Mundaka Upanishad - Tritiya Mundaka, Dvitiya Kandah

ॐ

മുണ്ഡക ഉപനിഷദ് - തൃതീയ മുണ്ഡക, ദ്വിതീയ കാണ്ഡഃ

Upanishad Malayalam

॥ തൃതീയമുണ്ഡകേ ദ്വിതീയഃ ഖണ്ഡഃ ॥

സ വേദൈത-ത്പരമ-മ്ബ്രഹ്മ ധാമ

യത്ര വിശ്വ-ന്നിഹിത-മ്ഭാതി ശുഭ്രമ് ।

ഉപാസതേ പുരുഷം-യേഁ ഹ്യകാമാസ്തേ

ശുക്രമേതദതിവര്തന്തി ധീരാഃ ॥ 1॥

കാമാന് യഃ കാമയതേ മന്യമാനഃ

സ കാമഭിര്ജായതേ തത്ര തത്ര ।

പര്യാപ്തകാമസ്യ കൃതാത്മനസ്തു

ഇഹൈവ സര്വേ പ്രവിലീയന്തി കാമാഃ ॥ 2॥

നായമാത്മാ പ്രവചനേന ലഭ്യോ

ന മേധയാ ന ബഹുനാ ശ്രുതേന ।

യമേവൈഷ വൃണുതേ തേന ലഭ്യ-

സ്തസ്യൈഷ ആത്മാ വിവൃണുതേ തനൂം സ്വാമ് ॥ 3॥

നായമാത്മാ ബലഹീനേന ലഭ്യോ

ന ച പ്രമാദാ-ത്തപസോ വാപ്യലിങ്ഗാത് ।

ഏതൈരുപായൈര്യതതേ യസ്തു വിദ്വാം-

സ്തസ്യൈഷ ആത്മാ വിശതേ ബ്രഹ്മധാമ ॥ 4॥

സമ്പ്രാപ്യൈനമൃഷയോ ജ്ഞാനതൃപ്താഃ

കൃതാത്മാനോ വീതരാഗാഃ പ്രശാന്താഃ

തേ സര്വഗം സര്വതഃ പ്രാപ്യ ധീരാ

യുക്താത്മാന-സ്സര്വമേവാവിശന്തി ॥ 5॥

വേദാന്തവിജ്ഞാനസുനിശ്ചിതാര്ഥാഃ

സന്ന്യാസയോഗാദ് യതയ-ശ്ശുദ്ധസത്ത്വാഃ ।

തേ ബ്രഹ്മലോകേഷു പരാന്തകാലേ

പരാമൃതാഃ പരിമുച്യന്തി സര്വേ ॥ 6॥

ഗതാഃ കലാഃ പഞ്ചദശ പ്രതിഷ്ഠാ

ദേവാശ്ച സര്വേ പ്രതിദേവതാസു ।

കര്മാണി വിജ്ഞാനമയശ്ച ആത്മാ

പരേ-ഽവ്യയേ സര്വേ ഏകീഭവന്തി ॥ 7॥

യഥാ നദ്യ-സ്സ്യന്ദമാനാ-സ്സമുദ്രേ-ഽ

സ്ത-ങ്ഗച്ഛന്തി നാമരൂപേ വിഹായ ।

തഥാ വിദ്വാ-ന്നാമരൂപാദ്വിമുക്തഃ

പരാത്പര-മ്പുരുഷമുപൈതി ദിവ്യമ് ॥ 8॥

സ യോ ഹ വൈ ത-ത്പരമ-മ്ബ്രഹ്മ വേദ

ബ്രഹ്മൈവ ഭവതി നാസ്യാബ്രഹ്മവിത്കുലേ ഭവതി ।

തരതി ശോക-ന്തരതി പാപ്മാന-ങ്ഗുഹാഗ്രന്ഥിഭ്യോ

വിമുക്തോ-ഽമൃതോ ഭവതി ॥ 9॥

തദേതദൃചാ-ഽഭ്യുക്തമ് ।

ക്രിയാവന്ത-ശ്ശ്രോത്രിയാ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠാഃ

സ്വയ-ഞ്ജുഹ്വത ഏകര്ഷിം ശ്രദ്ധയന്തഃ ।

തേഷാമേവൈതാ-മ്ബ്രഹ്മവിദ്യാം-വഁദേത

ശിരോവ്രതം-വിഁധിവദ് യൈസ്തു ചീര്ണമ് ॥ 10॥

തദേത-ഥ്സത്യമൃഷിരങ്ഗിരാഃ

പുരോവാച നൈതദചീര്ണവ്രതോ-ഽധീതേ ।

നമഃ പരമൃഷിഭ്യോ നമഃ പരമൃഷിഭ്യഃ ॥ 11॥

॥ ഇതി മുണ്ഡകോപനിഷദി തൃതീയമുണ്ഡകേ ദ്വിതീയഃ ഖണ്ഡഃ ॥

॥ ഇത്യഥര്വവേദീയ മുണ്ഡകോപനിഷത്സമാപ്താ ॥

ഓ-മ്ഭ॒ദ്ര-ങ്കര്ണേ॑ഭി-ശ്ശൃണു॒യാമ॑ ദേവാഃ । ഭ॒ദ്ര-മ്പ॑ശ്യേമാ॒ക്ഷഭി॒-ര്യജ॑ത്രാഃ । സ്ഥി॒രൈരങ്ഗൈ᳚സ്തുഷ്ടു॒വാഗ്ം സ॑സ്ത॒നൂഭിഃ॑ । വ്യശേ॑മ ദേ॒വഹി॑തം॒-യഁദായുഃ॑ । സ്വ॒സ്തി ന॒ ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ദ്ധശ്ര॑വാഃ । സ്വ॒സ്തി നഃ॑ പൂ॒ഷാ വി॒ശ്വവേ॑ദാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॒സ്താര്ക്ഷ്യോ॒ അരി॑ഷ്ടനേമിഃ । സ്വ॒സ്തി നോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑-ര്ദധാതു ॥

ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥

॥ ഓം ശാന്തി-ശ്ശാന്തി-ശ്ശാന്തിഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

|| tṛtīyamuṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||

sa vedaita-tparama-mbrahma dhāma

yatra viśva-nnihita-mbhāti śubhram |

upāsate puruṣaṃ-ye~ hyakāmāste

śukrametadativartanti dhīrāḥ || 1||

kāmān yaḥ kāmayate manyamānaḥ

sa kāmabhirjāyate tatra tatra |

paryāptakāmasya kṛtātmanastu

ihaiva sarve pravilīyanti kāmāḥ || 2||

nāyamātmā pravacanena labhyo

na medhayā na bahunā śrutena |

yamevaiṣa vṛṇute tena labhya-

stasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanūṃ svām || 3||

nāyamātmā balahīnena labhyo

na ca pramādā-ttapaso vāpyaliṅgāt |

etairupāyairyatate yastu vidvāṃ-

stasyaiṣa ātmā viśate brahmadhāma || 4||

samprāpyainamṛṣayo jñānatṛptāḥ

kṛtātmāno vītarāgāḥ praśāntāḥ

te sarvagaṃ sarvataḥ prāpya dhīrā

yuktātmāna-ssarvamevāviśanti || 5||

vedāntavijñānasuniścitārthāḥ

sannyāsayogād yataya-śśuddhasattvāḥ |

te brahmalokeṣu parāntakāle

parāmṛtāḥ parimucyanti sarve || 6||

gatāḥ kalāḥ pañcadaśa pratiṣṭhā

devāśca sarve pratidevatāsu |

karmāṇi vijñānamayaśca ātmā

pare-'vyaye sarve ekībhavanti || 7||

yathā nadya-ssyandamānā-ssamudre-'

sta-ṅgacchanti nāmarūpe vihāya |

tathā vidvā-nnāmarūpādvimuktaḥ

parātpara-mpuruṣamupaiti divyam || 8||

sa yo ha vai ta-tparama-mbrahma veda

brahmaiva bhavati nāsyābrahmavitkule bhavati |

tarati śoka-ntarati pāpmāna-ṅguhāgranthibhyo

vimukto-'mṛto bhavati || 9||

tadetadṛcā-'bhyuktam |

kriyāvanta-śśrotriyā brahmaniṣṭhāḥ

svaya-ñjuhvata ekarṣiṃ śraddhayantaḥ |

teṣāmevaitā-mbrahmavidyāṃ-va~deta

śirovrataṃ-vi~dhivad yaistu cīrṇam || 10||

tadeta-thsatyamṛṣiraṅgirāḥ

purovāca naitadacīrṇavrato-'dhīte |

namaḥ paramṛṣibhyo namaḥ paramṛṣibhyaḥ || 11||

|| iti muṇḍakopaniṣadi tṛtīyamuṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||

|| ityatharvavedīya muṇḍakopaniṣatsamāptā ||

o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

|| oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ ||