൈ സ്വാഹാ॒ ഽഭ്രയ॑ന്ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । മേ॒ഘയ॑ന്ത്യൈ॒ സ്വാഹാ॑ വ॒ര്॒ഷയ॑ന്ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । ചു॒പു॒ണീകാ॑യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.2 രോഹിണീ
പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ॑ രോഹി॒ണ്യൈ സ്വാഹാ᳚ । രോച॑മാനായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാഭ്യ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.3 മൃഗശീ.ര്​ഷഃ
സോമാ॑യ॒ സ്വാഹാ॑ മൃഗശീ॒ര്॒ഷായ॒ സ്വാഹാ᳚ । ഇ॒ന്വ॒കാഭ്യ॒ സ്സ്വാഹൌഷ॑ധീഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । രാ॒ജ്യായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഭിജി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 113 ॥
38.4 ആര്ദ്രാ
രു॒ദ്രായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഽര്ദ്രായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । പിന്വ॑മാനായൈ॒ സ്വാഹാ॑ പ॒ശുഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
38.5 പുനര്വസു
അദി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ॒ പുന॑ര്വസുഭ്യാമ് । സ്വാഹാ ഭൂ᳚ത്യൈ॒ സ്വാഹാ॒ പ്രജാ᳚ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.6 പുഷ്യഃ​
ബൃഹ॒സ്പത॑യേ॒ സ്വാഹാ॑ തി॒ഷ്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.7 ആശ്രേഷ
സ॒ര്പേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ഽഽശ്രേ॒ഷാഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । ദ॒ന്ദ॒ശൂകേ᳚ഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
38.8 മഘാ
പി॒തൃഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ॑ മ॒ഘാഭ്യഃ॑ । സ്വാഹാ॑ ഽന॒ഘാഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ॑ ഽഗ॒ദാഭ്യഃ॑ । സ്വാഹാ॑രുന്ധ॒തീഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ 114 ॥
38.9 പൂര്വ ഫ॑ല്ഗുനീ
അ॒ര്യ॒മ്ണേ സ്വാഹാ॒ ഫല്ഗു॑നീഭ്യാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । പ॒ശുഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
38.10 ഉത്തര ഫ॑ല്ഗുനീ
ഭഗാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ഫല്ഗു॑നീഭ്യാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । ശ്രൈഷ്ഠ്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.11 ഹസ്തഃ
സ॒വി॒ത്രേ സ്വാഹാ॒ ഹസ്താ॑യ । സ്വാഹാ॑ ദദ॒തേ സ്വാഹാ॑ പൃണ॒തേ । സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒യച്ഛ॑തേ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്രതിഗൃഭ്ണ॒തേ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.12 ചിത്രാ
ത്വഷ്ട്രേ॒ സ്വാഹാ॑ ചി॒ത്രായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । ചൈത്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.13 സ്വാതി
വാ॒യവേ॒ സ്വാഹാ॒ നിഷ്ട്യാ॑യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । കാ॒മ॒ചാരാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ഽഭിജി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.14 വിശാഖാ
ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നിഭ്യാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ॒ വിശാ॑ഖാഭ്യാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । ശ്രൈഷ്ഠ്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ഽഭിജി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.15 പൌര്ണമാസി
പൌ॒ര്ണ॒മാ॒സ്യൈ സ്വാഹാ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ ഗ॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 അനൂരാധാ
മി॒ത്രായ॒ സ്വാഹാ॑-ഽനൂരാ॒ധേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । മി॒ത്ര॒ധേയാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഭിജി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.17 ജ്യേഷ്ഠാ
ഇന്ദ്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ജ്യേ॒ഷ്ഠായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । ജ്യൈഷ്ഠ്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഭിജി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.18 മൂലം
പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ॒ മൂലാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । പ്ര॒ജായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.19 പൂര്വാഷാഢാ
അ॒ദ്ഭ്യ സ്സ്വാഹാ॑ ഽഷാ॒ഢാഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । സ॒മു॒ദ്രായ॒ സ്വാഹാ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒ഭിജി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.20 ഉത്തരാഷാഢാ
വിശ്വേ᳚ഭ്യോ ദേ॒വേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ॑ ഽഷാ॒ഢാഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । അ॒ന॒പ॒ജ॒യ്യായ॒ സ്വാഹാ॒ ജിത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 116 ॥
38.21 അഭിജിത്
ബ്രഹ്മ॑ണേ॒ സ്വാഹാ॑ ഽഭി॒ജിതേ॒ സ്വാഹാ᳚ । ബ്ര॒ഹ്മ॒ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒ ഽഭിജി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.22 ശ്രവണം
വിഷ്ണ॑വേ॒ സ്വാഹാ᳚ ശ്രോ॒ണായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । ശ്ലോകാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ശ്രു॒തായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.23 ശ്രവിഷ്ഠാ
