5.6 - Hiranyavarnah Shuchayah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

ॐ

5.6 - ഹിരണ്യവര്ണാഃ ശുചയഃ - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

Krishna Vedic Malayalam

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പഞ്ചമകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ പ്രശ്നഃ - ഉപാനുവാക്യാഭിധാനം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒-ശ്ശുച॑യഃ പാവ॒കാ യാസു॑ ജാ॒തഃ ക॒ശ്യപോ॒ യാസ്വിന്ദ്രഃ॑ । അ॒ഗ്നിം-യാഁ ഗര്ഭ॑-ന്ദധി॒രേ വിരൂ॑പാ॒സ്താ ന॒ ആപ॒-ശ്ശഗ്ഗ് സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥ യാസാ॒ഗ്ം॒ രാജാ॒ വരു॑ണോ॒ യാതി॒ മദ്ധ്യേ॑ സത്യാനൃ॒തേ അ॑വ॒പശ്യ॒ന് ജനാ॑നാമ് । മ॒ധു॒ശ്ചുത॒-ശ്ശുച॑യോ॒ യാഃ പാ॑വ॒കാസ്താ ന॒ ആപ॒-ശ്ശഗ്ഗ് സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥ യാസാ᳚-ന്ദേ॒വാ ദി॒വി കൃ॒ണ്വന്തി॑ ഭ॒ക്ഷം-യാഁ അ॒ന്തരി॑ക്ഷേ ബഹു॒ധാ ഭവ॑ന്തി । യാഃ പൃ॑ഥി॒വീ-മ്പയ॑സോ॒ന്ദന്തി॑ - [ ] 1

ശു॒ക്രാസ്താ ന॒ ആപ॒-ശ്ശഗ്ഗ് സ്യോ॒നാ ഭ॑വന്തു ॥ ശി॒വേന॑ മാ॒ ചക്ഷു॑ഷാ പശ്യതാ-ഽഽപ-ശ്ശി॒വയാ॑ ത॒നുവോപ॑ സ്പൃശത॒ ത്വച॑-മ്മേ । സര്വാഗ്ം॑ അ॒ഗ്നീഗ്ം ര॑ഫ്സു॒ഷദോ॑ ഹുവേ വോ॒ മയി॒ വര്ചോ॒ ബല॒മോജോ॒ നി ധ॑ത്ത ॥ യദ॒ദ-സ്സ॑-മ്പ്രയ॒തീരഹാ॒ വന॑ദതാഹ॒തേ । തസ്മാ॒ദാ ന॒ദ്യോ॑ നാമ॑ സ്ഥ॒ താ വോ॒ നാമാ॑നി സിന്ധവഃ ॥ യ-ത്പ്രേഷി॑താ॒ വരു॑ണേന॒ താ-ശ്ശീഭഗ്ം॑ സ॒മവ॑ല്ഗത । 2

തദാ᳚പ്നോ॒-ദിന്ദ്രോ॑ വോ യ॒തീ-സ്തസ്മാ॒-ദാപോ॒ അനു॑ സ്ഥന ॥ അ॒പ॒കാ॒മഗ്ഗ് സ്യന്ദ॑മാനാ॒ അവീ॑വരത വോ॒ ഹിക᳚മ് । ഇന്ദ്രോ॑ വ॒-ശ്ശക്തി॑ഭി ര്ദേവീ॒-സ്തസ്മാ॒-ദ്വാര്ണാമ॑ വോ ഹി॒തമ് ॥ ഏകോ॑ ദേ॒വോ അപ്യ॑തിഷ്ഠ॒-ഥ്സ്യന്ദ॑മാനാ യഥാ വ॒ശമ് । ഉദാ॑നിഷു-ര്മ॒ഹീരിതി॒ തസ്മാ॑-ദുദ॒ക-മു॑ച്യതേ ॥ ആപോ॑ ഭ॒ദ്രാ ഘൃ॒തമിദാപ॑ ആസുര॒ഗ്നീ-ഷോമൌ॑ ബിഭ്ര॒ത്യാപ॒ ഇ-ത്താഃ । തീ॒വ്രോ രസോ॑ മധു॒പൃചാ॑- [മധു॒പൃചാ᳚മ്, അ॒ര॒ങ്ഗ॒മ ആ മാ᳚] 3

-മരങ്ഗ॒മ ആ മാ᳚ പ്രാ॒ണേന॑ സ॒ഹ വര്ച॑സാ ഗന്ന് ॥ ആദി-ത്പ॑ശ്യാമ്യു॒ത വാ॑ ശൃണോ॒മ്യാ മാ॒ ഘോഷോ॑ ഗച്ഛതി॒ വാന്ന॑ ആസാമ് । മന്യേ॑ ഭേജാ॒നോ അ॒മൃത॑സ്യ॒ തര്ഹി॒ ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒ അതൃ॑പം-യഁ॒ദാ വഃ॑ ॥ ആപോ॒ ഹി ഷ്ഠാ മ॑യോ॒ ഭുവ॒സ്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന । മ॒ഹേ രണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ ॥ യോ വഃ॑ ശി॒വത॑മോ॒ രസ॒സ്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ഹ നഃ॑ । ഉ॒ശ॒തീരി॑വ മാ॒തരഃ॑ ॥ തസ്മാ॒ അര॑-ങ്ഗമാമ വോ॒ യസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ । ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ ॥ ദി॒വി ശ്ര॑യ സ്വാ॒ന്തരി॑ക്ഷേ യതസ്വ പൃഥി॒വ്യാ സ-മ്ഭ॑വ ബ്രഹ്മവര്ച॒-സമ॑സി ബ്രഹ്മവര്ച॒സായ॑ ത്വാ ॥ 4

(ഉ॒ദന്തി॑ - സ॒മവ॑ല്ഗത - മധു॒പൃചാം᳚ - മാ॒തരോ॒ - ദ്വാവിഗ്ം॑ശതിശ്ച) (അ. 1)

അ॒പാ-ങ്ഗ്രഹാ᳚-ന്ഗൃഹ്ണാത്യേ॒തദ്വാവ രാ॑ജ॒സൂയം॒-യഁദേ॒തേ ഗ്രഹാ᳚-സ്സ॒വോ᳚ ഽഗ്നിര്വ॑രുണസ॒വോ രാ॑ജ॒സൂയ॑-മഗ്നിസ॒വ-ശ്ചിത്യ॒സ്താഭ്യാ॑-മേ॒വ സൂ॑യ॒തേ-ഽഥോ॑ ഉ॒ഭാവേ॒വ ലോ॒കാവ॒ഭി ജ॑യതി॒ യശ്ച॑ രാജ॒സൂയേ॑നേജാ॒നസ്യ॒ യശ്ചാ᳚-ഽഗ്നി॒ചിത॒ ആപോ॑ ഭവ॒ന്ത്യാപോ॒ വാ അ॒ഗ്നേര്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒ യദ॒പോ᳚ ഽഗ്നേര॒ധസ്താ॑ദുപ॒ ദധാ॑തി॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഭിഭൂത്യൈ॒ ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ॒ പരാ᳚-ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവത്യ॒മൃതം॒- [ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവത്യ॒മൃത᳚മ്, വാ ആപ॒സ്തസ്മാ॑-] 5

-ഁവാ ആപ॒സ്തസ്മാ॑-ദ॒ദ്ഭിരവ॑താന്ത-മ॒ഭി ഷി॑ഞ്ചന്തി॒ നാ-ഽഽര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി॒ സര്വ॒മായു॑രേതി॒ യസ്യൈ॒താ ഉ॑പധീ॒യന്തേ॒ യ ഉ॑ ചൈനാ ഏ॒വം-വേഁദാന്നം॒-വാഁ ആപഃ॑ പ॒ശവ॒ ആപോ-ഽന്ന॑-മ്പ॒ശവോ᳚-ഽന്നാ॒ദഃ പ॑ശു॒മാ-ന്ഭ॑വതി॒ യസ്യൈ॒താ ഉ॑പധീ॒യന്തേ॒ യ ഉ॑ ചൈനാ ഏ॒വം-വേഁദ॒ ദ്വാദ॑ശ ഭവന്തി॒ ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്മാ॒ [-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്മാ᳚, അന്ന॒മവ॑ രുന്ധേ॒] 6

അന്ന॒മവ॑ രുന്ധേ॒ പാത്രാ॑ണി ഭവന്തി॒ പാത്രേ॒ വാ അന്ന॑മദ്യതേ॒ സയോ᳚ന്യേ॒വാന്ന॒മവ॑ രുന്ധ॒ ആ ദ്വാ॑ദ॒ശാ-ത്പുരു॑ഷാ॒ദന്ന॑-മ॒ത്ത്യഥോ॒ പാത്രാ॒ന്ന ഛി॑ദ്യതേ॒ യസ്യൈ॒താ ഉ॑പധീ॒യന്തേ॒ യ ഉ॑ ചൈനാ ഏ॒വം-വേഁദ॑ കു॒മ്ഭാശ്ച॑ കു॒മ്ഭീശ്ച॑ മിഥു॒നാനി॑ ഭവന്തി മിഥു॒നസ്യ॒ പ്രജാ᳚ത്യൈ॒ പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑-ര്മിഥു॒നൈ-ര്ജാ॑യതേ॒ യസ്യൈ॒താ ഉ॑പധീ॒യന്തേ॒ യ ഉ॑ [യ ഉ॑, ചൈ॒നാ॒ ഏ॒വം-വേഁദ॒] 7

ചൈനാ ഏ॒വം-വേഁദ॒ ശുഗ്വാ അ॒ഗ്നി-സ്സോ᳚-ഽദ്ധ്വ॒ര്യും-യഁജ॑മാന-മ്പ്ര॒ജാ-ശ്ശു॒ചാ-ഽര്പ॑യതി॒ യദ॒പ ഉ॑പ॒ദധാ॑തി॒ ശുച॑മേ॒വാസ്യ॑ ശമയതി॒ നാ-ഽഽര്തി॒മാര്ച്ഛ॑ത്യദ്ധ്വ॒ര്യുര്ന യജ॑മാന॒-ശ്ശാമ്യ॑ന്തി പ്ര॒ജാ യത്രൈ॒താ ഉ॑പധീ॒യന്തേ॒ ഽപാം-വാഁ ഏ॒താനി॒ ഹൃദ॑യാനി॒ യദേ॒താ ആപോ॒ യദേ॒താ അ॒പ ഉ॑പ॒ദധാ॑തി ദി॒വ്യാഭി॑രേ॒വൈനാ॒-സ്സഗ്ം സൃ॑ജതി॒ വര്ഷു॑കഃ പ॒ര്ജന്യോ॑ [പ॒ര്ജന്യഃ॑, ഭ॒വ॒തി॒ യോ വാ] 8

ഭവതി॒ യോ വാ ഏ॒താസാ॑മാ॒യത॑ന॒-ങ്കൢപ്തിം॒-വേഁദാ॒-ഽഽയത॑നവാ-ന്ഭവതി॒ കല്പ॑തേ ഽസ്മാ അനുസീ॒തമുപ॑ ദധാത്യേ॒തദ്വാ ആ॑സാമാ॒യത॑നമേ॒ഷാ കൢപ്തി॒ര്യ ഏ॒വം-വേഁദാ॒-ഽഽയത॑നവാ-ന്ഭവതി॒ കല്പ॑തേ-ഽസ്മൈ ദ്വ॒ദ്വമ്മ॒ന്യാ ഉപ॑ ദധാതി॒ ചത॑സ്രോ॒ മദ്ധ്യേ॒ ധൃത്യാ॒ അന്നം॒-വാഁ ഇഷ്ട॑കാ ഏ॒ത-ത്ഖലു॒ വൈ സാ॒ക്ഷാദന്നം॒-യഁദേ॒ഷ ച॒രുര്യദേ॒ത-ഞ്ച॒രുമു॑പ॒ ദധാ॑തി സാ॒ക്ഷാ- [സാ॒ക്ഷാത്, ഏ॒വാ-ഽസ്മാ॒ അന്ന॒മവ॑ രുന്ധേ] 9

-ദേ॒വാ-ഽസ്മാ॒ അന്ന॒മവ॑ രുന്ധേ മദ്ധ്യ॒ത ഉപ॑ ദധാതി മദ്ധ്യ॒ത ഏ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॑-ന്ദധാതി॒ തസ്മാ᳚-ന്മദ്ധ്യ॒തോ-ഽന്ന॑മദ്യതേ ബാര്ഹസ്പ॒ത്യോ ഭ॑വതി॒ ബ്രഹ്മ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॒-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॒-ര്ബ്രഹ്മ॑ണൈ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒മവ॑ രുന്ധേ ബ്രഹ്മവര്ച॒സമ॑സി ബ്രഹ്മവര്ച॒സായ॒ ത്വേത്യാ॑ഹ തേജ॒സ്വീ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സീ ഭ॑വതി॒ യസ്യൈ॒ഷ ഉ॑പധീ॒യതേ॒ യ ഉ॑ ചൈനമേ॒വം-വേഁദ॑ ॥ 10 ॥

(അ॒മൃത॑ - മസ്മൈ - ജായതേ॒ യസ്യൈ॒താ - ഉ॑പധീ॒യന്തേ॒ യ ഉ॑ - പ॒ര്ജന്യ॑ - ഉപ॒ദധാ॑തി സാ॒ക്ഷാഥ് - സ॒പ്തച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 2)

ഭൂ॒തേ॒ഷ്ട॒കാ ഉപ॑ ദധാ॒ത്യത്രാ᳚ത്ര॒ വൈ മൃ॒ത്യുര്ജാ॑യതേ॒ യത്ര॑യത്രൈ॒വ മൃ॒ത്യുര്ജായ॑തേ॒ തത॑ ഏ॒വൈന॒മവ॑ യജതേ॒ തസ്മാ॑ദഗ്നി॒ചി-ഥ്സര്വ॒മായു॑രേതി॒ സര്വേ॒ ഹ്യ॑സ്യ മൃ॒ത്യവോ ഽവേ᳚ഷ്ടാ॒സ്തസ്മാ॑-ദഗ്നി॒ചിന്നാ-ഭിച॑രിത॒വൈ പ്ര॒ത്യഗേ॑ന-മഭിചാ॒ര-സ്സ്തൃ॑ണുതേ സൂ॒യതേ॒ വാ ഏ॒ഷ യോ᳚-ഽഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒തേ ദേ॑വസു॒വാമേ॒താനി॑ ഹ॒വീഗ്ംഷി॑ ഭവന്ത്യേ॒താവ॑ന്തോ॒ വൈ ദേ॒വാനാഗ്ം॑ സ॒വാസ്ത ഏ॒വാ- [സ॒വാസ്ത ഏ॒വ, അ॒സ്മൈ॒ സ॒വാ-ന്പ്ര] 11

-ഽസ്മൈ॑ സ॒വാ-ന്പ്ര യ॑ച്ഛന്തി॒ ത ഏ॑നഗ്ം സുവന്തേ സ॒വോ᳚-ഽഗ്നിര്വ॑രുണസ॒വോ രാ॑ജ॒സൂയ॑-മ്ബ്രഹ്മസ॒വശ്ചിത്യോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വ ഇത്യാ॑ഹ സവി॒തൃപ്ര॑സൂത ഏ॒വൈന॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണാ ദേ॒വതാ॑ഭിര॒ഭി ഷി॑ഞ്ച॒ത്യന്ന॑-സ്യാന്നസ്യാ॒ഭി ഷി॑ഞ്ച॒ത്യന്ന॑-സ്യാന്ന॒സ്യാ-വ॑രുദ്ധ്യൈ പു॒രസ്താ᳚-ത്പ്ര॒ത്യഞ്ച॑മ॒ഭി ഷി॑ഞ്ചതി പു॒രസ്താ॒ദ്ധി പ്ര॑തീ॒ചീ-ന॒മന്ന॑മ॒ദ്യതേ॑ ശീര്ഷ॒തോ॑-ഽഭി ഷി॑ഞ്ചതി ശീര്ഷ॒തോ ഹ്യന്ന॑മ॒ദ്യത॒ ആ മുഖാ॑-ദ॒ന്വവ॑സ്രാവയതി [മുഖാ॑-ദ॒ന്വവ॑സ്രാവയതി, മു॒ഖ॒ത ഏ॒വാ-ഽസ്മാ॑] 12

മുഖ॒ത ഏ॒വാ-ഽസ്മാ॑ അ॒ന്നാദ്യ॑-ന്ദധാത്യ॒ഗ്നേസ്ത്വാ॒ സാമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭി ഷി॑ഞ്ചാ॒മീത്യാ॑ഹൈ॒ഷ വാ അ॒ഗ്നേ-സ്സ॒വസ്തേനൈ॒വൈന॑മ॒ഭി ഷി॑ഞ്ചതി॒ ബൃഹ॒സ്പതേ᳚സ്ത്വാ॒ സാമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാ॒മീത്യാ॑ഹ॒ ബ്രഹ്മ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॒-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॒ര്ബ്രഹ്മ॑ണൈ॒വൈന॑മ॒ഭി ഷി॑ഞ്ച॒തീന്ദ്ര॑സ്യ ത്വാ॒ സാമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭി ഷി॑ഞ്ചാ॒-മീത്യാ॑ഹേന്ദ്രി॒യമേ॒വാസ്മി॑-ന്നു॒പരി॑ഷ്ടാ-ദ്ദധാത്യേ॒ത- [-ദ്ദധാത്യേ॒തത്, വൈ രാ॑ജ॒സൂയ॑സ്യ] 13

-ദ്വൈ രാ॑ജ॒സൂയ॑സ്യ രൂ॒പം-യഁ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒ത ഉ॒ഭാവേ॒വ ലോ॒കാവ॒ഭി ജ॑യതി॒ യശ്ച॑ രാജ॒സൂയേ॑നേജാ॒നസ്യ॒ യശ്ചാ᳚ഗ്നി॒ചിത॒ ഇന്ദ്ര॑സ്യ സുഷുവാ॒ണസ്യ॑ ദശ॒ധേന്ദ്രി॒യം-വീഁ॒ര്യ॑-മ്പരാ॑-ഽപത॒-ത്തദ്ദേ॒വാ-സ്സൌ᳚ത്രാമ॒ണ്യാ സമ॑ഭരന്-ഥ്സൂ॒യതേ॒ വാ ഏ॒ഷ യോ᳚-ഽഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒തേ᳚-ഽഗ്നി-ഞ്ചി॒ത്വാ സൌ᳚ത്രാമ॒ണ്യാ യ॑ജേതേന്ദ്രി॒യമേ॒വ വീ॒ര്യഗ്ം॑ സ॒ഭൃന്ത്യാ॒-ഽഽത്മ-ന്ധ॑ത്തേ ॥ 14 ॥

(ത ഏ॒വാ - ന്വവ॑സ്രാവയത്യേ॒ - ത - ദ॒ഷ്ടാച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 3)

സ॒ജൂരബ്ദോ-ഽയാ॑വഭി-സ്സ॒ജൂരു॒ഷാ അരു॑ണീഭി-സ്സ॒ജൂ-സ്സൂര്യ॒ ഏത॑ശേന സ॒ജോഷാ॑വ॒ശ്വിനാ॒ ദഗ്ംസോ॑ഭി-സ്സ॒ജൂര॒ഗ്നിര്വൈ᳚ശ്വാന॒ര ഇഡാ॑ഭിര്ഘൃ॒തേന॒ സ്വാഹാ॑ സംവഁഥ്സ॒രോ വാ അബ്ദോ॒ മാസാ॒ അയാ॑വാ ഉ॒ഷാ അരു॑ണീ॒ സൂര്യ॒ ഏത॑ശ ഇ॒മേ അ॒ശ്വിനാ॑ സംവഁഥ്സ॒രോ᳚-ഽഗ്നിര്വൈ᳚ശ്വാന॒രഃ പ॒ശവ॒ ഇഡാ॑ പ॒ശവോ॑ ഘൃ॒തഗ്ം സം॑വഁഥ്സ॒ര-മ്പ॒ശവോ-ഽനു॒ പ്ര ജാ॑യന്തേ സംവഁഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂ-ന്പ്രജ॑നയതി ദര്ഭസ്ത॒മ്ബേ ജു॑ഹോതി॒ യ - [ ] 15

-ദ്വാ അ॒സ്യാ അ॒മൃതം॒-യഁ-ദ്വീ॒ര്യ॑-ന്ത-ദ്ദ॒ര്ഭാസ്തസ്മി॑ന് ജുഹോതി॒ പ്രൈവ ജാ॑യതേ ഽന്നാ॒ദോ ഭ॑വതി॒ യസ്യൈ॒വ-ഞ്ജുഹ്വ॑ത്യേ॒താ വൈ ദേ॒വതാ॑ അ॒ഗ്നേഃ പു॒രസ്താ᳚ദ്ഭാഗാ॒സ്താ ഏ॒വ പ്രീ॑ണാ॒ത്യഥോ॒ ചക്ഷു॑രേ॒വാഗ്നേഃ പു॒രസ്താ॒-ത്പ്രതി॑ ദധാ॒ത്യന॑ന്ധോ ഭവതി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദാ-ഽഽപോ॒ വാ ഇ॒ദമഗ്രേ॑ സലി॒ലമാ॑സീ॒-ഥ്സ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പുഷ്കരപ॒ര്ണേ വാതോ॑ ഭൂ॒തോ॑-ഽലേലായ॒-ഥ്സ [ഭൂ॒തോ॑-ഽലേലായ॒-ഥ്സഃ, പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാ-ന്നാ-ഽവി॑ന്ദത॒] 16

പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ-ന്നാ-ഽവി॑ന്ദത॒ സ ഏ॒തദ॒പാ-ങ്കു॒ലായ॑മപശ്യ॒-ത്തസ്മി॑ന്ന॒ഗ്നിമ॑ചിനുത॒ തദി॒യമ॑ഭവ॒-ത്തതോ॒ വൈ സ പ്രത്യ॑തിഷ്ഠ॒ദ്യാ-മ്പു॒രസ്താ॑ദു॒പാ-ദ॑ധാ॒-ത്തച്ഛിരോ॑ ഽഭവ॒-ഥ്സാ പ്രാചീ॒ ദിഗ്യാ-ന്ദ॑ക്ഷിണ॒ത ഉ॒പാദ॑ധാ॒-ഥ്സ ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷോ॑-ഽഭവ॒-ഥ്സാ ദ॑ക്ഷി॒ണാ ദിഗ്യാ-മ്പ॒ശ്ചാ-ദു॒പാദ॑ധാ॒-ത്ത-ത്പുച്ഛ॑മഭവ॒-ഥ്സാ പ്ര॒തീചീ॒ ദിഗ്യാമു॑ത്തര॒ത ഉ॒പാദ॑ധാ॒- [ഉ॒പാദ॑ധാത്, സ ഉത്ത॑രഃ] 17

-ഥ്സ ഉത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷോ॑-ഽഭവ॒-ഥ്സോദീ॑ചീ॒ ദിഗ്യാമു॒പരി॑ഷ്ടാ-ദു॒പാദ॑ധാ॒-ത്ത-ത്പൃ॒ഷ്ഠമ॑ഭവ॒-ഥ്സോര്ധ്വാ ദിഗി॒യം-വാഁ അ॒ഗ്നിഃ പഞ്ചേ᳚ഷ്ടക॒-സ്തസ്മാ॒-ദ്യദ॒സ്യാ-ങ്ഖന॑ന്ത്യ॒ഭീഷ്ട॑കാ-ന്തൃ॒ന്ദന്ത്യ॒ഭി ശര്ക॑രാ॒ഗ്ം॒ സര്വാ॒ വാ ഇ॒യം-വഁയോ᳚ഭ്യോ॒ നക്ത॑-ന്ദൃ॒ശേ ദീ᳚പ്യതേ॒ തസ്മാ॑ദി॒മാം-വഁയാഗ്ം॑സി॒ നക്ത॒-ന്നാദ്ധ്യാ॑സതേ॒ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒തേ പ്രത്യേ॒വ [പ്രത്യേ॒വ, തി॒ഷ്ഠ॒ത്യ॒ഭി ദിശോ॑] 18

തി॑ഷ്ഠത്യ॒ഭി ദിശോ॑ ജയത്യാഗ്നേ॒യോ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണസ്തസ്മാ᳚-ദ്ബ്രാഹ്മ॒ണായ॒ സര്വാ॑സു ദി॒ക്ഷ്വര്ധു॑ക॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാമേ॒വ ത-ദ്ദിശ॒മന്വേ᳚ത്യ॒പാം-വാഁ അ॒ഗ്നിഃ കു॒ലായ॒-ന്തസ്മാ॒ദാപോ॒-ഽഗ്നിഗ്ം ഹാരു॑കാ॒-സ്സ്വാമേ॒വ ത-ദ്യോനി॒-മ്പ്രവി॑ശന്തി ॥ 19 ॥

(യദ॑- ലേലായ॒-ഥ്സ-ഉ॑ത്തര॒ത ഉ॒പാദ॑ധാ-ദേ॒വ - ദ്വാത്രിഗ്ം॑ശച്ച) (അ. 4)

സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രമുഖ്യ॑-മ്ഭൃ॒ത്വാ ദ്വി॒തീയേ॑ സംവഁഥ്സ॒ര ആ᳚ഗ്നേ॒യമ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര്വ॑പേദൈ॒ന്ദ്ര-മേകാ॑ദശകപാലം-വൈഁശ്വദേ॒വ-ന്ദ്വാദ॑ശകപാല-മ്ബാര്ഹസ്പ॒ത്യ-ഞ്ച॒രും-വൈഁ᳚ഷ്ണ॒വ-ന്ത്രി॑കപാ॒ല-ന്തൃ॒തീയേ॑ സംവഁഥ്സ॒രേ॑-ഽഭി॒ജിതാ॑ യജേത॒ യദ॒ഷ്ടാക॑പാലോ॒ ഭവ॑ത്യ॒ഷ്ടാക്ഷ॑രാ ഗായ॒ത്ര്യാ᳚ഗ്നേ॒യ-ങ്ഗാ॑യ॒ത്ര-മ്പ്രാ॑തസ്സവ॒ന-മ്പ്രാ॑തസ്സവ॒നമേ॒വ തേന॑ ദാധാര ഗായ॒ത്രീ-ഞ്ഛന്ദോ॒ യദേകാ॑ദശകപാലോ॒ ഭവ॒ത്യേകാ॑ദശാക്ഷരാ ത്രി॒ഷ്ടുഗൈ॒ന്ദ്ര-ന്ത്രൈഷ്ടു॑ഭ॒-മ്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിന॒ഗ്ം॒ സവ॑ന॒-മ്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിനമേ॒വ സവ॑ന॒-ന്തേന॑ ദാധാര ത്രി॒ഷ്ടുഭ॒- [ത്രി॒ഷ്ടുഭ᳚മ്, ഛന്ദോ॒ യ-ദ്ദ്വാദ॑ശകപാലോ॒ ഭവ॑തി॒] 20

-ഞ്ഛന്ദോ॒ യ-ദ്ദ്വാദ॑ശകപാലോ॒ ഭവ॑തി॒ ദ്വാദ॑ശാക്ഷരാ॒ ജഗ॑തീ വൈശ്വദേ॒വ-ഞ്ജാഗ॑ത-ന്തൃതീയസവ॒ന-ന്തൃ॑തീയസവ॒നമേ॒വ തേന॑ ദാധാര॒ ജഗ॑തീ॒-ഞ്ഛന്ദോ॒ യ-ദ്ബാ॑ര്ഹസ്പ॒ത്യശ്ച॒രുര്ഭവ॑തി॒ ബ്രഹ്മ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॒-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॒ര്ബ്രഹ്മൈ॒വ തേന॑ ദാധാര॒ യ-ദ്വൈ᳚ഷ്ണ॒വസ്ത്രി॑കപാ॒ലോ ഭവ॑തി യ॒ജ്ഞോ വൈ വിഷ്ണു॑ര്യ॒ജ്ഞമേ॒വ തേന॑ ദാധാര॒ യ-ത്തൃ॒തീയേ॑ സംവഁഥ്സ॒രേ॑-ഽഭി॒ജിതാ॒ യജ॑തേ॒-ഽഭിജി॑ത്യൈ॒ യ-ഥ്സം॑വഁഥ്സ॒രമുഖ്യ॑-മ്ബി॒ഭര്തീ॒മമേ॒വ [ ] 21

തേന॑ ലോ॒കഗ്ഗ് സ്പൃ॑ണോതി॒ യ-ദ്ദ്വി॒തീയേ॑ സംവഁഥ്സ॒രേ᳚-ഽഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒തേ᳚ ഽന്തരി॑ക്ഷമേ॒വ തേന॑ സ്പൃണോതി॒ യ-ത്തൃ॒തീയേ॑ സംവഁഥ്സ॒രേ യജ॑തേ॒-ഽമുമേ॒വ തേന॑ ലോ॒കഗ്ഗ് സ്പൃ॑ണോത്യേ॒തം-വൈഁ പര॑ ആട്ണാ॒രഃ ക॒ക്ഷീവാഗ്ം॑ ഔശി॒ജോ വീ॒തഹ॑വ്യ-ശ്ശ്രായ॒സസ്ത്ര॒സദ॑സ്യുഃ പൌരുകു॒ഥ്സ്യഃ പ്ര॒ജാകാ॑മാ അചിന്വത॒ തതോ॒ വൈ തേ സ॒ഹസ്രഗ്ം॑ സഹസ്ര-മ്പു॒ത്രാന॑വിന്ദന്ത॒ പ്രഥ॑തേ പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॒സ്താ-മ്മാത്രാ॑മാപ്നോതി॒ യാ-ന്തേ-ഽഗ॑ച്ഛ॒ന്॒ യ ഏ॒വം ഁവി॒ദ്വാനേ॒തമ॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒തേ ॥ 22 ॥

(ദാ॒ധാ॒ര॒ ത്രി॒ഷ്ടുഭ॑ - മി॒മമേ॒വൈ - വം - ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 5)

പ്ര॒ജാപ॑തിര॒ഗ്നിമ॑ചിനുത॒ സ ക്ഷു॒രപ॑വിര്ഭൂ॒ത്വാ-ഽതി॑ഷ്ഠ॒-ത്ത-ന്ദേ॒വാ ബിഭ്യ॑തോ॒ നോപാ॑-ഽഽയ॒-ന്തേ ഛന്ദോ॑ഭിരാ॒ത്മാന॑-ഞ്ഛാദയി॒ത്വോപാ॑-ഽഽയ॒-ന്തച്ഛന്ദ॑സാ-ഞ്ഛന്ദ॒സ്ത്വ-മ്ബ്രഹ്മ॒ വൈ ഛന്ദാഗ്ം॑സി॒ ബ്രഹ്മ॑ണ ഏ॒ത-ദ്രൂ॒പം-യഁ-ത്കൃ॑ഷ്ണാജി॒ന-ങ്കാര്ഷ്ണീ॑ ഉപാ॒നഹാ॒വുപ॑ മുഞ്ചതേ॒ ഛന്ദോ॑ഭിരേ॒വാ-ഽഽത്മാന॑-ഞ്ഛാദയി॒ത്വാ-ഽഗ്നിമുപ॑ ചരത്യാ॒ത്മനോ-ഽഹിഗ്ം॑സായൈ ദേവനി॒ധിര്വാ ഏ॒ഷ നി ധീ॑യതേ॒ യദ॒ഗ്നി- [യദ॒ഗ്നിഃ, അ॒ന്യേ വാ॒ വൈ] 23

-ര॒ന്യേ വാ॒ വൈ നി॒ധിമഗു॑പ്തം-വിഁ॒ന്ദന്തി॒ ന വാ॒ പ്രതി॒ പ്ര ജാ॑നാത്യു॒ഖാമാ ക്രാ॑മത്യാ॒ത്മാന॑മേ॒വാധി॒പാ-ങ്കു॑രുതേ॒ ഗുപ്ത്യാ॒ അഥോ॒ ഖല്വാ॑ഹു॒ര്നാ-ഽഽക്രമ്യേതി॑ നൈര്-ഋ॒ത്യു॑ഖാ യദാ॒ക്രാമേ॒ന്നിര്-ഋ॑ത്യാ ആ॒ത്മാന॒മപി॑ ദദ്ധ്യാ॒-ത്തസ്മാ॒ന്നാ-ഽഽക്രമ്യാ॑ പുരുഷശീ॒ര്॒ഷമുപ॑ ദധാതി॒ ഗുപ്ത്യാ॒ അഥോ॒ യഥാ᳚ ബ്രൂ॒യാദേ॒തന്മേ॑ ഗോപാ॒യേതി॑ താ॒ദൃഗേ॒വ ത- [തത്, പ്ര॒ജാപ॑തി॒ര്വാ] 24

-ത്പ്ര॒ജാപ॑തി॒ര്വാ അഥ॑ര്വാ॒ ഽഗ്നിരേ॒വ ദ॒ദ്ധ്യങ്ങാ॑ഥര്വ॒ണസ്തസ്യേഷ്ട॑കാ അ॒സ്ഥാന്യേ॒തഗ്ം ഹ॒ വാവ തദ്-ഋഷി॑ര॒ഭ്യനൂ॑വാ॒ചേന്ദ്രോ॑ ദധീ॒ചോ അ॒സ്ഥഭി॒രിതി॒ യദിഷ്ട॑കാഭിര॒ഗ്നി-ഞ്ചി॒നോതി॒ സാത്മാ॑നമേ॒വാഗ്നി-ഞ്ചി॑നുതേ॒ സാത്മാ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ ഭ॑വതി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॒ ശരീ॑രം॒-വാഁ ഏ॒തദ॒ഗ്നേര്യച്ചിത്യ॑ ആ॒ത്മാ വൈ᳚ശ്വാന॒രോ യച്ചി॒തേ വൈ᳚ശ്വാന॒ര-ഞ്ജു॒ഹോതി॒ ശരീ॑രമേ॒വ സ॒ഗ്ഗ്॒സ്കൃത്യാ॒- [സ॒ഗ്ഗ്॒സ്കൃത്യാ॑, അ॒ഭ്യാരോ॑ഹതി॒] 25

-ഽഭ്യാരോ॑ഹതി॒ ശരീ॑രം॒-വാഁ ഏ॒ത-ദ്യജ॑മാന॒-സ്സഗ്ഗ് സ്കു॑രുതേ॒ യദ॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒തേ യച്ചി॒തേ വൈ᳚ശ്വാന॒ര-ഞ്ജു॒ഹോതി॒ ശരീ॑രമേ॒വ സ॒ഗ്ഗ്॒സ്കൃത്യാ॒ ഽഽത്മനാ॒-ഽഭ്യാരോ॑ഹതി॒ തസ്മാ॒-ത്തസ്യ॒ നാവ॑ ദ്യന്തി॒ ജീവ॑ന്നേ॒വ ദേ॒വാനപ്യേ॑തി വൈശ്വാന॒ര്യര്ചാ പുരീ॑ഷ॒മുപ॑ ദധാതീ॒യം-വാഁ അ॒ഗ്നിര്വൈ᳚ശ്വാന॒രസ്തസ്യൈ॒ഷാ ചിതി॒ര്യ-ത്പുരീ॑ഷമ॒ഗ്നിമേ॒വ വൈ᳚ശ്വാന॒ര-ഞ്ചി॑നുത ഏ॒ഷാ വാ അ॒ഗ്നേഃ പ്രി॒യാ ത॒നൂര്യ-ദ്വൈ᳚ശ്വാന॒രഃ പ്രി॒യാമേ॒വാസ്യ॑ ത॒നുവ॒മവ॑ രുന്ധേ ॥ 26 ॥

(അ॒ഗ്നി - സ്തഥ് - സ॒ഗ്ഗ്॒സ്കൃത്യാ॒ - ഗ്നേ - ര്ദശ॑ ച) (അ. 6)

അ॒ഗ്നേര്വൈ ദീ॒ക്ഷയാ॑ ദേ॒വാ വി॒രാജ॑മാപ്നുവ-ന്തി॒സ്രോ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ᳚-ത്ത്രി॒പദാ॑ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി॒ ഷഡ്-രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ഥ്ഷ-ഡ്വാ ഋ॒തവഃ॑ സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രോ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി॒ ദശ॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ദ്ദശാ᳚ക്ഷരാ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി॒ ദ്വാദ॑ശ॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ദ്ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രോ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി॒ ത്രയോ॑ദശ॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ത്ത്രയോ॑ദശ॒ [ത്രയോ॑ദശ, മാസാ᳚-] 27

മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രോ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി॒ പഞ്ച॑ദശ॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ത്പഞ്ച॑ദശ॒ വാ അ॑ര്ധമാ॒സസ്യ॒ രാത്ര॑യോ-ഽര്ധമാസ॒ശ-സ്സം॑വഁഥ്സ॒ര ആ᳚പ്യതേ സംവഁഥ്സ॒രോ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി സ॒പ്തദ॑ശ॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ദ്ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാഃ॒ പഞ്ച॒ര്തവ॒-സ്സ സം॑വഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രോ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി॒ ചതു॑ര്വിഗ്ംശതി॒ഗ്ം॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ച്ചതു॑ര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാ॒സാ-സ്സം॑വഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രോ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി ത്രി॒ഗ്ം॒ശത॒ഗ്ം॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ᳚- [രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ᳚ത്, ത്രി॒ഗ്ം॒ശദ॑ക്ഷരാ] 28

-ത്ത്രി॒ഗ്ം॒ശദ॑ക്ഷരാ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി॒ മാസ॑-ന്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ദ്യോ മാസ॒-സ്സ സം॑വഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രോ വി॒രാ-ഡ്വി॒രാജ॑മാപ്നോതി ച॒തുരോ॑ മാ॒സോ ദീ᳚ക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ᳚ച്ച॒തുരോ॒ വാ ഏ॒ത-മ്മാ॒സോ വസ॑വോ-ഽബിഭരു॒സ്തേ പൃ॑ഥി॒വീമാ-ഽജ॑യ-ന്ഗായ॒ത്രീ-ഞ്ഛന്ദോ॒-ഽഷ്ടൌ രു॒ദ്രാസ്തേ᳚-ഽന്തരി॑ക്ഷ॒മാ-ഽജ॑യ-ന്ത്രി॒ഷ്ടുഭ॒-ഞ്ഛന്ദോ॒ ദ്വാദ॑ശാ-ഽഽദി॒ത്യാസ്തേ ദിവ॒മാ-ഽജ॑യ॒ന് ജഗ॑തീ॒-ഞ്ഛന്ദ॒സ്തതോ॒ വൈ തേ വ്യാ॒വൃത॑-മഗച്ഛ॒ഞ്ഛ്രൈഷ്ഠ്യ॑-ന്ദേ॒വാനാ॒-ന്തസ്മാ॒-ദ്ദ്വാദ॑ശ മാ॒സോ ഭൃ॒ത്വാ-ഽഗ്നി-ഞ്ചി॑ന്വീത॒ ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രോ᳚ -ഽഗ്നിശ്ചിത്യ॒സ്തസ്യാ॑-ഹോരാ॒ത്രാണീഷ്ട॑കാ ആ॒പ്തേഷ്ട॑കമേന-ഞ്ചിനു॒തേ-ഽഥോ᳚ വ്യാ॒വൃത॑മേ॒വ ഗ॑ച്ഛതി॒ ശ്രൈഷ്ഠ്യഗ്ം॑ സമാ॒നാനാ᳚മ് ॥ 29 ॥

(സ്യാ॒-ത്ത്രയോ॑ദശ - ത്രി॒ഗ്ം॒ശത॒ഗ്ം॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒ത-സ്സ്യാ॒-ദ്- വൈ തേ᳚ - ഽഷ്ടാവിഗ്ം॑ശതിശ്ച) (അ. 7)

സു॒വ॒ര്ഗായ॒ വാ ഏ॒ഷ ലോ॒കായ॑ ചീയതേ॒ യദ॒ഗ്നിസ്തം-യഁന്നാന്വാ॒രോഹേ᳚-ഥ്സുവ॒ര്ഗാല്ലോ॒കാ-ദ്യജ॑മാനോ ഹീയേത പൃഥി॒വീമാ-ഽക്ര॑മിഷ-മ്പ്രാ॒ണോ മാ॒ മാ ഹാ॑സീദ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒മാ-ഽക്ര॑മിഷ-മ്പ്ര॒ജാ മാ॒ മാ ഹാ॑സീ॒-ദ്ദിവ॒മാ-ഽക്ര॑മിഷ॒ഗ്ം॒ സുവ॑രഗ॒ന്മേത്യാ॑ഹൈ॒ഷ വാ അ॒ഗ്നേര॑ന്വാരോ॒ഹസ്തേനൈ॒വൈന॑-മ॒ന്വാരോ॑ഹതി സുവ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ സമ॑ഷ്ട്യൈ॒ യ-ത്പ॒ക്ഷസ॑മ്മിതാ-മ്മിനു॒യാ- [മിനു॒യാത്, കനീ॑യാഗ്ംസ-] 30

-ത്കനീ॑യാഗ്ംസം-യഁജ്ഞക്ര॒തുമുപേ॑യാ॒-ത്പാപീ॑യസ്യസ്യാ॒ ഽഽത്മനഃ॑ പ്ര॒ജാ സ്യാ॒-ദ്വേദി॑സമ്മിതാ-മ്മിനോതി॒ ജ്യായാഗ്ം॑സമേ॒വ യ॑ജ്ഞക്ര॒തുമുപൈ॑തി॒ നാസ്യാ॒-ഽഽത്മനഃ॒ പാപീ॑യസീ പ്ര॒ജാ ഭ॑വതി സാഹ॒സ്ര-ഞ്ചി॑ന്വീത പ്രഥ॒മ-ഞ്ചി॑ന്വാ॒ന-സ്സ॒ഹസ്ര॑സമ്മിതോ॒ വാ അ॒യം-ലോഁ॒ക ഇ॒മമേ॒വ ലോ॒കമ॒ഭി ജ॑യതി॒ ദ്വിഷാ॑ഹസ്ര-ഞ്ചിന്വീത ദ്വി॒തീയ॑-ഞ്ചിന്വാ॒നോ ദ്വിഷാ॑ഹസ്രം॒-വാഁ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ॒ന്തരി॑ക്ഷമേ॒വാഭി ജ॑യതി॒ ത്രിഷാ॑ഹസ്ര-ഞ്ചിന്വീത തൃ॒തീയ॑-ഞ്ചിന്വാ॒ന- [തൃ॒തീയ॑-ഞ്ചിന്വാ॒നഃ, ത്രിഷാ॑ഹസ്രോ॒ വാ അ॒സൌ] 31

-സ്ത്രിഷാ॑ഹസ്രോ॒ വാ അ॒സൌ ലോ॒കോ॑ ഽമുമേ॒വ ലോ॒കമ॒ഭി ജ॑യതി ജാനുദ॒ഘ്ന-ഞ്ചി॑ന്വീത പ്രഥ॒മ-ഞ്ചി॑ന്വാ॒നോ ഗാ॑യത്രി॒യൈവേമം-ലോഁ॒കമ॒ഭ്യാരോ॑ഹതി നാഭിദ॒ഘ്ന-ഞ്ചി॑ന്വീത ദ്വി॒തീയ॑-ഞ്ചിന്വാ॒നസ്ത്രി॒ഷ്ടുഭൈ॒വാ-ന്തരി॑ക്ഷ-മ॒ഭ്യാരോ॑ഹതി ഗ്രീവദ॒ഘ്ന-ഞ്ചി॑ന്വീത തൃ॒തീയ॑-ഞ്ചിന്വാ॒നോ ജഗ॑ത്യൈ॒വാമുന് ഁലോ॒കമ॒ഭ്യാരോ॑ഹതി॒ നാഗ്നി-ഞ്ചി॒ത്വാ രാ॒മാമുപേ॑യാദയോ॒നൌ രേതോ॑ ധാസ്യാ॒മീതി॒ ന ദ്വി॒തീയ॑-ഞ്ചി॒ത്വാ-ഽന്യസ്യ॒ സ്ത്രിയ॒- [സ്ത്രിയ᳚മ്, ഉപേ॑യാ॒ന്ന] 32

-മുപേ॑യാ॒ന്ന തൃ॒തീയ॑-ഞ്ചി॒ത്വാ കാ-ഞ്ച॒നോപേ॑യാ॒-ദ്രേതോ॒ വാ ഏ॒തന്നി ധ॑ത്തേ॒ യദ॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒തേ യദു॑പേ॒യാ-ദ്രേത॑സാ॒ വ്യൃ॑ദ്ധ്യേ॒താ-ഽഥോ॒ ഖല്വാ॑ഹുര പ്രജ॒സ്യ-ന്ത-ദ്യന്നോപേ॒യാദിതി॒ യ-ദ്രേ॑ത॒സ്സിചാ॑വുപ॒ദധാ॑തി॒ തേ ഏ॒വ യജ॑മാനസ്യ॒ രേതോ॑ ബിഭൃത॒സ്തസ്മാ॒-ദുപേ॑യാ॒-ദ്രേത॒സോ-ഽസ്ക॑ന്ദായ॒ ത്രീണി॒ വാവ രേതാഗ്ം॑സി പി॒താ പു॒ത്രഃ പൌത്രോ॒ [പൌത്രഃ॑, യ-ദ്ദ്വേ രേ॑ത॒സ്സിചാ॑] 33

യ-ദ്ദ്വേ രേ॑ത॒സ്സിചാ॑-വുപദ॒ദ്ധ്യാ-ദ്രേതോ᳚-ഽസ്യ॒ വിച്ഛി॑ന്ദ്യാ-ത്തി॒സ്ര ഉപ॑ ദധാതി॒ രേത॑സ॒-സ്സന്ത॑ത്യാ ഇ॒യം-വാഁവ പ്ര॑ഥ॒മാ രേ॑ത॒സ്സിഗ് വാഗ്വാ ഇ॒യ-ന്തസ്മാ॒-ത്പശ്യ॑ന്തീ॒മാ-മ്പശ്യ॑ന്തി॒ വാചം॒-വഁദ॑ന്തീമ॒ന്തരി॑ക്ഷ-ന്ദ്വി॒തീയാ᳚ പ്രാ॒ണോ വാ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒-ന്തസ്മാ॒ന്നാ-ഽന്തരി॑ക്ഷ॒-മ്പശ്യ॑ന്തി॒ ന പ്രാ॒ണമ॒സൌ തൃ॒തീയാ॒ ചക്ഷു॒ര്വാ അ॒സൌ തസ്മാ॒-ത്പശ്യ॑ന്ത്യ॒മൂ-മ്പശ്യ॑ന്തി॒ ചക്ഷു॒-ര്യജു॑ഷേ॒മാ-ഞ്ചാ॒- [ചക്ഷു॒-ര്യജു॑ഷേ॒മാ-ഞ്ചാ॑, അ॒മൂ-ഞ്ചോപ॑] 34

-ഽമൂ-ഞ്ചോപ॑ ദധാതി॒ മന॑സാ മദ്ധ്യ॒മാമേ॒ഷാം-ലോഁ॒കാനാ॒-ങ്കൢപ്ത്യാ॒ അഥോ᳚ പ്രാ॒ണാനാ॑മി॒ഷ്ടോ യ॒ജ്ഞോ ഭൃഗു॑ഭിരാശീ॒ര്ദാ വസു॑ഭി॒സ്തസ്യ॑ ത ഇ॒ഷ്ടസ്യ॑ വീ॒തസ്യ॒ ദ്രവി॑ണേ॒ഹ ഭ॑ക്ഷീ॒യേത്യാ॑ഹ സ്തുതശ॒സ്ത്രേ ഏ॒വൈതേന॑ ദുഹേ പി॒താ മാ॑ത॒രിശ്വാ-ഽച്ഛി॑ദ്രാ പ॒ദാ ധാ॒ അച്ഛി॑ദ്രാ ഉ॒ശിജഃ॑ പ॒ദാ-ഽനു॑ തക്ഷു॒-സ്സോമോ॑ വിശ്വ॒വിന്നേ॒താ നേ॑ഷ॒-ദ്ബൃഹ॒സ്പതി॑രുക്ഥാമ॒ദാനി॑ ശഗ്ംസിഷ॒ദിത്യാ॑ഹൈ॒തദ്വാ അ॒ഗ്നേരു॒ക്ഥ-ന്തേനൈ॒വൈന॒മനു॑ ശഗ്ംസതി ॥ 35 ॥

(മി॒നു॒യാത് - തൃ॒തീയ॑-ഞ്ചിന്വാ॒നഃ - സ്ത്രിയം॒ - പൌത്ര॑ - ശ്ച॒ - വൈ - സ॒പ്ത ച॑) (അ. 8)

സൂ॒യതേ॒ വാ ഏ॒ഷോ᳚-ഽഗ്നീ॒നാം-യഁ ഉ॒ഖായാ᳚-മ്ഭ്രി॒യതേ॒ യദ॒ധ-സ്സാ॒ദയേ॒-ദ്ഗര്ഭാഃ᳚ പ്ര॒പാദു॑കാ-സ്സ്യു॒രഥോ॒ യഥാ॑ സ॒വാ-ത്പ്ര॑ത്യവ॒രോഹ॑തി താ॒ദൃഗേ॒വ തദാ॑സ॒ന്ദീ സാ॑ദയതി॒ ഗര്ഭാ॑ണാ॒-ന്ധൃത്യാ॒ അപ്ര॑പാദാ॒യാഥോ॑ സ॒വമേ॒വൈന॑-ങ്കരോതി॒ ഗര്ഭോ॒ വാ ഏ॒ഷ യദുഖ്യോ॒ യോനിഃ॑ ശി॒ക്യം॑-യഁച്ഛി॒ക്യാ॑ദു॒ഖാ-ന്നി॒രൂഹേ॒-ദ്യോനേ॒ര്ഗര്ഭ॒-ന്നിര്ഹ॑ണ്യാ॒-ഥ്ഷഡു॑ദ്യാമഗ്ം ശി॒ക്യ॑-മ്ഭവതി ഷോഢാ വിഹി॒തോ വൈ [ ] 36

പുരു॑ഷ ആ॒ത്മാ ച॒ ശിര॑ശ്ച ച॒ത്വാര്യങ്ഗാ᳚ന്യാ॒ത്മന്നേ॒വൈന॑-മ്ബിഭര്തി പ്ര॒ജാപ॑തി॒ര്വാ ഏ॒ഷ യദ॒ഗ്നിസ്തസ്യോ॒ഖാ ചോ॒ലൂഖ॑ല-ഞ്ച॒ സ്തനൌ॒ താവ॑സ്യ പ്ര॒ജാ ഉപ॑ ജീവന്തി॒ യദു॒ഖാ-ഞ്ചോ॒ലൂഖ॑ല-ഞ്ചോപ॒ദധാ॑തി॒ താഭ്യാ॑മേ॒വ യജ॑മാനോ॒-ഽമുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ᳚-ഽഗ്നി-ന്ദു॑ഹേ സംവഁഥ്സ॒രോ വാ ഏ॒ഷ യദ॒ഗ്നിസ്തസ്യ॑ ത്രേധാവിഹി॒താ ഇഷ്ട॑കാഃ പ്രാജാപ॒ത്യാ വൈ᳚ഷ്ണ॒വീ- [വൈ᳚ഷ്ണ॒വീഃ, വൈ॒ശ്വ॒ക॒ര്മ॒ണീ-] 37

-ര്വൈ᳚ശ്വകര്മ॒ണീ-ര॑ഹോരാ॒ത്രാണ്യേ॒വാ-ഽസ്യ॑ പ്രാജാപ॒ത്യാ യദുഖ്യ॑-മ്ബി॒ഭര്തി॑ പ്രാജാപ॒ത്യാ ഏ॒വ തദുപ॑ ധത്തേ॒ യ-ഥ്സ॒മിധ॑ ആ॒ദധാ॑തി വൈഷ്ണ॒വാ വൈ വന॒സ്പത॑യോ വൈഷ്ണ॒വീരേ॒വ തദുപ॑ ധത്തേ॒ യദിഷ്ട॑കാഭിര॒ഗ്നി-ഞ്ചി॒നോതീ॒യം-വൈഁ വി॒ശ്വക॑ര്മാ വൈശ്വകര്മ॒ണീരേ॒വ തദുപ॑ ധത്തേ॒ തസ്മാ॑-ദാഹു-സ്ത്രി॒വൃദ॒ഗ്നിരിതി॒ തം-വാഁ ഏ॒തം-യഁജ॑മാന ഏ॒വ ചി॑ന്വീത॒ യദ॑സ്യാ॒ന്യ ശ്ചി॑നു॒യാദ്യ-ത്ത-ന്ദക്ഷി॑ണാഭി॒ര്ന രാ॒ധയേ॑ദ॒ഗ്നിമ॑സ്യ വൃഞ്ജീത॒ യോ᳚-ഽസ്യാ॒-ഽഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒യാ-ത്ത-ന്ദക്ഷി॑ണാഭീ രാധയേദ॒ഗ്നിമേ॒വ ത-ഥ്സ്പൃ॑ണോതി ॥ 38 ॥

(ഷോ॒ഢാ॒വി॒ഹി॒തോ വൈ - വൈ᳚ഷ്ണ॒വീ - ര॒ന്യോ - വിഗ്ം॑ശ॒തിശ്ച॑) (അ. 9)

പ്ര॒ജാപ॑തി-ര॒ഗ്നി-മ॑ചിനുത॒ര്തുഭിഃ॑ സംവഁഥ്സ॒രം-വഁ॑സ॒ന്തേനൈ॒വാസ്യ॑ പൂര്വാ॒ര്ധമ॑ചിനുത ഗ്രീ॒ഷ്മേണ॒ ദക്ഷി॑ണ-മ്പ॒ക്ഷം-വഁ॒ര്॒ഷാഭിഃ॒ പുച്ഛഗ്ം॑ ശ॒രദോത്ത॑ര-മ്പ॒ക്ഷഗ്ം ഹേ॑മ॒ന്തേന॒ മദ്ധ്യ॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വാ അ॑സ്യ॒ ത-ത്പൂ᳚ര്വാ॒ര്ധമ॑ചിനുത ക്ഷ॒ത്രേണ॒ ദക്ഷി॑ണ-മ്പ॒ക്ഷ-മ്പ॒ശുഭിഃ॒ പുച്ഛം॑-വിഁ॒ശോത്ത॑ര-മ്പ॒ക്ഷമാ॒ശയാ॒ മദ്ധ്യം॒-യഁ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒ത ഋ॒തുഭി॑രേ॒വൈന॑-ഞ്ചിനു॒തേ-ഽഥോ॑ ഏ॒തദേ॒വ സര്വ॒മവ॑ - [സര്വ॒മവ॑, രു॒ന്ധേ॒ ശൃ॒ണ്വന്ത്യേ॑ന] 39

രുന്ധേ ശൃ॒ണ്വന്ത്യേ॑ന-മ॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑ക്യാ॒നമത്ത്യന്ന॒ഗ്ം॒ രോച॑ത ഇ॒യം-വാഁവ പ്ര॑ഥ॒മാ ചിതി॒രോഷ॑ധയോ॒ വന॒സ്പത॑യഃ॒ പുരീ॑ഷമ॒ന്തരി॑ക്ഷ-ന്ദ്വി॒തീയാ॒ വയാഗ്ം॑സി॒ പുരീ॑ഷമ॒സൌ തൃ॒തീയാ॒ നക്ഷ॑ത്രാണി॒ പുരീ॑ഷം-യഁ॒ജ്ഞശ്ച॑തു॒ര്ഥീ ദക്ഷി॑ണാ॒ പുരീ॑ഷം॒-യഁജ॑മാനഃ പഞ്ച॒മീ പ്ര॒ജാ പുരീ॑ഷം॒-യഁ-ത്ത്രിചി॑തീക-ഞ്ചിന്വീ॒ത യ॒ജ്ഞ-ന്ദക്ഷി॑ണാമാ॒ത്മാന॑-മ്പ്ര॒ജാമ॒ന്തരി॑യാ॒-ത്തസ്മാ॒-ത്പഞ്ച॑ചിതീകശ്ചേത॒വ്യ॑ ഏ॒തദേ॒വ സര്വഗ്ഗ്॑ സ്പൃണോതി॒ യ-ത്തി॒സ്രശ്ചിത॑യ- [യ-ത്തി॒സ്രശ്ചിത॑യഃ, ത്രി॒വൃദ്ധ്യ॑ഗ്നിര്യ-ദ്ദ്വേ] 40

-സ്ത്രി॒വൃദ്ധ്യ॑ഗ്നിര്യ-ദ്ദ്വേ ദ്വി॒പാ-ദ്യജ॑മാനഃ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ॒ പഞ്ച॒ ചിത॑യോ ഭവന്തി॒ പാങ്ക്തഃ॒ പുരു॑ഷ ആ॒ത്മാന॑മേ॒വ സ്പൃ॑ണോതി॒ പഞ്ച॒ ചിത॑യോ ഭവന്തി പ॒ഞ്ചഭിഃ॒ പുരീ॑ഷൈര॒ഭ്യൂ॑ഹതി॒ ദശ॒ സ-മ്പ॑ദ്യന്തേ॒ ദശാ᳚ക്ഷരോ॒ വൈ പുരു॑ഷോ॒ യാവാ॑നേ॒വ പുരു॑ഷ॒സ്തഗ്ഗ് സ്പൃ॑ണോ॒ത്യഥോ॒ ദശാ᳚ക്ഷരാ വി॒രാഡന്നം॑-വിഁ॒രാ-ഡ്വി॒രാജ്യേ॒വാന്നാദ്യേ॒ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി സംവഁഥ്സ॒രോ വൈ ഷ॒ഷ്ഠീ ചിതി॑ര്-ഋ॒തവഃ॒ പുരീ॑ഷ॒ഗ്ം॒ ഷട് ചിത॑യോ ഭവന്തി॒ ഷട് പുരീ॑ഷാണി॒ ദ്വാദ॑ശ॒ സ-മ്പ॑ദ്യന്തേ॒ ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒ര ഏ॒വ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ॥ 41 ॥

(അവ॒ - ചിത॑യഃ॒ - പുരീ॑ഷം॒ - പഞ്ച॑ദശ ച) (അ. 10)

രോഹി॑തോ ധൂ॒മ്രരോ॑ഹിതഃ ക॒ര്കന്ധു॑രോഹിത॒സ്തേ പ്രാ॑ജാപ॒ത്യാ ബ॒ഭ്രുര॑രു॒ണബ॑ഭ്രു॒-ശ്ശുക॑ബഭ്രു॒സ്തേ രൌ॒ദ്രാ-ശ്ശ്യേതഃ॑ ശ്യേതാ॒ക്ഷ-ശ്ശ്യേത॑ഗ്രീവ॒സ്തേ പി॑തൃദേവ॒ത്യാ᳚സ്തി॒സ്രഃ കൃ॒ഷ്ണാ വ॒ശാ വാ॑രു॒ണ്യ॑സ്തി॒സ്ര-ശ്ശ്വേ॒താ വ॒ശാ-സ്സൌ॒ര്യോ॑ മൈത്രാബാര്ഹസ്പ॒ത്യാ ധൂ॒മ്രല॑ലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 42 ॥

(രോഹി॑തഃ॒-ഷഡ്വഗ്ം॑ശതിഃ) (അ. 11)

പൃശ്ഞി॑-സ്തിര॒ശ്ചീന॑-പൃശ്ഞിരൂ॒ര്ധ്വ-പൃ॑ശ്ഞി॒സ്തേ മാ॑രു॒താഃ ഫ॒ല്ഗൂര്ലോ॑ഹിതോ॒ര്ണീ ബ॑ല॒ക്ഷീ താ-സ്സാ॑രസ്വ॒ത്യഃ॑ പൃഷ॑തീ സ്ഥൂ॒ലപൃ॑ഷതീ ക്ഷു॒ദ്രപൃ॑ഷതീ॒ താ വൈ᳚ശ്വദേ॒വ്യ॑സ്തി॒സ്ര-ശ്ശ്യാ॒മാ വ॒ശാഃ പൌ॒ഷ്ണിയ॑സ്തി॒സ്രോ രോഹി॑ണീര്വ॒ശാ മൈ॒ത്രിയ॑ ഐന്ദ്രാബാര്ഹസ്പ॒ത്യാ അ॑രു॒ണല॑ലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 43 ॥

(പൃശ്ഞിഃ॒ - ഷഡ്വിഗ്ം॑ശതിഃ) (അ. 12)

ശി॒തി॒ബാ॒ഹു-ര॒ന്യത॑ശ്ശിതിബാഹു-സ്സമ॒ന്ത ശി॑തിബാഹു॒സ്ത ഐ᳚ന്ദ്രവായ॒വാ-ശ്ശി॑തി॒രന്ധ്രോ॒ ഽന്യത॑ശ്ശിതിരന്ധ്ര-സ്സമ॒ന്തശി॑തിരന്ധ്ര॒സ്തേ മൈ᳚ത്രാവരു॒ണാ-ശ്ശു॒ദ്ധവാ॑ല-സ്സ॒ര്വശു॑ദ്ധവാലോ മ॒ണിവാ॑ല॒സ്ത ആ᳚ശ്വി॒നാസ്തി॒സ്ര-ശ്ശി॒ല്പാ വ॒ശാ വൈ᳚ശ്വദേ॒വ്യ॑സ്തി॒സ്ര-ശ്ശ്യേനീഃ᳚ പരമേ॒ഷ്ഠിനേ॑ സോമാപൌ॒ഷ്ണാ-ശ്ശ്യാ॒മല॑ലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 44 ॥

(ശി॒തി॒ബാ॒ഹുഃ പഞ്ച॑വിഗ്ംശതിഃ) (അ. 13)

ഉ॒ന്ന॒ത ഋ॑ഷ॒ഭോ വാ॑മ॒നസ്ത ഐ᳚ന്ദ്രാവരു॒ണാ-ശ്ശിതി॑കകുച്ഛിതിപൃ॒ഷ്ഠ-ശ്ശിതി॑ഭസ॒-ത്ത ഐ᳚ന്ദ്രാബാര്ഹസ്പ॒ത്യാ-ശ്ശി॑തി॒പാച്ഛി॒ത്യോഷ്ഠഃ॑ ശിതി॒ഭ്രുസ്ത ഐ᳚ന്ദ്രാവൈഷ്ണ॒വാസ്തി॒സ്ര-സ്സി॒ദ്ധ്മാ വ॒ശാ വൈ᳚ശ്വകര്മ॒ണ്യ॑സ്തി॒സ്രോ ധാ॒ത്രേ പൃ॑ഷോദ॒രാ ഐ᳚ന്ദ്രാപൌ॒ഷ്ണാ-ശ്ശ്യേത॑ലലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 45 ॥

(ഉ॒ന്ന॒തഃ പഞ്ച॑വിഗ്ംശതിഃ) (അ. 14)

ക॒ര്ണാസ്ത്രയോ॑ യാ॒മാ-സ്സൌ॒മ്യാസ്ത്രയഃ॑ ശ്വിതി॒ങ്ഗാ അ॒ഗ്നയേ॒ യവി॑ഷ്ഠായ॒ ത്രയോ॑ നകു॒ലാസ്തി॒സ്രോ രോഹി॑ണീ॒സ്ത്ര്യവ്യ॒സ്താ വസൂ॑നാ-ന്തി॒സ്രോ॑-ഽരു॒ണാ ദി॑ത്യൌ॒ഹ്യ॑സ്താ രു॒ദ്രാണാഗ്ം॑ സോമൈ॒ന്ദ്രാ ബ॒ഭ്രുല॑ലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 46 ॥

(ക॒ര്ണാസ്ത്രയോ॑ - വിഗ്ംശതിഃ) (അ. 15)

ശു॒ണ്ഠാസ്ത്രയോ॑ വൈഷ്ണ॒വാ അ॑ധീലോധ॒കര്ണാ॒സ്ത്രയോ॒ വിഷ്ണ॑വ ഉരുക്ര॒മായ॑ ലഫ്സു॒ദിന॒സ്ത്രയോ॒ വിഷ്ണ॑വ ഉരുഗാ॒യായ॒ പഞ്ചാ॑വീസ്തി॒സ്ര ആ॑ദി॒ത്യാനാ᳚-ന്ത്രിവ॒ഥ്സാ-സ്തി॒സ്രോ-ഽങ്ഗി॑രസാമൈന്ദ്രാവൈഷ്ണ॒വാ ഗൌ॒രല॑ലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 47 ॥

(ശു॒ണ്ഠാ - വിഗ്ം॑ശ॒തിഃ) (അ. 16)

ഇന്ദ്രാ॑യ॒ രാജ്ഞേ॒ ത്രയഃ॑ ശിതിപൃ॒ഷ്ഠാ ഇന്ദ്രാ॑യാ-ധിരാ॒ജായ॒ ത്രയ॒-ശ്ശിതി॑കകുദ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ സ്വ॒രാജ്ഞേ॒ ത്രയ॒-ശ്ശിതി॑ഭസ-ദസ്തി॒സ്രസ്തു॑ര്യൌ॒ഹ്യഃ॑ സാ॒ദ്ധ്യാനാ᳚-ന്തി॒സ്രഃ പ॑ഷ്ഠൌ॒ഹ്യോ॑ വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ॑മാഗ്നേ॒ന്ദ്രാഃ കൃ॒ഷ്ണല॑ലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 48 ॥

(ഇന്ദ്രാ॑യ॒ രാജ്ഞേ॒ - ദ്വാവിഗ്ം॑ശതിഃ) (അ. 17)

അദി॑ത്യൈ॒ ത്രയോ॑ രോഹിതൈ॒താ ഇ॑ന്ദ്രാ॒ണ്യൈ ത്രയഃ॑ കൃഷ്ണൈ॒താഃ കു॒ഹ്വൈ᳚ ത്രയോ॑-ഽരുണൈ॒താസ്തി॒സ്രോ ധേ॒നവോ॑ രാ॒കായൈ॒ ത്രയോ॑-ഽന॒ഡ്വാഹഃ॑ സിനീവാ॒ല്യാ ആ᳚ഗ്നാവൈഷ്ണ॒വാ രോഹി॑തലലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 49 ॥

(അദി॑ത്യാ-അ॒ഷ്ടാദ॑ശ) (അ. 18)

സൌ॒മ്യാസ്ത്രയഃ॑ പി॒ശങ്ഗാ॒-സ്സോമാ॑യ॒ രാജ്ഞേ॒ ത്രയഃ॑ സാ॒രങ്ഗാഃ᳚ പാര്ജ॒ന്യാ നഭോ॑രൂപാസ്തി॒സ്രോ॑-ഽജാ മ॒ല്॒ഹാ ഇ॑ന്ദ്രാ॒ണ്യൈ തി॒സ്രോ മേ॒ഷ്യ॑ ആദി॒ത്യാ ദ്യാ॑വാപൃഥി॒വ്യാ॑ മാ॒ലങ്ഗാ᳚സ്തൂപ॒രാഃ ॥ 50 ॥

(സൌ॒മ്യാ - ഏകാ॒ന്നവിഗ്ം॑ശ॒തിഃ) (അ. 19)

വാ॒രു॒ണാസ്ത്രയഃ॑ കൃ॒ഷ്ണല॑ലാമാ॒ വരു॑ണായ॒ രാജ്ഞേ॒ ത്രയോ॒ രോഹി॑തലലാമാ॒ വരു॑ണായ രി॒ശാദ॑സേ॒ ത്രയോ॑-ഽരു॒ണല॑ലാമാ-ശ്ശി॒ല്പാസ്ത്രയോ॑ വൈശ്വദേ॒വാസ്ത്രയഃ॒ പൃശ്ഞ॑യ-സ്സര്വദേവ॒ത്യാ॑ ഐന്ദ്രാസൂ॒രാ-ശ്ശ്യേത॑ലലാമാസ്തൂപ॒രാഃ ॥ 51 ॥

(വാ॒രു॒ണാ - വിഗ്ം॑ശ॒തിഃ) (അ. 20)

സോമാ॑യ സ്വ॒രാജ്ഞേ॑-ഽനോവാ॒ഹാവ॑ന॒ഡ്വാഹാ॑-വിന്ദ്രാ॒ഗ്നിഭ്യാ॑-മോജോ॒ദാഭ്യാ॒മുഷ്ടാ॑രാ-വിന്ദ്രാ॒ഗ്നിഭ്യാ᳚-മ്ബല॒ദാഭ്യാഗ്ം॑ സീരവാ॒ഹാവവീ॒ ദ്വേ ധേ॒നൂ ഭൌ॒മീ ദി॒ഗ്ഭ്യോ വഡ॑ബേ॒ ദ്വേ ധേ॒നൂ ഭൌ॒മീ വൈ॑രാ॒ജീ പു॑രു॒ഷീ ദ്വേ ധേ॒നൂ ഭൌ॒മീ വാ॒യവ॑ ആരോഹണവാ॒ഹാവ॑ന॒ഡ്വാഹൌ॑ വാരു॒ണീ കൃ॒ഷ്ണേ വ॒ശേ അ॑രാ॒ഡ്യൌ॑ ദി॒വ്യാവൃ॑ഷ॒ഭൌ പ॑രിമ॒രൌ ॥ 52 ॥

(സോമാ॑യ സ്വ॒രാജ്ഞേ॒ - ചതു॑സ്ത്രിഗ്ംശത്) (അ. 21)

ഏകാ॑ദശ പ്രാ॒തര്ഗ॒വ്യാഃ പ॒ശവ॒ ആ ല॑ഭ്യന്തേ ഛഗ॒ലഃ ക॒ല്മാഷഃ॑ കികിദീ॒വിര്വി॑ദീ॒ഗയ॒സ്തേ ത്വാ॒ഷ്ട്രാ-സ്സൌ॒രീര്നവ॑ ശ്വേ॒താ വ॒ശാ അ॑നൂബ॒ന്ധ്യാ॑ ഭവന്ത്യാഗ്നേ॒യ ഐ᳚ന്ദ്രാ॒ഗ്ന ആ᳚ശ്വി॒നസ്തേ വി॑ശാലയൂ॒പ ആ ല॑ഭ്യന്തേ ॥ 53 ॥

(ഐകാ॑ദശ പ്രാ॒തഃ - പഞ്ച॑വിഗ്ംശതിഃ) (അ. 22)

പി॒ശങ്ഗാ॒സ്ത്രയോ॑ വാസ॒ന്താ-സ്സാ॒രങ്ഗാ॒സ്ത്രയോ॒ ഗ്രൈഷ്മാഃ॒ പൃഷ॑ന്ത॒സ്ത്രയോ॒ വാര്ഷി॑കാഃ॒ പൃശ്ഞ॑യ॒സ്ത്രയഃ॑ ശാര॒ദാഃ പൃ॑ശ്ഞിസ॒ക്ഥാ-സ്ത്രയോ॒ ഹൈമ॑ന്തികാ അവലി॒പ്താസ്ത്രയഃ॑ ശൈശി॒രാ-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രായ॒ നിവ॑ക്ഷസഃ ॥ 54 ॥

(പി॒ശങ്ഗാ॑ - വിഗ്ംശ॒തിഃ) (അ. 23)

(രോഹി॑തഃ കൃ॒ഷ്ണാ ധൂ॒മ്രല॑ലാമാഃ॒ - പൃശ്ഞിഃ॑ ശ്യാ॒മാ അ॑രു॒ണല॑ലാമാഃ -ശിതിബാ॒ഹു-ശ്ശി॒ല്പാ-ശ്ശ്യേനീ᳚-ശ്ശ്യാ॒മല॑ലാമാ - ഉന്ന॒ത-സ്സി॒ദ്ധ്മാ ധാ॒ത്രേ പൌ॒ഷ്ണാ-ശ്ശ്യേത॑ലലാമാഃ - ക॒ര്ണാ ബ॒ഭ്രുല॑ലാമാഃ - ശു॒ണ്ഠാ ഗൌ॒രല॑ലാമാ॒ - ഇന്ദ്രാ॑യ കൃ॒ഷ്ണാല॑ലാമാ॒ - അദി॑ത്യൈ॒ രോഹി॑ത ലലാമഃ -സൌ॒മ്യാ മാ॒ലങ്ഗാ॑ - വാരു॒ണാ-സ്സൂ॒രാ-ശ്ശ്യേത॑ലലാമാ॒ - ദശ॑ ।)

(ഹിര॑ണ്യവര്ണാ - അ॒പാ-ങ്ഗ്രഹാ᳚ന് - ഭൂതേഷ്ട॒കാഃ - സ॒ജൂഃ - സം॑വഁഥ്സ॒രം - പ്ര॒ജാപ॑തി॒-സ്സ ക്ഷു॒രപ॑വി - ര॒വഗ്നേര്വൈ ദീ॒ക്ഷയാ॑ - സുവ॒ര്ഗായ॒ തം-യഁന്ന - സൂ॒യതേ᳚ - പ്ര॒ജാപ॑തിര്-ഋ॒തുഭീ॒ - രോഹി॑തഃ॒ - പൃഞിഃ॑ - ശിതിബാ॒ഹു - രു॑ന്ന॒തഃ - ക॒ര്ണാഃ - ശു॒ണ്ഠാ - ഇന്ദ്രാ॒യാ- ദി॑ത്യൈ - സൌ॒മ്യാ - വാ॑രു॒ണാഃ - സോമാ॒യൈ - കാ॑ദശ - പി॒ശങ്ഗാ॒ - സ്ത്രയോ॑വിഗ്ംശതിഃ)

(ഹിര॑ണ്യവര്ണാ - ഭൂതേഷ്ട॒കാഃ - ഛന്ദോ॒ യത് - കനീ॑യാഗ്ംസന്-ത്രി॒വൃദ്ധ്യ॑ഗ്നി - ര്വാ॑രു॒ണാ - ശ്ചതു॑ഷ്പഞ്ചാ॒ശത് )

(ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒, നിവ॑ക്ഷസഃ)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പഞ്ചമകാണ്ഡേ ഷഷ്ഠഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - upānuvākyābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbha̭-ndadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ maddhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām | ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā᳚-nde॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃ-yā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti | yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ - [ ] 1

śu॒krāstā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatā-''pa-śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme | sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ ni dha̭tta || yada॒da-ssa̭-mpraya॒tīrahā॒ vana̭datāha॒te | tasmā॒dā na॒dyo̭ nāma̭ stha॒ tā vo॒ nāmā̭ni sindhavaḥ || ya-tpreṣi̭tā॒ varṷṇena॒ tā-śśībhagṃ̭ sa॒mava̭lgata | 2

tadā᳚pno॒-dindro̭ vo ya॒tī-stasmā॒-dāpo॒ anṷ sthana || a॒pa॒kā॒magg syanda̭mānā॒ avī̭varata vo॒ hika᳚m | indro̭ va॒-śśakti̭bhi rdevī॒-stasmā॒-dvārṇāma̭ vo hi॒tam || eko̭ de॒vo apya̭tiṣṭha॒-thsyanda̭mānā yathā va॒śam | udā̭niṣu-rma॒hīriti॒ tasmā̭-duda॒ka-mṷcyate || āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭- [madhu॒pṛcā᳚m, a॒ra॒ṅga॒ma ā mā᳚] 3

-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ || tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || di॒vi śra̭ya svā॒ntari̭kṣe yatasva pṛthi॒vyā sa-mbha̭va brahmavarca॒-sama̭si brahmavarca॒sāya̭ tvā || 4

(u॒danti̭ - sa॒mava̭lgata - madhu॒pṛcāṃ᳚ - mā॒taro॒ - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 1)

a॒pā-ṅgrahā᳚-ngṛhṇātye॒tadvāva rā̭ja॒sūyaṃ॒-ya~de॒te grahā᳚-ssa॒vo᳚ 'gnirva̭ruṇasa॒vo rā̭ja॒sūya̭-magnisa॒va-ścitya॒stābhyā̭-me॒va sṷ̄ya॒te-'tho̭ u॒bhāve॒va lo॒kāva॒bhi ja̭yati॒ yaśca̭ rāja॒sūyḙnejā॒nasya॒ yaścā᳚-'gni॒cita॒ āpo̭ bhava॒ntyāpo॒ vā a॒gnerbhrātṛ̭vyā॒ yada॒po᳚ 'gnera॒dhastā̭dupa॒ dadhā̭ti॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatya॒mṛtaṃ॒- [bhrātṛ̭vyo bhavatya॒mṛta᳚m, vā āpa॒stasmā̭-] 5

-~vā āpa॒stasmā̭-da॒dbhirava̭tānta-ma॒bhi ṣi̭ñcanti॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ sarva॒māyṷreti॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~dānnaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna̭-mpa॒śavo᳚-'nnā॒daḥ pa̭śu॒mā-nbha̭vati॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da॒ dvāda̭śa bhavanti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmā॒ [-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmā᳚, anna॒mava̭ rundhe॒] 6

anna॒mava̭ rundhe॒ pātrā̭ṇi bhavanti॒ pātre॒ vā anna̭madyate॒ sayo᳚nye॒vānna॒mava̭ rundha॒ ā dvā̭da॒śā-tpurṷṣā॒danna̭-ma॒ttyatho॒ pātrā॒nna chi̭dyate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da̭ ku॒mbhāśca̭ ku॒mbhīśca̭ mithu॒nāni̭ bhavanti mithu॒nasya॒ prajā᳚tyai॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ [ya ṷ, cai॒nā॒ e॒vaṃ-ve~da॒] 7

cainā e॒vaṃ-ve~da॒ śugvā a॒gni-sso᳚-'ddhva॒ryuṃ-ya~ja̭māna-mpra॒jā-śśu॒cā-'rpa̭yati॒ yada॒pa ṷpa॒dadhā̭ti॒ śuca̭me॒vāsya̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭tyaddhva॒ryurna yaja̭māna॒-śśāmya̭nti pra॒jā yatrai॒tā ṷpadhī॒yante॒ 'pāṃ-vā~ e॒tāni॒ hṛda̭yāni॒ yade॒tā āpo॒ yade॒tā a॒pa ṷpa॒dadhā̭ti di॒vyābhi̭re॒vainā॒-ssagṃ sṛ̭jati॒ varṣṷkaḥ pa॒rjanyo̭ [pa॒rjanyaḥ̭, bha॒va॒ti॒ yo vā] 8

bhavati॒ yo vā e॒tāsā̭mā॒yata̭na॒-ṅkḷptiṃ॒-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ kalpa̭te 'smā anusī॒tamupa̭ dadhātye॒tadvā ā̭sāmā॒yata̭name॒ṣā kḷpti॒rya e॒vaṃ-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ kalpa̭te-'smai dva॒dvamma॒nyā upa̭ dadhāti॒ cata̭sro॒ maddhye॒ dhṛtyā॒ annaṃ॒-vā~ iṣṭa̭kā e॒ta-tkhalu॒ vai sā॒kṣādannaṃ॒-ya~de॒ṣa ca॒ruryade॒ta-ñca॒rumṷpa॒ dadhā̭ti sā॒kṣā- [sā॒kṣāt, e॒vā-'smā॒ anna॒mava̭ rundhe] 9

-de॒vā-'smā॒ anna॒mava̭ rundhe maddhya॒ta upa̭ dadhāti maddhya॒ta e॒vāsmā॒ anna̭-ndadhāti॒ tasmā᳚-nmaddhya॒to-'nna̭madyate bārhaspa॒tyo bha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe brahmavarca॒sama̭si brahmavarca॒sāya॒ tvetyā̭ha teja॒svī bra̭hmavarca॒sī bha̭vati॒ yasyai॒ṣa ṷpadhī॒yate॒ ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || 10 ||

(a॒mṛta̭ - masmai - jāyate॒ yasyai॒tā - ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ - pa॒rjanya̭ - upa॒dadhā̭ti sā॒kṣāth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 2)

bhū॒te॒ṣṭa॒kā upa̭ dadhā॒tyatrā᳚tra॒ vai mṛ॒tyurjā̭yate॒ yatra̭yatrai॒va mṛ॒tyurjāya̭te॒ tata̭ e॒vaina॒mava̭ yajate॒ tasmā̭dagni॒ci-thsarva॒māyṷreti॒ sarve॒ hya̭sya mṛ॒tyavo 've᳚ṣṭā॒stasmā̭-dagni॒cinnā-bhica̭rita॒vai pra॒tyagḙna-mabhicā॒ra-sstṛ̭ṇute sū॒yate॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te dḙvasu॒vāme॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavantye॒tāva̭nto॒ vai de॒vānāgṃ̭ sa॒vāsta e॒vā- [sa॒vāsta e॒va, a॒smai॒ sa॒vā-npra] 11

-'smai̭ sa॒vā-npra ya̭cchanti॒ ta ḙnagṃ suvante sa॒vo᳚-'gnirva̭ruṇasa॒vo rā̭ja॒sūya̭-mbrahmasa॒vaścityo̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va ityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒-mbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhira॒bhi ṣi̭ñca॒tyanna̭-syānnasyā॒bhi ṣi̭ñca॒tyanna̭-syānna॒syā-va̭ruddhyai pu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭ma॒bhi ṣi̭ñcati pu॒rastā॒ddhi pra̭tī॒cī-na॒manna̭ma॒dyatḙ śīrṣa॒to̭-'bhi ṣi̭ñcati śīrṣa॒to hyanna̭ma॒dyata॒ ā mukhā̭-da॒nvava̭srāvayati [mukhā̭-da॒nvava̭srāvayati, mu॒kha॒ta e॒vā-'smā̭] 12

mukha॒ta e॒vā-'smā̭ a॒nnādya̭-ndadhātya॒gnestvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhi ṣi̭ñcā॒mītyā̭hai॒ṣa vā a॒gne-ssa॒vastenai॒vaina̭ma॒bhi ṣi̭ñcati॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mītyā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ṣi̭ñca॒tīndra̭sya tvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhi ṣi̭ñcā॒-mītyā̭hendri॒yame॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhātye॒ta- [-ddadhātye॒tat, vai rā̭ja॒sūya̭sya] 13

-dvai rā̭ja॒sūya̭sya rū॒paṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒ta u॒bhāve॒va lo॒kāva॒bhi ja̭yati॒ yaśca̭ rāja॒sūyḙnejā॒nasya॒ yaścā᳚gni॒cita॒ indra̭sya suṣuvā॒ṇasya̭ daśa॒dhendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mparā̭-'pata॒-ttadde॒vā-ssau᳚trāma॒ṇyā sama̭bharan-thsū॒yate॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te᳚-'gni-ñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jetendri॒yame॒va vī॒ryagṃ̭ sa॒bhṛntyā॒-''tma-ndha̭tte || 14 ||

(ta e॒vā - nvava̭srāvayatye॒ - ta - da॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 3)

sa॒jūrabdo-'yā̭vabhi-ssa॒jūru॒ṣā arṷṇībhi-ssa॒jū-ssūrya॒ eta̭śena sa॒joṣā̭va॒śvinā॒ dagṃso̭bhi-ssa॒jūra॒gnirvai᳚śvāna॒ra iḍā̭bhirghṛ॒tena॒ svāhā̭ saṃva~thsa॒ro vā abdo॒ māsā॒ ayā̭vā u॒ṣā arṷṇī॒ sūrya॒ eta̭śa i॒me a॒śvinā̭ saṃva~thsa॒ro᳚-'gnirvai᳚śvāna॒raḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śavo̭ ghṛ॒tagṃ saṃ̭va~thsa॒ra-mpa॒śavo-'nu॒ pra jā̭yante saṃva~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayati darbhasta॒mbe jṷhoti॒ ya - [ ] 15

-dvā a॒syā a॒mṛtaṃ॒-ya~-dvī॒rya̭-nta-dda॒rbhāstasmi̭n juhoti॒ praiva jā̭yate 'nnā॒do bha̭vati॒ yasyai॒va-ñjuhva̭tye॒tā vai de॒vatā̭ a॒gneḥ pu॒rastā᳚dbhāgā॒stā e॒va prī̭ṇā॒tyatho॒ cakṣṷre॒vāgneḥ pu॒rastā॒-tprati̭ dadhā॒tyana̭ndho bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dā-''po॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭tiḥ puṣkarapa॒rṇe vāto̭ bhū॒to̭-'lelāya॒-thsa [bhū॒to̭-'lelāya॒-thsaḥ, pra॒ti॒ṣṭhā-nnā-'vi̭ndata॒] 16

pra̭ti॒ṣṭhā-nnā-'vi̭ndata॒ sa e॒tada॒pā-ṅku॒lāya̭mapaśya॒-ttasmi̭nna॒gnima̭cinuta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttato॒ vai sa pratya̭tiṣṭha॒dyā-mpu॒rastā̭du॒pā-da̭dhā॒-ttacchiro̭ 'bhava॒-thsā prācī॒ digyā-nda̭kṣiṇa॒ta u॒pāda̭dhā॒-thsa dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo̭-'bhava॒-thsā da̭kṣi॒ṇā digyā-mpa॒ścā-du॒pāda̭dhā॒-tta-tpuccha̭mabhava॒-thsā pra॒tīcī॒ digyāmṷttara॒ta u॒pāda̭dhā॒- [u॒pāda̭dhāt, sa utta̭raḥ] 17

-thsa utta̭raḥ pa॒kṣo̭-'bhava॒-thsodī̭cī॒ digyāmu॒pari̭ṣṭā-du॒pāda̭dhā॒-tta-tpṛ॒ṣṭhama̭bhava॒-thsordhvā digi॒yaṃ-vā~ a॒gniḥ pañce᳚ṣṭaka॒-stasmā॒-dyada॒syā-ṅkhana̭ntya॒bhīṣṭa̭kā-ntṛ॒ndantya॒bhi śarka̭rā॒gṃ॒ sarvā॒ vā i॒yaṃ-va~yo᳚bhyo॒ nakta̭-ndṛ॒śe dī᳚pyate॒ tasmā̭di॒māṃ-va~yāgṃ̭si॒ nakta॒-nnāddhyā̭sate॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te pratye॒va [pratye॒va, ti॒ṣṭha॒tya॒bhi diśo̭] 18

ti̭ṣṭhatya॒bhi diśo̭ jayatyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇastasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ sarvā̭su di॒kṣvardhṷka॒gg॒ svāme॒va ta-ddiśa॒manve᳚tya॒pāṃ-vā~ a॒gniḥ ku॒lāya॒-ntasmā॒dāpo॒-'gnigṃ hārṷkā॒-ssvāme॒va ta-dyoni॒-mpravi̭śanti || 19 ||

(yada̭- lelāya॒-thsa-ṷttara॒ta u॒pāda̭dhā-de॒va - dvātrigṃ̭śacca) (a. 4)

saṃ॒va~॒thsa॒ramukhya̭-mbhṛ॒tvā dvi॒tīyḙ saṃva~thsa॒ra ā᳚gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pedai॒ndra-mekā̭daśakapālaṃ-vai~śvade॒va-ndvāda̭śakapāla-mbārhaspa॒tya-ñca॒ruṃ-vai~᳚ṣṇa॒va-ntri̭kapā॒la-ntṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒rḙ-'bhi॒jitā̭ yajeta॒ yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒tryā᳚gne॒ya-ṅgā̭ya॒tra-mprā̭tassava॒na-mprā̭tassava॒name॒va tena̭ dādhāra gāya॒trī-ñchando॒ yadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭugai॒ndra-ntraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭ndiname॒va sava̭na॒-ntena̭ dādhāra tri॒ṣṭubha॒- [tri॒ṣṭubha᳚m, chando॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒] 20

-ñchando॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī vaiśvade॒va-ñjāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīyasava॒name॒va tena̭ dādhāra॒ jaga̭tī॒-ñchando॒ ya-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒rurbhava̭ti॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahmai॒va tena̭ dādhāra॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vastri̭kapā॒lo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒va tena̭ dādhāra॒ ya-ttṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒rḙ-'bhi॒jitā॒ yaja̭te॒-'bhiji̭tyai॒ ya-thsaṃ̭va~thsa॒ramukhya̭-mbi॒bhartī॒mame॒va [ ] 21

tena̭ lo॒kagg spṛ̭ṇoti॒ ya-ddvi॒tīyḙ saṃva~thsa॒re᳚-'gni-ñci̭nu॒te᳚ 'ntari̭kṣame॒va tena̭ spṛṇoti॒ ya-ttṛ॒tīyḙ saṃva~thsa॒re yaja̭te॒-'mume॒va tena̭ lo॒kagg spṛ̭ṇotye॒taṃ-vai~ para̭ āṭṇā॒raḥ ka॒kṣīvāgṃ̭ auśi॒jo vī॒taha̭vya-śśrāya॒sastra॒sada̭syuḥ pauruku॒thsyaḥ pra॒jākā̭mā acinvata॒ tato॒ vai te sa॒hasragṃ̭ sahasra-mpu॒trāna̭vindanta॒ pratha̭te pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒stā-mmātrā̭māpnoti॒ yā-nte-'ga̭ccha॒n॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tama॒gni-ñci̭nu॒te || 22 ||

(dā॒dhā॒ra॒ tri॒ṣṭubha̭ - mi॒mame॒vai - vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)

pra॒jāpa̭tira॒gnima̭cinuta॒ sa kṣu॒rapa̭virbhū॒tvā-'ti̭ṣṭha॒-tta-nde॒vā bibhya̭to॒ nopā̭-''ya॒-nte chando̭bhirā॒tmāna̭-ñchādayi॒tvopā̭-''ya॒-ntacchanda̭sā-ñchanda॒stva-mbrahma॒ vai chandāgṃ̭si॒ brahma̭ṇa e॒ta-drū॒paṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇāji॒na-ṅkārṣṇī̭ upā॒nahā॒vupa̭ muñcate॒ chando̭bhire॒vā-''tmāna̭-ñchādayi॒tvā-'gnimupa̭ caratyā॒tmano-'higṃ̭sāyai devani॒dhirvā e॒ṣa ni dhī̭yate॒ yada॒gni- [yada॒gniḥ, a॒nye vā॒ vai] 23

-ra॒nye vā॒ vai ni॒dhimagṷptaṃ-vi~॒ndanti॒ na vā॒ prati॒ pra jā̭nātyu॒khāmā krā̭matyā॒tmāna̭me॒vādhi॒pā-ṅkṷrute॒ guptyā॒ atho॒ khalvā̭hu॒rnā-''kramyeti̭ nair-ṛ॒tyṷkhā yadā॒krāme॒nnir-ṛ̭tyā ā॒tmāna॒mapi̭ daddhyā॒-ttasmā॒nnā-''kramyā̭ puruṣaśī॒r॒ṣamupa̭ dadhāti॒ guptyā॒ atho॒ yathā᳚ brū॒yāde॒tanmḙ gopā॒yeti̭ tā॒dṛge॒va ta- [tat, pra॒jāpa̭ti॒rvā] 24

-tpra॒jāpa̭ti॒rvā atha̭rvā॒ 'gnire॒va da॒ddhyaṅṅā̭tharva॒ṇastasyeṣṭa̭kā a॒sthānye॒tagṃ ha॒ vāva tad-ṛṣi̭ra॒bhyanṷ̄vā॒cendro̭ dadhī॒co a॒sthabhi॒riti॒ yadiṣṭa̭kābhira॒gni-ñci॒noti॒ sātmā̭name॒vāgni-ñci̭nute॒ sātmā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ śarī̭raṃ॒-vā~ e॒tada॒gneryaccitya̭ ā॒tmā vai᳚śvāna॒ro yacci॒te vai᳚śvāna॒ra-ñju॒hoti॒ śarī̭rame॒va sa॒gg॒skṛtyā॒- [sa॒gg॒skṛtyā̭, a॒bhyāro̭hati॒] 25

-'bhyāro̭hati॒ śarī̭raṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yada॒gni-ñci̭nu॒te yacci॒te vai᳚śvāna॒ra-ñju॒hoti॒ śarī̭rame॒va sa॒gg॒skṛtyā॒ ''tmanā॒-'bhyāro̭hati॒ tasmā॒-ttasya॒ nāva̭ dyanti॒ jīva̭nne॒va de॒vānapyḙti vaiśvāna॒ryarcā purī̭ṣa॒mupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒rastasyai॒ṣā citi॒rya-tpurī̭ṣama॒gnime॒va vai᳚śvāna॒ra-ñci̭nuta e॒ṣā vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāme॒vāsya̭ ta॒nuva॒mava̭ rundhe || 26 ||

(a॒gni - stath - sa॒gg॒skṛtyā॒ - gne - rdaśa̭ ca) (a. 6)

a॒gnervai dī॒kṣayā̭ de॒vā vi॒rāja̭māpnuva-nti॒sro rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚-ttri॒padā̭ vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ ṣaḍ-rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-thṣa-ḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddaśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ dvāda̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ trayo̭daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ttrayo̭daśa॒ [trayo̭daśa, māsā᳚-] 27

māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ pañca̭daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-tpañca̭daśa॒ vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭va~thsa॒ra ā᳚pyate saṃva~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti sa॒ptada̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒-ssa saṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ catṷrvigṃśati॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ccatṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti tri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚- [rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚t, tri॒gṃ॒śada̭kṣarā] 28

-ttri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ māsa̭-ndīkṣi॒ta-ssyā॒-dyo māsa॒-ssa saṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti ca॒turo̭ mā॒so dī᳚kṣi॒ta-ssyā᳚cca॒turo॒ vā e॒ta-mmā॒so vasa̭vo-'bibharu॒ste pṛ̭thi॒vīmā-'ja̭ya-ngāya॒trī-ñchando॒-'ṣṭau ru॒drāste᳚-'ntari̭kṣa॒mā-'ja̭ya-ntri॒ṣṭubha॒-ñchando॒ dvāda̭śā-''di॒tyāste diva॒mā-'ja̭ya॒n jaga̭tī॒-ñchanda॒stato॒ vai te vyā॒vṛta̭-magaccha॒ñchraiṣṭhya̭-nde॒vānā॒-ntasmā॒-ddvāda̭śa mā॒so bhṛ॒tvā-'gni-ñci̭nvīta॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro᳚ -'gniścitya॒stasyā̭-horā॒trāṇīṣṭa̭kā ā॒pteṣṭa̭kamena-ñcinu॒te-'tho᳚ vyā॒vṛta̭me॒va ga̭cchati॒ śraiṣṭhyagṃ̭ samā॒nānā᳚m || 29 ||

(syā॒-ttrayo̭daśa - tri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-d- vai te᳚ - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)

su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ cīyate॒ yada॒gnistaṃ-ya~nnānvā॒rohe᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māno hīyeta pṛthi॒vīmā-'kra̭miṣa-mprā॒ṇo mā॒ mā hā̭sīda॒ntari̭kṣa॒mā-'kra̭miṣa-mpra॒jā mā॒ mā hā̭sī॒-ddiva॒mā-'kra̭miṣa॒gṃ॒ suva̭raga॒nmetyā̭hai॒ṣa vā a॒gnera̭nvāro॒hastenai॒vaina̭-ma॒nvāro̭hati suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ ya-tpa॒kṣasa̭mmitā-mminu॒yā- [minu॒yāt, kanī̭yāgṃsa-] 30

-tkanī̭yāgṃsaṃ-ya~jñakra॒tumupḙyā॒-tpāpī̭yasyasyā॒ ''tmanaḥ̭ pra॒jā syā॒-dvedi̭sammitā-mminoti॒ jyāyāgṃ̭same॒va ya̭jñakra॒tumupai̭ti॒ nāsyā॒-''tmanaḥ॒ pāpī̭yasī pra॒jā bha̭vati sāha॒sra-ñci̭nvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒na-ssa॒hasra̭sammito॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ dviṣā̭hasra-ñcinvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒no dviṣā̭hasraṃ॒-vā~ a॒ntari̭kṣa-ma॒ntari̭kṣame॒vābhi ja̭yati॒ triṣā̭hasra-ñcinvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒na- [tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒naḥ, triṣā̭hasro॒ vā a॒sau] 31

-striṣā̭hasro॒ vā a॒sau lo॒ko̭ 'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati jānuda॒ghna-ñci̭nvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒no gā̭yatri॒yaivemaṃ-lo~॒kama॒bhyāro̭hati nābhida॒ghna-ñci̭nvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒nastri॒ṣṭubhai॒vā-ntari̭kṣa-ma॒bhyāro̭hati grīvada॒ghna-ñci̭nvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒no jaga̭tyai॒vāmun ~lo॒kama॒bhyāro̭hati॒ nāgni-ñci॒tvā rā॒māmupḙyādayo॒nau reto̭ dhāsyā॒mīti॒ na dvi॒tīya̭-ñci॒tvā-'nyasya॒ striya॒- [striya᳚m, upḙyā॒nna] 32

-mupḙyā॒nna tṛ॒tīya̭-ñci॒tvā kā-ñca॒nopḙyā॒-dreto॒ vā e॒tanni dha̭tte॒ yada॒gni-ñci̭nu॒te yadṷpe॒yā-dreta̭sā॒ vyṛ̭ddhye॒tā-'tho॒ khalvā̭hura praja॒sya-nta-dyannope॒yāditi॒ ya-drḙta॒ssicā̭vupa॒dadhā̭ti॒ te e॒va yaja̭mānasya॒ reto̭ bibhṛta॒stasmā॒-dupḙyā॒-dreta॒so-'ska̭ndāya॒ trīṇi॒ vāva retāgṃ̭si pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ [pautraḥ̭, ya-ddve rḙta॒ssicā̭] 33

ya-ddve rḙta॒ssicā̭-vupada॒ddhyā-dreto᳚-'sya॒ vicchi̭ndyā-tti॒sra upa̭ dadhāti॒ reta̭sa॒-ssanta̭tyā i॒yaṃ-vā~va pra̭tha॒mā rḙta॒ssig vāgvā i॒ya-ntasmā॒-tpaśya̭ntī॒mā-mpaśya̭nti॒ vācaṃ॒-va~da̭ntīma॒ntari̭kṣa-ndvi॒tīyā᳚ prā॒ṇo vā a॒ntari̭kṣa॒-ntasmā॒nnā-'ntari̭kṣa॒-mpaśya̭nti॒ na prā॒ṇama॒sau tṛ॒tīyā॒ cakṣu॒rvā a॒sau tasmā॒-tpaśya̭ntya॒mū-mpaśya̭nti॒ cakṣu॒-ryajṷṣe॒mā-ñcā॒- [cakṣu॒-ryajṷṣe॒mā-ñcā̭, a॒mū-ñcopa̭] 34

-'mū-ñcopa̭ dadhāti॒ mana̭sā maddhya॒māme॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒-ṅkḷptyā॒ atho᳚ prā॒ṇānā̭mi॒ṣṭo ya॒jño bhṛgṷbhirāśī॒rdā vasṷbhi॒stasya̭ ta i॒ṣṭasya̭ vī॒tasya॒ dravi̭ṇe॒ha bha̭kṣī॒yetyā̭ha stutaśa॒stre e॒vaitena̭ duhe pi॒tā mā̭ta॒riśvā-'cchi̭drā pa॒dā dhā॒ acchi̭drā u॒śijaḥ̭ pa॒dā-'nṷ takṣu॒-ssomo̭ viśva॒vinne॒tā nḙṣa॒-dbṛha॒spati̭rukthāma॒dāni̭ śagṃsiṣa॒dityā̭hai॒tadvā a॒gneru॒ktha-ntenai॒vaina॒manṷ śagṃsati || 35 ||

(mi॒nu॒yāt - tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒naḥ - striyaṃ॒ - pautra̭ - śca॒ - vai - sa॒pta ca̭) (a. 8)

sū॒yate॒ vā e॒ṣo᳚-'gnī॒nāṃ-ya~ u॒khāyā᳚-mbhri॒yate॒ yada॒dha-ssā॒daye॒-dgarbhāḥ᳚ pra॒pādṷkā-ssyu॒ratho॒ yathā̭ sa॒vā-tpra̭tyava॒roha̭ti tā॒dṛge॒va tadā̭sa॒ndī sā̭dayati॒ garbhā̭ṇā॒-ndhṛtyā॒ apra̭pādā॒yātho̭ sa॒vame॒vaina̭-ṅkaroti॒ garbho॒ vā e॒ṣa yadukhyo॒ yoniḥ̭ śi॒kyaṃ̭-ya~cchi॒kyā̭du॒khā-nni॒rūhe॒-dyone॒rgarbha॒-nnirha̭ṇyā॒-thṣaḍṷdyāmagṃ śi॒kya̭-mbhavati ṣoḍhā vihi॒to vai [ ] 36

purṷṣa ā॒tmā ca॒ śira̭śca ca॒tvāryaṅgā᳚nyā॒tmanne॒vaina̭-mbibharti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasyo॒khā co॒lūkha̭la-ñca॒ stanau॒ tāva̭sya pra॒jā upa̭ jīvanti॒ yadu॒khā-ñco॒lūkha̭la-ñcopa॒dadhā̭ti॒ tābhyā̭me॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe saṃva~thsa॒ro vā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ tredhāvihi॒tā iṣṭa̭kāḥ prājāpa॒tyā vai᳚ṣṇa॒vī- [vai᳚ṣṇa॒vīḥ, vai॒śva॒ka॒rma॒ṇī-] 37

-rvai᳚śvakarma॒ṇī-ra̭horā॒trāṇye॒vā-'sya̭ prājāpa॒tyā yadukhya̭-mbi॒bharti̭ prājāpa॒tyā e॒va tadupa̭ dhatte॒ ya-thsa॒midha̭ ā॒dadhā̭ti vaiṣṇa॒vā vai vana॒spata̭yo vaiṣṇa॒vīre॒va tadupa̭ dhatte॒ yadiṣṭa̭kābhira॒gni-ñci॒notī॒yaṃ-vai~ vi॒śvaka̭rmā vaiśvakarma॒ṇīre॒va tadupa̭ dhatte॒ tasmā̭-dāhu-stri॒vṛda॒gniriti॒ taṃ-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māna e॒va ci̭nvīta॒ yada̭syā॒nya ści̭nu॒yādya-tta-ndakṣi̭ṇābhi॒rna rā॒dhayḙda॒gnima̭sya vṛñjīta॒ yo᳚-'syā॒-'gni-ñci̭nu॒yā-tta-ndakṣi̭ṇābhī rādhayeda॒gnime॒va ta-thspṛ̭ṇoti || 38 ||

(ṣo॒ḍhā॒vi॒hi॒to vai - vai᳚ṣṇa॒vī - ra॒nyo - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 9)

pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭cinuta॒rtubhiḥ̭ saṃva~thsa॒raṃ-va~̭sa॒ntenai॒vāsya̭ pūrvā॒rdhama̭cinuta grī॒ṣmeṇa॒ dakṣi̭ṇa-mpa॒kṣaṃ-va~॒r॒ṣābhiḥ॒ pucchagṃ̭ śa॒radotta̭ra-mpa॒kṣagṃ hḙma॒ntena॒ maddhya॒-mbrahma̭ṇā॒ vā a̭sya॒ ta-tpū᳚rvā॒rdhama̭cinuta kṣa॒treṇa॒ dakṣi̭ṇa-mpa॒kṣa-mpa॒śubhiḥ॒ pucchaṃ̭-vi~॒śotta̭ra-mpa॒kṣamā॒śayā॒ maddhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒ta ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-ñcinu॒te-'tho̭ e॒tade॒va sarva॒mava̭ - [sarva॒mava̭, ru॒ndhe॒ śṛ॒ṇvantyḙna] 39

rundhe śṛ॒ṇvantyḙna-ma॒gni-ñci̭kyā॒namattyanna॒gṃ॒ roca̭ta i॒yaṃ-vā~va pra̭tha॒mā citi॒roṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ॒ purī̭ṣama॒ntari̭kṣa-ndvi॒tīyā॒ vayāgṃ̭si॒ purī̭ṣama॒sau tṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇi॒ purī̭ṣaṃ-ya~॒jñaśca̭tu॒rthī dakṣi̭ṇā॒ purī̭ṣaṃ॒-ya~ja̭mānaḥ pañca॒mī pra॒jā purī̭ṣaṃ॒-ya~-ttrici̭tīka-ñcinvī॒ta ya॒jña-ndakṣi̭ṇāmā॒tmāna̭-mpra॒jāma॒ntari̭yā॒-ttasmā॒-tpañca̭citīkaśceta॒vya̭ e॒tade॒va sarvagg̭ spṛṇoti॒ ya-tti॒sraścita̭ya- [ya-tti॒sraścita̭yaḥ, tri॒vṛddhya̭gnirya-ddve] 40

-stri॒vṛddhya̭gnirya-ddve dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣa ā॒tmāna̭me॒va spṛ̭ṇoti॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti pa॒ñcabhiḥ॒ purī̭ṣaira॒bhyṷ̄hati॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣaro॒ vai purṷṣo॒ yāvā̭ne॒va purṷṣa॒stagg spṛ̭ṇo॒tyatho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭ tiṣṭhati saṃva~thsa॒ro vai ṣa॒ṣṭhī citi̭r-ṛ॒tavaḥ॒ purī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭ cita̭yo bhavanti॒ ṣaṭ purī̭ṣāṇi॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati || 41 ||

(ava॒ - cita̭yaḥ॒ - purī̭ṣaṃ॒ - pañca̭daśa ca) (a. 10)

rohi̭to dhū॒mraro̭hitaḥ ka॒rkandhṷrohita॒ste prā̭jāpa॒tyā ba॒bhrura̭ru॒ṇaba̭bhru॒-śśuka̭babhru॒ste rau॒drā-śśyetaḥ̭ śyetā॒kṣa-śśyeta̭grīva॒ste pi̭tṛdeva॒tyā᳚sti॒sraḥ kṛ॒ṣṇā va॒śā vā̭ru॒ṇya̭sti॒sra-śśve॒tā va॒śā-ssau॒ryo̭ maitrābārhaspa॒tyā dhū॒mrala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 42 ||

(rohi̭taḥ॒-ṣaḍvagṃ̭śatiḥ) (a. 11)

pṛśñi̭-stira॒ścīna̭-pṛśñirū॒rdhva-pṛ̭śñi॒ste mā̭ru॒tāḥ pha॒lgūrlo̭hito॒rṇī ba̭la॒kṣī tā-ssā̭rasva॒tyaḥ̭ pṛṣa̭tī sthū॒lapṛ̭ṣatī kṣu॒drapṛ̭ṣatī॒ tā vai᳚śvade॒vya̭sti॒sra-śśyā॒mā va॒śāḥ pau॒ṣṇiya̭sti॒sro rohi̭ṇīrva॒śā mai॒triya̭ aindrābārhaspa॒tyā a̭ru॒ṇala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 43 ||

(pṛśñiḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)

śi॒ti॒bā॒hu-ra॒nyata̭śśitibāhu-ssama॒nta śi̭tibāhu॒sta ai᳚ndravāya॒vā-śśi̭ti॒randhro॒ 'nyata̭śśitirandhra-ssama॒ntaśi̭tirandhra॒ste mai᳚trāvaru॒ṇā-śśu॒ddhavā̭la-ssa॒rvaśṷddhavālo ma॒ṇivā̭la॒sta ā᳚śvi॒nāsti॒sra-śśi॒lpā va॒śā vai᳚śvade॒vya̭sti॒sra-śśyenīḥ᳚ parame॒ṣṭhinḙ somāpau॒ṣṇā-śśyā॒mala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 44 ||

(śi॒ti॒bā॒huḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 13)

u॒nna॒ta ṛ̭ṣa॒bho vā̭ma॒nasta ai᳚ndrāvaru॒ṇā-śśiti̭kakucchitipṛ॒ṣṭha-śśiti̭bhasa॒-tta ai᳚ndrābārhaspa॒tyā-śśi̭ti॒pācchi॒tyoṣṭhaḥ̭ śiti॒bhrusta ai᳚ndrāvaiṣṇa॒vāsti॒sra-ssi॒ddhmā va॒śā vai᳚śvakarma॒ṇya̭sti॒sro dhā॒tre pṛ̭ṣoda॒rā ai᳚ndrāpau॒ṣṇā-śśyeta̭lalāmāstūpa॒rāḥ || 45 ||

(u॒nna॒taḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 14)

ka॒rṇāstrayo̭ yā॒mā-ssau॒myāstrayaḥ̭ śviti॒ṅgā a॒gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya॒ trayo̭ naku॒lāsti॒sro rohi̭ṇī॒stryavya॒stā vasṷ̄nā-nti॒sro̭-'ru॒ṇā di̭tyau॒hya̭stā ru॒drāṇāgṃ̭ somai॒ndrā ba॒bhrula̭lāmāstūpa॒rāḥ || 46 ||

(ka॒rṇāstrayo̭ - vigṃśatiḥ) (a. 15)

śu॒ṇṭhāstrayo̭ vaiṣṇa॒vā a̭dhīlodha॒karṇā॒strayo॒ viṣṇa̭va urukra॒māya̭ laphsu॒dina॒strayo॒ viṣṇa̭va urugā॒yāya॒ pañcā̭vīsti॒sra ā̭di॒tyānā᳚-ntriva॒thsā-sti॒sro-'ṅgi̭rasāmaindrāvaiṣṇa॒vā gau॒rala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 47 ||

(śu॒ṇṭhā - vigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 16)

indrā̭ya॒ rājñe॒ trayaḥ̭ śitipṛ॒ṣṭhā indrā̭yā-dhirā॒jāya॒ traya॒-śśiti̭kakuda॒ indrā̭ya sva॒rājñe॒ traya॒-śśiti̭bhasa-dasti॒srastṷryau॒hyaḥ̭ sā॒ddhyānā᳚-nti॒sraḥ pa̭ṣṭhau॒hyo̭ viśvḙṣā-nde॒vānā̭māgne॒ndrāḥ kṛ॒ṣṇala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 48 ||

(indrā̭ya॒ rājñe॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)

adi̭tyai॒ trayo̭ rohitai॒tā i̭ndrā॒ṇyai trayaḥ̭ kṛṣṇai॒tāḥ ku॒hvai᳚ trayo̭-'ruṇai॒tāsti॒sro dhe॒navo̭ rā॒kāyai॒ trayo̭-'na॒ḍvāhaḥ̭ sinīvā॒lyā ā᳚gnāvaiṣṇa॒vā rohi̭talalāmāstūpa॒rāḥ || 49 ||

(adi̭tyā-a॒ṣṭāda̭śa) (a. 18)

sau॒myāstrayaḥ̭ pi॒śaṅgā॒-ssomā̭ya॒ rājñe॒ trayaḥ̭ sā॒raṅgāḥ᳚ pārja॒nyā nabho̭rūpāsti॒sro̭-'jā ma॒l॒hā i̭ndrā॒ṇyai ti॒sro me॒ṣya̭ ādi॒tyā dyā̭vāpṛthi॒vyā̭ mā॒laṅgā᳚stūpa॒rāḥ || 50 ||

(sau॒myā - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 19)

vā॒ru॒ṇāstrayaḥ̭ kṛ॒ṣṇala̭lāmā॒ varṷṇāya॒ rājñe॒ trayo॒ rohi̭talalāmā॒ varṷṇāya ri॒śāda̭se॒ trayo̭-'ru॒ṇala̭lāmā-śśi॒lpāstrayo̭ vaiśvade॒vāstrayaḥ॒ pṛśña̭ya-ssarvadeva॒tyā̭ aindrāsū॒rā-śśyeta̭lalāmāstūpa॒rāḥ || 51 ||

(vā॒ru॒ṇā - vigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 20)

somā̭ya sva॒rājñḙ-'novā॒hāva̭na॒ḍvāhā̭-vindrā॒gnibhyā̭-mojo॒dābhyā॒muṣṭā̭rā-vindrā॒gnibhyā᳚-mbala॒dābhyāgṃ̭ sīravā॒hāvavī॒ dve dhe॒nū bhau॒mī di॒gbhyo vaḍa̭be॒ dve dhe॒nū bhau॒mī vai̭rā॒jī pṷru॒ṣī dve dhe॒nū bhau॒mī vā॒yava̭ ārohaṇavā॒hāva̭na॒ḍvāhaṷ vāru॒ṇī kṛ॒ṣṇe va॒śe a̭rā॒ḍyaṷ di॒vyāvṛ̭ṣa॒bhau pa̭rima॒rau || 52 ||

(somā̭ya sva॒rājñe॒ - catṷstrigṃśat) (a. 21)

ekā̭daśa prā॒targa॒vyāḥ pa॒śava॒ ā la̭bhyante chaga॒laḥ ka॒lmāṣaḥ̭ kikidī॒virvi̭dī॒gaya॒ste tvā॒ṣṭrā-ssau॒rīrnava̭ śve॒tā va॒śā a̭nūba॒ndhyā̭ bhavantyāgne॒ya ai᳚ndrā॒gna ā᳚śvi॒naste vi̭śālayū॒pa ā la̭bhyante || 53 ||

(aikā̭daśa prā॒taḥ - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 22)

pi॒śaṅgā॒strayo̭ vāsa॒ntā-ssā॒raṅgā॒strayo॒ graiṣmāḥ॒ pṛṣa̭nta॒strayo॒ vārṣi̭kāḥ॒ pṛśña̭ya॒strayaḥ̭ śāra॒dāḥ pṛ̭śñisa॒kthā-strayo॒ haima̭ntikā avali॒ptāstrayaḥ̭ śaiśi॒rā-ssaṃ̭va~thsa॒rāya॒ niva̭kṣasaḥ || 54 ||

(pi॒śaṅgā̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 23)

(rohi̭taḥ kṛ॒ṣṇā dhū॒mrala̭lāmāḥ॒ - pṛśñiḥ̭ śyā॒mā a̭ru॒ṇala̭lāmāḥ -śitibā॒hu-śśi॒lpā-śśyenī᳚-śśyā॒mala̭lāmā - unna॒ta-ssi॒ddhmā dhā॒tre pau॒ṣṇā-śśyeta̭lalāmāḥ - ka॒rṇā ba॒bhrula̭lāmāḥ - śu॒ṇṭhā gau॒rala̭lāmā॒ - indrā̭ya kṛ॒ṣṇāla̭lāmā॒ - adi̭tyai॒ rohi̭ta lalāmaḥ -sau॒myā mā॒laṅgā̭ - vāru॒ṇā-ssū॒rā-śśyeta̭lalāmā॒ - daśa̭ |)

(hira̭ṇyavarṇā - a॒pā-ṅgrahā᳚n - bhūteṣṭa॒kāḥ - sa॒jūḥ - saṃ̭va~thsa॒raṃ - pra॒jāpa̭ti॒-ssa kṣu॒rapa̭vi - ra॒vagnervai dī॒kṣayā̭ - suva॒rgāya॒ taṃ-ya~nna - sū॒yate᳚ - pra॒jāpa̭tir-ṛ॒tubhī॒ - rohi̭taḥ॒ - pṛñiḥ̭ - śitibā॒hu - rṷnna॒taḥ - ka॒rṇāḥ - śu॒ṇṭhā - indrā॒yā- di̭tyai - sau॒myā - vā̭ru॒ṇāḥ - somā॒yai - kā̭daśa - pi॒śaṅgā॒ - strayo̭vigṃśatiḥ)

(hira̭ṇyavarṇā - bhūteṣṭa॒kāḥ - chando॒ yat - kanī̭yāgṃsan-tri॒vṛddhya̭gni - rvā̭ru॒ṇā - ścatṷṣpañcā॒śat )

(hira̭ṇyavarṇā॒, niva̭kṣasaḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||