📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.2 - യദുഭൌ വിമുച്യാതിഥ്യമ് - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ
6.2 - Yadubhau Vimuchyatithyam - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Malayalam
കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം ഷഷ്ഠകാണ്ഡേ ദ്വിതീയഃ പ്രശ്നഃ - സോമമന്ത്രബ്രാഹ്മണനിരൂപണം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥
യദു॒ഭൌ വി॒മുച്യാ॑-ഽഽതി॒ഥ്യ-ങ്ഗൃ॑ഹ്ണീ॒യാ-ദ്യ॒ജ്ഞം-വിഁച്ഛി॑ന്ദ്യാ॒-ദ്യദു॒ഭാവ-വി॑മുച്യ॒ യഥാ-ഽനാ॑ഗതായാ-ഽഽതി॒ഥ്യ-ങ്ക്രി॒യതേ॑ താ॒ദൃഗേ॒വ ത-ദ്വിമു॑ക്തോ॒-ഽന്യോ॑-ഽന॒ഡ്വാ-ന്ഭവ॒ത്യ വി॑മുക്തോ॒-ഽന്യോ-ഽഥാ॑-ഽഽതി॒ഥ്യ-ങ്ഗൃ॑ഹ്ണാതി യ॒ജ്ഞസ്യ॒ സന്ത॑ത്യൈ॒ പത്ന്യ॒ന്വാര॑ഭതേ॒ പത്നീ॒ ഹി പാരീ॑ണഹ്യ॒സ്യേശേ॒ പത്നി॑യൈ॒ വാനു॑മത॒-ന്നിര്വ॑പതി॒ യദ്വൈ പത്നീ॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ക॒രോതി॑ മിഥു॒ന-ന്തദഥോ॒ പത്നി॑യാ ഏ॒വൈ- [പത്നി॑യാ ഏ॒വ, ഏ॒ഷ] 1
-ഷ യ॒ജ്ഞസ്യാ᳚ന്വാര॒ഭോം ഽന॑വച്ഛിത്ത്യൈ॒ യാവ॑-ദ്ഭി॒ര്വൈ രാജാ॑-ഽനുച॒രൈരാ॒ഗച്ഛ॑തി॒ സര്വേ᳚ഭ്യോ॒ വൈ തേഭ്യ॑ ആതി॒ഥ്യ-ങ്ക്രി॑യതേ॒ ഛന്ദാഗ്ം॑സി॒ ഖലു॒ വൈ സോമ॑സ്യ॒ രാജ്ഞോ॑-ഽനുച॒രാണ്യ॒ഗ്നേ-രാ॑തി॒ഥ്യമ॑സി॒ വിഷ്ണ॑വേ॒ ത്വേത്യാ॑ഹ ഗായത്രി॒യാ ഏ॒വൈതേന॑ കരോതി॒ സോമ॑സ്യാ-ഽഽതി॒ഥ്യമ॑സി॒ വിഷ്ണ॑വേ॒ ത്വേത്യാ॑ഹ ത്രി॒ഷ്ടുഭ॑ ഏ॒വൈതേന॑ കരോ॒ത്യതി॑ഥേരാതി॒ഥ്യമ॑സി॒ വിഷ്ണ॑വേ॒ ത്വേത്യാ॑ഹ॒ ജഗ॑ത്യാ [ജഗ॑ത്യൈ, ഏ॒വൈതേന॑] 2
ഏ॒വൈതേന॑ കരോത്യ॒ഗ്നയേ᳚ ത്വാ രായസ്പോഷ॒ദാവ്ന്നേ॒ വിഷ്ണ॑വേ॒ ത്വേത്യാ॑ഹാനു॒ഷ്ടുഭ॑ ഏ॒വൈതേന॑ കരോതി ശ്യേ॒നായ॑ ത്വാ സോമ॒ഭൃതേ॒ വിഷ്ണ॑വേ॒ ത്വേത്യാ॑ഹ ഗായത്രി॒യാ ഏ॒വൈതേന॑ കരോതി॒ പഞ്ച॒ കൃത്വോ॑ ഗൃഹ്ണാതി॒ പഞ്ചാ᳚ക്ഷരാ പ॒ങ്ക്തിഃ പാങ്ക്തോ॑ യ॒ജ്ഞോ യ॒ജ്ഞമേ॒വാവ॑ രുന്ധേ ബ്രഹ്മവാ॒ദിനോ॑ വദന്തി॒ കസ്മാ᳚-ഥ്സ॒ത്യാ-ദ്ഗാ॑യത്രി॒യാ ഉ॑ഭ॒യത॑ ആതി॒ഥ്യസ്യ॑ ക്രിയത॒ ഇതി॒ യദേ॒വാ-ഽദ-സ്സോമ॒മാ- [യദേ॒വാ-ഽദ-സ്സോമ॒മാ, ആഹ॑ര॒-ത്തസ്മാ᳚-] 3
-ഽഹ॑ര॒-ത്തസ്മാ᳚-ദ്ഗായത്രി॒യാ ഉ॑ഭ॒യത॑ ആതി॒ഥ്യസ്യ॑ ക്രിയതേ പു॒രസ്താ᳚ച്ചോ॒ പരി॑ഷ്ടാച്ച॒ ശിരോ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദാ॑തി॒ഥ്യ-ന്നവ॑കപാലഃ പുരോ॒ഡാശോ॑ ഭവതി॒ തസ്മാ᳚ന്നവ॒ധാ ശിരോ॒ വിഷ്യൂ॑ത॒-ന്നവ॑കപാലഃ പുരോ॒ഡാശോ॑ ഭവതി॒ തേ ത്രയ॑സ്ത്രികപാ॒ലാസ്ത്രി॒വൃതാ॒ സ്തോമേ॑ന॒ സമ്മി॑താ॒സ്തേജ॑സ്ത്രി॒വൃ-ത്തേജ॑ ഏ॒വ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ശീ॒ര്॒ഷ-ന്ദ॑ധാതി॒ നവ॑കപാലഃ പുരോ॒ഡാശോ॑ ഭവതി॒ തേ ത്രയ॑സ്ത്രികപാ॒ലാസ്ത്രി॒വൃതാ᳚ പ്രാ॒ണേന॒ സമ്മി॑താസ്ത്രി॒വൃദ്വൈ [ ] 4
പ്രാ॒ണ-സ്ത്രി॒വൃത॑മേ॒വ പ്രാ॒ണമ॑ഭിപൂ॒ര്വം-യഁ॒ജ്ഞസ്യ॑ ശീ॒ര്॒ഷ-ന്ദ॑ധാതി പ്ര॒ജാപ॑തേ॒ര്വാ ഏ॒താനി॒ പക്ഷ്മാ॑ണി॒ യദ॑ശ്വവാ॒ലാ ഐ᳚ക്ഷ॒വീ തി॒രശ്ചീ॒ യദാശ്വ॑വാലഃ പ്രസ്ത॒രോ ഭവ॑ത്യൈക്ഷ॒വീ തി॒രശ്ചീ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തേരേ॒വ തച്ചക്ഷു॒-സ്സമ്ഭ॑രതി ദേ॒വാ വൈ യാ ആഹു॑തീ॒രജു॑ഹവു॒സ്താ അസു॑രാ നി॒ഷ്കാവ॑മാദ॒-ന്തേ ദേ॒വാഃ കാ᳚ര്​ഷ്മ॒ര്യ॑മപശ്യന് കര്മ॒ണ്യോ॑ വൈ കര്മൈ॑നേന കുര്വീ॒തേതി॒ തേ കാ᳚ര്​ഷ്മര്യ॒മയാ᳚-ന്പരി॒ധീ- [-ന്പരി॒ധീന്, അ॒കു॒ര്വ॒ത॒ തൈര്വൈ] 5
-ന॑കുര്വത॒ തൈര്വൈ തേ രക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യപാ᳚ഘ്നത॒ യ-ത്കാ᳚ര്​ഷ്മര്യ॒മയാഃ᳚ പരി॒ധയോ॒ ഭവ॑ന്തി॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ॒ സഗ്ഗ്​ സ്പ॑ര്​ശയതി॒ രക്ഷ॑സാ॒മന॑ന്വ-വചാരായ॒ ന പു॒രസ്താ॒-ത്പരി॑ ദധാത്യാദി॒ത്യോ ഹ്യേ॑വോദ്യ-ന്പു॒രസ്താ॒-ദ്രക്ഷാഗ്॑സ്യപ॒ഹന്ത്യൂ॒ര്ധ്വേ സ॒മിധാ॒വാ ദ॑ധാത്യു॒പരി॑ഷ്ടാദേ॒വ രക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യപ॑ ഹന്തി॒ യജു॑ഷാ॒-ഽന്യാ-ന്തൂ॒ഷ്ണീമ॒ന്യാ-മ്മി॑ഥുന॒ത്വായ॒ ദ്വേ ആ ദ॑ധാതി ദ്വി॒പാ-ദ്യജ॑മാനഃ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ ബ്രഹ്മവാ॒ദിനോ॑ വദ- [വദന്തി, അ॒ഗ്നിശ്ച॒ വാ] 6
-ന്ത്യ॒ഗ്നിശ്ച॒ വാ ഏ॒തൌ സോമ॑ശ്ച ക॒ഥാ സോമാ॑യാ-ഽഽതി॒ഥ്യ-ങ്ക്രി॒യതേ॒ നാഗ്നയ॒ ഇതി॒ യദ॒ഗ്നാവ॒ഗ്നി-മ്മ॑ഥി॒ത്വാ പ്ര॒ഹര॑തി॒ തേനൈ॒വാഗ്നയ॑ ആതി॒ഥ്യ-ങ്ക്രി॑യ॒തേ ഽഥോ॒ ഖല്വാ॑ഹുര॒ഗ്നി-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॒ ഇതി॒ യദ്ധ॒വിരാ॒സാദ്യാ॒ഗ്നി-മ്മന്ഥ॑തി ഹ॒വ്യായൈ॒വാ-ഽഽസ॑ന്നായ॒ സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॑ ജനയതി ॥ 7 ॥
(പത്നി॑യാ ഏ॒വ - ജഗ॑ത്യാ॒ - ആ - ത്രി॒വൃദ്വൈ - പ॑രി॒ധീന് - വ॑ദ॒ന്ത്യേ - ക॑ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 1)
ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സം​യഁ॑ത്താ ആസ॒-ന്തേ ദേ॒വാ മി॒ഥോ വിപ്രി॑യാ ആസ॒-ന്തേ᳚-ഽ(1॒)ന്യോ᳚-ഽന്യസ്മൈ॒ ജ്യൈഷ്ഠ്യാ॒യാതി॑ഷ്ഠമാനാഃ പഞ്ച॒ധാ വ്യ॑ക്രാമന്ന॒ഗ്നിര്വസു॑ഭി॒-സ്സോമോ॑ രു॒ദ്രൈരിന്ദ്രോ॑ മ॒രുദ്ഭി॒-ര്വരു॑ണ ആദി॒ത്യൈ-ര്ബൃഹ॒സ്പതി॒-ര്വിശ്വൈ᳚ര്ദേ॒വൈസ്തേ॑ ഽമന്യ॒ന്താസു॑രേഭ്യോ॒ വാ ഇ॒ദ-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യേഭ്യോ രദ്ധ്യാമോ॒ യന്മി॒ഥോ വിപ്രി॑യാ॒-സ്സ്മോ യാ ന॑ ഇ॒മാഃ പ്രി॒യാസ്ത॒നുവ॒സ്താ-സ്സ॒മവ॑ദ്യാമഹൈ॒ താഭ്യ॒-സ്സ നിര്-ഋ॑ച്ഛാ॒ദ്യോ [നിര്-ഋ॑ച്ഛാ॒ദ്യഃ, നഃ॒ പ്ര॒ഥ॒മോ᳚(1॒)-ഽന്യോ᳚] 8
നഃ॑ പ്രഥ॒മോ᳚(1॒)-ഽന്യോ᳚-ഽന്യസ്മൈ॒ ദ്രുഹ്യാ॒ദിതി॒ തസ്മാ॒ദ്യ-സ്സതാ॑നൂനപ്ത്രിണാ-മ്പ്രഥ॒മോ ദ്രുഹ്യ॑തി॒ സ ആര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി॒ യ-ത്താ॑നൂന॒പ്ത്രഗ്ം സ॑മവ॒ദ്യതി॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഭിഭൂത്യൈ॒ ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ॒ പരാ᳚-ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവതി॒ പഞ്ച॒ കൃത്വോ-ഽവ॑ദ്യതി പഞ്ച॒ധാ ഹി തേ ത-ഥ്സ॑മ॒വാദ്യ॒ന്താഥോ॒ പഞ്ചാ᳚ക്ഷരാ പ॒ങ്ക്തിഃ പാങ്ക്തോ॑ യ॒ജ്ഞോ യ॒ജ്ഞമേ॒വാവ॑ രുന്ധ॒ ആപ॑തയേ ത്വാ ഗൃഹ്ണാ॒മീത്യാ॑ഹ പ്രാ॒ണോ വാ [പ്രാ॒ണോ വൈ, ആപ॑തിഃ] 9
ആപ॑തിഃ പ്രാ॒ണമേ॒വ പ്രീ॑ണാതി॒ പരി॑പതയ॒ ഇത്യാ॑ഹ॒ മനോ॒ വൈ പരി॑പതി॒ര്മന॑ ഏ॒വ പ്രീ॑ണാതി॒ തനൂ॒നപ്ത്ര॒ ഇത്യാ॑ഹ ത॒നുവോ॒ ഹി തേ താ-സ്സ॑മ॒വാദ്യ॑ന്ത ശാക്വ॒രായേത്യാ॑ഹ॒ ശക്ത്യൈ॒ ഹി തേ താ-സ്സ॑മ॒വാദ്യ॑ന്ത॒ ശക്മ॒-ന്നോജി॑ഷ്ഠാ॒യേത്യാ॒ഹൌജി॑ഷ്ഠ॒ഗ്ം॒ ഹി തേ ത ദാ॒ത്മനഃ॑ സമ॒വാദ്യ॒ന്താ--നാ॑ധൃഷ്ട-മസ്യനാധൃ॒ഷ്യ-മിത്യാ॒ഹാ-ഽനാ॑ധൃഷ്ട॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യേ॑തദ॑നാധൃ॒ഷ്യ-ന്ദേ॒വാനാ॒-മോജ॒ [ദേ॒വാനാ॒-മോജഃ॑, ഇത്യാ॑ഹ] 10
ഇത്യാ॑ഹ ദേ॒വാനാ॒ഗ്॒ ഹ്യേ॑തദോജോ॑-ഽഭിശസ്തി॒പാ അ॑നഭിശസ്തേ॒ന്യമിത്യാ॑ഹാ-ഭിശസ്തി॒പാ ഹ്യേ॑തദ॑ -നഭിശസ്തേ॒ന്യമനു॑ മേ ദീ॒ക്ഷാ-ന്ദീ॒ക്ഷാപ॑തി-ര്മന്യതാ॒മിത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈത-ദ്ഘൃ॒തം-വൈഁ ദേ॒വാ വജ്ര॑-ങ്കൃ॒ത്വാ സോമ॑മഘ്ന-ന്നന്തി॒കമി॑വ॒ ഖലു॒ വാ അ॑സ്യൈ॒തച്ച॑രന്തി॒ യ-ത്താ॑നൂന॒പ്ത്രേണ॑ പ്ര॒ചര॑ന്ത്യ॒ഗ്ം॒ ശുരഗ്ം॑ ശുസ്തേ ദേവ സോ॒മാ-ഽഽ പ്യാ॑യതാ॒-മിത്യാ॑ഹ॒ യ- [-മിത്യാ॑ഹ॒ യത്, ഏ॒വാസ്യാ॑-] 11
-ദേ॒വാസ്യാ॑-പുവാ॒യതേ॒ യന്മീയ॑തേ॒-തദേ॒വാസ്യൈ॒തേനാ-ഽഽ പ്യാ॑യയ॒ത്യാ തുഭ്യ॒മിന്ദ്രഃ॑ പ്യായതാ॒മാ ത്വമിന്ദ്രാ॑യ പ്യായ॒സ്വേത്യാ॑-ഹോ॒ഭാവേ॒വേന്ദ്ര॑-ഞ്ച॒ സോമ॒-ഞ്ചാ-ഽഽപ്യാ॑യയ॒ത്യാ പ്യാ॑യയ॒ സഖീ᳚ന്-ഥ്സ॒ന്യാ മേ॒ധയേത്യാ॑ഹ॒ര്ത്വിജോ॒ വാ അ॑സ്യ॒ സഖാ॑യ॒സ്താ-നേ॒വാ-ഽഽപ്യാ॑യയതി സ്വ॒സ്തി തേ॑ ദേവ സോമ സു॒ത്യാമ॑ശീ॒യേ- [സു॒ത്യാമ॑ശീ॒യ, ഇത്യാ॑ഹാ॒ ഽഽശിഷ॑-] 12
-ത്യാ॑ഹാ॒ ഽഽശിഷ॑-മേ॒വൈതാമാ ശാ᳚സ്തേ॒ പ്ര വാ ഏ॒തേ᳚-ഽസ്മാ-ല്ലോ॒കാച്ച്യ॑വന്തേ॒ യേ സോമ॑മാ-പ്യാ॒യയ॑ന്ത്യ-ന്തരിക്ഷദേവ॒ത്യോ॑ ഹി സോമ॒ ആപ്യാ॑യിത॒ ഏഷ്ടാ॒ രായഃ॒ പ്രേഷേ ഭഗാ॒യേത്യാ॑ഹ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ॑മേ॒വ ന॑മ॒സ്കൃത്യാ॒സ്മിന് ഁലോ॒കേ പ്രതി॑ തിഷ്ഠന്തി ദേവാസു॒രാ-സ്സം​യഁ॑ത്താ ആസ॒-ന്തേ ദേ॒വാ ബിഭ്യ॑തോ॒-ഽഗ്നി-മ്പ്രാവി॑ശ॒-ന്തസ്മാ॑ദാഹുര॒ഗ്നി-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॒ ഇതി॒ തേ᳚- [ദേ॒വതാ॒ ഇതി॒ തേ, അ॒ഗ്നിമേ॒വ] 13
-ഽഗ്നിമേ॒വ വരൂ॑ഥ-ങ്കൃ॒ത്വാ ഽസു॑രാന॒ഭ്യ॑ഭവ-ന്ന॒ഗ്നിമി॑വ॒ ഖലു॒ വാ ഏ॒ഷ പ്രവി॑ശതി॒ യോ॑-ഽവാന്തരദീ॒ക്ഷാമു॒പൈതി॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഭിഭൂത്യൈ॒ ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ॒ പരാ᳚-ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവത്യാ॒ത്മാന॑മേ॒വ ദീ॒ക്ഷയാ॑ പാതി പ്ര॒ജാമ॑വാന്തരദീ॒ക്ഷയാ॑ സന്ത॒രാ-മ്മേഖ॑ലാഗ്ം സ॒മായ॑ച്ഛതേ പ്ര॒ജാ ഹ്യാ᳚ത്മനോ-ഽന്ത॑രതരാ ത॒പ്തവ്ര॑തോ ഭവതി॒ മദ॑ന്തീഭിര്മാര്ജയതേ॒ നിര്​ഹ്യ॑ഗ്നി-ശ്ശീ॒തേന॒ വായ॑തി॒ സമി॑ദ്ധ്യൈ॒ യാ തേ॑ അഗ്നേ॒ രുദ്രി॑യാ ത॒നൂരിത്യാ॑ഹ॒ സ്വയൈ॒വൈന॑-ദ്ദേ॒വത॑യാ വ്രതയതി സയോനി॒ത്വായ॒ ശാന്ത്യൈ᳚ ॥ 14 ॥
(യോ - വാ - ഓജ॑ - ആഹ॒ യ - ദ॑ശീ॒യേ - തി॒ തേ᳚ - ഽഗ്ന॒ - ഏകാ॑ദശ ച) (അ. 2)
തേഷാ॒മസു॑രാണാ-ന്തി॒സ്രഃ പുര॑ ആസ-ന്നയ॒സ്മ-യ്യ॑വ॒മാ-ഽഥ॑ രജ॒താ-ഽഥ॒ ഹരി॑ണീ॒ താ ദേ॒വാ ജേതു॒-ന്നാശ॑ക്നുവ॒-ന്താ ഉ॑പ॒സദൈ॒വാജി॑ഗീഷ॒-ന്തസ്മാ॑ദാഹു॒ര്യശ്ചൈ॒വം-വേഁദ॒ യശ്ച॒ നോപ॒സദാ॒ വൈ മ॑ഹാപു॒ര-ഞ്ജ॑യ॒ന്തീതി॒ ത ഇഷു॒ഗ്ം॒ സമ॑സ്കുര്വതാ॒- ഗ്നിമനീ॑ക॒ഗ്ം॒ സോമഗ്ം॑ ശ॒ല്യം-വിഁഷ്ണു॒-ന്തേജ॑ന॒-ന്തേ᳚-ഽബ്രുവ॒ന് ക ഇ॒മാമ॑സിഷ്യ॒തീതി॑ [ ] 15
രു॒ദ്ര ഇത്യ॑ബ്രുവ-ന്രു॒ദ്രോ വൈ ക്രൂ॒ര-സ്സോ᳚-ഽസ്യ॒ത്വിതി॒ സോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ദ്വരം॑-വൃഁണാ അ॒ഹമേ॒വ പ॑ശൂ॒നാ-മധി॑പതിരസാ॒നീതി॒ തസ്മാ᳚-ദ്രു॒ദ്രഃ പ॑ശൂ॒നാ-മധി॑പതി॒സ്താഗ്ം രു॒ദ്രോ-ഽവാ॑സൃജ॒-ഥ്സ തി॒സ്രഃ പുരോ॑ ഭി॒ത്ത്വൈഭ്യോ ലോ॒കേഭ്യോ- ഽസു॑രാ॒-ന്പ്രാണു॑ദത॒ യദു॑പ॒സദ॑ ഉപസ॒ദ്യന്തേ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യപരാണുത്യൈ॒ നാന്യാമാഹു॑തി-മ്പു॒രസ്താ᳚-ജ്ജുഹുയാ॒-ദ്യദ॒ന്യാമാഹു॑തി-മ്പു॒രസ്താ᳚-ജ്ജുഹു॒യാ- [-ജ്ജുഹു॒യാത്, അ॒ന്യന്മുഖ॑-ങ്കുര്യാ-] 16
-ദ॒ന്യന്മുഖ॑-ങ്കുര്യാ-ഥ്സ്രു॒വേണാ॑-ഽഘാ॒രമാ ഘാ॑രയതി യ॒ജ്ഞസ്യ॒ പ്രജ്ഞാ᳚ത്യൈ॒ പരാം॑അതി॒ക്രമ്യ॑ ജുഹോതി॒ പരാ॑ച ഏ॒വൈഭ്യോ ലോ॒കേഭ്യോ॒ യജ॑മാനോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒-ന്പ്ര ണു॑ദതേ॒ പുന॑രത്യാ॒ക്രമ്യോ॑പ॒സദ॑-ഞ്ജുഹോതി പ്ര॒ണുദ്യൈ॒വൈഭ്യോ ലോ॒കേഭ്യോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഞ്ജി॒ത്വാ ഭ്രാ॑തൃവ്യലോ॒ക-മ॒ഭ്യാരോ॑ഹതി ദേ॒വാ വൈ യാഃ പ്രാ॒തരു॑പ॒സദ॑ ഉ॒പാസീ॑ദ॒-ന്നഹ്ന॒സ്താഭി॒രസു॑രാ॒-ന്പ്രാണു॑ദന്ത॒ യാ-സ്സാ॒യഗ്ം രാത്രി॑യൈ॒ താഭി॒ര്യ-ഥ്സാ॒യ-മ്പ്രാ॑ത-രുപ॒സദ॑- [-രുപ॒സദഃ॑, ഉ॒പ॒സ॒ദ്യന്തേ॑] 17
ഉപസ॒ദ്യന്തേ॑ ഽഹോരാ॒ത്രാഭ്യാ॑മേ॒വ ത-ദ്യജ॑മാനോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒-ന്പ്ര ണു॑ദതേ॒ യാഃ പ്രാ॒തര്യാ॒ജ്യാ᳚-സ്സ്യുസ്താ-സ്സാ॒യ-മ്പു॑രോ-ഽനുവാ॒ക്യാഃ᳚ കുര്യാ॒ദയാ॑തയാമത്വായ തി॒സ്ര ഉ॑പ॒സദ॒ ഉപൈ॑തി॒ ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാ ഇ॒മാനേ॒വ ലോ॒കാ-ന്പ്രീ॑ണാതി॒ ഷട്-ഥ്സ-മ്പ॑ദ്യന്തേ॒ ഷഡ്വാ ഋ॒തവ॑ ഋ॒തൂനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി॒ ദ്വാദ॑ശാ॒ഹീനേ॒ സോമ॒ ഉപൈ॑തി॒ ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സം​വഁഥ്സ॒ര-സ്സ॑വന്​ഥ്സ॒രമേ॒വ പ്രീ॑ണാതി॒ ചതു॑ര്വിഗ്ംശതി॒-സ്സ- [ചതു॑ര്വിഗ്ംശതി॒-സ്സമ്, പ॒ദ്യ॒ന്തേ॒ ചതു॑ര്വിഗ്ംശതി-] 18
-മ്പ॑ദ്യന്തേ॒ ചതു॑ര്വിഗ്ംശതി-രര്ധമാ॒സാ അ॑ര്ധമാ॒സാനേ॒വ പ്രീ॑ണാ॒ത്യാരാ᳚ഗ്രാ-മവാന്തരദീ॒ക്ഷാ-മുപേ॑യാ॒ദ്യഃ കാ॒മയേ॑താ॒-ഽസ്മി-ന്മേ॑ ലോ॒കേ-ഽര്ധു॑കഗ്ഗ്​ സ്യാ॒ദിത്യേക॒മഗ്രേ-ഽഥ॒ ദ്വാവഥ॒ ത്രീനഥ॑ ച॒തുര॑ ഏ॒ഷാ വാ ആരാ᳚ഗ്രാ ഽവാന്തരദീ॒ക്ഷാ ഽസ്മിന്നേ॒വാസ്മൈ॑ ലോ॒കേ-ഽര്ധു॑ക-മ്ഭവതി പ॒രോവ॑രീയസീ-മവാന്തരദീ॒ക്ഷാ-മുപേ॑യാ॒ദ്യഃ കാ॒മയേ॑താ॒മുഷ്മി॑-ന്മേ ലോ॒കേ-ഽര്ധു॑കഗ്ഗ്​ സ്യാ॒ദിതി॑ ച॒തുരോ-ഽഗ്രേ ഽഥ॒ ത്രീനഥ॒ ദ്വാവഥൈക॑മേ॒ഷാ വൈ പ॒രോവ॑രീയസ്യ-വാന്തരദീ॒ക്ഷാ ഽമുഷ്മി॑ന്നേ॒വാസ്മൈ॑ ലോ॒കേ-ഽര്ധു॑ക-മ്ഭവതി ॥ 19 ॥
(അ॒സി॒ഷ്യ॒തീതി॑ - ജുഹു॒യാഥ് - സാ॒യ-മ്പ്രാ॑തരുപ॒സദ॒ - ശ്ചതു॑ര്വിഗ്ംശതി॒-സ്സം - ച॒തുരോ-ഽഗ്രേ॒ - ഷോഡ॑ശ ച) (അ. 3)
സു॒വ॒ര്ഗം-വാഁ ഏ॒തേ ലോ॒കം-യഁ॑ന്തി॒ യ ഉ॑പ॒സദ॑ ഉപ॒യന്തി॒ തേഷാം॒-യഁ ഉ॒ന്നയ॑തേ॒ ഹീയ॑ത ഏ॒വ സ നോദ॑നേ॒ഷീതി॒ സൂ᳚ന്നീയമിവ॒ യോ വൈ സ്വാ॒ര്ഥേതാം᳚-യഁ॒താഗ്​ ശ്രാ॒ന്തോ ഹീയ॑ത ഉ॒ത സ നി॒ഷ്ട്യായ॑ സ॒ഹ വ॑സതി॒ തസ്മാ᳚-ഥ്സ॒കൃദു॒ന്നീയ॒ നാപ॑ര॒മുന്ന॑യേത ദ॒ദ്ധ്നോന്ന॑യേതൈ॒തദ്വൈ പ॑ശൂ॒നാഗ്ം രൂ॒പഗ്ം രൂ॒പേണൈ॒വ പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ [ ] 20
യ॒ജ്ഞോ ദേ॒വേഭ്യോ॒ നിലാ॑യത॒ വിഷ്ണൂ॑ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വാ സ പൃ॑ഥി॒വീ-മ്പ്രാവി॑ശ॒-ത്ത-ന്ദേ॒വാ ഹസ്താ᳚ന്-ഥ്സ॒ഗ്ം॒ രഭ്യൈ᳚ച്ഛ॒-ന്തമിന്ദ്ര॑ ഉ॒പര്യു॑പ॒ര്യത്യ॑ക്രാമ॒-ഥ്സോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ത്കോ മാ॒-ഽയമു॒പര്യു॑പ॒ര്യത്യ॑ക്രമീ॒-ദിത്യ॒ഹ-ന്ദു॒ര്ഗേ ഹന്തേത്യഥ॒ കസ്ത്വമിത്യ॒ഹ-ന്ദു॒ര്ഗാദാഹ॒ര്തേതി॒ സോ᳚-ഽബ്രവീ-ദ്ദു॒ര്ഗേ വൈ ഹന്താ॑-ഽവോചഥാ വരാ॒ഹോ॑-ഽയം-വാഁ॑മമോ॒ഷ- [-ഁവാ॑മമോ॒ഷഃ, സ॒പ്താ॒നാ] 21
-സ്സ॑പ്താ॒നാ-ങ്ഗി॑രീ॒ണാ-മ്പ॒രസ്താ᳚ദ്വി॒ത്തം-വേഁദ്യ॒മസു॑രാണാ-മ്ബിഭര്തി॒ ത-ഞ്ജ॑ഹി॒ യദി॑ ദു॒ര്ഗേ ഹന്താ-ഽസീതി॒ സ ദ॑ര്ഭപുഞ്ജീ॒ലമു॒-ദ്വൃഹ്യ॑ സ॒പ്ത ഗി॒രീ-ന്ഭി॒ത്ത്വാ തമ॑ഹ॒ന്-ഥ്സോ᳚-ഽബ്രവീ-ദ്ദു॒ര്ഗാദ്വാ ആഹ॑ര്താവോചഥാ ഏ॒തമാ ഹ॒രേതി॒ തമേ᳚ഭ്യോ യ॒ജ്ഞ ഏ॒വ യ॒ജ്ഞമാ-ഽഹ॑ര॒ദ്യ-ത്തദ്വി॒ത്തം-വേഁദ്യ॒മസു॑രാണാ॒-മവി॑ന്ദന്ത॒ തദേകം॒-വേഁദ്യൈ॑ വേദി॒ത്വ-മസു॑രാണാം॒- [-മസു॑രാണാമ്, വാ ഇ॒യമഗ്ര॑] 22
-ഁവാ ഇ॒യമഗ്ര॑ ആസീ॒-ദ്യാവ॒ദാസീ॑നഃ പരാ॒പശ്യ॑തി॒ താവ॑-ദ്ദേ॒വാനാ॒-ന്തേ ദേ॒വാ അ॑ബ്രുവ॒ന്നസ്ത്വേ॒വ നോ॒-ഽസ്യാമപീതി॒ കിയ॑ദ്വോ ദാസ്യാമ॒ ഇതി॒ യാവ॑ദി॒യഗ്ം സ॑ലാവൃ॒കീ ത്രിഃ പ॑രി॒ക്രാമ॑തി॒ താവ॑ന്നോ ദ॒ത്തേതി॒ സ ഇന്ദ്രഃ॑ സലാവൃ॒കീ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വേമാ-ന്ത്രി-സ്സ॒ര്വതഃ॒ പര്യ॑ക്രാമ॒-ത്തദി॒മാമ॑വിന്ദന്ത॒ യദി॒മാമവി॑ന്ദന്ത॒ ത-ദ്വേദ്യൈ॑ വേദി॒ത്വഗ്ം [വേദി॒ത്വമ്, സാ വാ ഇ॒യഗ്ം] 23
സാ വാ ഇ॒യഗ്ം സര്വൈ॒വ വേദി॒രിയ॑തി ശക്ഷ്യാ॒മീതി॒ ത്വാ അ॑വ॒മായ॑ യജന്തേ ത്രി॒ഗ്ം॒ശ-ത്പ॒ദാനി॑ പ॒ശ്ചാ-ത്തി॒രശ്ചീ॑ ഭവതി॒ ഷട്ത്രിഗ്ം॑ശ॒-ത്പ്രാചീ॒ ചതു॑ര്വിഗ്ംശതിഃ പു॒രസ്താ᳚-ത്തി॒രശ്ചീ॒ ദശ॑ദശ॒ സമ്പ॑ദ്യന്തേ॒ ദശാ᳚ക്ഷരാ വി॒രാഡന്നം॑-വിഁ॒രാ-ഡ്വി॒രാജൈ॒വാന്നാദ്യ॒മവ॑ രുന്ധ॒ ഉദ്ധ॑ന്തി॒ യദേ॒വാസ്യാ॑ അമേ॒ദ്ധ്യ-ന്തദപ॑ ഹ॒ന്ത്യുദ്ധ॑ന്തി॒ തസ്മാ॒ദോഷ॑ധയഃ॒ പരാ॑ ഭവന്തി ബ॒ര്॒ഹി-സ്സ്തൃ॑ണാതി॒ തസ്മാ॒ദോഷ॑ധയഃ॒ പുന॒രാ ഭ॑വ॒ന്ത്യുത്ത॑ര-മ്ബ॒ര്॒ഹിഷ॑ ഉത്തരബ॒ര്॒ഹി-സ്സ്തൃ॑ണാതി പ്ര॒ജാ വൈ ബ॒ര്॒ഹിര്യജ॑മാന ഉത്തര ബ॒ര്॒ഹി ര്യജ॑മാന-മേ॒വാ-യ॑ജമാനാ॒ദുത്ത॑ര-ങ്കരോതി॒ തസ്മാ॒-ദ്യജ॑മാ॒നോ ഽയ॑ജമാനാ॒ദുത്ത॑രഃ ॥ 24 ॥
(രു॒ന്ധേ॒ - വാ॒മ॒മോ॒ഷോ - വേ॑ദി॒ത്വമസു॑രാണാം - ഁവേദി॒ത്വം - ഭ॑വന്തി॒ - പഞ്ച॑വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 4)
യദ്വാ അനീ॑ശാനോ ഭാ॒രമാ॑ദ॒ത്തേ വി വൈ സ ലി॑ശതേ॒ യ-ദ്ദ്വാദ॑ശ സാ॒ഹ്നസ്യോ॑പ॒സദ॒-സ്സ്യുസ്തി॒സ്ത്രോ॑-ഽഹീന॑സ്യ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ വിലോ॑മ ക്രിയേത തി॒സ്ര ഏ॒വ സാ॒ഹ്നസ്യോ॑പ॒സദോ॒ ദ്വാദ॑ശാ॒ഹീന॑സ്യ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ സവീര്യ॒ത്വായാഥോ॒ സലോ॑മ ക്രിയതേ വ॒ഥ്സസ്യൈക॒-സ്സ്തനോ॑ ഭാ॒ഗീ ഹി സോ-ഽഥൈക॒ഗ്ഗ്॒ സ്തനം॑-വ്രഁ॒തമുപൈ॒ത്യഥ॒ ദ്വാവഥ॒ ത്രീനഥ॑ ച॒തുര॑ ഏ॒തദ്വൈ [ ] 25
ക്ഷു॒രപ॑വി॒ നാമ॑ വ്ര॒തം-യേഁന॒ പ്ര ജാ॒താ-ന്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ-ന്നു॒ദതേ॒ പ്രതി॑ ജനി॒ഷ്യമാ॑ണാ॒നഥോ॒ കനീ॑യസൈ॒വ ഭൂയ॒ ഉപൈ॑തി ച॒തുരോ-ഽഗ്രേ॒ സ്തനാ᳚ന് വ്ര॒തമുപൈ॒ത്യഥ॒ ത്രീനഥ॒ ദ്വാവഥൈക॑മേ॒തദ്വൈ സു॑ജഘ॒ന-ന്നാമ॑ വ്ര॒ത-ന്ത॑പ॒സ്യഗ്ം॑ സുവ॒ര്ഗ്യ॑മഥോ॒ പ്രൈവ ജാ॑യതേ പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑ര്യവാ॒ഗൂ രാ॑ജ॒ന്യ॑സ്യ വ്ര॒ത-ങ്ക്രൂ॒രേവ॒ വൈ യ॑വാ॒ഗൂഃ ക്രൂ॒ര ഇ॑വ [ക്രൂ॒ര ഇ॑വ, രാ॒ജ॒ന്യോ॑ വജ്ര॑സ്യ] 26
രാജ॒ന്യോ॑ വജ്ര॑സ്യ രൂ॒പഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യാ ആ॒മിക്ഷാ॒ വൈശ്യ॑സ്യ പാകയ॒ജ്ഞസ്യ॑ രൂ॒പ-മ്പുഷ്ട്യൈ॒ പയോ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണസ്യ॒ തേജോ॒ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണസ്തേജഃ॒ പയ॒സ്തേജ॑സൈ॒വ തേജഃ॒ പയ॑ ആ॒ത്മ-ന്ധ॒ത്തേ ഽഥോ॒ പയ॑സാ॒ വൈ ഗര്ഭാ॑ വര്ധന്തേ॒ ഗര്ഭ॑ ഇവ॒ ഖലു॒ വാ ഏ॒ഷ യ-ദ്ദീ᳚ക്ഷി॒തോ യദ॑സ്യ॒ പയോ᳚ വ്ര॒ത-മ്ഭവ॑ത്യാ॒ത്മാന॑മേ॒വ ത-ദ്വ॑ര്ധയതി॒ ത്രിവ്ര॑തോ॒ വൈ മനു॑രാസീ॒-ദ്ദ്വിവ്ര॑താ॒ അസു॑രാ॒ ഏക॑വ്രതാ [ഏക॑വ്രതാഃ, ദേ॒വാഃ പ്രാ॒തര്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ] 27
ദേ॒വാഃ പ്രാ॒തര്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ സാ॒യ-ന്ത-ന്മനോ᳚ര്വ്ര॒തമാ॑സീ-ത്പാകയ॒ജ്ഞസ്യ॑ രൂ॒പ-മ്പുഷ്ട്യൈ᳚ പ്രാ॒തശ്ച॑ സാ॒യ-ഞ്ചാസു॑രാണാ-ന്നിര്മ॒ദ്ധ്യ-ങ്ക്ഷു॒ധോ രൂ॒പ-ന്തത॒സ്തേ പരാ॑-ഽഭവ-ന്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ മദ്ധ്യരാ॒ത്രേ ദേ॒വാനാ॒-ന്തത॒സ്തേ॑-ഽഭവന്-ഥ്സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ॒ന്॒. യദ॑സ്യ മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ മദ്ധ്യരാ॒ത്രേ വ്ര॒ത-മ്ഭവ॑തി മദ്ധ്യ॒തോ വാ അന്നേ॑ന ഭുഞ്ജതേ മദ്ധ്യ॒ത ഏ॒വ തദൂര്ജ॑-ന്ധത്തേ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഭിഭൂത്യൈ॒ ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ॒ [ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ᳚, പരാ᳚-ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ] 28
പരാ᳚-ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവതി॒ ഗര്ഭോ॒ വാ ഏ॒ഷ യ-ദ്ദീ᳚ക്ഷി॒തോ യോനി॑ ര്ദീക്ഷിതവിമി॒തം-യഁ-ദ്ദീ᳚ക്ഷി॒തോ ദീ᳚ക്ഷിതവിമി॒താ-ത്പ്ര॒വസേ॒-ദ്യഥാ॒ യോനേ॒ര്ഗര്ഭ॒-സ്സ്കന്ദ॑തി താ॒ദൃഗേ॒വ തന്ന പ്ര॑വസ്ത॒വ്യ॑മാ॒ത്മനോ॑ ഗോപീ॒ഥായൈ॒ഷ വൈ വ്യാ॒ഘ്രഃ കു॑ലഗോ॒പോ യദ॒ഗ്നിസ്തസ്മാ॒-ദ്യ-ദ്ദീ᳚ക്ഷി॒തഃ പ്ര॒വസേ॒-ഥ്സ ഏ॑നമീശ്വ॒രോ॑-ഽനൂ॒ത്ഥായ॒ ഹന്തോ॒ര്ന പ്ര॑വസ്ത॒വ്യ॑മാ॒ത്മനോ॒ ഗുപ്ത്യൈ॑ ദക്ഷിണ॒ത-ശ്ശ॑യ ഏ॒തദ്വൈ യജ॑മാനസ്യാ॒ ഽഽയത॑ന॒ഗ്ഗ്॒സ്വ ഏ॒വാ-ഽഽയത॑നേ ശയേ॒ ഽഗ്നിമ॑ഭ്യാ॒വൃത്യ॑ ശയേ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒വ യ॒ജ്ഞമ॑ഭ്യാ॒വൃത്യ॑ ശയേ ॥ 29 ॥
(ഏ॒തദ്വൈ-ക്രൂ॒ര ഇ॒വൈ-ക॑വ്രതാ-ആ॒ത്മനാ॒-യജ॑മാനസ്യ॒-ത്രയോ॑ദശ ച) (അ. 5)
പു॒രോഹ॑വിഷി ദേവ॒യജ॑നേ യാജയേ॒ദ്യ-ങ്കാ॒മയേ॒തോപൈ॑ന॒മുത്ത॑രോ യ॒ജ്ഞോ ന॑മേദ॒ഭി സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജ॑യേ॒ദിത്യേ॒തദ്വൈ പു॒രോഹ॑വിര്ദേവ॒യജ॑നം॒-യഁസ്യ॒ ഹോതാ᳚ പ്രാതരനുവാ॒ക -മ॑നുബ്രു॒വ-ന്ന॒ഗ്നിമ॒പ ആ॑ദി॒ത്യമ॒ഭി വി॒പശ്യ॒ത്യുപൈ॑ന॒മുത്ത॑രോ യ॒ജ്ഞോ ന॑മത്യ॒ഭി സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജ॑യത്യാ॒പ്തേ ദേ॑വ॒യജ॑നേ യാജയേ॒--ദ്ഭ്രാതൃ॑വ്യവന്ത॒-മ്പന്ഥാം᳚-വാഁ-ഽധിസ്പ॒ര്॒ശയേ᳚-ത്ക॒ര്തം-വാഁ॒ യാവ॒ന്നാന॑സേ॒ യാത॒വൈ [ ] 30
ന രഥാ॑യൈ॒തദ്വാ ആ॒പ്ത-ന്ദേ॑വ॒യജ॑നമാ॒പ്നോത്യേ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യ॒-ന്നൈന॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യ ആപ്നോ॒ത്യേകോ᳚ന്നതേ ദേവ॒യ॑ജനേ യാജയേ-ത്പ॒ശുകാ॑മ॒-മേകോ᳚ന്നതാ॒ദ്വൈ ദേ॑വ॒യജ॑നാ॒ദങ്ഗി॑രസഃ പ॒ശൂന॑സൃജന്താന്ത॒രാ സ॑ദോഹവിര്ധാ॒നേ ഉ॑ന്ന॒തഗ്ഗ്​ സ്യാ॑ദേ॒തദ്വാ ഏകോ᳚ന്നത-ന്ദേവ॒യജ॑ന-മ്പശു॒മാനേ॒വ ഭ॑വതി॒ ത്ര്യു॑ന്നതേ ദേവ॒യജ॑നേ യാജയേ-ഥ്സുവ॒ര്ഗകാ॑മ॒-ന്ത്ര്യു॑ന്നതാ॒ദ്വൈ ദേ॑വ॒യജ॑നാ॒ദങ്ഗി॑രസ-സ്സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ-ന്നന്ത॒രാ ഽഽഹ॑വ॒നീയ॑-ഞ്ച ഹവി॒ര്ധാന॑-ഞ്ചോ- [ഹവി॒ര്ധാന॑-ഞ്ച, ഉ॒ന്ന॒തഗ്ഗ്​ സ്യാ॑ദന്ത॒രാ] 31
-ന്ന॒തഗ്ഗ്​ സ്യാ॑ദന്ത॒രാ ഹ॑വി॒ര്ധാന॑-ഞ്ച॒ സദ॑ശ്ചാന്ത॒രാ സദ॑ശ്ച॒ ഗാര്​ഹ॑പത്യ-ഞ്ചൈ॒തദ്വൈ ത്ര്യു॑ന്നത-ന്ദേവ॒യജ॑നഗ്ം സുവ॒ര്ഗമേ॒വ ലോ॒കമേ॑തി॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതേ ദേവ॒യജ॑നേ യാജയേ-ത്പ്രതി॒ഷ്ഠാകാ॑മമേ॒തദ്വൈ പ്രതി॑ഷ്ഠിത-ന്ദേവ॒യജ॑നം॒-യഁ-ഥ്സ॒ര്വതഃ॑ സ॒മ-മ്പ്രത്യേ॒വ തി॑ഷ്ഠതി॒ യത്രാ॒ന്യാ അ॑ന്യാ॒ ഓഷ॑ധയോ॒ വ്യതി॑ഷക്താ॒-സ്സ്യുസ്ത-ദ്യാ॑ജയേ-ത്പ॒ശുകാ॑മമേ॒തദ്വൈ പ॑ശൂ॒നാഗ്ം രൂ॒പഗ്ം രൂ॒പേണൈ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂ- [പ॒ശൂന്, അവ॑ രുന്ധേ] 32
-നവ॑ രുന്ധേ പശു॒മാനേ॒വ ഭ॑വതി॒ നിര്-ഋ॑തിഗൃഹീതേ ദേവ॒യജ॑നേ യാജയേ॒ദ്യ-ങ്കാ॒മയേ॑ത॒ നിര്-ഋ॑ത്യാസ്യ യ॒ജ്ഞ-ങ്ഗ്രാ॑ഹയേയ॒മിത്യേ॒തദ്വൈ നിര്-ഋ॑തിഗൃഹീത-ന്ദേവ॒യജ॑നം॒-യഁ-ഥ്സ॒ദൃശ്യൈ॑ സ॒ത്യാ॑ ഋ॒ക്ഷ-ന്നിര്-ഋ॑ത്യൈ॒വാസ്യ॑ യ॒ജ്ഞ-ങ്ഗ്രാ॑ഹയതി॒ വ്യാവൃ॑ത്തേ ദേവ॒യജ॑നേ യാജയേ-ദ്വ്യാ॒വൃത്കാ॑മം॒-യഁ-മ്പാത്രേ॑ വാ॒ തല്പേ॑ വാ॒ മീമാഗ്ം॑സേര-ന്പ്രാ॒ചീന॑മാഹവ॒നീയാ᳚-ത്പ്രവ॒ണഗ്ഗ്​ സ്യാ᳚-ത്പ്രതീ॒ചീന॒-ങ്ഗാര്​ഹ॑പത്യാദേ॒തദ്വൈ വ്യാവൃ॑ത്ത-ന്ദേവ॒യജ॑നം॒-വിഁ പാ॒പ്മനാ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യേ॒ണാ- ഽഽവ॑ര്തതേ॒ നൈന॒-മ്പാത്രേ॒ ന തല്പേ॑ മീമാഗ്ം സന്തേ കാ॒ര്യേ॑ ദേവ॒യജ॑നേ യാജയേ॒-ദ്ഭൂതി॑കാമ-ങ്കാ॒യാ॑ വൈ പുരു॑ഷോ॒ ഭവ॑ത്യേ॒വ ॥ 33 ॥
(യാത॒വൈ - ഹ॑വി॒ര്ധാന॑-ഞ്ച - പ॒ശൂന് - പാ॒പ്മനാ॒ - ഽഷ്ടാദ॑ശ ച) (അ. 6)
തേഭ്യ॑ ഉത്തരവേ॒ദി-സ്സി॒ഗ്ം॒ഹീ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വോഭയാ॑-നന്ത॒രാ-ഽപ॒ക്രമ്യാ॑തിഷ്ഠ॒-ത്തേ ദേ॒വാ അ॑മന്യന്ത യത॒രാന്. വാ ഇ॒യമു॑പാവ॒ര്ഥ്സ്യതി॒ ത ഇ॒ദ-മ്ഭ॑വിഷ്യ॒ന്തീതി॒ താമുപാ॑മന്ത്രയന്ത॒ സാ-ഽബ്ര॑വീ॒-ദ്വരം॑-വൃഁണൈ॒ സര്വാ॒-ന്മയാ॒ കാമാ॒ന് വ്യ॑ശ്ഞവഥ॒ പൂര്വാ॒-ന്തു മാ॒-ഽഗ്നേരാഹു॑തിരശ്ഞവതാ॒ ഇതി॒ തസ്മാ॑ദുത്തരവേ॒ദി-മ്പൂര്വാ॑മ॒ഗ്നേ- ര്വ്യാഘാ॑രയന്തി॒ വാരേ॑വൃത॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യ॑സ്യൈ॒ ശമ്യ॑യാ॒ പരി॑ മിമീതേ॒ [മിമീതേ, മാത്രൈ॒വാ-ഽസ്യൈ॒] 34
മാത്രൈ॒വാ-ഽസ്യൈ॒ സാഥോ॑ യു॒ക്തേനൈ॒വ യു॒ക്തമവ॑ രുന്ധേ വി॒ത്തായ॑നീ മേ॒-ഽസീത്യാ॑ഹ വി॒ത്താ ഹ്യേ॑നാ॒നാവ॑-ത്തി॒ക്തായ॑നീ മേ॒-ഽസീത്യാ॑ഹ തി॒ക്താന്. ഹ്യേ॑നാ॒നാവ॒ദവ॑താന്മാ നാഥി॒തമിത്യാ॑ഹ നാഥി॒താന്. ഹ്യേ॑നാ॒നാവ॒ദവ॑താന്മാ വ്യഥി॒തമിത്യാ॑ഹ വ്യഥി॒താന്. ഹ്യേ॑നാ॒നാവ॑-ദ്വി॒ദേ-ര॒ഗ്നി-ര്നഭോ॒ നാമാ- [-ര്നഭോ॒ നാമാ॑, അഗ്നേ॑ അങ്ഗിര॒ ഇതി॒] 35
-ഽഗ്നേ॑ അങ്ഗിര॒ ഇതി॒ ത്രിര്​ഹ॑രതി॒ യ ഏ॒വൈഷു ലോ॒കേഷ്വ॒ഗ്നയ॒-സ്താനേ॒വാവ॑ രുന്ധേ തൂ॒ഷ്ണീ-ഞ്ച॑തു॒ര്ഥഗ്ം ഹ॑ര॒ത്യനി॑-രുക്തമേ॒വാവ॑ രുന്ധേ സി॒ഗ്ം॒ഹീര॑സി മഹി॒ഷീര॒സീത്യാ॑ഹ സി॒ഗ്ം॒ഹീര്​ഹ്യേ॑ഷാ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വോഭയാ॑-നന്ത॒രാ ഽപ॒ക്രമ്യാതി॑ഷ്ഠദു॒രു പ്ര॑ഥസ്വോ॒രു തേ॑ യ॒ജ്ഞപ॑തിഃ പ്രഥതാ॒മിത്യാ॑ഹ॒ യജ॑മാനമേ॒വ പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭിഃ॑ പ്രഥയതി ധ്രു॒വാ- [ധ്രു॒വാ, അ॒സീതി॒ സഗ്ം ഹ॑ന്തി॒] 36
-ഽസീതി॒ സഗ്ം ഹ॑ന്തി॒ ധൃത്യൈ॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ ശുന്ധസ്വ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ ശുമ്ഭ॒സ്വേത്യവ॑ ചോ॒ക്ഷതി॒ പ്ര ച॑ കിരതി॒ ശുദ്ധ്യാ॑ ഇന്ദ്രഘോ॒ഷസ്ത്വാ॒ വസു॑ഭിഃ പു॒രസ്താ᳚-ത്പാ॒ത്വിത്യാ॑ഹ ദി॒ഗ്ഭ്യ ഏ॒വൈനാ॒-മ്പ്രോക്ഷ॑തി ദേ॒വാഗ്​ശ്ചേദു॑-ത്തരവേ॒ദിരു॒പാവ॑വര്തീ॒ഹൈവ വി ജ॑യാമഹാ॒ ഇത്യസു॑രാ॒ വജ്ര॑മു॒ദ്യത്യ॑ ദേ॒വാന॒ഭ്യാ॑യന്ത॒ താനി॑ന്ദ്രഘോ॒ഷോ വസു॑ഭിഃ പു॒രസ്താ॒ദപാ॑- [പു॒രസ്താ॒ദപാ॑, അ॒നു॒ദ॒ത॒ മനോ॑ജവാഃ] 37
-നുദത॒ മനോ॑ജവാഃ പി॒തൃഭി॑ ര്ദക്ഷിണ॒തഃ പ്രചേ॑താ രു॒ദ്രൈഃ പ॒ശ്ചാ-ദ്വി॒ശ്വക॑ര്മാ-ഽഽദി॒ത്യൈരു॑ത്തര॒തോ യദേ॒വമു॑ത്തരവേ॒ദി-മ്പ്രോ॒ക്ഷതി॑ ദി॒ഗ്ഭ്യ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാനോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒-ന്പ്ര ണു॑ദത॒ ഇന്ദ്രോ॒ യതീ᳚ന്-ഥ്സാലാവൃ॒കേഭ്യഃ॒ പ്രായ॑ച്ഛ॒-ത്താ-ന്ദ॑ക്ഷിണ॒ത ഉ॑ത്തരവേ॒ദ്യാ ആ॑ദ॒ന്॒ യ-ത്പ്രോക്ഷ॑ണീനാ-മു॒ച്ഛിഷ്യേ॑ത॒ ത-ദ്ദ॑ക്ഷിണ॒ത ഉ॑ത്തരവേ॒ദ്യൈ നി ന॑യേ॒-ദ്യദേ॒വ തത്ര॑ ക്രൂ॒ര-ന്ത-ത്തേന॑ ശമയതി॒ യ-ന്ദ്വി॒ഷ്യാ-ത്ത-ന്ധ്യാ॑യേച്ഛു॒ചൈ വൈന॑മര്പയതി ॥ 38 ॥
(മി॒മീ॒തേ॒ - നാമ॑ - ധ്രു॒വാ - ഽപ॑ - ശു॒ചാ - ത്രീണി॑ ച) ( ആ7)
സോത്ത॑രവേ॒ദിര॑ബ്രവീ॒-ഥ്സര്വാ॒-ന്മയാ॒ കാമാ॒ന് വ്യ॑ശ്ഞവ॒ഥേതി॒ തേ ദേ॒വാ അ॑കാമയ॒ന്താസു॑രാ॒-ന്ഭ്രാതൃ॑വ്യാന॒ഭി ഭ॑വേ॒മേതി॒ തേ॑-ഽജുഹവു-സ്സി॒ഗ്ം॒ഹീര॑സി സപത്നസാ॒ഹീ സ്വാഹേതി॒ തേ-ഽസു॑രാ॒-ന്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ-ന॒ഭ്യ॑ഭവ॒-ന്തേ-ഽസു॑രാ॒-ന്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ-നഭി॒ഭൂയാ॑കാമയന്ത പ്ര॒ജാം-വിഁ॑ന്ദേമ॒ഹീതി॒ തേ॑-ഽജുഹവു-സ്സി॒ഗ്ം॒ഹീര॑സി സുപ്രജാ॒വനി॒-സ്സ്വാഹേതി॒ തേ പ്ര॒ജാമ॑വിന്ദന്ത॒ തേ പ്ര॒ജാം-വിഁ॒ത്ത്വാ- [പ്ര॒ജാം-വിഁ॒ത്ത്വാ,അ॒കാ॒മ॒യ॒ന്ത॒ പ॒ശൂന്. ] 39
-ഽകാ॑മയന്ത പ॒ശൂന്. വി॑ന്ദേമ॒ഹീതി॒ തേ॑-ഽജുഹവു-സ്സി॒ഗ്ം॒ഹീര॑സി രായസ്പോഷ॒വനി॒-സ്സ്വാഹേതി॒ തേ പ॒ശൂന॑വിന്ദന്ത॒ തേ പ॒ശൂന്. വി॒ത്ത്വാ-ഽകാ॑മയന്ത പ്രതി॒ഷ്ഠാം-വിഁ॑ന്ദേമ॒ഹീതി॒ തേ॑-ഽജുഹവു-സ്സി॒ഗ്ം॒ഹീ-ര॑സ്യാദിത്യ॒വനി॒-സ്സ്വാഹേതി॒ ത ഇ॒മാ-മ്പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാമ॑വിന്ദന്ത॒ ത ഇ॒മാ-മ്പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാം-വിഁ॒ത്ത്വാ-ഽകാ॑മയന്ത ദേ॒വതാ॑ ആ॒ശിഷ॒ ഉപേ॑യാ॒മേതി॒ തേ॑-ഽജുഹവു-സ്സി॒ഗ്ം॒ഹീര॒സ്യാ വ॑ഹ ദേ॒വാ-ന്ദേ॑വയ॒തേ [ ] 40
യജ॑മാനായ॒ സ്വാഹേതി॒ തേ ദേ॒വതാ॑ ആ॒ശിഷ॒ ഉപാ॑യ॒-ന്പഞ്ച॒ കൃത്വോ॒ വ്യാഘാ॑രയതി॒ പഞ്ചാ᳚ക്ഷരാ പ॒ങ്ക്തിഃ പാങ്ക്തോ॑ യ॒ജ്ഞോ യ॒ജ്ഞമേ॒വാവ॑ രുന്ധേ ഽക്ഷ്ണ॒യാ വ്യാഘാ॑രയതി॒ തസ്മാ॑ദക്ഷ്ണ॒യാ പ॒ശവോ-ഽങ്ഗാ॑നി॒ പ്രഹ॑രന്തി॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ ഭൂ॒തേഭ്യ॒സ്ത്വേതി॒ സ്രുച॒മുദ്ഗൃ॑ഹ്ണാതി॒ യ ഏ॒വ ദേ॒വാ ഭൂ॒താസ്തേഷാ॒-ന്ത-ദ്ഭാ॑ഗ॒ധേയ॒-ന്താനേ॒വ തേന॑ പ്രീണാതി॒ പൌതു॑ദ്രവാ-ന്പരി॒ധീ-ന്പരി॑ ദധാത്യേ॒ഷാം- [ദധാത്യേ॒ഷാമ്, ലോ॒കാനാം॒-വിഁധൃ॑ത്യാ] 41
-ഁലോ॒കാനാം॒-വിഁധൃ॑ത്യാ അ॒ഗ്നേസ്ത്രയോ॒ ജ്യായാഗ്ം॑സോ॒ ഭ്രാത॑ര ആസ॒-ന്തേ ദേ॒വേഭ്യോ॑ ഹ॒വ്യം-വഁഹ॑ന്തഃ॒ പ്രാമീ॑യന്ത॒ സോ᳚-ഽഗ്നിര॑ബിഭേദി॒ത്ഥം-വാഁവ സ്യ ആര്തി॒മാ-ഽരി॑ഷ്യ॒തീതി॒ സ നിലാ॑യത॒ സ യാം-വഁന॒സ്പതി॒ഷ്വവ॑സ॒ത്താ-മ്പൂതു॑ദ്രൌ॒ യാമോഷ॑ധീഷു॒ താഗ്ം സു॑ഗന്ധി॒തേജ॑നേ॒ യാ-മ്പ॒ശുഷു॒ താ-മ്പേത്വ॑സ്യാന്ത॒രാ ശൃങ്ഗേ॒ ത-ന്ദേ॒വതാഃ॒ പ്രൈഷ॑മൈച്ഛ॒-ന്തമന്വ॑വിന്ദ॒-ന്ത-മ॑ബ്രുവ॒- [-മ॑ബ്രുവന്ന്, ഉപ॑ ന॒ ആ] 42
-ന്നുപ॑ ന॒ ആ വ॑ര്തസ്വ ഹ॒വ്യ-ന്നോ॑ വ॒ഹേതി॒ സോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ദ്വരം॑-വൃഁണൈ॒ യദേ॒വ ഗൃ॑ഹീ॒തസ്യാഹു॑തസ്യ ബഹിഃപരി॒ധി സ്കന്ദാ॒-ത്തന്മേ॒ ഭ്രാതൃ॑ണാ-മ്ഭാഗ॒ധേയ॑-മസ॒ദിതി॒ തസ്മാ॒-ദ്യ-ദ്ഗൃ॑ഹീ॒തസ്യാ-ഽഹു॑തസ്യ ബഹിഃപരി॒ധി സ്കന്ദ॑തി॒ തേഷാ॒-ന്ത-ദ്ഭാ॑ഗ॒ധേയ॒-ന്താനേ॒വ തേന॑ പ്രീണാതി॒ സോ॑-ഽമന്യതാ-ഽസ്ഥ॒ന്വന്തോ॑ മേ॒ പൂര്വേ॒ ഭ്രാത॑രഃ॒ പ്രാമേ॑ഷതാ॒-ഽസ്ഥാനി॑ ശാതയാ॒ ഇതി॒ സ യാ- [സ യാനി॑, ] 43
-ന്യ॒സ്ഥാന്യശാ॑തയത॒ ത-ത്പൂതു॑ദ്ര്വ-ഭവ॒-ദ്യന്മാ॒ഗ്ം॒ സമുപ॑മൃത॒-ന്ത-ദ്ഗുല്ഗു॑ലു॒ യദേ॒താന്-ഥ്സ॑ഭാം॒രാന്-ഥ്സ॒-മ്ഭര॑ത്യ॒ഗ്നിമേ॒വ ത-ഥ്സമ്ഭ॑രത്യ॒ഗ്നേഃ പുരീ॑ഷ-മ॒സീത്യാ॑ഹാ॒-ഽഗ്നേര്​ഹ്യേ॑ത-ത്പുരീ॑ഷം॒-യഁ-ഥ്സ॑മ്ഭാ॒രാ അഥോ॒ ഖല്വാ॑ഹുരേ॒തേ വാവൈന॒-ന്തേ ഭ്രാത॑രഃ॒ പരി॑ ശേരേ॒ യ-ത്പൌതു॑ദ്രവാഃ പരി॒ധയ॒ ഇതി॑ ॥ 44 ॥
(വി॒ത്ത്വാ - ദേ॑വയ॒ത - ഏ॒ഷാ - മ॑ബ്രുവ॒ന് - യാനി॒ - ചതു॑ശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 8)
ബ॒ദ്ധമവ॑ സ്യതി വരുണപാ॒ശാദേ॒വൈനേ॑ മുഞ്ചതി॒ പ്രണേ॑നേക്തി॒ മേദ്ധ്യേ॑ ഏ॒വൈനേ॑ കരോതി സാവിത്രി॒യര്ചാ ഹു॒ത്വാ ഹ॑വി॒ര്ധാനേ॒ പ്ര വ॑ര്തയതി സവി॒തൃപ്ര॑സൂത ഏ॒വൈനേ॒ പ്ര വ॑ര്തയതി॒ വരു॑ണോ॒ വാ ഏ॒ഷ ദു॒ര്വാഗു॑ഭ॒യതോ॑ ബ॒ദ്ധോ യദക്ഷ॒-സ്സ യദു॒-ഥ്സര്ജേ॒-ദ്യജ॑മാനസ്യ ഗൃ॒ഹാ-ന॒ഭ്യുഥ്സ॑ര്ജേ-ഥ്സു॒വാഗ്ദേ॑വ॒ ദുര്യാ॒ഗ്ം॒ ആ വ॒ദേത്യാ॑ഹ ഗൃ॒ഹാ വൈ ദുര്യാ॒-ശ്ശാന്ത്യൈ॒ പ- [ദുര്യാ॒-ശ്ശാന്ത്യൈ॒ പത്നീ᳚, ഉപാ॑നക്തി॒] 45
-ത്ന്യുപാ॑നക്തി॒ പത്നീ॒ ഹി സര്വ॑സ്യ മി॒ത്ര-മ്മി॑ത്ര॒ത്വായ॒ യദ്വൈ പത്നീ॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ക॒രോതി॑ മിഥു॒ന-ന്തദഥോ॒ പത്നി॑യാ ഏ॒വൈഷ യ॒ജ്ഞസ്യാ᳚-ന്വാര॒ഭോം-ഽന॑വച്ഛിത്ത്യൈ॒ വര്ത്മ॑നാ॒ വാ അ॒ന്വിത്യ॑ യ॒ജ്ഞഗ്ം രക്ഷാഗ്ം॑സി ജിഘാഗ്ംസന്തി വൈഷ്ണ॒വീഭ്യാ॑മൃ॒ഗ്ഭ്യാം-വഁര്ത്മ॑നോ ര്ജുഹോതി യ॒ജ്ഞോ വൈ വിഷ്ണു॑ര്യ॒ജ്ഞാദേ॒വ രക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യപ॑ ഹന്തി॒ യദ॑ദ്ധ്വ॒ര്യു-ര॑ന॒ഗ്നാ-വാഹു॑തി-ഞ്ജുഹു॒യാ-ദ॒ന്ധോ᳚-ഽദ്ധ്വ॒ര്യു-സ്സ്യാ॒-ദ്രക്ഷാഗ്ം॑സി യ॒ജ്ഞഗ്ം ഹ॑ന്യു॒ര്॒- [യ॒ജ്ഞഗ്ം ഹ॑ന്യുഃ, ഹിര॑ണ്യ-മു॒പാസ്യ॑] 46
-ഹിര॑ണ്യ-മു॒പാസ്യ॑ ജുഹോത്യഗ്നി॒വത്യേ॒വ ജു॑ഹോതി॒ നാന്ധോ᳚-ഽദ്ധ്വ॒ര്യുര്ഭവ॑തി॒ ന യ॒ജ്ഞഗ്ം രക്ഷാഗ്ം॑സി ഘ്നന്തി॒ പ്രാചീ॒ പ്രേത॑മദ്ധ്വ॒ര-ങ്ക॒ല്പയ॑ന്തീ॒ ഇത്യാ॑ഹ സുവ॒ര്ഗമേ॒വൈനേ॑ ലോ॒ക-ങ്ഗ॑മയ॒ത്യത്ര॑ രമേഥാം॒-വഁര്​ഷ്മ॑-ന്പൃഥി॒വ്യാ ഇത്യാ॑ഹ॒ വര്​ഷ്മ॒ ഹ്യേ॑ത-ത്പൃ॑ഥി॒വ്യാ യ-ദ്ദേ॑വ॒യജ॑ന॒ഗ്ം॒ ശിരോ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദ്ധ॑വി॒ര്ധാന॑-ന്ദി॒വോ വാ॑ വിഷ്ണവു॒ത വാ॑ പൃഥി॒വ്യാ [പൃഥി॒വ്യാഃ, ഇത്യാ॒ശീര്പ॑ദയ॒ര്ചാ] 47
ഇത്യാ॒ശീര്പ॑ദയ॒ര്ചാ ദക്ഷി॑ണസ്യ ഹവി॒ര്ധാന॑സ്യ മേ॒ഥീ-ന്നി ഹ॑ന്തി ശീര്​ഷ॒ത ഏ॒വ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യജ॑മാന ആ॒ശിഷോ-ഽവ॑ രുന്ധേ ദ॒ണ്ഡോ വാ ഔ॑പ॒രസ്തൃ॒തീയ॑സ്യ ഹവി॒ര്ധാന॑സ്യ വഷട്കാ॒രേ-ണാക്ഷ॑-മച്ഛിന॒-ദ്യത്-തൃ॒തീയ॑-ഞ്ഛ॒ദിര്-ഹ॑വി॒ര്ധാന॑യോ-രുദാഹ്രി॒യതേ॑ തൃ॒തീയ॑സ്യ ഹവി॒ര്ധാന॒സ്യാവ॑രുദ്ധ്യൈ॒ ശിരോ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദ്ധ॑വി॒ര്ധാനം॒-വിഁഷ്ണോ॑ ര॒രാട॑മസി॒ വിഷ്ണോഃ᳚ പൃ॒ഷ്ഠമ॒സീത്യാ॑ഹ॒ തസ്മാ॑ദേതാവ॒ദ്ധാ ശിരോ॒ വിഷ്യൂ॑തം॒-വിഁഷ്ണോ॒-സ്സ്യൂര॑സി॒ വിഷ്ണോ᳚ര്ധ്രു॒വമ॒സീത്യാ॑ഹ വൈഷ്ണ॒വഗ്ം ഹി ദേ॒വത॑യാ ഹവി॒ര്ധാനം॒-യഁ-മ്പ്ര॑ഥ॒മ-ങ്ഗ്ര॒ന്ഥി-ങ്ഗ്ര॑ഥ്നീ॒യാദ്യ-ത്ത-ന്ന വി॑സ്ര॒ഗ്ം॒ സയേ॒ദമേ॑ഹേനാദ്ധ്വ॒ര്യുഃ പ്രമീ॑യേത॒ തസ്മാ॒-ഥ്സ വി॒സ്രസ്യഃ॑ ॥ 48 ॥
(പത്നീ॑ -ഹന്യു-ര്വാ പൃഥി॒വ്യാ-വിഷ്യൂ॑തം॒-വിഁഷ്ണോഃ॒-ഷഡ്വിഗ്ം॑ശതിശ്ച) (അ. 9)
ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വ ഇത്യഭ്രി॒മാ ദ॑ത്തേ॒ പ്രസൂ᳚ത്യാ അ॒ശ്വിനോ᳚ ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ॒മിത്യാ॑ഹാ॒ശ്വിനൌ॒ ഹി ദേ॒വാനാ॑മദ്ധ്വ॒ര്യൂ ആസ്താ᳚-മ്പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാ॒മിത്യാ॑ഹ॒ യത്യൈ॒ വജ്ര॑ ഇവ॒ വാ ഏ॒ഷാ യദഭ്രി॒രഭ്രി॑രസി॒ നാരി॑ര॒സീത്യാ॑ഹ॒ ശാന്ത്യൈ॒ കാണ്ഡേ॑ കാണ്ഡേ॒ വൈ ക്രി॒യമാ॑ണേ യ॒ജ്ഞഗ്ം രക്ഷാഗ്ം॑സി ജിഘാഗ്ംസന്തി॒ പരി॑ലിഖിത॒ഗ്ം॒ രക്ഷഃ॒ പരി॑ലിഖിതാ॒ അരാ॑തയ॒ ഇത്യാ॑ഹ॒ രക്ഷ॑സാ॒-മപ॑ഹത്യാ [രക്ഷ॑സാ॒-മപ॑ഹത്യൈ, ഇ॒ദമ॒ഹഗ്ം] 49
ഇ॒ദമ॒ഹഗ്ം രക്ഷ॑സോ ഗ്രീ॒വാ അപി॑ കൃന്താമി॒ യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ യ-ഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മ ഇത്യാ॑ഹ॒ ദ്വൌ വാവ പുരു॑ഷൌ॒ യ-ഞ്ചൈ॒വ ദ്വേഷ്ടി॒ യശ്ചൈ॑ന॒-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ തയോ॑-രേ॒വാ-ഽന॑ന്തരായ-ങ്ഗ്രീ॒വാഃ കൃ॑ന്തതി ദി॒വേ ത്വാ॒-ഽന്തരി॑ക്ഷായ ത്വാ പൃഥി॒വ്യൈ ത്വേത്യാ॑ഹൈ॒ഭ്യ ഏ॒വൈനാം᳚-ലോഁ॒കേഭ്യഃ॒ പ്രോക്ഷ॑തി പ॒രസ്താ॑-ദ॒ര്വാചീ॒-മ്പ്രോക്ഷ॑തി॒ തസ്മാ᳚- [തസ്മാ᳚ത്, പ॒രസ്താ॑-] 50
-ത്പ॒രസ്താ॑-ദ॒ര്വാചീ᳚-മ്മനു॒ഷ്യാ॑ ഊര്ജ॒മുപ॑ ജീവന്തി ക്രൂ॒രമി॑വ॒ വാ ഏ॒ത-ത്ക॑രോതി॒ യ-ത്ഖന॑ത്യ॒പോ-ഽവ॑ നയതി॒ ശാന്ത്യൈ॒ യവ॑മതീ॒രവ॑ നയ॒ത്യൂര്ഗ്വൈ യവ॒ ഊര്ഗു॑ദു॒ബംര॑ ഊ॒ര്ജൈവോര്ജ॒ഗ്ം॒ സമ॑ര്ധയതി॒ യജ॑മാനേന॒ സമ്മി॒തൌദു॑ബംരീ ഭവതി॒ യാവാ॑നേ॒വ യജ॑മാന॒സ്താവ॑തീ-മേ॒വാസ്മി॒-ന്നൂര്ജ॑-ന്ദധാതി പിതൃ॒ണാഗ്ം സദ॑നമ॒സീതി॑ ബ॒ര്॒ഹിരവ॑ സ്തൃണാതി പിതൃദേവ॒ത്യാ᳚(1॒)ഗ്ഗ്॒- [പിതൃദേവ॒ത്യാ᳚മ്, ഹ്യേ॑ത-ദ്യന്നിഖാ॑തം॒-] 51
-ഹ്യേ॑ത-ദ്യന്നിഖാ॑തം॒-യഁ-ദ്ബ॒ര്॒ഹി-രന॑വസ്തീര്യ മിനു॒യാ-ത്പി॑തൃദേവ॒ത്യാ॑ നിഖാ॑താ സ്യാ-ദ്ബ॒ര്॒ഹി-ര॑വ॒സ്തീര്യ॑ മിനോത്യ॒സ്യാ-മേ॒വൈനാ᳚-മ്മിനോ॒ത്യഥോ᳚ സ്വാ॒രുഹ॑-മേ॒വൈനാ᳚-ങ്കരോ॒ത്യു-ദ്ദിവഗ്ഗ്॑ സ്തഭാ॒നാ-ഽഽന്തരി॑ക്ഷ-മ്പൃ॒ണേത്യാ॑ഹൈ॒ഷാം-ലോഁ॒കാനാം॒-വിഁധൃ॑ത്യൈ ദ്യുതാ॒നസ്ത്വാ॑ മാരു॒തോ മി॑നോ॒ത്വിത്യാ॑ഹ ദ്യുതാ॒നോ ഹ॑ സ്മ॒ വൈ മാ॑രു॒തോ ദേ॒വാനാ॒-മൌദു॑ബംരീ-മ്മിനോതി॒ തേനൈ॒വൈ- [തേനൈ॒വ, ഏ॒നാ॒-മ്മി॒നോ॒തി॒ ബ്ര॒ഹ്മ॒വനി॑-ന്ത്വാ] 52
-നാ᳚-മ്മിനോതി ബ്രഹ്മ॒വനി॑-ന്ത്വാ ക്ഷത്ര॒വനി॒മിത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈത-ദ്ഘൃ॒തേന॑ ദ്യാവാപൃഥിവീ॒ ആ പൃ॑ണേഥാ॒മിത്യൌദു॑ബംര്യാ-ഞ്ജുഹോതി॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ഏ॒വ രസേ॑നാനക്ത്യാ॒-ന്തമ॒ന്വ-വ॑സ്രാവയത്യാ॒ന്തമേ॒വ യജ॑മാന॒-ന്തേജ॑സാ-നക്ത്യൈ॒ന്ദ്രമ॒സീതി॑ ഛ॒ദിരധി॒ നി ദ॑ധാത്യൈ॒ന്ദ്രഗ്ം ഹി ദേ॒വത॑യാ॒ സദോ॑ വിശ്വജ॒നസ്യ॑ ഛാ॒യേത്യാ॑ഹ വിശ്വജ॒നസ്യ॒ ഹ്യേ॑ഷാ ഛാ॒യാ യ-ഥ്സദോ॒ നവ॑ഛദി॒ [നവ॑ഛദി, തേജ॑സ്കാമസ്യ] 53
തേജ॑സ്കാമസ്യ മിനുയാ-ത്ത്രി॒വൃതാ॒ സ്തോമേ॑ന॒ സമ്മി॑ത॒-ന്തേജ॑സ്ത്രി॒വൃ-ത്തേ॑ജ॒സ്വ്യേ॑വ ഭ॑വ॒-ത്യേകാ॑ദശ-ഛദീന്ദ്രി॒യകാ॑മ॒-സ്യൈകാ॑ദശാക്ഷരാ ത്രി॒ഷ്ടുഗി॑ന്ദ്രി॒യ-ന്ത്രി॒ഷ്ടുഗി॑ന്ദ്രിയാ॒വ്യേ॑വ ഭ॑വതി॒ പഞ്ച॑ദശഛദി॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യവതഃ പഞ്ചദ॒ശോ വജ്രോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഭിഭൂത്യൈ സ॒പ്തദ॑ശഛദി പ്ര॒ജാകാ॑മസ്യ സപ്തദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാപ॑തേ॒രാപ്ത്യാ॒ ഏക॑വിഗ്ംശതിഛദി പ്രതി॒ഷ്ഠാകാ॑മ-സ്യൈകവി॒ഗ്ം॒ശ-സ്സ്തോമാ॑നാ-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യാ ഉ॒ദരം॒-വൈഁ സദ॒ ഊര്ഗു॑ദു॒ബംരോ॑ മദ്ധ്യ॒ത ഔദു॑ബംരീ-മ്മിനോതി മദ്ധ്യ॒ത ഏ॒വ പ്ര॒ജാനാ॒മൂര്ജ॑-ന്ദധാതി॒ തസ്മാ᳚- [തസ്മാ᳚ത്, മ॒ദ്ധ്യ॒ത ഊ॒ര്ജാ] 54
-ന്മദ്ധ്യ॒ത ഊ॒ര്ജാ ഭു॑ഞ്ജതേ യജമാനലോ॒കേ വൈ ദക്ഷി॑ണാനി ഛ॒ദീഗ്ംഷി॑ ഭ്രാതൃവ്യലോ॒ക ഉത്ത॑രാണി॒ ദക്ഷി॑ണാ॒ന്യുത്ത॑രാണി കരോതി॒ യജ॑മാന-മേ॒വാ-യ॑ജമാനാ॒ദുത്ത॑ര-ങ്കരോതി॒ തസ്മാ॒-ദ്യജ॑മാ॒നോ-ഽയ॑ജമാനാ॒ദുത്ത॑രോ ഽന്തര്വ॒ര്താന് ക॑രോതി॒ വ്യാവൃ॑ത്ത്യൈ॒ തസ്മാ॒ദര॑ണ്യ-മ്പ്ര॒ജാ ഉപ॑ ജീവന്തി॒ പരി॑ ത്വാ ഗിര്വണോ॒ ഗിര॒ ഇത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈതദിന്ദ്ര॑സ്യ॒ സ്യൂര॒സീന്ദ്ര॑സ്യ ധ്രു॒വമ॒സീത്യാ॑ഹൈ॒ന്ദ്രഗ്ം ഹി ദേ॒വത॑യാ॒ സദോ॒ യ-മ്പ്ര॑ഥ॒മ-ങ്ഗ്ര॒ന്ഥി-ങ്ഗ്ര॑ഥ്നീ॒യാദ്യ-ത്ത-ന്ന വി॑സ്ര॒ഗ്ം॒ സയേ॒ദമേ॑ഹേനാദ്ധ്വ॒ര്യുഃ പ്രമീ॑യേത॒ തസ്മാ॒-ഥ്സ വി॒സ്രസ്യഃ॑ ॥ 55 ॥
(അപ॑ഹത്യൈ॒ - തസ്മാ᳚ത് - പിതൃദേവ॒ത്യം॑ - തേനൈ॒വ - നവ॑ഛദി॒ - തസ്മാ॒ഥ് - സദഃ॒ - പഞ്ച॑ദശ ച) (അ. 10)
ശിരോ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദ്ധ॑വി॒ര്ധാന॑-മ്പ്രാ॒ണാ ഉ॑പര॒വാ ഹ॑വി॒ര്ധാനേ॑ ഖായന്തേ॒ തസ്മാ᳚-ച്ഛീ॒ര്॒ഷ-ന്പ്രാ॒ണാ അ॒ധസ്താ᳚-ത്ഖായന്തേ॒ തസ്മാ॑-ദ॒ധസ്താ᳚-ച്ഛീ॒ര്​ഷ്ണഃ പ്രാ॒ണാ ര॑ക്ഷോ॒ഹണോ॑ വലഗ॒ഹനോ॑ വൈഷ്ണ॒വാ-ന്ഖ॑നാ॒മീത്യാ॑ഹ വൈഷ്ണ॒വാ ഹി ദേ॒വത॑യോപര॒വാ അസു॑രാ॒ വൈ നി॒ര്യന്തോ॑ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പ്രാ॒ണേഷു॑ വല॒ഗാ-ന്ന്യ॑ഖന॒-ന്താ-ന്ബാ॑ഹുമാ॒ത്രേ-ഽന്വ॑വിന്ദ॒-ന്തസ്മാ᳚-ദ്ബാഹുമാ॒ത്രാഃ ഖാ॑യന്ത ഇ॒ദമ॒ഹ-ന്തം-വഁ॑ല॒ഗ-മുദ്വ॑പാമി॒ [ ] 56
യ-ന്നഃ॑ സമാ॒നോ യമസ॑മാനോ നിച॒ഖാനേത്യാ॑ഹ॒ ദ്വൌ വാവ പുരു॑ഷൌ॒ യശ്ചൈ॒വ സ॑മാ॒നോ യശ്ചാസ॑മാനോ॒ യമേ॒വാസ്മൈ॒ തൌ വ॑ല॒ഗ-ന്നി॒ഖന॑ത॒സ്ത-മേ॒വോദ്വ॑പതി॒ സന്തൃ॑ണത്തി॒ തസ്മാ॒-ഥ്സന്തൃ॑ണ്ണാ അന്തര॒തഃ പ്രാ॒ണാ ന സ-മ്ഭി॑നത്തി॒ തസ്മാ॒-ദസ॑ഭിന്ന്നാഃ പ്രാ॒ണാ അ॒പോ-ഽവ॑ നയതി॒ തസ്മാ॑-ദാ॒ര്ദ്രാ അ॑ന്തര॒തഃ പ്രാ॒ണാ യവ॑മതീ॒-രവ॑ നയ॒- [-രവ॑ നയതി, ഊര്ഗ്വൈ] 57
-ത്യൂര്ഗ്വൈ യവഃ॑ പ്രാ॒ണാ ഉ॑പര॒വാഃ പ്രാ॒ണേഷ്വേ॒വോര്ജ॑-ന്ദധാതി ബ॒ര്॒ഹിരവ॑ സ്തൃണാതി॒ തസ്മാ᳚ല്ലോമ॒ശാ അ॑ന്തര॒തഃ പ്രാ॒ണാ ആജ്യേ॑ന॒ വ്യാഘാ॑രയതി॒ തേജോ॒ വാ ആജ്യ॑-മ്പ്രാ॒ണാ ഉ॑പര॒വാഃ പ്രാ॒ണേഷ്വേ॒വ തേജോ॑ ദധാതി॒ ഹനൂ॒ വാ ഏ॒തേ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദ॑ധി॒ഷവ॑ണേ॒ ന സ-ന്തൃ॑ണ॒ത്ത്യ സ॑തൃംണ്ണേ॒ ഹി ഹനൂ॒ അഥോ॒ ഖലു॑ ദീര്ഘസോ॒മേ സ॒തൃന്ദ്യേ॒ ധൃത്യൈ॒ ശിരോ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദ്ധ॑വി॒ര്ധാന॑- [യദ്ധ॑വി॒ര്ധാന᳚മ്, പ്രാ॒ണാ ഉ॑പര॒വാ ഹനൂ॑] 58
-മ്പ്രാ॒ണാ ഉ॑പര॒വാ ഹനൂ॑ അധി॒ഷവ॑ണേ ജി॒ഹ്വാ ചര്മ॒ ഗ്രാവാ॑ണോ॒ ദന്താ॒ മുഖ॑മാഹവ॒നീയോ॒ നാസി॑കോ-ത്തരവേ॒ദി-രു॒ദര॒ഗ്ം॒ സദോ॑ യ॒ദാ ഖലു॒ വൈ ജി॒ഹ്വയാ॑ ദ॒ഥ്സ്വധി॒ ഖാദ॒ത്യഥ॒ മുഖ॑-ങ്ഗച്ഛതി യ॒ദാ മുഖ॒-ങ്ഗച്ഛ॒ത്യഥോ॒ദര॑-ങ്ഗച്ഛതി॒ തസ്മാ᳚ദ്ധവി॒ര്ധാനേ॒ ചര്മ॒ന്നധി॒ ഗ്രാവ॑ഭിരഭി॒ഷുത്യാ॑-ഽഽഹവ॒നീയേ॑ ഹു॒ത്വാ പ്ര॒ത്യഞ്ചഃ॑ പ॒രേത്യ॒ സദ॑സി ഭക്ഷയന്തി॒ യോ വൈ വി॒രാജോ॑ യജ്ഞമു॒ഖേ ദോഹം॒-വേഁദ॑ ദു॒ഹ ഏ॒വൈ നാ॑മി॒യം-വൈഁ വി॒രാ-ട്തസ്യൈ॒ ത്വക്ചര്മോധോ॑-ഽധി॒ഷവ॑ണേ॒ സ്തനാ॑ ഉപര॒വാ ഗ്രാവാ॑ണോ വ॒ഥ്സാ ഋ॒ത്വിജോ॑ ദുഹന്തി॒ സോമഃ॒ പയോ॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ദു॒ഹ ഏ॒വൈനാ᳚മ് ॥ 59 ॥
(വ॒പാ॒മി॒-യവ॑മതീ॒രവ॑ നയതി-ഹവി॒ര്ധാന॑-മേ॒വ-ത്രയോ॑വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 11)
(യദു॒ഭൌ - ദേ॑വാസു॒രാഃ മി॒ഥ - സ്തേഷാഗ്ം॑ - സുവ॒ര്ഗം - ഁയദ്വാ അനീ॑ശാനഃ - പു॒രോഹ॑വിഷി॒ - തേഭ്യഃ॒ - സോത്ത॑രവേ॒ദി - ര്ബ॒ദ്ധന് - ദേ॒വസ്യാ-ഽഭ്രിം॒-വഁജ്രഃ - ശിരോ॒ വാ - ഏകാ॑ദശ )
(യദു॒ഭാ - വിത്യാ॑ഹ ദേ॒വാനാം᳚ - ഁയ॒ജ്ഞോ ദേ॒വേഭ്യോ॒ - ന രഥാ॑യ॒ - യജ॑മാനായ - പ॒രസ്താ॑ദ॒ര്വാചീ॒ - ന്നവ॑ പഞ്ചാ॒ശത്)
(യദു॒ഭൌ, ദു॒ഹ ഏ॒വൈനാ᳚മ്)
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം ഷഷ്ഠകാണ്ഡേ ദ്വിതീയഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
yadu॒bhau vi॒mucyā̭-''ti॒thya-ṅgṛ̭hṇī॒yā-dya॒jñaṃ-vi~cchi̭ndyā॒-dyadu॒bhāva-vi̭mucya॒ yathā-'nā̭gatāyā-''ti॒thya-ṅkri॒yatḙ tā॒dṛge॒va ta-dvimṷkto॒-'nyo̭-'na॒ḍvā-nbhava॒tya vi̭mukto॒-'nyo-'thā̭-''ti॒thya-ṅgṛ̭hṇāti ya॒jñasya॒ santa̭tyai॒ patnya॒nvāra̭bhate॒ patnī॒ hi pārī̭ṇahya॒syeśe॒ patni̭yai॒ vānṷmata॒-nnirva̭pati॒ yadvai patnī̭ ya॒jñasya̭ ka॒roti̭ mithu॒na-ntadatho॒ patni̭yā e॒vai- [patni̭yā e॒va, e॒ṣa] 1
-ṣa ya॒jñasyā᳚nvāra॒bhoṃ 'na̭vacchittyai॒ yāva̭-dbhi॒rvai rājā̭-'nuca॒rairā॒gaccha̭ti॒ sarve᳚bhyo॒ vai tebhya̭ āti॒thya-ṅkri̭yate॒ chandāgṃ̭si॒ khalu॒ vai soma̭sya॒ rājño̭-'nuca॒rāṇya॒gne-rā̭ti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha gāyatri॒yā e॒vaitena̭ karoti॒ soma̭syā-''ti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha tri॒ṣṭubha̭ e॒vaitena̭ karo॒tyati̭therāti॒thyama̭si॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha॒ jaga̭tyā [jaga̭tyai, e॒vaitena̭] 2
e॒vaitena̭ karotya॒gnaye᳚ tvā rāyaspoṣa॒dāvnne॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭hānu॒ṣṭubha̭ e॒vaitena̭ karoti śye॒nāya̭ tvā soma॒bhṛte॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha gāyatri॒yā e॒vaitena̭ karoti॒ pañca॒ kṛtvo̭ gṛhṇāti॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe brahmavā॒dino̭ vadanti॒ kasmā᳚-thsa॒tyā-dgā̭yatri॒yā ṷbha॒yata̭ āti॒thyasya̭ kriyata॒ iti॒ yade॒vā-'da-ssoma॒mā- [yade॒vā-'da-ssoma॒mā, āha̭ra॒-ttasmā᳚-] 3
-'ha̭ra॒-ttasmā᳚-dgāyatri॒yā ṷbha॒yata̭ āti॒thyasya̭ kriyate pu॒rastā᳚cco॒ pari̭ṣṭācca॒ śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ti॒thya-nnava̭kapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ tasmā᳚nnava॒dhā śiro॒ viṣyṷ̄ta॒-nnava̭kapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ te traya̭strikapā॒lāstri॒vṛtā॒ stomḙna॒ sammi̭tā॒steja̭stri॒vṛ-tteja̭ e॒va ya॒jñasya̭ śī॒r॒ṣa-nda̭dhāti॒ nava̭kapālaḥ puro॒ḍāśo̭ bhavati॒ te traya̭strikapā॒lāstri॒vṛtā᳚ prā॒ṇena॒ sammi̭tāstri॒vṛdvai [ ] 4
prā॒ṇa-stri॒vṛta̭me॒va prā॒ṇama̭bhipū॒rvaṃ-ya~॒jñasya̭ śī॒r॒ṣa-nda̭dhāti pra॒jāpa̭te॒rvā e॒tāni॒ pakṣmā̭ṇi॒ yada̭śvavā॒lā ai᳚kṣa॒vī ti॒raścī॒ yadāśva̭vālaḥ prasta॒ro bhava̭tyaikṣa॒vī ti॒raścī᳚ pra॒jāpa̭tere॒va taccakṣu॒-ssambha̭rati de॒vā vai yā āhṷtī॒rajṷhavu॒stā asṷrā ni॒ṣkāva̭māda॒-nte de॒vāḥ kā᳚r​ṣma॒rya̭mapaśyan karma॒ṇyo̭ vai karmai̭nena kurvī॒teti॒ te kā᳚r​ṣmarya॒mayā᳚-npari॒dhī- [-npari॒dhīn, a॒ku॒rva॒ta॒ tairvai] 5
-na̭kurvata॒ tairvai te rakṣā॒g॒syapā᳚ghnata॒ ya-tkā᳚r​ṣmarya॒mayāḥ᳚ pari॒dhayo॒ bhava̭nti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sagg​ spa̭r​śayati॒ rakṣa̭sā॒mana̭nva-vacārāya॒ na pu॒rastā॒-tpari̭ dadhātyādi॒tyo hyḙvodya-npu॒rastā॒-drakṣāg̭syapa॒hantyū॒rdhve sa॒midhā॒vā da̭dhātyu॒pari̭ṣṭāde॒va rakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ yajṷṣā॒-'nyā-ntū॒ṣṇīma॒nyā-mmi̭thuna॒tvāya॒ dve ā da̭dhāti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai brahmavā॒dino̭ vada- [vadanti, a॒gniśca॒ vā] 6
-ntya॒gniśca॒ vā e॒tau soma̭śca ka॒thā somā̭yā-''ti॒thya-ṅkri॒yate॒ nāgnaya॒ iti॒ yada॒gnāva॒gni-mma̭thi॒tvā pra॒hara̭ti॒ tenai॒vāgnaya̭ āti॒thya-ṅkri̭ya॒te 'tho॒ khalvā̭hura॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ iti॒ yaddha॒virā॒sādyā॒gni-mmantha̭ti ha॒vyāyai॒vā-''sa̭nnāya॒ sarvā̭ de॒vatā̭ janayati || 7 ||
(patni̭yā e॒va - jaga̭tyā॒ - ā - tri॒vṛdvai - pa̭ri॒dhīn - va̭da॒ntye - ka̭catvārigṃśacca) (a. 1)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā mi॒tho vipri̭yā āsa॒-nte᳚-'(1॒)nyo᳚-'nyasmai॒ jyaiṣṭhyā॒yāti̭ṣṭhamānāḥ pañca॒dhā vya̭krāmanna॒gnirvasṷbhi॒-ssomo̭ ru॒drairindro̭ ma॒rudbhi॒-rvarṷṇa ādi॒tyai-rbṛha॒spati॒-rviśvai᳚rde॒vaistḙ 'manya॒ntāsṷrebhyo॒ vā i॒da-mbhrātṛ̭vyebhyo raddhyāmo॒ yanmi॒tho vipri̭yā॒-ssmo yā na̭ i॒māḥ pri॒yāsta॒nuva॒stā-ssa॒mava̭dyāmahai॒ tābhya॒-ssa nir-ṛ̭cchā॒dyo [nir-ṛ̭cchā॒dyaḥ, naḥ॒ pra॒tha॒mo᳚(1॒)-'nyo᳚] 8
naḥ̭ pratha॒mo᳚(1॒)-'nyo᳚-'nyasmai॒ druhyā॒diti॒ tasmā॒dya-ssatā̭nūnaptriṇā-mpratha॒mo druhya̭ti॒ sa ārti॒mārccha̭ti॒ ya-ttā̭nūna॒ptragṃ sa̭mava॒dyati॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ pañca॒ kṛtvo-'va̭dyati pañca॒dhā hi te ta-thsa̭ma॒vādya॒ntātho॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundha॒ āpa̭taye tvā gṛhṇā॒mītyā̭ha prā॒ṇo vā [prā॒ṇo vai, āpa̭tiḥ] 9
āpa̭tiḥ prā॒ṇame॒va prī̭ṇāti॒ pari̭pataya॒ ityā̭ha॒ mano॒ vai pari̭pati॒rmana̭ e॒va prī̭ṇāti॒ tanū॒naptra॒ ityā̭ha ta॒nuvo॒ hi te tā-ssa̭ma॒vādya̭nta śākva॒rāyetyā̭ha॒ śaktyai॒ hi te tā-ssa̭ma॒vādya̭nta॒ śakma॒-nnoji̭ṣṭhā॒yetyā॒hauji̭ṣṭha॒gṃ॒ hi te ta dā॒tmanaḥ̭ sama॒vādya॒ntā--nā̭dhṛṣṭa-masyanādhṛ॒ṣya-mityā॒hā-'nā̭dhṛṣṭa॒gg॒ hyḙtada̭nādhṛ॒ṣya-nde॒vānā॒-moja॒ [de॒vānā॒-mojaḥ̭, ityā̭ha] 10
ityā̭ha de॒vānā॒g॒ hyḙtadojo̭-'bhiśasti॒pā a̭nabhiśaste॒nyamityā̭hā-bhiśasti॒pā hyḙtada̭ -nabhiśaste॒nyamanṷ me dī॒kṣā-ndī॒kṣāpa̭ti-rmanyatā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dghṛ॒taṃ-vai~ de॒vā vajra̭-ṅkṛ॒tvā soma̭maghna-nnanti॒kami̭va॒ khalu॒ vā a̭syai॒tacca̭ranti॒ ya-ttā̭nūna॒ptreṇa̭ pra॒cara̭ntya॒gṃ॒ śuragṃ̭ śuste deva so॒mā-'' pyā̭yatā॒-mityā̭ha॒ ya- [-mityā̭ha॒ yat, e॒vāsyā̭-] 11
-de॒vāsyā̭-puvā॒yate॒ yanmīya̭te॒-tade॒vāsyai॒tenā-'' pyā̭yaya॒tyā tubhya॒mindraḥ̭ pyāyatā॒mā tvamindrā̭ya pyāya॒svetyā̭-ho॒bhāve॒vendra̭-ñca॒ soma॒-ñcā-''pyā̭yaya॒tyā pyā̭yaya॒ sakhī᳚n-thsa॒nyā me॒dhayetyā̭ha॒rtvijo॒ vā a̭sya॒ sakhā̭ya॒stā-ne॒vā-''pyā̭yayati sva॒sti tḙ deva soma su॒tyāma̭śī॒ye- [su॒tyāma̭śī॒ya, ityā̭hā॒ ''śiṣa̭-] 12
-tyā̭hā॒ ''śiṣa̭-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kāccya̭vante॒ ye soma̭mā-pyā॒yaya̭ntya-ntarikṣadeva॒tyo̭ hi soma॒ āpyā̭yita॒ eṣṭā॒ rāyaḥ॒ preṣe bhagā॒yetyā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va na̭ma॒skṛtyā॒smin ~lo॒ke prati̭ tiṣṭhanti devāsu॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā bibhya̭to॒-'gni-mprāvi̭śa॒-ntasmā̭dāhura॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ iti॒ te᳚- [de॒vatā॒ iti॒ te, a॒gnime॒va] 13
-'gnime॒va varṷ̄tha-ṅkṛ॒tvā 'sṷrāna॒bhya̭bhava-nna॒gnimi̭va॒ khalu॒ vā e॒ṣa pravi̭śati॒ yo̭-'vāntaradī॒kṣāmu॒paiti॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyā॒tmāna̭me॒va dī॒kṣayā̭ pāti pra॒jāma̭vāntaradī॒kṣayā̭ santa॒rā-mmekha̭lāgṃ sa॒māya̭cchate pra॒jā hyā᳚tmano-'nta̭ratarā ta॒ptavra̭to bhavati॒ mada̭ntībhirmārjayate॒ nir​hya̭gni-śśī॒tena॒ vāya̭ti॒ sami̭ddhyai॒ yā tḙ agne॒ rudri̭yā ta॒nūrityā̭ha॒ svayai॒vaina̭-dde॒vata̭yā vratayati sayoni॒tvāya॒ śāntyai᳚ || 14 ||
(yo - vā - oja̭ - āha॒ ya - da̭śī॒ye - ti॒ te᳚ - 'gna॒ - ekā̭daśa ca) (a. 2)
teṣā॒masṷrāṇā-nti॒sraḥ pura̭ āsa-nnaya॒sma-yya̭va॒mā-'tha̭ raja॒tā-'tha॒ hari̭ṇī॒ tā de॒vā jetu॒-nnāśa̭knuva॒-ntā ṷpa॒sadai॒vāji̭gīṣa॒-ntasmā̭dāhu॒ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ nopa॒sadā॒ vai ma̭hāpu॒ra-ñja̭ya॒ntīti॒ ta iṣu॒gṃ॒ sama̭skurvatā॒- gnimanī̭ka॒gṃ॒ somagṃ̭ śa॒lyaṃ-vi~ṣṇu॒-nteja̭na॒-nte᳚-'bruva॒n ka i॒māma̭siṣya॒tīti̭ [ ] 15
ru॒dra itya̭bruva-nru॒dro vai krū॒ra-sso᳚-'sya॒tviti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇā a॒hame॒va pa̭śū॒nā-madhi̭patirasā॒nīti॒ tasmā᳚-dru॒draḥ pa̭śū॒nā-madhi̭pati॒stāgṃ ru॒dro-'vā̭sṛja॒-thsa ti॒sraḥ puro̭ bhi॒ttvaibhyo lo॒kebhyo- 'sṷrā॒-nprāṇṷdata॒ yadṷpa॒sada̭ upasa॒dyante॒ bhrātṛ̭vyaparāṇutyai॒ nānyāmāhṷti-mpu॒rastā᳚-jjuhuyā॒-dyada॒nyāmāhṷti-mpu॒rastā᳚-jjuhu॒yā- [-jjuhu॒yāt, a॒nyanmukha̭-ṅkuryā-] 16
-da॒nyanmukha̭-ṅkuryā-thsru॒veṇā̭-'ghā॒ramā ghā̭rayati ya॒jñasya॒ prajñā᳚tyai॒ parāṃ̭ati॒kramya̭ juhoti॒ parā̭ca e॒vaibhyo lo॒kebhyo॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒-npra ṇṷdate॒ puna̭ratyā॒kramyo̭pa॒sada̭-ñjuhoti pra॒ṇudyai॒vaibhyo lo॒kebhyo॒ bhrātṛ̭vyāñji॒tvā bhrā̭tṛvyalo॒ka-ma॒bhyāro̭hati de॒vā vai yāḥ prā॒tarṷpa॒sada̭ u॒pāsī̭da॒-nnahna॒stābhi॒rasṷrā॒-nprāṇṷdanta॒ yā-ssā॒yagṃ rātri̭yai॒ tābhi॒rya-thsā॒ya-mprā̭ta-rupa॒sada̭- [-rupa॒sadaḥ̭, u॒pa॒sa॒dyantḙ] 17
upasa॒dyantḙ 'horā॒trābhyā̭me॒va ta-dyaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒-npra ṇṷdate॒ yāḥ prā॒taryā॒jyā᳚-ssyustā-ssā॒ya-mpṷro-'nuvā॒kyāḥ᳚ kuryā॒dayā̭tayāmatvāya ti॒sra ṷpa॒sada॒ upai̭ti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kā-nprī̭ṇāti॒ ṣaṭ-thsa-mpa̭dyante॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti॒ dvāda̭śā॒hīne॒ soma॒ upai̭ti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒ra-ssa̭van​thsa॒rame॒va prī̭ṇāti॒ catṷrvigṃśati॒-ssa- [catṷrvigṃśati॒-ssam, pa॒dya॒nte॒ catṷrvigṃśati-] 18
-mpa̭dyante॒ catṷrvigṃśati-rardhamā॒sā a̭rdhamā॒sāne॒va prī̭ṇā॒tyārā᳚grā-mavāntaradī॒kṣā-mupḙyā॒dyaḥ kā॒mayḙtā॒-'smi-nmḙ lo॒ke-'rdhṷkagg​ syā॒dityeka॒magre-'tha॒ dvāvatha॒ trīnatha̭ ca॒tura̭ e॒ṣā vā ārā᳚grā 'vāntaradī॒kṣā 'sminne॒vāsmai̭ lo॒ke-'rdhṷka-mbhavati pa॒rova̭rīyasī-mavāntaradī॒kṣā-mupḙyā॒dyaḥ kā॒mayḙtā॒muṣmi̭-nme lo॒ke-'rdhṷkagg​ syā॒diti̭ ca॒turo-'gre 'tha॒ trīnatha॒ dvāvathaika̭me॒ṣā vai pa॒rova̭rīyasya-vāntaradī॒kṣā 'muṣmi̭nne॒vāsmai̭ lo॒ke-'rdhṷka-mbhavati || 19 ||
(a॒si॒ṣya॒tīti̭ - juhu॒yāth - sā॒ya-mprā̭tarupa॒sada॒ - ścatṷrvigṃśati॒-ssaṃ - ca॒turo-'gre॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 3)
su॒va॒rgaṃ-vā~ e॒te lo॒kaṃ-ya~̭nti॒ ya ṷpa॒sada̭ upa॒yanti॒ teṣāṃ॒-ya~ u॒nnaya̭te॒ hīya̭ta e॒va sa noda̭ne॒ṣīti॒ sū᳚nnīyamiva॒ yo vai svā॒rthetāṃ᳚-ya~॒tāg​ śrā॒nto hīya̭ta u॒ta sa ni॒ṣṭyāya̭ sa॒ha va̭sati॒ tasmā᳚-thsa॒kṛdu॒nnīya॒ nāpa̭ra॒munna̭yeta da॒ddhnonna̭yetai॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe [ ] 20
ya॒jño de॒vebhyo॒ nilā̭yata॒ viṣṇṷ̄ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā sa pṛ̭thi॒vī-mprāvi̭śa॒-tta-nde॒vā hastā᳚n-thsa॒gṃ॒ rabhyai᳚ccha॒-ntamindra̭ u॒paryṷpa॒ryatya̭krāma॒-thso᳚-'bravī॒-tko mā॒-'yamu॒paryṷpa॒ryatya̭kramī॒-ditya॒ha-ndu॒rge hantetyatha॒ kastvamitya॒ha-ndu॒rgādāha॒rteti॒ so᳚-'bravī-ddu॒rge vai hantā̭-'vocathā varā॒ho̭-'yaṃ-vā~̭mamo॒ṣa- [-~vā̭mamo॒ṣaḥ, sa॒ptā॒nā] 21
-ssa̭ptā॒nā-ṅgi̭rī॒ṇā-mpa॒rastā᳚dvi॒ttaṃ-ve~dya॒masṷrāṇā-mbibharti॒ ta-ñja̭hi॒ yadi̭ du॒rge hantā-'sīti॒ sa da̭rbhapuñjī॒lamu॒-dvṛhya̭ sa॒pta gi॒rī-nbhi॒ttvā tama̭ha॒n-thso᳚-'bravī-ddu॒rgādvā āha̭rtāvocathā e॒tamā ha॒reti॒ tame᳚bhyo ya॒jña e॒va ya॒jñamā-'ha̭ra॒dya-ttadvi॒ttaṃ-ve~dya॒masṷrāṇā॒-mavi̭ndanta॒ tadekaṃ॒-ve~dyai̭ vedi॒tva-masṷrāṇāṃ॒- [-masṷrāṇām, vā i॒yamagra̭] 22
-~vā i॒yamagra̭ āsī॒-dyāva॒dāsī̭naḥ parā॒paśya̭ti॒ tāva̭-dde॒vānā॒-nte de॒vā a̭bruva॒nnastve॒va no॒-'syāmapīti॒ kiya̭dvo dāsyāma॒ iti॒ yāva̭di॒yagṃ sa̭lāvṛ॒kī triḥ pa̭ri॒krāma̭ti॒ tāva̭nno da॒tteti॒ sa indraḥ̭ salāvṛ॒kī rū॒pa-ṅkṛ॒tvemā-ntri-ssa॒rvataḥ॒ parya̭krāma॒-ttadi॒māma̭vindanta॒ yadi॒māmavi̭ndanta॒ ta-dvedyai̭ vedi॒tvagṃ [vedi॒tvam, sā vā i॒yagṃ] 23
sā vā i॒yagṃ sarvai॒va vedi॒riya̭ti śakṣyā॒mīti॒ tvā a̭va॒māya̭ yajante tri॒gṃ॒śa-tpa॒dāni̭ pa॒ścā-tti॒raścī̭ bhavati॒ ṣaṭtrigṃ̭śa॒-tprācī॒ catṷrvigṃśatiḥ pu॒rastā᳚-tti॒raścī॒ daśa̭daśa॒ sampa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundha॒ uddha̭nti॒ yade॒vāsyā̭ ame॒ddhya-ntadapa̭ ha॒ntyuddha̭nti॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti ba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāti॒ tasmā॒doṣa̭dhayaḥ॒ puna॒rā bha̭va॒ntyutta̭ra-mba॒r॒hiṣa̭ uttaraba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāti pra॒jā vai ba॒r॒hiryaja̭māna uttara ba॒r॒hi ryaja̭māna-me॒vā-ya̭jamānā॒dutta̭ra-ṅkaroti॒ tasmā॒-dyaja̭mā॒no 'ya̭jamānā॒dutta̭raḥ || 24 ||
(ru॒ndhe॒ - vā॒ma॒mo॒ṣo - vḙdi॒tvamasṷrāṇāṃ - ~vedi॒tvaṃ - bha̭vanti॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 4)
yadvā anī̭śāno bhā॒ramā̭da॒tte vi vai sa li̭śate॒ ya-ddvāda̭śa sā॒hnasyo̭pa॒sada॒-ssyusti॒stro̭-'hīna̭sya ya॒jñasya॒ vilo̭ma kriyeta ti॒sra e॒va sā॒hnasyo̭pa॒sado॒ dvāda̭śā॒hīna̭sya ya॒jñasya̭ savīrya॒tvāyātho॒ salo̭ma kriyate va॒thsasyaika॒-sstano̭ bhā॒gī hi so-'thaika॒gg॒ stanaṃ̭-vra~॒tamupai॒tyatha॒ dvāvatha॒ trīnatha̭ ca॒tura̭ e॒tadvai [ ] 25
kṣu॒rapa̭vi॒ nāma̭ vra॒taṃ-ye~na॒ pra jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā-nnu॒date॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā॒natho॒ kanī̭yasai॒va bhūya॒ upai̭ti ca॒turo-'gre॒ stanā᳚n vra॒tamupai॒tyatha॒ trīnatha॒ dvāvathaika̭me॒tadvai sṷjagha॒na-nnāma̭ vra॒ta-nta̭pa॒syagṃ̭ suva॒rgya̭matho॒ praiva jā̭yate pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ryavā॒gū rā̭ja॒nya̭sya vra॒ta-ṅkrū॒reva॒ vai ya̭vā॒gūḥ krū॒ra i̭va [krū॒ra i̭va, rā॒ja॒nyo̭ vajra̭sya] 26
rāja॒nyo̭ vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā ā॒mikṣā॒ vaiśya̭sya pākaya॒jñasya̭ rū॒pa-mpuṣṭyai॒ payo᳚ brāhma॒ṇasya॒ tejo॒ vai brā᳚hma॒ṇastejaḥ॒ paya॒steja̭sai॒va tejaḥ॒ paya̭ ā॒tma-ndha॒tte 'tho॒ paya̭sā॒ vai garbhā̭ vardhante॒ garbha̭ iva॒ khalu॒ vā e॒ṣa ya-ddī᳚kṣi॒to yada̭sya॒ payo᳚ vra॒ta-mbhava̭tyā॒tmāna̭me॒va ta-dva̭rdhayati॒ trivra̭to॒ vai manṷrāsī॒-ddvivra̭tā॒ asṷrā॒ eka̭vratā [eka̭vratāḥ, de॒vāḥ prā॒tarma॒ddhyandi̭ne] 27
de॒vāḥ prā॒tarma॒ddhyandi̭ne sā॒ya-nta-nmano᳚rvra॒tamā̭sī-tpākaya॒jñasya̭ rū॒pa-mpuṣṭyai᳚ prā॒taśca̭ sā॒ya-ñcāsṷrāṇā-nnirma॒ddhya-ṅkṣu॒dho rū॒pa-ntata॒ste parā̭-'bhava-nma॒ddhyandi̭ne maddhyarā॒tre de॒vānā॒-ntata॒stḙ-'bhavan-thsuva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒. yada̭sya ma॒ddhyandi̭ne maddhyarā॒tre vra॒ta-mbhava̭ti maddhya॒to vā annḙna bhuñjate maddhya॒ta e॒va tadūrja̭-ndhatte॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ [bhava̭tyā॒tmanā᳚, parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo] 28
parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ garbho॒ vā e॒ṣa ya-ddī᳚kṣi॒to yoni̭ rdīkṣitavimi॒taṃ-ya~-ddī᳚kṣi॒to dī᳚kṣitavimi॒tā-tpra॒vase॒-dyathā॒ yone॒rgarbha॒-sskanda̭ti tā॒dṛge॒va tanna pra̭vasta॒vya̭mā॒tmano̭ gopī॒thāyai॒ṣa vai vyā॒ghraḥ kṷlago॒po yada॒gnistasmā॒-dya-ddī᳚kṣi॒taḥ pra॒vase॒-thsa ḙnamīśva॒ro̭-'nū॒tthāya॒ hanto॒rna pra̭vasta॒vya̭mā॒tmano॒ guptyai̭ dakṣiṇa॒ta-śśa̭ya e॒tadvai yaja̭mānasyā॒ ''yata̭na॒gg॒sva e॒vā-''yata̭ne śaye॒ 'gnima̭bhyā॒vṛtya̭ śaye de॒vatā̭ e॒va ya॒jñama̭bhyā॒vṛtya̭ śaye || 29 ||
(e॒tadvai-krū॒ra i॒vai-ka̭vratā-ā॒tmanā॒-yaja̭mānasya॒-trayo̭daśa ca) (a. 5)
pu॒roha̭viṣi deva॒yaja̭ne yājaye॒dya-ṅkā॒maye॒topai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭meda॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭ye॒ditye॒tadvai pu॒roha̭virdeva॒yaja̭naṃ॒-ya~sya॒ hotā᳚ prātaranuvā॒ka -ma̭nubru॒va-nna॒gnima॒pa ā̭di॒tyama॒bhi vi॒paśya॒tyupai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭matya॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yatyā॒pte dḙva॒yaja̭ne yājaye॒--dbhrātṛ̭vyavanta॒-mpanthāṃ᳚-vā~-'dhispa॒r॒śaye᳚-tka॒rtaṃ-vā~॒ yāva॒nnāna̭se॒ yāta॒vai [ ] 30
na rathā̭yai॒tadvā ā॒pta-ndḙva॒yaja̭namā॒pnotye॒va bhrātṛ̭vya॒-nnaina॒-mbhrātṛ̭vya āpno॒tyeko᳚nnate deva॒ya̭jane yājaye-tpa॒śukā̭ma॒-meko᳚nnatā॒dvai dḙva॒yaja̭nā॒daṅgi̭rasaḥ pa॒śūna̭sṛjantānta॒rā sa̭dohavirdhā॒ne ṷnna॒tagg​ syā̭de॒tadvā eko᳚nnata-ndeva॒yaja̭na-mpaśu॒māne॒va bha̭vati॒ tryṷnnate deva॒yaja̭ne yājaye-thsuva॒rgakā̭ma॒-ntryṷnnatā॒dvai dḙva॒yaja̭nā॒daṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-nnanta॒rā ''ha̭va॒nīya̭-ñca havi॒rdhāna̭-ñco- [havi॒rdhāna̭-ñca, u॒nna॒tagg​ syā̭danta॒rā] 31
-nna॒tagg​ syā̭danta॒rā ha̭vi॒rdhāna̭-ñca॒ sada̭ścānta॒rā sada̭śca॒ gār​ha̭patya-ñcai॒tadvai tryṷnnata-ndeva॒yaja̭nagṃ suva॒rgame॒va lo॒kamḙti॒ prati̭ṣṭhite deva॒yaja̭ne yājaye-tprati॒ṣṭhākā̭mame॒tadvai prati̭ṣṭhita-ndeva॒yaja̭naṃ॒-ya~-thsa॒rvataḥ̭ sa॒ma-mpratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yatrā॒nyā a̭nyā॒ oṣa̭dhayo॒ vyati̭ṣaktā॒-ssyusta-dyā̭jaye-tpa॒śukā̭mame॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒vāsmai̭ pa॒śū- [pa॒śūn, ava̭ rundhe] 32
-nava̭ rundhe paśu॒māne॒va bha̭vati॒ nir-ṛ̭tigṛhīte deva॒yaja̭ne yājaye॒dya-ṅkā॒mayḙta॒ nir-ṛ̭tyāsya ya॒jña-ṅgrā̭hayeya॒mitye॒tadvai nir-ṛ̭tigṛhīta-ndeva॒yaja̭naṃ॒-ya~-thsa॒dṛśyai̭ sa॒tyā̭ ṛ॒kṣa-nnir-ṛ̭tyai॒vāsya̭ ya॒jña-ṅgrā̭hayati॒ vyāvṛ̭tte deva॒yaja̭ne yājaye-dvyā॒vṛtkā̭maṃ॒-ya~-mpātrḙ vā॒ talpḙ vā॒ mīmāgṃ̭sera-nprā॒cīna̭māhava॒nīyā᳚-tprava॒ṇagg​ syā᳚-tpratī॒cīna॒-ṅgār​ha̭patyāde॒tadvai vyāvṛ̭tta-ndeva॒yaja̭naṃ॒-vi~ pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vye॒ṇā- ''va̭rtate॒ naina॒-mpātre॒ na talpḙ mīmāgṃ sante kā॒ryḙ deva॒yaja̭ne yājaye॒-dbhūti̭kāma-ṅkā॒yā̭ vai purṷṣo॒ bhava̭tye॒va || 33 ||
(yāta॒vai - ha̭vi॒rdhāna̭-ñca - pa॒śūn - pā॒pmanā॒ - 'ṣṭāda̭śa ca) (a. 6)
tebhya̭ uttarave॒di-ssi॒gṃ॒hī rū॒pa-ṅkṛ॒tvobhayā̭-nanta॒rā-'pa॒kramyā̭tiṣṭha॒-tte de॒vā a̭manyanta yata॒rān. vā i॒yamṷpāva॒rthsyati॒ ta i॒da-mbha̭viṣya॒ntīti॒ tāmupā̭mantrayanta॒ sā-'bra̭vī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ sarvā॒-nmayā॒ kāmā॒n vya̭śñavatha॒ pūrvā॒-ntu mā॒-'gnerāhṷtiraśñavatā॒ iti॒ tasmā̭duttarave॒di-mpūrvā̭ma॒gne- rvyāghā̭rayanti॒ vārḙvṛta॒gg॒ hya̭syai॒ śamya̭yā॒ pari̭ mimīte॒ [mimīte, mātrai॒vā-'syai॒] 34
mātrai॒vā-'syai॒ sātho̭ yu॒ktenai॒va yu॒ktamava̭ rundhe vi॒ttāya̭nī me॒-'sītyā̭ha vi॒ttā hyḙnā॒nāva̭-tti॒ktāya̭nī me॒-'sītyā̭ha ti॒ktān. hyḙnā॒nāva॒dava̭tānmā nāthi॒tamityā̭ha nāthi॒tān. hyḙnā॒nāva॒dava̭tānmā vyathi॒tamityā̭ha vyathi॒tān. hyḙnā॒nāva̭-dvi॒de-ra॒gni-rnabho॒ nāmā- [-rnabho॒ nāmā̭, agnḙ aṅgira॒ iti॒] 35
-'gnḙ aṅgira॒ iti॒ trir​ha̭rati॒ ya e॒vaiṣu lo॒keṣva॒gnaya॒-stāne॒vāva̭ rundhe tū॒ṣṇī-ñca̭tu॒rthagṃ ha̭ra॒tyani̭-ruktame॒vāva̭ rundhe si॒gṃ॒hīra̭si mahi॒ṣīra॒sītyā̭ha si॒gṃ॒hīr​hyḙṣā rū॒pa-ṅkṛ॒tvobhayā̭-nanta॒rā 'pa॒kramyāti̭ṣṭhadu॒ru pra̭thasvo॒ru tḙ ya॒jñapa̭tiḥ prathatā॒mityā̭ha॒ yaja̭māname॒va pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ prathayati dhru॒vā- [dhru॒vā, a॒sīti॒ sagṃ ha̭nti॒] 36
-'sīti॒ sagṃ ha̭nti॒ dhṛtyai̭ de॒vebhyaḥ̭ śundhasva de॒vebhyaḥ̭ śumbha॒svetyava̭ co॒kṣati॒ pra ca̭ kirati॒ śuddhyā̭ indragho॒ṣastvā॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā᳚-tpā॒tvityā̭ha di॒gbhya e॒vainā॒-mprokṣa̭ti de॒vāg​ścedṷ-ttarave॒diru॒pāva̭vartī॒haiva vi ja̭yāmahā॒ ityasṷrā॒ vajra̭mu॒dyatya̭ de॒vāna॒bhyā̭yanta॒ tāni̭ndragho॒ṣo vasṷbhiḥ pu॒rastā॒dapā̭- [pu॒rastā॒dapā̭, a॒nu॒da॒ta॒ mano̭javāḥ] 37
-nudata॒ mano̭javāḥ pi॒tṛbhi̭ rdakṣiṇa॒taḥ pracḙtā ru॒draiḥ pa॒ścā-dvi॒śvaka̭rmā-''di॒tyairṷttara॒to yade॒vamṷttarave॒di-mpro॒kṣati̭ di॒gbhya e॒va ta-dyaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒-npra ṇṷdata॒ indro॒ yatī᳚n-thsālāvṛ॒kebhyaḥ॒ prāya̭ccha॒-ttā-nda̭kṣiṇa॒ta ṷttarave॒dyā ā̭da॒n॒ ya-tprokṣa̭ṇīnā-mu॒cchiṣyḙta॒ ta-dda̭kṣiṇa॒ta ṷttarave॒dyai ni na̭ye॒-dyade॒va tatra̭ krū॒ra-nta-ttena̭ śamayati॒ ya-ndvi॒ṣyā-tta-ndhyā̭yecchu॒cai vaina̭marpayati || 38 ||
(mi॒mī॒te॒ - nāma̭ - dhru॒vā - 'pa̭ - śu॒cā - trīṇi̭ ca) ( ā7)
sotta̭rave॒dira̭bravī॒-thsarvā॒-nmayā॒ kāmā॒n vya̭śñava॒theti॒ te de॒vā a̭kāmaya॒ntāsṷrā॒-nbhrātṛ̭vyāna॒bhi bha̭ve॒meti॒ tḙ-'juhavu-ssi॒gṃ॒hīra̭si sapatnasā॒hī svāheti॒ te-'sṷrā॒-nbhrātṛ̭vyā-na॒bhya̭bhava॒-nte-'sṷrā॒-nbhrātṛ̭vyā-nabhi॒bhūyā̭kāmayanta pra॒jāṃ-vi~̭ndema॒hīti॒ tḙ-'juhavu-ssi॒gṃ॒hīra̭si suprajā॒vani॒-ssvāheti॒ te pra॒jāma̭vindanta॒ te pra॒jāṃ-vi~॒ttvā- [pra॒jāṃ-vi~॒ttvā,a॒kā॒ma॒ya॒nta॒ pa॒śūn. ] 39
-'kā̭mayanta pa॒śūn. vi̭ndema॒hīti॒ tḙ-'juhavu-ssi॒gṃ॒hīra̭si rāyaspoṣa॒vani॒-ssvāheti॒ te pa॒śūna̭vindanta॒ te pa॒śūn. vi॒ttvā-'kā̭mayanta prati॒ṣṭhāṃ-vi~̭ndema॒hīti॒ tḙ-'juhavu-ssi॒gṃ॒hī-ra̭syāditya॒vani॒-ssvāheti॒ ta i॒mā-mpra̭ti॒ṣṭhāma̭vindanta॒ ta i॒mā-mpra̭ti॒ṣṭhāṃ-vi~॒ttvā-'kā̭mayanta de॒vatā̭ ā॒śiṣa॒ upḙyā॒meti॒ tḙ-'juhavu-ssi॒gṃ॒hīra॒syā va̭ha de॒vā-ndḙvaya॒te [ ] 40
yaja̭mānāya॒ svāheti॒ te de॒vatā̭ ā॒śiṣa॒ upā̭ya॒-npañca॒ kṛtvo॒ vyāghā̭rayati॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhe 'kṣṇa॒yā vyāghā̭rayati॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ praha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai bhū॒tebhya॒stveti॒ sruca॒mudgṛ̭hṇāti॒ ya e॒va de॒vā bhū॒tāsteṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti॒ pautṷdravā-npari॒dhī-npari̭ dadhātye॒ṣāṃ- [dadhātye॒ṣām, lo॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyā] 41
-~lo॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyā a॒gnestrayo॒ jyāyāgṃ̭so॒ bhrāta̭ra āsa॒-nte de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~ha̭ntaḥ॒ prāmī̭yanta॒ so᳚-'gnira̭bibhedi॒tthaṃ-vā~va sya ārti॒mā-'ri̭ṣya॒tīti॒ sa nilā̭yata॒ sa yāṃ-va~na॒spati॒ṣvava̭sa॒ttā-mpūtṷdrau॒ yāmoṣa̭dhīṣu॒ tāgṃ sṷgandhi॒teja̭ne॒ yā-mpa॒śuṣu॒ tā-mpetva̭syānta॒rā śṛṅge॒ ta-nde॒vatāḥ॒ praiṣa̭maiccha॒-ntamanva̭vinda॒-nta-ma̭bruva॒- [-ma̭bruvann, upa̭ na॒ ā] 42
-nnupa̭ na॒ ā va̭rtasva ha॒vya-nno̭ va॒heti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ yade॒va gṛ̭hī॒tasyāhṷtasya bahiḥpari॒dhi skandā॒-ttanme॒ bhrātṛ̭ṇā-mbhāga॒dheya̭-masa॒diti॒ tasmā॒-dya-dgṛ̭hī॒tasyā-'hṷtasya bahiḥpari॒dhi skanda̭ti॒ teṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti॒ so̭-'manyatā-'stha॒nvanto̭ me॒ pūrve॒ bhrāta̭raḥ॒ prāmḙṣatā॒-'sthāni̭ śātayā॒ iti॒ sa yā- [sa yāni̭, ] 43
-nya॒sthānyaśā̭tayata॒ ta-tpūtṷdrva-bhava॒-dyanmā॒gṃ॒ samupa̭mṛta॒-nta-dgulgṷlu॒ yade॒tān-thsa̭bhāṃ॒rān-thsa॒-mbhara̭tya॒gnime॒va ta-thsambha̭ratya॒gneḥ purī̭ṣa-ma॒sītyā̭hā॒-'gner​hyḙta-tpurī̭ṣaṃ॒-ya~-thsa̭mbhā॒rā atho॒ khalvā̭hure॒te vāvaina॒-nte bhrāta̭raḥ॒ pari̭ śere॒ ya-tpautṷdravāḥ pari॒dhaya॒ iti̭ || 44 ||
(vi॒ttvā - dḙvaya॒ta - e॒ṣā - ma̭bruva॒n - yāni॒ - catṷścatvārigṃśacca) (a. 8)
ba॒ddhamava̭ syati varuṇapā॒śāde॒vainḙ muñcati॒ praṇḙnekti॒ meddhyḙ e॒vainḙ karoti sāvitri॒yarcā hu॒tvā ha̭vi॒rdhāne॒ pra va̭rtayati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaine॒ pra va̭rtayati॒ varṷṇo॒ vā e॒ṣa du॒rvāgṷbha॒yato̭ ba॒ddho yadakṣa॒-ssa yadu॒-thsarje॒-dyaja̭mānasya gṛ॒hā-na॒bhyuthsa̭rje-thsu॒vāgdḙva॒ duryā॒gṃ॒ ā va॒detyā̭ha gṛ॒hā vai duryā॒-śśāntyai॒ pa- [duryā॒-śśāntyai॒ patnī᳚, upā̭nakti॒] 45
-tnyupā̭nakti॒ patnī॒ hi sarva̭sya mi॒tra-mmi̭tra॒tvāya॒ yadvai patnī̭ ya॒jñasya̭ ka॒roti̭ mithu॒na-ntadatho॒ patni̭yā e॒vaiṣa ya॒jñasyā᳚-nvāra॒bhoṃ-'na̭vacchittyai॒ vartma̭nā॒ vā a॒nvitya̭ ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsanti vaiṣṇa॒vībhyā̭mṛ॒gbhyāṃ-va~rtma̭no rjuhoti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñāde॒va rakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ yada̭ddhva॒ryu-ra̭na॒gnā-vāhṷti-ñjuhu॒yā-da॒ndho᳚-'ddhva॒ryu-ssyā॒-drakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyu॒r॒- [ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ, hira̭ṇya-mu॒pāsya̭] 46
-hira̭ṇya-mu॒pāsya̭ juhotyagni॒vatye॒va jṷhoti॒ nāndho᳚-'ddhva॒ryurbhava̭ti॒ na ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si ghnanti॒ prācī॒ preta̭maddhva॒ra-ṅka॒lpaya̭ntī॒ ityā̭ha suva॒rgame॒vainḙ lo॒ka-ṅga̭maya॒tyatra̭ ramethāṃ॒-va~r​ṣma̭-npṛthi॒vyā ityā̭ha॒ var​ṣma॒ hyḙta-tpṛ̭thi॒vyā ya-ddḙva॒yaja̭na॒gṃ॒ śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yaddha̭vi॒rdhāna̭-ndi॒vo vā̭ viṣṇavu॒ta vā̭ pṛthi॒vyā [pṛthi॒vyāḥ, ityā॒śīrpa̭daya॒rcā] 47
ityā॒śīrpa̭daya॒rcā dakṣi̭ṇasya havi॒rdhāna̭sya me॒thī-nni ha̭nti śīr​ṣa॒ta e॒va ya॒jñasya॒ yaja̭māna ā॒śiṣo-'va̭ rundhe da॒ṇḍo vā aṷpa॒rastṛ॒tīya̭sya havi॒rdhāna̭sya vaṣaṭkā॒re-ṇākṣa̭-macchina॒-dyat-tṛ॒tīya̭-ñcha॒dir-ha̭vi॒rdhāna̭yo-rudāhri॒yatḙ tṛ॒tīya̭sya havi॒rdhāna॒syāva̭ruddhyai॒ śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yaddha̭vi॒rdhānaṃ॒-vi~ṣṇo̭ ra॒rāṭa̭masi॒ viṣṇoḥ᳚ pṛ॒ṣṭhama॒sītyā̭ha॒ tasmā̭detāva॒ddhā śiro॒ viṣyṷ̄taṃ॒-vi~ṣṇo॒-ssyūra̭si॒ viṣṇo᳚rdhru॒vama॒sītyā̭ha vaiṣṇa॒vagṃ hi de॒vata̭yā havi॒rdhānaṃ॒-ya~-mpra̭tha॒ma-ṅgra॒nthi-ṅgra̭thnī॒yādya-tta-nna vi̭sra॒gṃ॒ saye॒damḙhenāddhva॒ryuḥ pramī̭yeta॒ tasmā॒-thsa vi॒srasyaḥ̭ || 48 ||
(patnī̭ -hanyu-rvā pṛthi॒vyā-viṣyṷ̄taṃ॒-vi~ṣṇoḥ॒-ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 9)
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va ityabhri॒mā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚ rbā॒hubhyā॒mityā̭hā॒śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyai॒ vajra̭ iva॒ vā e॒ṣā yadabhri॒rabhri̭rasi॒ nāri̭ra॒sītyā̭ha॒ śāntyai॒ kāṇḍḙ kāṇḍe॒ vai kri॒yamā̭ṇe ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsanti॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya॒ ityā̭ha॒ rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyā [rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai, i॒dama॒hagṃ] 49
i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma ityā̭ha॒ dvau vāva purṷṣau॒ ya-ñcai॒va dveṣṭi॒ yaścai̭na॒-ndveṣṭi॒ tayo̭-re॒vā-'na̭ntarāya-ṅgrī॒vāḥ kṛ̭ntati di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvetyā̭hai॒bhya e॒vaināṃ᳚-lo~॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti pa॒rastā̭-da॒rvācī॒-mprokṣa̭ti॒ tasmā᳚- [tasmā᳚t, pa॒rastā̭-] 50
-tpa॒rastā̭-da॒rvācī᳚-mmanu॒ṣyā̭ ūrja॒mupa̭ jīvanti krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒po-'va̭ nayati॒ śāntyai॒ yava̭matī॒rava̭ naya॒tyūrgvai yava॒ ūrgṷdu॒baṃra̭ ū॒rjaivorja॒gṃ॒ sama̭rdhayati॒ yaja̭mānena॒ sammi॒taudṷbaṃrī bhavati॒ yāvā̭ne॒va yaja̭māna॒stāva̭tī-me॒vāsmi॒-nnūrja̭-ndadhāti pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒sīti̭ ba॒r॒hirava̭ stṛṇāti pitṛdeva॒tyā᳚(1॒)gg॒- [pitṛdeva॒tyā᳚m, hyḙta-dyannikhā̭taṃ॒-] 51
-hyḙta-dyannikhā̭taṃ॒-ya~-dba॒r॒hi-rana̭vastīrya minu॒yā-tpi̭tṛdeva॒tyā̭ nikhā̭tā syā-dba॒r॒hi-ra̭va॒stīrya̭ minotya॒syā-me॒vainā᳚-mmino॒tyatho᳚ svā॒ruha̭-me॒vainā᳚-ṅkaro॒tyu-ddivagg̭ stabhā॒nā-''ntari̭kṣa-mpṛ॒ṇetyā̭hai॒ṣāṃ-lo~॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai dyutā॒nastvā̭ māru॒to mi̭no॒tvityā̭ha dyutā॒no ha̭ sma॒ vai mā̭ru॒to de॒vānā॒-maudṷbaṃrī-mminoti॒ tenai॒vai- [tenai॒va, e॒nā॒-mmi॒no॒ti॒ bra॒hma॒vani̭-ntvā] 52
-nā᳚-mminoti brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vani॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ ā pṛ̭ṇethā॒mityaudṷbaṃryā-ñjuhoti॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va rasḙnānaktyā॒-ntama॒nva-va̭srāvayatyā॒ntame॒va yaja̭māna॒-nteja̭sā-naktyai॒ndrama॒sīti̭ cha॒diradhi॒ ni da̭dhātyai॒ndragṃ hi de॒vata̭yā॒ sado̭ viśvaja॒nasya̭ chā॒yetyā̭ha viśvaja॒nasya॒ hyḙṣā chā॒yā ya-thsado॒ nava̭chadi॒ [nava̭chadi, teja̭skāmasya] 53
teja̭skāmasya minuyā-ttri॒vṛtā॒ stomḙna॒ sammi̭ta॒-nteja̭stri॒vṛ-ttḙja॒svyḙva bha̭va॒-tyekā̭daśa-chadīndri॒yakā̭ma॒-syaikā̭daśākṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭugi̭ndriyā॒vyḙva bha̭vati॒ pañca̭daśachadi॒ bhrātṛ̭vyavataḥ pañcada॒śo vajro॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai sa॒ptada̭śachadi pra॒jākā̭masya saptada॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā॒ eka̭vigṃśatichadi prati॒ṣṭhākā̭ma-syaikavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityā u॒daraṃ॒-vai~ sada॒ ūrgṷdu॒baṃro̭ maddhya॒ta audṷbaṃrī-mminoti maddhya॒ta e॒va pra॒jānā॒mūrja̭-ndadhāti॒ tasmā᳚- [tasmā᳚t, ma॒ddhya॒ta ū॒rjā] 54
-nmaddhya॒ta ū॒rjā bhṷñjate yajamānalo॒ke vai dakṣi̭ṇāni cha॒dīgṃṣi̭ bhrātṛvyalo॒ka utta̭rāṇi॒ dakṣi̭ṇā॒nyutta̭rāṇi karoti॒ yaja̭māna-me॒vā-ya̭jamānā॒dutta̭ra-ṅkaroti॒ tasmā॒-dyaja̭mā॒no-'ya̭jamānā॒dutta̭ro 'ntarva॒rtān ka̭roti॒ vyāvṛ̭ttyai॒ tasmā॒dara̭ṇya-mpra॒jā upa̭ jīvanti॒ pari̭ tvā girvaṇo॒ gira॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaitadindra̭sya॒ syūra॒sīndra̭sya dhru॒vama॒sītyā̭hai॒ndragṃ hi de॒vata̭yā॒ sado॒ ya-mpra̭tha॒ma-ṅgra॒nthi-ṅgra̭thnī॒yādya-tta-nna vi̭sra॒gṃ॒ saye॒damḙhenāddhva॒ryuḥ pramī̭yeta॒ tasmā॒-thsa vi॒srasyaḥ̭ || 55 ||
(apa̭hatyai॒ - tasmā᳚t - pitṛdeva॒tyaṃ̭ - tenai॒va - nava̭chadi॒ - tasmā॒th - sadaḥ॒ - pañca̭daśa ca) (a. 10)
śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yaddha̭vi॒rdhāna̭-mprā॒ṇā ṷpara॒vā ha̭vi॒rdhānḙ khāyante॒ tasmā᳚-cchī॒r॒ṣa-nprā॒ṇā a॒dhastā᳚-tkhāyante॒ tasmā̭-da॒dhastā᳚-cchī॒r​ṣṇaḥ prā॒ṇā ra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano̭ vaiṣṇa॒vā-nkha̭nā॒mītyā̭ha vaiṣṇa॒vā hi de॒vata̭yopara॒vā asṷrā॒ vai ni॒ryanto̭ de॒vānā᳚-mprā॒ṇeṣṷ vala॒gā-nnya̭khana॒-ntā-nbā̭humā॒tre-'nva̭vinda॒-ntasmā᳚-dbāhumā॒trāḥ khā̭yanta i॒dama॒ha-ntaṃ-va~̭la॒ga-mudva̭pāmi॒ [ ] 56
ya-nnaḥ̭ samā॒no yamasa̭māno nica॒khānetyā̭ha॒ dvau vāva purṷṣau॒ yaścai॒va sa̭mā॒no yaścāsa̭māno॒ yame॒vāsmai॒ tau va̭la॒ga-nni॒khana̭ta॒sta-me॒vodva̭pati॒ santṛ̭ṇatti॒ tasmā॒-thsantṛ̭ṇṇā antara॒taḥ prā॒ṇā na sa-mbhi̭natti॒ tasmā॒-dasa̭bhinnnāḥ prā॒ṇā a॒po-'va̭ nayati॒ tasmā̭-dā॒rdrā a̭ntara॒taḥ prā॒ṇā yava̭matī॒-rava̭ naya॒- [-rava̭ nayati, ūrgvai] 57
-tyūrgvai yavaḥ̭ prā॒ṇā ṷpara॒vāḥ prā॒ṇeṣve॒vorja̭-ndadhāti ba॒r॒hirava̭ stṛṇāti॒ tasmā᳚lloma॒śā a̭ntara॒taḥ prā॒ṇā ājyḙna॒ vyāghā̭rayati॒ tejo॒ vā ājya̭-mprā॒ṇā ṷpara॒vāḥ prā॒ṇeṣve॒va tejo̭ dadhāti॒ hanū॒ vā e॒te ya॒jñasya॒ yada̭dhi॒ṣava̭ṇe॒ na sa-ntṛ̭ṇa॒ttya sa̭tṛṃṇṇe॒ hi hanū॒ atho॒ khalṷ dīrghaso॒me sa॒tṛndye॒ dhṛtyai॒ śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yaddha̭vi॒rdhāna̭- [yaddha̭vi॒rdhāna᳚m, prā॒ṇā ṷpara॒vā hanṷ̄] 58
-mprā॒ṇā ṷpara॒vā hanṷ̄ adhi॒ṣava̭ṇe ji॒hvā carma॒ grāvā̭ṇo॒ dantā॒ mukha̭māhava॒nīyo॒ nāsi̭ko-ttarave॒di-ru॒dara॒gṃ॒ sado̭ ya॒dā khalu॒ vai ji॒hvayā̭ da॒thsvadhi॒ khāda॒tyatha॒ mukha̭-ṅgacchati ya॒dā mukha॒-ṅgaccha॒tyatho॒dara̭-ṅgacchati॒ tasmā᳚ddhavi॒rdhāne॒ carma॒nnadhi॒ grāva̭bhirabhi॒ṣutyā̭-''hava॒nīyḙ hu॒tvā pra॒tyañcaḥ̭ pa॒retya॒ sada̭si bhakṣayanti॒ yo vai vi॒rājo̭ yajñamu॒khe dohaṃ॒-ve~da̭ du॒ha e॒vai nā̭mi॒yaṃ-vai~ vi॒rā-ṭtasyai॒ tvakcarmodho̭-'dhi॒ṣava̭ṇe॒ stanā̭ upara॒vā grāvā̭ṇo va॒thsā ṛ॒tvijo̭ duhanti॒ somaḥ॒ payo॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ du॒ha e॒vainā᳚m || 59 ||
(va॒pā॒mi॒-yava̭matī॒rava̭ nayati-havi॒rdhāna̭-me॒va-trayo̭vigṃśatiśca) (a. 11)
(yadu॒bhau - dḙvāsu॒rāḥ mi॒tha - steṣāgṃ̭ - suva॒rgaṃ - ~yadvā anī̭śānaḥ - pu॒roha̭viṣi॒ - tebhyaḥ॒ - sotta̭rave॒di - rba॒ddhan - de॒vasyā-'bhriṃ॒-va~jraḥ - śiro॒ vā - ekā̭daśa )
(yadu॒bhā - vityā̭ha de॒vānāṃ᳚ - ~ya॒jño de॒vebhyo॒ - na rathā̭ya॒ - yaja̭mānāya - pa॒rastā̭da॒rvācī॒ - nnava̭ pañcā॒śat)
(yadu॒bhau, du॒ha e॒vainā᳚m)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||