വസു॑ഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ॒ ശ്രവി॑ഷ്ഠാഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । അഗ്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ പരീ᳚ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.24 ശതഭിഷക്
വരു॑ണായ॒ സ്വാഹാ॑ ശ॒തഭി॑ഷജേ॒ സ്വാഹാ᳚ । ഭേ॒ഷ॒ജേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ ᳚ ॥
38.25 പൂര്വ പ്രോഷ്ഠപദാ
അ॒ജായൈക॑പദേ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്രോഷ്ഠപ॒ദേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ 117 ॥
തേജ॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ബ്രഹ്മവര്ച॒സായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.26 ഉത്തര പ്രോഷ്ഠപദാ
അഹ॑യേ ബു॒ധ്നിയാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്രോഷ്ഠപ॒ദേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । പ॒തി॒ഷ്ഠായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.27 രേവതി
പൂ॒ഷ്ണേ സ്വാഹാ॑ രേ॒വത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । പ॒ശുഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
38.28 അശ്വിനീ
അ॒ശ്വിഭ്യാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ഽശ്വ॒യുഗ്ഭ്യാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ ᳚। ശ്രോത്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ശ്രുത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.29 അപഭരണി
യ॒മായ॒ സ്വാഹാ॑ ഽപ॒ഭര॑ണീഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । രാ॒ജ്യായ॒ സ്വാഹാ॒ ഽഭിജി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.30 അമാവാസി
അ॒മ॒വാ॒സ്യാ॑യൈ॒ സ്വാഹാ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ ഽഽഗ॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 ചന്ദ്രമാ
ച॒ന്ദ്രമ॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്രതീ॒ദൃശ്യാ॑യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚-ഽര്ധമാ॒സേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । മാസേ᳚ഭ്യ॒ സ്സ്വാഹ॒ര്തുഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । സ॒വ॒ന്​ഥ്സ॒രായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.32 അഹോ രാത്രീ
അഹ്നേ॒ സ്വാഹാ॒ രാത്രി॑യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । അതി॑മുക്ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.33 ഉഷാ
ഉ॒ഷസേ॒ സ്വാഹാ॒ വ്യു॑ഷ്ട്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । വ്യൂ॒ഷുഷ്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ വ്യു॒ച്ഛന്ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । വ്യു॑ഷ്ടായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.34 നക്ഷത്രഃ
നക്ഷ॑ത്രായ॒ സ്വാഹോ॑ദേഷ്യതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 119 ॥
ഉ॒ദ്യ॒തേ സ്വാഹോ-ദി॑തായ॒ സ്വാഹാ᳚ । ഹര॑സേ॒ സ്വാഹാ॒ ഭര॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ഭ്രാജ॑സേ॒ സ്വാഹാ॒ തേജ॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ । തപ॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ബ്രഹ്മവര്ച॒സായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.35 സൂര്യഃ
സൂര്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ നക്ഷ॑ത്രേഭ്യ॒ സ്സ്വാഹാ᳚ । പ॒തി॒ഷ്ഠായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.36 അദിതിഃ
അദി॑ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്രതി॒ഷ്ഠായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
38.37 വിഷ്ണുഃ
വിഷ്ണ॑വേ॒ സ്വാഹാ॑ യ॒ജ്ഞായ॒ സ്വാഹാ᳚ । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 120 ॥
ദ॒ധി॒ക്രാവ്ണ്ണോ॑ അകാരിഷം
ദ॒ധി॒ക്രാവ്ണ്ണോ॑ അകാരിഷമ് । ജി॒ഷ്ണോ രശ്വ॑സ്യ വാ॒ജിനഃ॑ । സു॒ര॒ഭി നോ॒ മുഖാ॑ കര॒ത് । പ്രണ॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി താരിഷത് । ആപോ॒ഹിഷ്ഠാ മ॑യോ॒ഭുവ॒സ്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന । മ॒ഹേ രണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ ।
യോ വ॑ശ്ശി॒വത॑മോ॒ രസ॒സ്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ ഹ നഃ॑ । ഉ॒ശ॒തീരി॑വ മാ॒തരഃ॑ । തസ്മാ॒ അര॑ങ്ഗമാമ വോ॒ യസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ । ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ ॥ 121 (32) ॥
39 വരുണ സൂക്തം
(തൈ. സം. 1.5.11.3)
ഉദു॑ത്ത॒മം-വഁ॑രുണ॒ പാശ॑മ॒സ്മ-ദവാ॑ധ॒മം-വിഁമ॑ധ്യ॒മഗ്ഗ്​ ശ്ര॑ഥായ ।
അഥാ ॑വ॒യമാ॑ദിത്യ വ്ര॒തേ തവാനാ॑ഗസോ॒ അദി॑തയേ സ്യാമ ॥ (തൈ. സം. 1.2.8.1 )
അസ്ത॑ഭ്​നാ॒ദ്ധ്യാ-മൃ॑ഷ॒ഭോ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒-മമി॑മീത-വരി॒മാണ॑-മ്പൃഥി॒വ്യാ
ആ-ഽസീ॑ദ॒ദ്വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാനി സ॒മ്രാ-ഡ്വിശ്വേത്താനി॒ വരു॑ണസ്യ വ്ര॒താനി॑ ॥ (തൈ. സം. 3.4.11.6)
യത്കിഞ്ചേ॒ദം-വഁ॑രുണ॒ ദൈവ്യേ॒ ജനേ॑-ഽഭിദ്രോ॒ഹ-മ്മ॑നു॒ഷ്യാ᳚-ശ്ചരാ॑മസി ।
അചി॑ത്തീ॒-യത്തവ॒-ധര്മാ॑ യുയോപി॒മ-മാന॒സ്തസ്മാ॒ ദേന॑സോ ദേവ രീരിഷഃ ॥ (തൈ. സം. 3.4.11.6)
കി॒ത॒വാസോ॒ യദ്രി॑രി॒പുര്ന ദീ॒വി യദ്വാ॑ ഘാ സ॒ത്യ-മു॒തയന്ന വി॒ദ്മ ।
സര്വാ॒താവിഷ്യ॑ ശിഥി॒രേവ॑ ദേ॒വാഥാ॑തേ-സ്യാമ വരുണ പ്രി॒യാസഃ॑ ॥ (തൈ. സം. 1.5.11.3)
അവ॑തേ॒ഹേഡോ॑ വരുണ॒ നമോ॑ഭി॒രവ॑ യ॒ജ്ഞേ-ഭി॑രീമഹേ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ ।
ക്ഷയ॑ന്ന॒ സ്മഭ്യ॑ മസുര-പ്രചേതോ॒ രാജ॒ന്നേനാഗ്ം॑സി ശിശ്രഥഃ കൃ॒താനി॑ ॥ (തൈ. സം. 2.1.11.6)
തത്വാ॑യാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വന്ദ॑മാന॒ സ്തദാശാ᳚സ്തേ॒ യജ॑മാനോ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ । അഹേ॑ഡമാനോ വരുണേ॒ഹ ബോ॒ദ്ധ്യുരു॑ശഗ്ം സ॒ മാ ന॒ ആയുഃ॒ പ്രമോ॑ഷീഃ ॥ 122 (33) ॥
40 പവമാന സൂക്തം
ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒-ശ്ശുച॑യഃ പാവ॒കാ യാസു॑ജാ॒തഃ ക॒ശ്യപോ॒ യാസ്വിന്ദ്രഃ॑ ।
അ॒ഗ്നിം​യാഁ ഗര്ഭം॑ദധി॒രേ വിരൂ॑പാ॒സ്താ ന॒ ആപ॒ശ്ശഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥ യാസാ॒ഗ്ം॒ രാജാ॒ വരു॑ണോ॒ യാതി॒ മധ്യേ॑ സത്യാനൃ॒തേ അ॑വ॒പശ്യ॒ന് ജനാ॑നാമ് ।
മ॒ധു॒ശ്ചുത॒-ശ്ശുച॑യോ॒യാഃ പാ॑വ॒കാസ്താ ന॒ ആപ॒ശ്ശഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥ യാസാം᳚ ദേ॒വാദി॒വി കൃ॒ണ്വന്തി॑ ഭ॒ക്ഷം​യാഁ അ॒ന്തരി॑ക്ഷേ ബഹു॒ധാ ഭവ॑ന്തി ।
യാഃ പൃ॑ഥി॒വീ-മ്പയ॑സോ॒ന്ദന്തി॑ ശു॒ക്രാസ്താ ന॒ ആപ॒ശ്ശഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥ ശി॒വേന॑ മാ॒ ചക്ഷു॑ഷാ പശ്യതാപ ശ്ശി॒വയാ॑ ത॒നുവോ-പ॑സ്പൃശത॒ ത്വച॑മേമ് ।
സര്വാഗ്ം॑ അ॒ഗ്നീഗ്ം ര॑ഫ്സു॒ഷദോ॑ ഹുവേ വോ॒ മയി॒ വര്ചോ॒ ബല॒മോജോ॒ നിധ॑ത്ത ॥ 123 (34) ॥
(തൈ. ബ്രാ. 1.4.8.1)
പവ॑മാന॒-സ്സുവ॒ര്ജനഃ॑ । പ॒വിത്രേ॑ണ॒ വിച॑ര്​ഷണിഃ । യഃ പോതാ॒ സ പു॑നാതു മാ । പു॒നന്തു॑ മാ ദേവജ॒നാഃ । പു॒നന്തു॒ മന॑
വോധി॒യാ । പു॒നന്തു॒ വിശ്വ॑ ആ॒യവഃ॑ । ജാത॑വേദഃ പ॒വിത്ര॑വത് । പ॒വിത്രേ॑ണ പുനാഹി മാ । ശു॒ക്രേണ॑ ദേവ॒ ദീദ്യ॑ത് । അഗ്നേ॒ ക്രത്വാ॒-ക്രതൂ॒ഗ്ം॒ രനു॑ ॥ 124 ॥
യത്തേ॑ പ॒വിത്ര॑-മ॒ര്ചിഷി॑ । അഗ്നേ॒ വിത॑ത-മന്ത॒രാ । ബ്രഹ്മ॒ തേന॑ പുനീമഹേ । ഉ॒ഭാഭ്യാം᳚ ദേവ സവിതഃ । പ॒വിത്രേ॑ണ സ॒വേന॑ ച । ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ പുനീമഹേ ।
വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വീ പു॑ന॒തീ ദേ॒വ്യാഗാ᳚ത് । യസ്യൈ॑ ബ॒ഹ്വീ-സ്ത॒നുവോ॑ വീ॒തപൃ॑ഷ്ഠാഃ । തയാ॒ മദ॑ന്ത-സ്സധ॒മാദ്യേ॑ഷു । വ॒യഗ്ഗ്​ സ്യാ॑മ॒ പത॑യോരയീ॒ണാമ് ॥ 125 ॥
വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രോ ര॒ശ്മിഭി॑ര്മാ പുനാതു । വാതഃ॑ പ്രാ॒ണേനേ॑ ഷി॒രോ മ॑യോ॒ ഭൂഃ ।
ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ പയ॑സാ॒ പയോ॑ഭിഃ । ഋ॒താവ॑രീ യ॒ജ്ഞിയേ॑ മാ പുനീതാമ് । ബൃ॒ഹദ്ഭി॑-സ്സവി ത॒സ്തൃഭിഃ॑ । വര്​ഷി॑ഷ്ഠൈ--ര്ദേവ॒മന്മ॑ഭിഃ । അഗ്നേ॒ ദക്ഷൈഃ᳚ പുനാഹിമാ । യേന॑ ദേ॒വാ അപു॑നത । യേ നാപോ॑ ദി॒വ്യങ്കശഃ॑ । തേന॑ ദി॒വ്യേന॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ ॥ 126 ॥
ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ പുനീമഹേ । യഃ പാ॑വമാ॒നീ-ര॒ദ്ധയേതി॑ । ഋഷി॑ഭി॒-സ്സമ്ഭൃ॑ത॒ഗ്ം॒ രസ᳚മ് । സര്വ॒ഗ്ം॒ സ പൂ॒തമ॑ശ്നാതി । സ്വ॒ദി॒ത-മ്മാ॑ത॒രിശ്വ॑നാ । പാ॒വ॒മാ॒നീ॒ര്യോ അ॒ദ്ധയേതി॑ ।
ഋഷി॑ഭി॒-സ്സമ്ഭൃ॑ത॒ഗ്ം॒ രസ᳚മ് । തസ്മൈ॒ സര॑സ്വതീ ദുഹേ । ക്ഷീ॒രഗ്ം സ॒ര്പി ര്മധൂ॑ദ॒കമ് । പാ॒വ॒മാ॒നീ-സ്സ്വ॒സ്ത്യയ॑നീഃ ॥ 127 ॥
സു॒ദുഘാ॒ഹി പയ॑സ്വതീഃ । ഋഷി॑ഭി॒-സ്സമ്ഭൃ॑തോ॒ രസഃ॑ । ബ്രാ॒ഹ്മ॒ണേഷ്വ॒-മൃതഗ്ം॑ ഹി॒തമ് । പാ॒വ॒മാ॒നീ-ര്ദി॑ശന്തു നഃ । ഇ॒മം ം​ലോഁ॒കമഥോ॑ അ॒മുമ് । കാമാ॒ന്-ഥ്സമ॑ര്ധ്യന്തു നഃ । ദേ॒വീര്ദേ॒വൈ-സ്സ॒മാ ഭൃ॑താഃ । പാ॒വ॒മാ॒നീ-സ്സ്വ॒സ്ത്യയ॑നീഃ । സു॒ദുഘാ॒ഹി ഘൃ॑ത॒ശ്ചുതഃ॑ । ഋഷി॑ഭി॒-സ്സമ്ഭൃ॑തോ॒ രസഃ॑ ॥ 128 ॥
ബ്രാ॒ഹ്മ॒ണേഷ്വ॒-മൃതഗ്ം॑ ഹി॒തമ് । യേന॑ ദേ॒വാഃ പ॒വിത്രേ॑ണ । ആ॒ത്മാനം॑ പു॒നതേ॒ സദാ᳚ । തേന॑ സ॒ഹസ്ര॑ ധാരേണ । പാ॒വ॒മാ॒ന്യഃ പു॑നന്തു മാ । പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യ-മ്പ॒വിത്ര᳚മ് । ശ॒തോദ്യാ॑മഗ്ം ഹിര॒ണ്മയ᳚മ് । തേന॑ ബ്രഹ്മ॒ വിദോ॑ വ॒യമ് । പൂ॒ത-മ്ബ്രഹ്മ॑ പുനീമഹേ । ഇന്ദ്ര॑-സ്സുനീ॒തീ സ॒ഹ മാ॑ പുനാതു । സോമ॑-സ്സ്വ॒സ്ത്യാ വരു॑ണ-സ്സ॒മീച്യാ᳚ । യ॒മോ രാജാ᳚ പ്രമൃ॒ണാഭിഃ॑ പുനാതുമാ । ജാ॒തവേ॑ദാ മോ॒ര്ജയ॑ന്ത്യാ പുനാതു । ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ ॥ 129 ॥
(തൈ. ബ്രാ. 3.5.11.1)
തച്ഛം॒ഁയോരാ വൃ॑ണീമഹേ । ഗാ॒തും-യഁ॒ജ്ഞായ॑ । ഗാ॒തും-യഁ॒ജ്ഞപ॑തയേ । ദൈവീ᳚സ്വ॒സ്തി-ര॑സ്തുനഃ । സ്വ॒സ്തി-ര്മാനു॑ഷേഭ്യഃ । ഊ॒ര്ധ്വ-ഞ്ജി॑ഗാതു ഭേഷ॒ജമ് । ശന്നോ॑ അസ്തു ദ്വി॒പദേ᳚ । ശഞ്ചതു॑ഷ്പദേ ॥ 130 (36) ॥
ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥
41 ആയുഷ്യ സൂക്തം
യോ ബ്രഹ്മാബ്രഹ്മണ ഉജ്ജഭാര പ്രാണെശ്വരഃ (യോ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മണ ഉജ്ജഹാര പ്രാണൈ-ശ്ശിരഃ) കൃത്തിവാസാഃ പിനാകീ ।
ഈശാനോ ദേവസ്സന ആയുര്ദധാതു തസ്മൈ ജുഹോമി ഹവിഷാ ഘൃതേന ॥ 1 ॥
വിഭ്രാജമാന-സ്സരിരസ്യ മദ്ധ്യാദ് രോചമാനോ ഘര്മരുചിര്യ ആഗാത് ।
സ മൃത്യുപാശാ-നപനുദ്യ ഘോരാ-നിഹായുഷേണോ ഘൃതമത്തു ദേവഃ ॥ 2 ॥
ബ്രഹ്മജ്യോതിര് ബ്രഹ്മപത്നീഷു ഗര്ഭം-യഁമാദധാ-ത്പുരുരൂപ-ഞ്ജയന്തമ് ।
സുവര്ണരമ്ഭ-ഗ്രഹ-മര്കമര്ച്യ-ന്തമായുഷേ വര്ധയാമോ ഘൃതേന ॥ 3 ॥
ശ്രിയം-ലഁക്ഷ്മീ-മൌപലാം അമ്ബിങ്കാ-ങ്ഗാം ഷഷ്ടീഞ്ച യാമിന്ദ്രസേനേത്യുദാഹുഃ ।
താം-വിഁദ്യാ-മ്ബ്രഹ്മയോനിഗ്ം സരൂപാ-മിഹായുഷേ തര്പയാമോ ഘൃതേന ॥ 4 ॥
ദാക്ഷായണ്യ-സ്സര്വയോന്യ സ്സുയോന്യ-സ്സഹസ്രശോ വിശ്വ രൂപാ വിരൂപാഃ ।
സസൂനവ-സ്സപതയ-സ്സയൂഥ്യാ ആയുഷേണോ ഘൃതമിദ-ഞ്ജുഷന്താമ് ॥ 5 ॥
ദിവ്യാ ഗണാ ബഹുരൂപാഃ പുരാണാ ആയുശ്ഛിദോ നഃ പ്രമഥ്നന്തു വീരാന് ।
തേഭ്യോ ജുഹോമി ബഹുധാ ഘൃതേന മാ നഃ പ്രജാഗ്ം രീരിഷോ മോത വീരാന് ॥ 6 ॥
ഏകഃ പുരസ്താത് യ ഇദ-മ്ബഭൂവ യതോ ബഭൂവ ഭുവനസ്യ ഗോപാഃ ।
യമപ്യേതി ഭുവനഗ്ം സാമ്പരായേ സ നോ ഹവിര് ഘൃത-മിഹായുഷേ'ത്തു ദേവഃ ॥ 7 ॥
വസൂ-ന്രുദ്രാനാ-ദിത്യാ-ന്മരുതോ'ഥ സാദ്ധ്യാന് ഋഭൂന് യക്ഷാ-ന്ഗന്ധര്വാഗ്ംശ്ച പിതൃഗ്ംശ്ച വിശ്വാന് ।
ഭൃഗൂന്-ഥ്സര്പാഗ്ംശ്ചാ-ങ്ഗിഗരസോ'ഥ സര്വാ-ന്ഘൃതഗ്ം ഹുത്വാ സ്വായുഷ്യാ മഹയാമ ശശ്വത് ॥ 8 ॥
വിഷ്ണോ॒ ത്വന്നോ॒ അന്ത॑മ॒-ശ്ശര്മ॑യച്ഛ സഹന്ത്യ ।
പ്രതേ॒ ധാരാ॑ മധു॒ശ്ചുത॒ ഉഥ്സ॑ന്ദുഹ്രതേ॒ അക്ഷി॑തമ് ॥ (തൈ. സം. 3.1.10) ॥
നമോ ബ്രഹ്മണേ നമോ അസ്ത്വഗ്നയേ നമഹ് പൃഥിവ്യൈ നമഹ് ഒഷധീഭ്യഃ ।
നമോ വാചേ നമോ വാചസ്പത॑യേ നമോ വിഷ്ണവേ ബൃഹതേ കരോമി ॥ (തൈ. അര. 2.1.2) ॥
(ഏവ-ന്ത്രിഃ)
യദക്ഷരപദഭ്രഷ്ട-മ്മാത്രാഹീന-ന്തു യദ്ഭവേത് ।
തത്സര്വ-ങ്ക്ഷമ്യതാ-ന്ദേവ നാരായണ നമോ'സ്തുതേ ॥
വിസര്ഗ ബിന്ദു മാത്രാണി പദപാദാക്ഷരാണി ച ।
ന്യൂനാതിരിക്തം-യഁത്കിഞ്ചിദഭിഗീര്ഭിരുദീര്യതെ ॥
ആ॒ഭിര് ഗീ॒ര്ഭിര് യദതോ॑ന ഊ॒നമാപ്യാ॑യയ ഹരിവോ॒ വര്ധ॑മാനഃ ।
യ॒ദാ സ്തോ॒തൃഭ്യോ॒ മഹി॑ ഗോ॒ത്രാ രു॒ജാസി॑ ഭൂയിഷ്ഠ॒ഭാജോ॒ അധ॑തേ ശ്യാമ ।
ബ്രഹ്മ॒ പ്രാവാ॑ദിഷ്മ॒ തന്നോ॒ മാഹാ॑സീത് ।
ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥ (തൈ. അര. 4.4.2)
ഹരിഃ ഓമ് । ശ്രീകൃഷ്ണാര്പണമസ്തു ॥
ഓ-ന്തത്സത് ബ്രഹ്മാര്പണമസ്തു ॥
ഇത്യുദകശാന്തിമന്ത്രാഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭
de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |
i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |
agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dhar​ṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||
svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |
yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||
ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |
ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ
pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |
u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |
madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||
anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |
ṛṣi̭r​ha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |
i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||
prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |
a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |
indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |
mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||
sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |
viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |
trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |
bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |
vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |
a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,
dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,
paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,
uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,
upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,
rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒
-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,
ya॒māya̭ savi॒tre ,
varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒
duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
a॒gnirāyṷṣmā॒n​thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,
soma॒ āyṷṣmā॒n​thsa oṣa̭dhībhir,
ya॒jña āyṷṣmā॒n​thsa dakṣi̭ṇābhi॒r,
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,
de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒gnirāyṷṣmā॒n​thsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒n​thsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒n​thsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,
ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,
~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,
go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,
srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒
ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒
tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,
ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-
phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,
iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,
bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃ​va~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,
ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭
vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,
dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,
nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒
tābhya॒ ssvāhā॒,
sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r​-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭
kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃ​va~thsa॒rīṇāg̭
sva॒stigg​ svāhā᳚ ||
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni
grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,
ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,
ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni
grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r
vyā॒ghrāḥ prahḙti,
ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒​ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ
vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,
ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭
vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,
stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭
he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te
ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒​ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni
grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒
praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒
dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-
va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścar​ṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ
senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg​ sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||
pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||
a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||
a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭r​ṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuth​satva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |
indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒
kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒
vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me
ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒
viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)
saṃ॒​vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒
sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma
ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me
jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me
su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |
mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |
mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |
mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |
eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |
devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |
māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |
a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||
pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |
dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |
i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |
u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |
sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |
vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |
a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |
i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |
viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |
staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |
yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃ​va~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau
ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||
yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |
ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||
staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |
anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||
anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |
pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |
vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||
ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |
e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,
-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,
-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,
rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā
tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,
ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,
-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,
-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,
vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |
adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |
ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃ​va~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |
bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |
sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||
bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīr​ṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhī॒co a॒stabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒tīrnava̭ | i॒cchanna-śva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭śritam | tadvi̭dacchar​ya॒ṇāva̭ti |
adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |
indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||
indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |
sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃ​vi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |
yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |
indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |
hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |
apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||
apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |
āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||
āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |
a॒sya vi॒jñānā̭ya bahu॒dhā nidhī̭yate | tasya̭ su॒mna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣa॒ṇam | āyu॒rinnaḥ॒ pratī᳚ryatām | ana̭ndhā॒-ścakṣṷṣā va॒yam | jī॒vā jyoti̭-raśīmahi | suva॒-rjyoti̭-ru॒tāmṛtaṃ᳚ | śrotrḙṇa bha॒dra mu॒ta-śṛ̭ṇvanti sa॒tyam | śrotrḙṇa॒ vācaṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nām | śrotrḙṇa॒ moda̭śca॒ maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |
a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg​ śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg​ śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg​ śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg​ śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
yo mā॒ dadā̭ti॒ sa i de॒va mā vāḥ᳚ | a॒hamanna॒ manna̭ ma॒danta̭madmi | pūrva̭-ma॒gnerapi̭ daha॒tyannaṃ᳚ | ya॒ttau hā̭sāte ahamutta॒reṣṷ | vyātta̭masya pa॒śava̭-ssu॒jambha᳚m | paśya̭nti॒ dhīrāḥ॒ praca̭ranti॒ pākāḥ᳚ |
jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||
sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |
parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |
yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |
ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |
tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |
mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |
nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |
a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n var​ṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vā-khsūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
a॒na॒ntā-mantā॒dadhi॒ nirmi̭tā-mma॒hīm | yasyāṃ᳚ de॒vā a̭dadhu॒-rbhoja̭nāni | ekā᳚kṣarā-ndvi॒padā॒gṃ॒ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-ṅgandha॒rvāḥ pa॒śavo̭ manu॒ṣyāḥ᳚ | vā॒cīmā viśvā॒ bhuva̭nā॒-nyarpi̭tā | sā no॒ havaṃ̭ juṣatā॒-mindra̭ patnī |
vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña māgā᳚t | ava̭ntī de॒vī su॒havā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra॒ kṛto̭ manī॒ṣiṇaḥ̭ | a॒nvaiccha̭-nde॒vā-stapa̭sā॒ śramḙṇa | tā-nde॒vīṃ-vā~cagṃ̭ ha॒viṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛ॒tasya̭ lo॒ke |
ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg​ śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg​ śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||
e॒va-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | a॒smāka̭-mudi॒ta-ṅkṛ̭dhi | śra॒ddhā-ndḙvā॒ yaja̭mānāḥ | vā॒yu-go̭pā॒ upā̭sate | śra॒ddhāgṃ hṛ̭da॒yya̭yā-''kū᳚tyā | śra॒ddhayā̭ hūyate ha॒viḥ |
śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||
śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||
tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'r​hati॒ spardhi̭tum || 70 ||
brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |
ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |
na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||
na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dhar​ṣati |
de॒vāg​śca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||
na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |
u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |
i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |
yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||
bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |
māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭r​ṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1)
tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg​ sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||
vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭r​śatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭r​śa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||
pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg​ syo॒nā bha̭vantu ||
yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg​ syo॒nā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg​ syo॒nā bha̭vantu ||
śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |
āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tar​hi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadāsīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||
na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntar​hi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg​ sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |
tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |
kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||
sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |
ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |
re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |
ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||
i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |
yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |
kigg​svi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |
prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||
bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃ​vi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒​va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīr​ṣaḥ devatā - somaḥ
somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||
pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||
ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāg​śca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭r​yaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃ​vi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒​ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||
a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu de॒va-ssa̭vi॒to pa̭yātu | hi॒ra॒ṇyayḙna su॒vṛtā॒ rathḙna | vaha॒n॒. hastagṃ̭ su॒bhagaṃ̭ ~vidma॒nāpa̭sam | pra॒yaccha̭ntaṃ॒ papṷriṃ॒ puṇya॒maccha̭ | hastaḥ॒ praya̭ccha tva॒mṛtaṃ॒ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena॒ prati̭gṛbhṇīma enat |
dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃ​yu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||
ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||
viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒​va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||
tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||
aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |
yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg​ syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg​ syo॒nā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃ​ya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā
yasmi॒-nbrahmā॒-'bhyaja̭ya॒-thsarva̭me॒tat | a॒muñca̭ lo॒ka mi॒damṷ̄ca॒ sarvaṃ᳚| tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-dvi॒jitya̭ | śriya̭-ndadhā॒tvahṛ̭ṇīyamānam | u॒bhau lo॒kau brahma̭ṇā॒ sañji̭te॒mau | tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||
ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |
tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒​va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||
ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃ​vi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃ​ya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||
tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ
ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||
i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||
yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |
ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃ​vi~dā॒nā |
yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye
saṃ॒​va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |
bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |
yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |
tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒​vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |
vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |
va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃ​vi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||
a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |
udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |
tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udu॒tya-ñci॒tram ||
udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |
ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||
adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||
ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |
tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||
pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||
37.38 agniḥ
a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||
a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se
śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |
37.39 anumata
anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||
anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |
anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||
ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |
u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 kṛttikā
a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃ​yai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||
38.2 rohiṇī
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||
38.3 mṛgaśī.r​ṣaḥ
somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||
38.4 ārdrā
ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.6 puṣyaḥ​
bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.7 āśreṣa
sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.8 maghā
pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||
38.11 hastaḥ
sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||
38.12 citrā
tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.13 svāti
vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.14 viśākhā
i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.15 paurṇamāsi
pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.18 mūlaṃ
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||
teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.27 revati
pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.28 aśvinī
a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||
38.29 apabharaṇi
ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.30 amāvāsi
a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||
38.31 candramā
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒n​thsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||
38.32 aho rātrī
ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||
38.33 uṣā
u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||
u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |
bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣam | ji॒ṣṇo raśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | su॒ra॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒t | praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpo॒hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg​ śra̭thāya |
athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bh​nā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā
ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |
aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |
sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |
a॒gniṃ​yā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg​ syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg​ syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃ​yā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg​ syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭r​ṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭
vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||
yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭ta-manta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe | u॒bhābhyāṃ᳚ deva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe |
vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg​ syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||
vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |
dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | var​ṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||
i॒da-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamā॒nī-ra॒ddhayeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śnāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā | pā॒va॒mā॒nī॒ryo a॒ddhayeti̭ |
ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||
su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃ​lo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||
brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |
prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||
ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |
brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever