2 - Svadhyayabrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Aranyaka Pathah - Saha Vai

ॐ

2 - സ്വാധ്യായബ്രാഹ്മണം - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ ആരണ്യക പാഠഃ - സഹ വൈ

Krishna Malayalam

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ദ്വിതീയഃ പ്രപാഠകഃ - സ്വാധ്യായബ്രാഹ്മണം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1

സഹ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॒-ഞ്ചാസു॑രാണാ-ഞ്ച യ॒ജ്ഞൌ പ്രത॑താവാസ്താം-വഁ॒യഗ്ഗ് സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ᳚ഷ്യാമോ വ॒യമേ᳚ഷ്യാമ॒ ഇതി॒ തേ-ഽസു॑രാ-സ്സ॒ന്നഹ്യ॒ സഹ॑സൈ॒വാച॑ര-ന്ബ്രഹ്മ॒ചര്യേ॑ണ॒ തപ॑സൈവ ദേ॒വാസ്തേ-ഽസു॑രാ അമുഹ്യ॒ഗ്ഗ്॒സ്തേ ന പ്രാജാ॑ന॒ഗ്ഗ്॒സ്തേ പരാ॑ഭവ॒ന്തേ ന സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ॒ന്, പ്രസൃ॑തേന॒ വൈ യ॒ജ്ഞേന॑ ദേ॒വാ-സ്സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ॒-ന്ന പ്രസൃ॑തേ॒നാസു॑രാ॒-ന്പരാ॑-ഽഭാവയ॒ന് ,പ്രസൃ॑തോ ഹ॒ വൈ യ॑ജ്ഞോപവീ॒തിനോ॑ യ॒ജ്ഞോ-ഽപ്ര॑സൃ॒തോ-ഽനു॑പവീ॒തിനോ॒ യത്കിഞ്ച॑ ബ്രാഹ്മ॒ണോ യ॑ജ്ഞോപവീ॒ത്യധീ॑തേ॒ യജ॑ത ഏ॒വ ത-ത്തസ്മാ᳚-ദ്യജ്ഞോപവീ॒ത്യേ॑വാധീ॑യീത യാ॒ജയേ॒-ദ്യജേ॑ത വാ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ പ്രസൃ॑ത്യാ॒ , അജി॑നം॒-വാഁസോ॑ വാ ദക്ഷിണ॒ത ഉ॑പ॒വീയ॒ ദക്ഷി॑ണ-മ്ബാ॒ഹുമുദ്ധ॑ര॒തേ-ഽവ॑ ധത്തേ സ॒വ്യമിതി॑ യജ്ഞോപവീ॒തമേ॒തദേ॒വ വിപ॑രീത-മ്പ്രാചീനാവീ॒തഗ്ം സം॒വീഁത॑-മ്മാനു॒ഷമ് ॥ 1 ॥

അനുവാകം 2

രക്ഷാഗ്ം॑സി॒ ഹവാ॑ പുരോനുവാ॒കേ തപോ-ഽഗ്ര॑മതിഷ്ഠന്ത॒ താ-ന്പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്വ॒രേണോ॒പാമ॑ന്ത്രയത॒ താനി॒ വര॑മവൃണീതാദി॒ത്യോ നോ॒ യോദ്ധാ॒ ഇതി॒ താ-ന്പ്ര॒ജാപ॑തി-രബ്രവീ॒-ദ്യോധ॑യ॒ദ്ധ്വമിതി॒ തസ്മാ॒ദുത്തി॑ഷ്ഠന്ത॒ഗ്ം॒ ഹവാ॒ താനി॒ രക്ഷാഗ്॑സ്യാദി॒ത്യം-യോഁധ॑യന്തി॒ യാവ॑ദസ്ത॒മന്വ॑ഗാ॒-ത്താനി॑ ഹ॒ വാ ഏ॒താനി॒ രക്ഷാഗ്ം॑സി ഗായത്രി॒യാ ഽഭി॑മന്ത്രിതേ॒നാമ്ഭ॑സാ ശാമ്യന്തി॒ തദു॑ ഹ॒ വാ ഏ॒തേ ബ്ര॑ഹ്മവാ॒ദിനഃ॑ പൂ॒ര്വാഭി॑മു॒ഖാ-സ്സ॒ന്ധ്യായാ᳚-ങ്ഗായത്രി॒യാ-ഽഭി॑മന്ത്രിതാ॒ ആപ॑ ഊ॒ര്ധ്വം-വിഁക്ഷി॑പന്തി॒ താ ഏ॒താ ആപോ॑ വ॒ജ്രീഭൂ॒ത്വാ താനി॒ രക്ഷാഗ്ം॑സി

മ॒ന്ദേഹാ-ഽരു॑ണേ ദ്വീ॒പേ പ്രക്ഷി॑പന്തി॒ യ-ത്പ്ര॑ദക്ഷി॒ണ-മ്പ്രക്ര॑മന്തി॒ തേന॑ പാ॒പ്മാന॒മവ॑ ധൂന്വന്ത്യു॒ദ്യന്ത॑മസ്തം॒-യഁന്ത॑മാദി॒ത്യ-മ॑ഭിദ്ധ്യാ॒യന് കു॒ര്വ-ന്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണോ വി॒ദ്വാന്-ഥ്സ॒കല॑-മ്ഭ॒ദ്രമ॑ശ്നുതേ॒ ഽസാവാ॑ദി॒ത്യോ ബ്ര॒ഹ്മേതി॒ ബ്രഹ്മൈ॒വ സ-ന്ബ്രഹ്മാ॒പ്യേതി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ 2 ॥

അനുവാകം 3

യ-ദ്ദേ॑വാ ദേവ॒ഹേഡ॑നം॒ (ദേവ॒ഹേല॑നം॒) ദേവാ॑സശ്ചകൃ॒മാ വ॒യമ് ।

ആദി॑ത്യാ॒സ്തസ്മാ᳚ന്മാ മുഞ്ചത॒ര്തസ്യ॒ര്തേന॒ മാമി॒ത ॥

ദേവാ॑ ജീവനകാ॒മ്യാ യ-ദ്വാ॒ചാ-ഽനൃ॑തമൂദി॒മ ।

തസ്മാ᳚ന്ന ഇ॒ഹ മു॑ഞ്ചത॒ വിശ്വേ॑ ദേവാ-സ്സ॒ജോഷ॑സഃ ॥

ഋ॒തേന॑ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഋ॒തേന॒ ത്വഗ്ം സ॑രസ്വതി ।

കൃ॒താന്നഃ॑ പാ॒ഹ്യേന॑സോ॒ യ-ത്കിഞ്ചാനൃ॑തമൂദി॒മ ॥

ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ മി॒ത്രാവരു॑ണൌ॒ സോമോ॑ ധാ॒താ ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ ।

തേ നോ॑ മുഞ്ച॒ന്ത്വേന॑സോ॒ യദ॒ന്യകൃ॑തമാരി॒മ ॥

സ॒ജാ॒ത॒ശ॒ഗ്ം॒സാദു॒ത ജാ॑മിശ॒ഗ്ം॒ സാജ്ജ്യായ॑സ॒-ശ്ശഗ്ംസാ॑ദു॒ത വാ॒ കനീ॑യസഃ ।

അനാ॑ധൃഷ്ട-ന്ദേ॒വകൃ॑തം॒-യഁദേന॒സ്തസ്മാ॒-ത്ത്വമ॒സ്മാ-ഞ്ജാ॑തവേദോ മുമുഗ്ധി ॥

യദ്വാ॒ചാ യ-ന്മന॑സാ ബാ॒ഹുഭ്യാ॑-മൂ॒രുഭ്യാ॑മഷ്ഠീ॒വദ്ഭ്യാ॑ ശി॒ശ്നൈര്യദനൃ॑ത-ഞ്ചകൃ॒മാ വ॒യമ് ।

അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സാ॒ ഗാര്ഹ॑പത്യഃ॒ പ്രമു॑ഞ്ചതു ചകൃ॒മ യാനി॑ ദുഷ്കൃ॒താ ॥

യേന॑ ത്രി॒തോ അ॑ര്ണ॒വാ-ന്നി॑ര്ബ॒ഭൂവ॒ യേന॒ സൂര്യ॒-ന്തമ॑സോ നിര്മു॒മോച॑ ।

യേനേന്ദ്രോ॒ വിശ്വാ॒ അജ॑ഹാ॒ദരാ॑തീ॒സ്തേനാ॒ഹ-ഞ്ജ്യോതി॑ഷാ॒ ജ്യോതി॑രാനശാ॒ന ആ᳚ക്ഷി ॥

യ-ത്കുസീ॑ദ॒മപ്ര॑തീത്ത॒-മ്മയേ॒ഹ യേന॑ യ॒മസ്യ॑ നി॒ധിനാ॒ ചരാ॑മി ।

ഏ॒തത്തദ॑ഗ്നേ അനൃ॒ണോ ഭ॑വാമി॒ ജീവ॑ന്നേ॒വ പ്രതി॒ തത്തേ॑ ദധാമി ॥

യന്മയി॑ മാ॒താ ഗര്ഭേ॑ സ॒തി । ഏന॑ശ്ച॒കാര॒ യത്പി॒താ । അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ ॥ യദാ॑ പി॒പേഷ॑ മാ॒തര॑-മ്പി॒തര᳚മ് । പു॒ത്രഃ പ്രമു॑ദിതോ॒ ധയന്ന്॑ । അഹിഗ്ം॑സിതൌ പി॒തരൌ॒ മയാ॒ തത് । തദ॑ഗ്നേ അനൃ॒ണോ ഭ॑വാമി ॥ യദ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ്പൃഥി॒വീമു॒ത ദ്യാമ് । യന്മാ॒തര॑-മ്പി॒തരം॑-വാഁ ജിഹിഗ്ംസി॒മ । അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ ॥

യദാ॒ശസാ॑ നി॒ശസാ॒ യത്പ॑രാ॒ശസാ᳚ । യദേന॑ശ്ച കൃ॒മാ നൂത॑നം॒-യഁത്പു॑രാ॒ണമ് । അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ ॥ അതി॑ക്രാമാമി ദുരി॒തം-യഁദേനഃ॑ । ജഹാ॑മി രി॒പ്ര-മ്പ॑ര॒മേ സ॒ധസ്ഥേ᳚ । യത്ര॒ യന്തി॑ സു॒കൃതോ॒ നാപി॑ ദു॒ഷ്കൃതഃ॑ । തമാരോ॑ഹാമി സു॒കൃതാ॒-ന്നു ലോ॒കമ് ॥ ത്രി॒തേ ദേ॒വാ അ॑മൃജതൈ॒-തദേനഃ॑ । ത്രി॒ത ഏ॒തന്മ॑നു॒ഷ്യേ॑ഷു മാമൃജേ । തതോ॑ മാ॒ യദി॒ കിഞ്ചി॑ദാന॒ശേ । അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ ॥

ദി॒വി ജാ॒താ അ॒ഫ്സു ജാ॒താഃ । യാ ജാ॒താ ഓഷ॑ധീഭ്യഃ । അഥോ॒ യാ അ॑ഗ്നി॒ജാ ആപഃ॑ । താ നഃ॑ ശുന്ധന്തു॒ ശുന്ധ॑നീഃ ॥ യദാപോ॒ നക്ത॑-ന്ദുരി॒ത-ഞ്ചരാ॑മ । യദ്വാ॒ ദിവാ॒ നൂത॑നം॒-യഁത്പു॑രാ॒ണമ് । ഹിര॑ണ്യ-വര്ണാ॒സ്തത॒ ഉത്പു॑നീത നഃ ॥ ഇ॒മ-മ്മേ॑ വരുണ ശ്രുധീ॒ ഹവ॑മ॒ദ്യാ ച॑ മൃഡയ । ത്വാമ॑വ॒സ്യുരാ ച॑കേ ॥

തത്ത്വാ॑ യാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വന്ദ॑മാന॒-സ്തദാ ശാ᳚സ്തേ॒ യജ॑മാനോ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ । അഹേ॑ഡമാനോ വരുണേ॒ഹ ബോ॒ദ്ധ്യുരു॑ശസ॒ മാ ന॒ ആയുഃ॒ പ്രമോ॑ഷീഃ ॥ ത്വ-ന്നോ॑ അഗ്നേ॒ വരു॑ണസ്യ വി॒ദ്വാ-ന്ദേ॒വസ്യ॒ ഹേഡോ-ഽവ॑ യാസി സീഷ്ഠാഃ । യജി॑ഷ്ഠോ॒ വഹ്നി॑ തമ॒-ശ്ശോശു॑ചാനോ॒ വിശ്വാ॒ ദ്വേഷാ॑സി॒ പ്രമു॑മുഗ്ധ്യ॒സ്മത് ॥ സ ത്വന്നോ॑ അഗ്നേ-ഽവ॒മോ ഭ॑വോ॒തീ നേദി॑ഷ്ഠോ അ॒സ്യാ ഉ॒ഷസോ॒ വ്യു॑ഷ്ടൌ । അവ॑ യക്ഷ്വ നോ॒ വരു॑ണ॒ രരാ॑ണോ വീ॒ഹി മൃ॑ഡീ॒ക സു॒ഹവോ॑ ന ഏധി ॥ ത്വമ॑ഗ്നേ അ॒യാ-ഽസി॑ । അ॒യാ സന്മന॑സാ ഹി॒തഃ । അ॒യാ സനഃഅ॒വ്യമൂ॑ഹിഷേ । അ॒യാ നോ॑ ധേഹി ഭേഷ॒ജമ് । ഇ॒ഷ്ടോ അ॒ഗ്നിരാഹു॑തഃ । സ്വാഹാ॑കൃതഃ പിപര്തു നഃ । സ്വ॒ഗാ ദേ॒വേഭ്യ॑ ഇ॒ദ-ന്നമഃ॑ ॥ 3 ॥

(മു॒മു॒ഗ്ധി॒ സ॒പ്ത ച॑) (അ. 3)

അനുവാകം 4

യദദീ᳚വ്യന്നൃ॒ണമ॒ഹ-മ്ബ॒ഭൂവാദി॑-ഥ്സന്വാ സഞ്ജ॒ഗര॒ ജനേ᳚ഭ്യഃ । അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദിന്ദ്ര॑ശ്ച സംവിഁദാ॒നൌ പ്രമു॑ഞ്ചതാമ് ॥ യദ്ധസ്താ᳚ഭ്യാ-ഞ്ച॒കര॒ കില്ബി॑ഷാണ്യ॒ക്ഷാണാം᳚-വഁ॒ഗ്നുമു॑പ॒ജിഘ്ന॑മാനഃ ।

ഉ॒ഗ്ര॒മ്പ॒ശ്യാ ച॑ രാഷ്ട്ര॒ഭൃച്ച॒ താന്യ॑ഫ്സ॒രസാ॒ വനു॑ദത്താ-മൃ॒ണാനി॑ ॥ ഉഗ്ര॑പംശ്യേ॒ രാഷ്ട്ര॑ഭൃ॒-ത്കില്ബി॑ഷാണി॒ യദ॒ക്ഷവൃ॑ത്ത॒മനു॑ദത്തമേ॒തത് ।

നേന്ന॑ ഋ॒ണാനൃ॒ണവ॒ ഇഥ്സ॑മാനോ യ॒മസ്യ॑ ലോ॒കേ അധി॑ രജ്ജു॒രായ॑ ॥ അവ॑ തേ॒ ഹേഡോ॑ വരുണ॒ നമോ॑ഭി॒രവ॑ യ॒ജ്ഞേഭി॑രീമഹേ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ । ക്ഷയ॑ന്ന॒സ്മഭ്യ॑മസുര പ്രചേതോ॒ രാജ॒ന്നേനാഗ്ം॑സി ശിശ്രഥഃ കൃ॒താനി॑ ॥ ഉദു॑ത്ത॒മം-വഁ॑രുണ॒ പാശ॑മ॒സ്മദവാ॑-ഽധ॒മം-വിഁമ॑ദ്ധ്യ॒മഗ്ഗ് ശ്ര॑ഥായ । അഥാ॑ വ॒യമാ॑ദിത്യ വ്ര॒തേ തവാ-ഽനാ॑ഗസോ॒ അദി॑തയേ സ്യാമ ॥ ഇ॒മ-മ്മേ॑ വരുണ ശ്രുധീ॒ ഹവ॑മ॒ദ്യാ ച॑ മൃഡയ । ത്വാമ॑വ॒സ്യുരാ ച॑കേ ॥

തത്ത്വാ॑ യാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വന്ദ॑മാന॒-സ്തദാ ശാ᳚സ്തേ॒ യജ॑മാനോ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ । അഹേ॑ഡമാനോ വരുണേ॒ഹ ബോ॒ദ്ധ്യുരു॑ശസ॒ മാ ന॒ ആയുഃ॒ പ്രമോ॑ഷീഃ ॥ ത്വ-ന്നോ॑ അഗ്നേ॒ വരു॑ണസ്യ വി॒ദ്വാ-ന്ദേ॒വസ്യ॒ ഹേഡോ-ഽവ॑ യാസി സീഷ്ഠാഃ । യജി॑ഷ്ഠോ॒ വഹ്നി॑ തമ॒-ശ്ശോശു॑ചാനോ॒ വിശ്വാ॒ ദ്വേഷാ॑സി॒ പ്രമു॑മുഗ്ധ്യ॒സ്മത് ॥ സ ത്വന്നോ॑ അഗ്നേ-ഽവ॒മോ ഭ॑വോ॒തീ നേദി॑ഷ്ഠോ അ॒സ്യാ ഉ॒ഷസോ॒ വ്യു॑ഷ്ടൌ । അവ॑ യക്ഷ്വ നോ॒ വരു॑ണ॒ രരാ॑ണോ വീ॒ഹി മൃ॑ഡീ॒ക സു॒ഹവോ॑ ന ഏധി ॥ സങ്കു॑സുകോ॒ വികു॑സുകോ നിര്-ഋ॒ഥോ യശ്ച॑ നിസ്വ॒നഃ । തേ-ഽ(1॒)സ്മ-ദ്യക്ഷ്മ॒മനാ॑ഗസോ ദൂ॒രാ-ദ്ദൂ॒രമ॑ചീചതമ് ॥ നിര്യ॑ക്ഷ്മമചീചതേ കൃ॒ത്യാ-ന്നിര്-ഋ॑തി-ഞ്ച । തേന॒ യോ-ഽ(1॒)സ്മഥ്സമൃ॑ച്ഛാതൈ॒ തമ॑സ്മൈ॒ പ്രസു॑വാമസി ॥ ദു॒ശ്ശ॒ഗ്ം॒സാ॒നു॒ശ॒ഗ്ം॒സാഭ്യാ᳚-ങ്ഘ॒ണേനാ॑നുഘ॒ണേന॑ ച । തേനാ॒ന്യോ-ഽ(1)॒സ്മ-ഥ്സമൃ॑ച്ഛാതൈ॒ തമ॑സ്മൈ॒ പ്രസു॑വാമസി ॥

സംവഁര്ച॑സാ॒ പയ॑സാ॒ സന്ത॒നൂഭി॒രഗ॑ന്മഹി॒ മന॑സാ॒ സഗ്ം ശി॒വേന॑ । ത്വഷ്ടാ॑ നോ॒ അത്ര॒ വിദ॑ധാതു രാ॒യോ-ഽനു॑മാര്ഷ്ടു ത॒ന്വോ(1॒) യ-ദ്വിലി॑ഷ്ടമ് ॥ 4 ॥

(കൃ॒ത്യാ-ന്നിര്-ഋ॑തി-ഞ്ച॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 4)

അനുവാകം 5

ആയു॑ഷ്ടേ വി॒ശ്വതോ॑ ദധദ॒യമ॒ഗ്നിര്വരേ᳚ണ്യഃ ।

പുന॑സ്തേ പ്രാ॒ണ ആയാ॑തി॒ പരാ॒ യക്ഷ്മഗ്ം॑ സുവാമി തേ ॥

ആ॒യു॒ര്ദാ അ॑ഗ്നേ ഹ॒വിഷോ॑ ജുഷാ॒ണോ ഘൃ॒തപ്ര॑തീകോ ഘൃ॒തയോ॑നിരേധി । ഘൃ॒ത-മ്പീ॒ത്വാ മധു॒ ചാരു॒ ഗവ്യ॑-മ്പി॒തേവ॑ പു॒ത്രമ॒ഭി ര॑ക്ഷതാദി॒മമ് ॥

ഇ॒മമ॑ഗ്ന॒ ആയു॑ഷേ॒ വര്ച॑സേ കൃധി തി॒ഗ്മമോജോ॑ വരുണ॒ സഗ്ംശി॑ശാധി । മാ॒തേവാ᳚സ്മാ അദിതേ॒ ശര്മ॑ യച്ഛ॒ വിശ്വേ॑ ദേവാ॒ ജര॑ദഷ്ടി॒-ര്യഥാ-ഽസ॑ത് ॥

അഗ്ന॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി പവസ॒ ആസു॒വോര്ജ॒മിഷ॑-ഞ്ച നഃ ।

ആ॒രേ ബാ॑ധസ്വ ദു॒ച്ഛുനാ᳚മ് ॥ അഗ്നേ॒ പവ॑സ്വ॒ സ്വപാ॑ അ॒സ്മേ വര്ചഃ॑ സു॒വീര്യ᳚മ് । ദധ॑-ദ്ര॒യി-മ്മയി॒ പോഷ᳚മ് ॥ 5.1അ ॥

അ॒ഗ്നിര്-ഋഷിഃ॒ പവ॑മാനഃ॒ പാഞ്ച॑ജന്യഃ പു॒രോഹി॑തഃ । തമീ॑മഹേ മഹാഗ॒യമ് ॥ അഗ്നേ॑ ജാ॒താ-ന്പ്രണു॑ദാ ന-സ്സ॒പത്നാ॒-ന്പ്രത്യജാ॑താഞ്ജാതവേദോ നുദസ്വ ।

അ॒സ്മേ ദീ॑ദിഹി സു॒മനാ॒ അഹേ॑ഡ॒ഞ്ഛര്മ॑ന്തേ (അഹേ॑ല॒ഞ്ഛര്മ॑ന്തേ) സ്യാമ ത്രി॒വരൂ॑ഥ ഉ॒ദ്ഭൌ ॥

സഹ॑സാ ജാ॒താ-ന്പ്രണു॑ദാ ന-സ്സ॒പത്നാ॒-ന്പ്രത്യജാ॑താഞ്ജാതവേദോ നുദസ്വ । അധി॑ നോ ബ്രൂഹി സുമന॒സ്യമാ॑നോ വ॒യഗ്ഗ് സ്യാ॑മ॒ പ്രണു॑ദാ ന-സ്സ॒പത്നാന്॑ ॥ അഗ്നേ॒ യോ നോ॒-ഽഭിതോ॒ ജനോ॒ വൃകോ॒ വാരോ॒ ജിഘാഗ്ം॑സതി । താഗ്സ്ത്വം-വൃഁ॑ത്രഹഞ്ജഹി॒ വസ്വ॒സ്മഭ്യ॒മാ ഭ॑ര ॥ അഗ്നേ॒ യോ നോ॑-ഽഭി॒ദാസ॑തി സമാ॒നോ യശ്ച॒ നിഷ്ട്യഃ॑ । തം-വഁ॒യഗ്ം സ॒മിധ॑-ങ്കൃ॒ത്വാ തുഭ്യ॑മ॒ഗ്നേ-ഽപി॑ദദ്ധ്മസി ॥ 5.1ബ് ॥

യോ ന॒-ശ്ശപാ॒ദശ॑പതോ॒ യശ്ച॑ ന॒-ശ്ശപ॑ത॒-ശ്ശപാ᳚ത് ।

ഉ॒ഷാശ്ച॒ തസ്മൈ॑ നി॒മ്രുക്ച॒ സര്വ॑-മ്പാ॒പഗ്ം സമൂ॑ഹതാമ് ॥

യോ നഃ॑ സ॒പത്നോ॒ യോ രണോ॒ മര്തോ॑-ഽഭി॒ദാസ॑തി ദേവാഃ ।

ഇ॒ദ്ധ്മസ്യേ॑വ പ്ര॒ക്ഷായ॑തോ॒ മാ തസ്യോച്ഛേ॑ഷി॒ കിഞ്ച॒ന ॥ യോ മാന്ദ്വേഷ്ടി॑ ജാതവേദോ॒ യ-ഞ്ചാ॒ഹ-ന്ദ്വേഷ്മി॒ യശ്ച॒ മാമ് । സര്വാ॒ഗ്॒സ്താന॑ഗ്നേ॒ സന്ദ॑ഹ॒ യാഗ്ശ്ചാ॒ഹ-ന്ദ്വേഷ്മി॒ യേ ച॒ മാമ് ॥ യോ അ॒സ്മഭ്യ॑മരാതീ॒യാ-ദ്യശ്ച॑ നോ॒ ദ്വേഷ॑തേ॒ ജനഃ॑ । നിന്ദാ॒ദ്യോ അ॒സ്മാ-ന്ദിഫ്സാ᳚ച്ച॒ സര്വാ॒ഗ്॒സ്താന്മ॑ഷ്മ॒ഷാ കു॑രു ॥

സഗ്ംശി॑ത-മ്മേ॒ ബ്രഹ്മ॒ സഗ്ംശി॑തം-വീഁ॒ര്യാമ് (1॒) ബല᳚മ് । സഗ്ംശി॑ത-ങ്ക്ഷ॒ത്ര-മ്മേ॑ ജി॒ഷ്ണു യസ്യാ॒ഹമസ്മി॑ പു॒രോഹി॑തഃ ॥

ഉദേ॑ഷാ-മ്ബാ॒ഹൂ അ॑തിര॒മു-ദ്വര്ചോ॒ അഥോ॒ ബല᳚മ് ।

ക്ഷി॒ണോമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒-ഽമിത്രാ॒നുന്ന॑യാമി॒ സ്വാഁ(2) അ॒ഹമ് ॥ പുന॒ര്മനഃ॒ പുന॒രായു॑ര്മ॒ ആഗാ॒-ത്പുന॒ശ്ചക്ഷുഃ॒ പുന॒-ശ്ശ്രോത്ര॑-മ്മ॒ ആഗാ॒ത്

പുനഃ॑ പ്രാ॒ണഃ പുന॒രാധീ॑ത-മ്മ॒ ആഗാ᳚ത് ।

വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രോ മേ-ഽദ॑ബ്ധസ്തനൂ॒പാ അവ॑ബാധതാ-ന്ദുരി॒താനി॒ വിശ്വാ᳚ ॥ 5.1ച് ॥

(പോഷം॑ - ദദ്ധ്മസി - പു॒രോഹി॑തശ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 5)

അനുവാകം 6

വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രായ॒ പ്രതി॑വേദയാമോ॒ യദീ॑നൃ॒ണഗ്ം സ॑ങ്ഗ॒രോ ദേ॒വതാ॑സു । സ ഏ॒താ-ന്പാശാ᳚-ന്പ്ര॒മുച॒-ന്പ്രവേ॑ദ॒ സ നോ॑ മുഞ്ചാതു ദുരി॒താദവ॒ദ്യാത് ॥

വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രഃ പവ॑യാന്നഃ പ॒വിത്രൈ॒ര്യ-ഥ്സ॑ങ്ഗ॒ര-മ॒ഭിധാവാ᳚മ്യാ॒ശാമ് । അനാ॑ജാന॒-ന്മന॑സാ॒ യാച॑മാനോ॒ യദത്രൈനോ॒ അവ॒ ത-ഥ്സു॑വാമി ॥

അ॒മീ യേ സു॒ഭഗേ॑ ദി॒വി വി॒ചൃതൌ॒ നാമ॒ താര॑കേ ।

പ്രേഹാമൃത॑സ്യ യച്ഛതാ-മേ॒ത-ദ്ബ॑ദ്ധക॒മോച॑നമ് ॥

വിജി॑ഹീര്ഷ്വ ലോ॒കാന് കൃ॑ധി ബ॒ന്ധാ-ന്മു॑ഞ്ചാസി॒ ബദ്ധ॑കമ് । യോനേ॑രിവ॒ പ്രച്യു॑തോ॒ ഗര്ഭ॒-സ്സര്വാ᳚-ന്പ॒ഥോ അ॑നുഷ്വ ॥

സ പ്ര॑ജാ॒ന-ന്പ്രതി॑ഗൃഭ്ണീത വി॒ദ്വാ-ന്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്രഥമ॒ജാ ഋ॒തസ്യ॑ । അ॒സ്മാഭി॑ര്ദ॒ത്ത-ഞ്ജ॒രസഃ॑ പ॒രസ്താ॒ദച്ഛി॑ന്ന॒-ന്തന്തു॑മനു॒ സഞ്ച॑രേമ ॥ 6.1അ ॥

ത॒ത-ന്തന്തു॒മന്വേകേ॒ അനു॒ സഞ്ച॑രന്തി॒ യേഷാ᳚-ന്ദ॒ത്ത-മ്പിത്ര്യ॒മായ॑നവത് । അ॒ബ॒ന്ധ്വേകേ॒ ദദ॑തഃ പ്ര॒യച്ഛാ॒-ദ്ദാതു॒ച്ചേ-ച്ഛ॒ക്നവാ॒ഗ്ം॒ സ-സ്സ്വ॒ര്ഗ ഏ॑ഷാമ് ॥

ആര॑ഭേഥാ॒മനു॒ സഗ്ംര॑ഭേഥാഗ്ം സമാ॒ന-മ്പന്ഥാ॑മവഥോ ഘൃ॒തേന॑ । യദ്വാ᳚-മ്പൂ॒ര്ത-മ്പരി॑വിഷ്ടം॒-യഁദ॒ഗ്നൌ തസ്മൈ॒ ഗോത്രാ॑യേ॒ഹ ജായാ॑പതീ॒ സഗ്ംര॑ഭേഥാമ് ॥ യദ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ്പൃഥി॒വീമു॒ത ദ്യാം-യഁന്മാ॒തര॑-മ്പി॒തരം॑-വാഁ ജിഹിഗ്ംസി॒മ ।

അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സോ॒ ഗാര്ഹ॑പത്യ॒ ഉന്നോ॑ നേഷ-ദ്ദുരി॒താ യാനി॑ ചകൃ॒മ ॥ ഭൂമി॑ര്മാ॒താ-ഽദി॑തിര്നോ ജ॒നിത്ര॒-മ്ഭ്രാതാ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ॒ഭിശ॑സ്ത ഏനഃ ।

ദ്യൌര്നഃ॑ പി॒താ പി॑തൃ॒യാച്ഛ-മ്ഭ॑വാസി ജാ॒മി മി॒ത്വാ മാ വി॑വിഥ്സി ലോ॒കാത് ॥ യത്ര॑ സു॒ഹാര്ദഃ॑ സു॒കൃതോ॒ മദ॑ന്തേ വി॒ഹായ॒ രോഗ॑-ന്ത॒ന്വാ(1)॒ഗ്ഗ്॒ സ്വായാ᳚മ് ।

അ॒ശ്ലോ॒ണാങ്ഗൈ॒രഹ്രു॑താ-സ്സ്വ॒ര്ഗേ തത്ര॑ പശ്യേമ പി॒തര॑-ഞ്ച പു॒ത്രമ് ॥ യദന്ന॒മദ്മ്യനൃ॑തേന ദേവാ ദാ॒സ്യന്നദാ᳚സ്യന്നു॒ത വാ॑ കരി॒ഷ്യന്ന് ।

യ-ദ്ദേ॒വാനാ॒-ഞ്ചക്ഷു॒ഷ്യാഗോ॒ അസ്തി॒ യദേ॒വ കിഞ്ച॑ പ്രതിജഗ്രാ॒ഹമ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॑ദനൃ॒ണ-ങ്കൃ॑ണോതു ॥

യദന്ന॒മദ്മി॑ ബഹു॒ധാ വിരൂ॑പം॒-വാഁസോ॒ ഹിര॑ണ്യമു॒ത ഗാമ॒ജാമവി᳚മ് ।

യ॒ന്മയാ॑ മന॑സാ വാ॒ചാ॒ കൃ॒ത॒മേനഃ॑ കദാ॒ചന ।

സര്വസ്മാ᳚-ന്മേഡി॑തോ (മേല॑താ) മോ॒ഗ്ധി॒ ത്വഗ്ം ഹി

വേത്ഥ॑ യഥാത॒ഥമ് ॥ 6.1ബ് ॥

(ച॒രേ॒മ॒ - പു॒ത്രഗ്ം ഷട്ച॑) (അ. 6)

അനുവാകം 7

വാത॑രശനാ ഹ॒ വാ ഋഷ॑യ-ശ്ശ്രമ॒ണാ ഊ॒ര്ധ്വമ॑ന്ഥി॒നോ ബ॑ഭൂവു॒സ്താ-നൃഷ॑യോ॒-ഽര്ഥ-മാ॑യ॒ഗ്ഗ്॒സ്തേ നി॒ലായ॑-മചര॒ഗ്ഗ്॒സ്തേ-ഽനു॑പ്രവിശുഃ കൂശ്മാ॒ണ്ഡാനി॒ താഗ്-സ്തേഷ്വന്വ॑വിന്ദ-ഞ്ഛ്ര॒ദ്ധയാ॑ ച॒ തപ॑സാ ച॒ , താനൃഷ॑യോ-ഽബ്രുവന് ക॒ഥാ നി॒ലായ॑-ഞ്ചര॒ഥേതി॒ ത ഋഷീ॑നബ്രുവ॒ന്നമോ॑ വോ-ഽസ്തു ഭഗവന്തോ॒-ഽസ്മി-ന്ധാ᳚മ്നി॒ കേന॑ വ-സ്സപര്യാ॒മേതി॒ താനൃഷ॑യോ-ഽബ്രുവ-ന്പ॒വിത്ര॑-ന്നോ ബ്രൂത॒ യേനാ॑രേ॒പസഃ॑ സ്യാ॒മേതി॒ ത ഏ॒താനി॑ സൂ॒ക്താന്യ॑പശ്യ॒ന്॒. ,

യ-ദ്ദേ॑വാ ദേവ॒ഹേഡ॑നം॒ (ദേവ॒ഹേല॑നം॒) ഁയദദീ᳚വ്യന്നൃ॒ണമ॒ഹ-മ്ബ॒ഭൂവായു॑ഷ്ടേ വി॒ശ്വതോ॑

ദധ॒ദിത്യേ॒തൈരാജ്യ॑-ഞ്ജുഹുത വൈശ്വാന॒രായ॒ പ്രതി॑വേദയാമ॒ ഇത്യുപ॑തിഷ്ഠത॒ യദ॑ര്വാ॒ചീന॒മേനോ᳚ ഭ്രൂണഹ॒ത്യായാ॒സ്തസ്മാ᳚-ന്മോക്ഷ്യദ്ധ്വ॒ ഇതി॒ ,ത ഏ॒തൈര॑ജുഹവു॒സ്തേ-ഽരേ॒പസോ॑-ഽഭവന് കര്മാ॒ദിഷ്വേ॒തൈ-ര്ജു॑ഹുയാ-ത്പൂ॒തോ ദേ॑വലോ॒കാ-ന്ഥ്സമ॑ശ്നുതേ ॥ 7 ॥

അനുവാകം 8

കൂ॒ശ്മാ॒ണ്ഡൈ-ര്ജു॑ഹുയാ॒-ദ്യോ-ഽപൂ॑ത ഇവ॒ മന്യേ॑ത॒ യഥാ᳚ സ്തേ॒നോ യഥാ᳚ ഭ്രൂണ॒ഹൈവമേ॒ഷ ഭ॑വതി॒ യോ-ഽയോനൌ॒ രേതഃ॑ സി॒ഞ്ചതി॒, യദ॑ര്വാ॒ചീന॒മേനോ᳚ ഭ്രൂണഹ॒ത്യായാ॒സ്തസ്മാ᳚-ന്മുച്യതേ॒ യാവ॒ദേനോ॑ ദീ॒ക്ഷാമുപൈ॑തി ദീക്ഷി॒ത ഏ॒തൈ-സ്സ॑ത॒തി ജു॑ഹോതി സംവഁഥ്സ॒ര-ന്ദീ᳚ക്ഷി॒തോ ഭ॑വതി സംവഁഥ്സ॒രാദേ॒വാത്മാന॑-മ്പുനീതേ॒ മാസ॑-ന്ദീക്ഷി॒തോ ഭ॑വതി॒ യോ മാസ॒-സ്സ സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രാദേ॒വാത്മാന॑-മ്പുനീതേ॒ ചതു॑ര്വിഗ്ംശതി॒ഗ്ം॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒തോ ഭ॑വതി॒ ചതു॑ര്വിഗ്ംശതി-രര്ധമാ॒സാ-സ്സം॑വഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രാദേ॒വാത്മാന॑-മ്പുനീതേ॒ ദ്വാദ॑ശ॒ രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒തോ ഭ॑വതി॒ ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രാദേ॒വാത്മാന॑-മ്പുനീതേ॒ ഷഡ്രാത്രീ᳚ര്ദീക്ഷി॒തോ ഭ॑വതി॒ ഷഡ്വാ ഋ॒തവഃ॑ സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രാദേ॒വാത്മാന॑-മ്പുനീതേ തി॒സ്രോ രാത്രീ᳚-ര്ദീക്ഷി॒തോ ഭ॑വതി ത്രി॒പദാ॑ ഗായ॒ത്രീ ഗാ॑യത്രി॒യാ ഏ॒വാത്മാന॑-മ്പുനീതേ॒ ന മാ॒ഗ്ം॒സമ॑ശ്ഞീയാ॒ന്ന സ്ത്രിയ॒മുപേ॑യാ॒ന്നോപര്യാ॑സീത॒ ജുഗു॑ഫ്സേ॒താനൃ॑താ॒ത്പയോ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണസ്യ॑ വ്ര॒തം-യഁ॑വാ॒ഗൂ രാ॑ജ॒ന്യ॑സ്യാ॒മിക്ഷാ॒ വൈശ്യ॒സ്യാഥോ॑ സൌ॒മ്യേ-ഽപ്യ॑ദ്ധ്വ॒ര ഏ॒തദ്വ്ര॒ത-മ്ബ്രൂ॑യാ॒-ദ്യദി॒ മന്യേ॑-തോപ॒ദസ്യാ॒മീത്യോ॑ദ॒ന-ന്ധാ॒നാ-സ്സക്തൂ᳚-ങ്ഘൃ॒തമിത്യനു॑വ്രതയേദാ॒ത്മനോ-ഽനു॑പദാസായ ॥ 8 ॥

അനുവാകം 9

അ॒ജാന്. ഹ॒ വൈ പൃശ്ഞീഗ്॑സ്തപ॒സ്യമാ॑നാ॒-ന്ബ്രഹ്മ॑ സ്വയ॒മ്ഭ്വ॑ഭ്യാന॑ര്ഷ॒ത്ത ഋഷ॑യോ-ഽഭവ॒-ന്തദൃഷീ॑ണാ-മൃഷി॒ത്വ-ന്താ-ന്ദേ॒വതാ॒മുപാ॑തിഷ്ഠന്ത യ॒ജ്ഞകാ॑മാ॒സ്ത ഏ॒ത-മ്ബ്ര॑ഹ്മയ॒ജ്ഞ-മ॑പശ്യ॒ന്-തമാ-ഽഹ॑ര॒ന്-തേനാ॑യജന്ത॒ യദൃ॒ചോ-ഽദ്ധ്യഗീ॑ഷത॒ താഃ പയ॑ ആഹുതയോ ദേ॒വാനാ॑മഭവ॒ന്॒. യ-ദ്യജൂഗ്ം॑ഷി ഘൃ॒താഹു॑തയോ॒ യ-ഥ്സാമാ॑നി॒ സോമാ॑ഹുതയോ॒ യദഥ॑ര്വാങ്ഗി॒രസോ॒ മദ്ധ്വാ॑ഹുതയോ॒ യദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാനീ॑തിഹാ॒സാന്-പു॑രാ॒ണാനി॒ കല്പാ॒-ന്ഗാഥാ॑ നാരാശ॒ഗ്ം॒സീര്മേ॑ദാഹു॒തയോ॑ ദേ॒വാനാ॑-മഭവ॒ന്താഭിഃ॒, ക്ഷുധ॑-മ്പാ॒പ്മാന॒-മപാ᳚ഘ്ന॒-ന്നപ॑ഹതപാപ്മാനോ ദേ॒വാ-സ്സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ॒-ന്ബ്രഹ്മ॑ണ॒-സ്സായു॑ജ്യ॒-മൃഷ॑യോ-ഽഗച്ഛന്ന് ॥ 9 ॥

അനുവാകം 10

പഞ്ച॒ വാ ഏ॒തേ മ॑ഹായ॒ജ്ഞാ-സ്സ॑ത॒തി പ്രതാ॑യന്തേ സത॒തി സന്തി॑ഷ്ഠന്തേ ദേവയ॒ജ്ഞഃ പി॑തൃയ॒ജ്ഞോ ഭൂ॑തയ॒ജ്ഞോ മ॑നുഷ്യയ॒ജ്ഞോ ബ്ര॑ഹ്മയ॒ജ്ഞ ഇതി॒ യദ॒ഗ്നൌ ജു॒ഹോത്യ॒പി സ॒മിധ॒-ന്ത-ദ്ദേ॑വയ॒ജ്ഞ-സ്സന്തി॑ഷ്ഠതേ॒ യ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ ക॒രോത്യപ്യ॒പസ്ത-ത്പി॑തൃയ॒ജ്ഞ-സ്സന്തി॑ഷ്ഠതേ॒യ-ദ്ഭൂ॒തേഭ്യോ॑ ബ॒ലിഗ്ം ഹര॑തി॒ ത-ദ്ഭൂ॑തയ॒ജ്ഞ-സ്സന്തി॑ഷ്ഠതേ॒ യദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണേഭ്യോ-ഽന്ന॒-ന്ദദാ॑തി॒ തന്മ॑നുഷ്യയ॒ജ്ഞ-സ്സന്തി॑ഷ്ഠതേ॒ യഥ്സ്വാ᳚ദ്ധ്യാ॒യ-മധീ॑യീ॒-തൈകാ॑മപ്യൃ॒ചം-യഁജുഃ॒-സാമ॑ വാ॒ തദ്ബ്ര॑ഹ്മയ॒ജ്ഞ-സ്സന്തി॑ഷ്ഠതേ॒ യദൃ॒ചോ-ഽധീ॑തേ॒ പയ॑സഃ॒ കൂല്യാ॑ അസ്യ പി॒തൄ-ന്ഥ്സ്വ॒ധാ അ॒ഭിവ॑ഹന്തി॒ യ-ദ്യജൂഗ്ം॑ഷി ഘൃ॒തസ്യ॑ കൂല്യാ॒ യ-ഥ്സാമാ॑നി॒ സോമ॑ ഏഭ്യഃ പവതേ॒ യദഥ॑ര്വാങ്ഗി॒രസോ॒ മധോഃ᳚ കൂല്യാ॒ യദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാ-നീ॑തിഹാ॒സാന്-പു॑രാ॒ണാനി॒ കല്പാ॒-ന്ഗാഥാ॑ നാരാശ॒ഗ്ം॒സീ-ര്മേദ॑സഃ॒ കൂല്യാ॑ അസ്യ പി॒തൄന്-ഥ്സ്വ॒ധാ അ॒ഭിവ॑ഹന്തി॒ യദൃ॒ചോ-ഽധീ॑തേ॒ പയ॑ ആഹുതിഭിരേ॒വ ത-ദ്ദേ॒വാഗ്സ്ത॑ര്പയതി॒ യ-ദ്യജൂഗ്ം॑ഷി ഘൃ॒താഹു॑തിഭി॒ര്യ-ഥ്സാമാ॑നി॒ സോമാ॑ഹുതിഭി॒-ര്യദഥ॑ര്വാങ്ഗി॒രസോ॒ മദ്ധ്വാ॑ഹുതിഭി॒-ര്യദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാ-നീ॑തിഹാ॒സാന്-പു॑രാ॒ണാനി॒ കല്പാ॒-ന്ഗാഥാ॑ നാരാശ॒ഗ്ം॒സീ-ര്മേ॑ദാഹു॒തിഭി॑രേ॒വ ത-ദ്ദേ॒വാഗ്സ്ത॑ര്പയതി॒ ത ഏ॑ന-ന്തൃ॒പ്താ ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ॒ വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേനാ॒ന്നാദ്യേ॑ന ച തര്പയന്തി ॥ 10 ॥

അനുവാകം 11

ബ്ര॒ഹ്മ॒യ॒ജ്ഞേന॑ യ॒ക്ഷ്യമാ॑ണഃ॒ പ്രാച്യാ᳚-ന്ദി॒ശി ഗ്രാമാ॒ദഛ॑ദിര്ദ॒ര്॒ശ ഉദീ᳚ച്യാ-മ്പ്രാഗുദീ॒ച്യാം-വോഁ॒ദിത॑ ആദി॒ത്യേ ദ॑ക്ഷിണ॒ത ഉ॑പ॒വീയോ॑പ॒വിശ്യ॒ ഹസ്താ॑വവ॒നിജ്യ॒ ത്രിരാചാ॑മേ॒ദ്ദ്വിഃ പ॑രി॒മൃജ്യ॑ സ॒കൃദു॑പ॒സ്പൃശ്യ॒ ശിര॒ശ്ചക്ഷു॑ഷീ॒ നാസി॑കേ॒ ശ്രോത്രേ॒ ഹൃദ॑യമാ॒ലഭ്യ॒ യ-ത്ത്രിരാ॒ചാമ॑തി॒ തേന॒ ഋചഃ॑ പ്രീണാതി॒ യദ്ദ്വിഃ പ॑രി॒മൃജ॑തി॒ തേന യജൂഗ്ം॑ഷി॒ യ-ഥ്സ॒കൃദു॑പ॒സ്പൃശ॑തി॒ തേന॒ സാമാ॑നി॒ (യ-ഥ്സ॒വ്യ-മ്പാ॒ണി പാ॒ദൌ പ്രോ॒ക്ഷതി॒) യച്ഛിര॒ശ്ചക്ഷു॑ഷീ॒ നാസി॑കേ॒ ശ്രോത്രേ॒ ഹൃദ॑യമാ॒ലഭ॑തേ॒ തേനാഥ॑ര്വാങ്ഗി॒രസോ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണാ-നീ॑തിഹാ॒സാ-ന്പു॑രാ॒ണാനി॒ കല്പാ॒-ന്ഗാഥാ॑ നാരാശ॒ഗ്ം॒സീഃ പ്രീ॑ണാതി॒ ദര്ഭാ॑ണാ-മ്മ॒ഹദു॑പ॒സ്തീര്യോ॒പസ്ഥ॑-ങ്കൃ॒ത്വാ പ്രാംആസീ॑ന-സ്സ്വാദ്ധ്യാ॒യമധീ॑യീതാ॒പാം-വാഁ ഏ॒ഷ ഓഷ॑ധീനാ॒ഗ്ം॒ രസോ॒ യ-ദ്ദ॒ര്ഭാ-സ്സര॑സമെ॒വ ബ്രഹ്മ॑ കുരുതേ ദക്ഷിണോത്ത॒രൌ പാ॒ണീ (പാ॒ദൌ) കൃ॒ത്വാ സപ॒വിത്രാ॒വോമിതി॒ പ്രതി॑പദ്യത ഏ॒തദ്വൈ യജു॑സ്ത്രയീം-വിഁ॒ദ്യാ-മ്പ്രത്യേ॒ഷാ വാഗേ॒തത്പ॑ര॒മമ॒ക്ഷര॒-ന്തദേ॒തദൃ॒ചാ-ഽഭ്യു॑ക്തമൃ॒ചോ അ॒ക്ഷരേ॑ പര॒മേ വ്യോ॑മ॒ന്॒. യസ്മി॑-ന്ദേ॒വാ അധി॒ വിശ്വേ॑ നിഷേ॒ദുര്യസ്തന്ന വേദ॒ കിമൃ॒ചാ ക॑രിഷ്യതി॒ യ ഇത്തദ്വി॒ദുസ്ത ഇ॒മേ സമാ॑സത॒ ഇതി॒ ത്രീനേ॒വ പ്രായു॑ങ്ക്ത॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വ॑രിത്യാ॑ഹൈ॒തദ്വൈ വാ॒ച-സ്സ॒ത്യം-യഁദേ॒വ വാ॒ച-സ്സ॒ത്യ-ന്ത-ത്പ്രായു॒ങ്ക്താഥ॑ സാവി॒ത്രീ-ങ്ഗാ॑യ॒ത്രീ-ന്ത്രിരന്വാ॑ഹ പ॒ച്ഛോ᳚-ഽര്ധര്ച॑ശോ-ഽനവാ॒നഗ്ം സ॑വി॒താ ശ്രിയഃ॑ പ്രസവി॒താ ശ്രിയ॑മേ॒വാപ്നോ॒ത് യഥോ᳚ പ്ര॒ജ്ഞാത॑യൈ॒വ പ്ര॑തി॒പദാ॒ ഛന്ദാഗ്ം॑സി॒ പ്രതി॑പദ്യതേ ॥ 11 ॥

അനുവാകം 12

ഗ്രാമേ॒ മന॑സാ സ്വാദ്ധ്യാ॒യമധീ॑യീത॒ ദിവാ॒ നക്തം॑-വേഁ॒തി ഹ॑ സ്മാ॒ഹ ശൌ॒ച ആ᳚ഹ്നേ॒യ ഉ॒താര॑ണ്യേ॒-ഽബല॑ ഉ॒ത വാ॒ചോത തിഷ്ഠ॑ന്നു॒ത വ്രജ॑ന്നു॒താസീ॑ന ഉ॒ത ശയാ॑നോ॒-ഽധീയീ॑തൈ॒വ സ്വാ᳚ദ്ധ്യാ॒യ-ന്തപ॑സ്വീ॒ പുണ്യോ॑ ഭവതി॒ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്-ഥ്സ്വാ᳚ദ്ധ്യാ॒യമധീ॑തേ॒ നമോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണേ॒ നമോ॑ അസ്ത്വ॒ഗ്നയേ॒ നമഃ॑ പൃഥി॒വ്യൈ നമ॒ ഓഷ॑ധീഭ്യഃ ।

നമോ॑ വാ॒ചേ നമോ॑ വാ॒ചസ്പത॑യേ॒ നമോ॒ വിഷ്ണ॑വേ ബൃഹ॒തേ ക॑രോമി ॥ 12 ॥

അനുവാകം 13

മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ പ്ര॒ബല॒മധീ॑യീതാ॒സൌ ഖലു॒ വാവൈഷ ആ॑ദി॒ത്യോ യദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണസ്തസ്മാ॒ത്തര്ഹി॒ തേക്ഷ്ണി॑ഷ്ഠ-ന്തപതി॒ തദേ॒ഷാ-ഽഭ്യു॑ക്താ ॥

ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒ഗ്നേഃ ।

ആ-ഽപ്രാ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്ം॒ സൂര്യ॑ ആ॒ത്മാ ജഗ॑തസ്ത॒സ്ഥുഷ॒ശ്ചേതി॒ സ വാ ഏ॒ഷ യ॒ജ്ഞ-സ്സ॒ദ്യഃ പ്രതാ॑യതേ സ॒ദ്യ-സ്സന്തി॑ഷ്ഠതേ॒ തസ്യ॒ പ്രാഖ്സാ॒യമ॑വഭൃ॒ഥോ നമോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒ ഇതി॑ പരിധാ॒നീയാ॒-ന്ത്രിരന്വാ॑ഹാ॒പ ഉ॑പ॒സ്പൃശ്യ॑ ഗൃ॒ഹാനേ॑തി॒ തതോ॒ യത്കിഞ്ച॒ ദദാ॑തി॒ സാ ദക്ഷി॑ണാ ॥ 13 ॥

അനുവാകം 14

തസ്യ॒ വാ ഏ॒തസ്യ॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ മേഘോ॑ ഹവി॒ര്ധാനം॑-വിഁ॒ദ്യുദ॒ഗ്നിര്വ॒ര്॒ഷഗ്ം ഹ॒വി-സ്സ്ത॑നയി॒ത്നു-ര്വ॑ഷട്കാ॒രോ യദ॑വ॒സ്ഫൂര്ജ॑തി॒ സോ-ഽനു॑വഷട്കാ॒രോ വാ॒യുരാ॒ത്മാ-ഽമാ॑വാ॒സ്യാ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃദ്യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്മേ॒ഘേ വ॒ര്॒ഷതി॑ വി॒ദ്യോത॑മാനേ സ്ത॒നയ॑ത്യവ॒സ്ഫൂര്ജ॑തി॒ പവ॑മാനേ വാ॒യാവ॑മാവാ॒സ്യാ॑യാഗ് സ്വാദ്ധ്യാ॒യമധീ॑തേ॒

തപ॑ ഏ॒വ തത്ത॑പ്യതേ॒ തപോ॑ ഹി സ്വാദ്ധ്യാ॒യ ഇത്യു॑ത്ത॒മ-ന്നാകഗ്ം॑ രോഹത്യുത്ത॒മ-സ്സ॑മാ॒നാനാ᳚-മ്ഭവതി॒ യാവ॑ന്തഗ്ം ഹ॒ വാ ഇ॒മാം-വിഁ॒ത്തസ്യ॑ പൂ॒ര്ണാ-ന്ദദ॑ഥ്സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജ॑യതി॒ താവ॑ന്തം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജ॑യതി॒ ഭൂയാഗ്ം॑സ-ഞ്ചാക്ഷ॒യ്യ-ഞ്ചാപ॑ പുനര്മൃ॒ത്യു-ഞ്ജ॑യതി॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒-സ്സായു॑ജ്യ-ങ്ഗച്ഛതി ॥ 14 ॥

അനുവാകം 15

തസ്യ॒ വാ ഏ॒തസ്യ॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ദ്വാവ॑നദ്ധ്യാ॒യൌ യദാ॒-ഽഽത്മാ-ഽശുചി॒-ര്യ-ദ്ദേ॒ശ-സ്സമൃ॑ദ്ധിര്ദൈവ॒താനി॒ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാ-ന്മ॑ഹാരാ॒ത്ര ഉ॒ഷസ്യുദി॑തേ॒ വ്രജ॒ഗ്ഗ്॒സ്തിഷ്ഠ॒-ന്നാസീ॑ന॒-ശ്ശയാ॑നോ॒-ഽരണ്യേ᳚ ഗ്രാമേ॒ വാ യാവ॑ത്ത॒രസഗ്ഗ്॑ സ്വാദ്ധ്യാ॒യമധീ॑തേ॒ സര്വാ᳚ന് ഁലോ॒കാഞ്ജ॑യതി॒ സര്വാ᳚ന് ഁലോ॒കാന॑നൃ॒ണോ-ഽനു॒ സഞ്ച॑രതി॒ തദേ॒ഷാ-ഽഭ്യു॑ക്താ ॥ അ॒നൃ॒ണാ അ॒സ്മിന്ന॑നൃ॒ണാഃ പര॑സ്മിഗ്ഗ്സ്തൃ॒തീയേ॑ ലോ॒കേ അ॑നൃ॒ണാ-സ്സ്യാ॑മ । യേ ദേ॑വ॒യാനാ॑ ഉ॒ത പി॑തൃ॒യാണാ॒-സ്സര്വാ᳚-ന്പ॒ഥോ അ॑നൃ॒ണാ ആക്ഷീ॑യേ॒മേത്യ॒ഗ്നിം-വൈഁ ജാ॒ത-മ്പാ॒പ്മാ ജ॑ഗ്രാഹ॒ തന്ദേ॒വാ ആഹു॑തീഭിഃ പാ॒പ്മാന॒മപാ᳚ഘ്ന॒-ന്നാഹു॑തീനാം-യഁ॒ജ്ഞേന॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ദക്ഷി॑ണാഭി॒-ര്ദക്ഷി॑ണാനാ-മ്ബ്രാഹ്മ॒ണേന॑ ബ്രാഹ്മ॒ണസ്യ॒ ഛന്ദോ॑ഭി॒-ശ്ഛന്ദ॑സാഗ് സ്വാദ്ധ്യാ॒യേനാപ॑ഹതപാപ്മാ സ്വാദ്ധ്യാ॒യോ॑ ദേ॒വപ॑വിത്രം॒-വാഁ ഏ॒തത്തം-യോഁ-ഽനൂ᳚-ഥ്സൃ॒ജത്യഭാ॑ഗോ വാ॒ചി ഭ॑വ॒ത്യഭാ॑ഗോ നാ॒കേ തദേ॒ഷാ-ഽഭ്യു॑ക്താ ॥ യസ്തി॒ത്യാജ॑ സഖി॒വിദ॒ഗ്ം॒ സഖാ॑യ॒-ന്ന തസ്യ॑ വാ॒ച്യപി॑ ഭാ॒ഗോ അ॑സ്തി । യദീഗ്ം॑ ശൃ॒ണോത്യ॒ലകഗ്ം॑ ശൃണോതി॒ ന ഹി പ്ര॒വേദ॑ സുകൃ॒തസ്യ॒ പന്ഥാ॒മിതി॒ തസ്മാ᳚-ഥ്സ്വാദ്ധ്യാ॒യോ-ഽദ്ധ്യേ॑ത॒വ്യോ॑ യം-യഁ॑-ങ്ക്ര॒തുമധീ॑തേ॒ തേന॑ തേനാസ്യേ॒ഷ്ട-മ്ഭ॑വത്യ॒ഗ്നേ-ര്വാ॒യോ-രാ॑ദി॒ത്യസ്യ॒ സായു॑ജ്യ-ങ്ഗച്ഛതി॒ തദേ॒ഷാ-ഽഭ്യു॑ക്താ ॥

യേ അ॒ര്വാംഉ॒ത വാ॑ പുരാ॒ണേ വേ॒ദം-വിഁ॒ദ്വാഗ്ംസ॑മ॒ഭിതോ॑ വദന്ത്യാദി॒ത്യമേ॒വ തേ പരി॑വദന്തി॒ സര്വേ॑ അ॒ഗ്നി-ന്ദ്വി॒തീയ॑-ന്തൃ॒തീയ॑-ഞ്ച ഹ॒ഗ്ം॒സമിതി॒ യാവ॑തീ॒ര്വൈ ദേ॒വതാ॒സ്താ-സ്സര്വാ॑ വേദ॒വിദി॑ ബ്രാഹ്മ॒ണേ വ॑സന്തി॒ തസ്മാ᳚-ദ്ബ്രാഹ്മ॒ണേഭ്യോ॑ വേദ॒വിദ്ഭ്യോ॑ ദി॒വേദി॑വേ॒ നമ॑സ്കുര്യാ॒ന്നാശ്ലീ॒ല-ങ്കീ᳚ര്തയേദേ॒താ ഏ॒വ ദേ॒വതാഃ᳚ പ്രീണാതി ॥ 15 ॥

അനുവാകം 16

രിച്യ॑ത ഇവ॒ വാ ഏ॒ഷ പ്രേവ രി॑ച്യതേ॒ യോ യാ॒ജയ॑തി॒ പ്രതി॑ വാ ഗൃ॒ഹ്ണാതി॑ യാ॒ജയി॑ത്വാ പ്രതിഗൃ॒ഹ്യ വാ-ഽന॑ശ്ന॒ന്ത്രി-സ്സ്വാ᳚ദ്ധ്യാ॒യം-വേഁ॒ദമധീ॑യീത ത്രിരാ॒ത്രം-വാഁ॑ സാവി॒ത്രീ-ങ്ഗാ॑യ॒ത്രീ-മ॒ന്വാതി॑രേചയതി॒ വരോ॒ ദക്ഷി॑ണാ॒ വരേ॑ണൈ॒വ വരഗ്ഗ്॑ സ്പൃണോത്യാ॒ത്മാ ഹി വരഃ॑ ॥ 16 ॥

അനുവാകം 17

ദു॒ഹേ ഹ॒ വാ ഏ॒ഷ ഛന്ദാഗ്ം॑സി॒ യോ യാ॒ജയ॑തി॒ സ യേന॑ യജ്ഞക്ര॒തുനാ॑ യാ॒ജയേ॒-ഥ്സോ-ഽര॑ണ്യ-മ്പ॒രേത്യ॑ ശുചൌ ദേ॒ശേ സ്വാ᳚ദ്ധ്യാ॒യ-മേ॒വൈന॒-മധീ॑യന്നാസീ॒ത തസ്യാ॒നശ॑ന-ന്ദീ॒ക്ഷാ സ്ഥാ॒നമു॑പ॒സദ॒ ആസ॑നഗ്ം സു॒ത്യാ വാഗ്ജു॒ഹൂര്മന॑ ഉപ॒ഭൃദ്ധൃ॒തിര്ധ്രു॒വാ പ്രാ॒ണോ ഹ॒വി-സ്സാമാ᳚ദ്ധ്വ॒ര്യു-സ്സ വാ ഏ॒ഷ യ॒ജ്ഞഃ

പ്രാ॒ണദ॑ക്ഷി॒ണോ-ഽന॑ന്തദക്ഷിണ॒-സ്സമൃ॑ദ്ധതരഃ ॥ 17 ॥

അനുവാകം 18

ക॒തി॒ധാ-ഽവ॑കീര്ണീ പ്രവി॒ശതി॑ ചതു॒ര്ധേത്യാ॑ഹു-ര്ബ്രഹ്മവാ॒ദിനോ॑ മ॒രുതഃ॑ പ്രാ॒ണൈരിന്ദ്ര॒-മ്ബലേ॑ന॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑-മ്ബ്രഹ്മവര്ച॒സേനാ॒ഗ്നിമേ॒വേത॑രേണ॒ സര്വേ॑ണ॒ തസ്യൈ॒താ-മ്പ്രായ॑ശ്ചിത്തിം-വിഁ॒ദാഞ്ച॑കാര സുദേ॒വഃ കാ᳚ശ്യ॒പോ യോ

ബ്ര॑ഹ്മചാ॒ര്യ॑വ॒കിരേ॑ദമാവാ॒സ്യാ॑യാ॒ഗ്ം॒ രാത്ര്യാ॑മ॒ഗ്നി-മ്പ്ര॒ണീയോ॑പസമാ॒ധായ॒ ദ്വിരാജ്യ॑സ്യോപ॒ഘാത॑-ഞ്ജുഹോതി॒ കാമാവ॑കീര്ണോ॒-ഽസ്മ്യവ॑കീര്ണോ-ഽസ്മി॒ കാമ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ കാമാഭി॑ദ്രുഗ്ധോ॒-ഽസ്മ്യഭി॑ദ്രുഗ്ധോ-ഽസ്മി॒ കാമ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹേത്യ॒മൃതം॒-വാഁ ആജ്യ॑മ॒മൃത॑മേ॒വാത്മ-ന്ധ॑ത്തേ ഹു॒ത്വാ പ്രയ॑താഞ്ജ॒ലിഃ കവാ॑തിര്യങ്ങ॒ഗ്നിമ॒ഭി മ॑ന്ത്രയേത॒ സ-മ്മാ॑ സിഞ്ചന്തു മ॒രുത॒-സ്സമിന്ദ്ര॒-സ്സമ്ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ ।

സ-മ്മാ॒-ഽയമ॒ഗ്നി-സ്സി॑ഞ്ച॒ത്വായു॑ഷാ ച॒ ബലേ॑ന॒ ചായു॑ഷ്മന്ത-ങ്കരോത॒ മേതി॒ പ്രതി॑ ഹാസ്മൈ മ॒രുതഃ॑ പ്രാ॒ണാ-ന്ദ॑ധതി॒ പ്രതീന്ദ്രോ॒ ബല॒-മ്പ്രതി॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑-ര്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-മ്പ്രത്യ॒ഗ്നിരി॒തര॒ഥ്സര്വ॒ഗ്ം॒ സര്വ॑തനുര്ഭൂ॒ത്വാ സര്വ॒മായു॑രേതി॒ ത്രിര॒ഭിമ॑ന്ത്രയേത॒ ത്രിഷ॑ത്യാ॒ ഹി ദേ॒വാ യോ-ഽപൂ॑ത ഇവ॒ മന്യേ॑ത॒ സ ഇ॒ത്ഥ-ഞ്ജു॑ഹുയാദി॒ത്ഥ-മ॒ഭിമ॑ന്ത്രയേത॒ പുനീ॑ത ഏ॒വാത്മാന॒-മായു॑രേ॒വാത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ വരോ॒ ദക്ഷി॑ണാ॒ വരേ॑ണൈ॒വ വരഗ്ഗ്॑ സ്പൃണോത്യാ॒ത്മാ ഹി വരഃ॑ ॥ 18 ॥

അനുവാകം 19

ഭൂഃ പ്രപ॑ദ്യേ॒ ഭുവഃ॒ പ്രപ॑ദ്യേ॒ സ്വഃ॑ പ്രപ॑ദ്യേ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വഃ॑ പ്രപ॑ദ്യേ॒ ബ്രഹ്മ॒ പ്രപ॑ദ്യേ ബ്രഹ്മകോ॒ശ-മ്പ്രപ॑ദ്യേ॒-ഽമൃത॒-മ്പ്രപ॑ദ്യേ-ഽമൃതകോ॒ശ-മ്പ്രപ॑ദ്യേ ചതുര്ജാ॒ല-മ്ബ്ര॑ഹ്മകോ॒ശം-യഁ-മ്മൃ॒ത്യുര്നാവ॒പശ്യ॑തി॒ ത-മ്പ്രപ॑ദ്യേ ദേ॒വാ-ന്പ്രപ॑ദ്യേ ദേവപു॒ര-മ്പ്രപ॑ദ്യേ॒ പരീ॑വൃതോ॒ വരീ॑വൃതോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വര്മ॑ണാ॒-ഽഹ-ന്തേജ॑സാ॒ കശ്യ॑പസ്യ॒ യസ്മൈ॒ നമ॒സ്തച്ഛിരോ॒ ധര്മോ॑ മൂ॒ര്ധാന॑-മ്ബ്ര॒ഹ്മോത്ത॑രാ॒ ഹനു॑ര്യ॒ജ്ഞോ-ഽധ॑രാ॒ വിഷ്ണു॒ര്॒ ഹൃദ॑യഗ്ം സംവഁഥ്സ॒രഃ പ്ര॒ജന॑നമ॒ശ്വിനൌ॑ പൂര്വ॒പാദാ॑വ॒ത്രിര്മദ്ധ്യ॑-മ്മി॒ത്രാവരു॑ണാ വപര॒പാദാ॑വ॒ഗ്നിഃ പുച്ഛ॑സ്യ പ്രഥ॒മ-ങ്കാണ്ഡ॒-ന്തത॒ ഇന്ദ്ര॒സ്തതഃ॑ പ്ര॒ജാപ॑തി॒രഭ॑യ-ഞ്ചതു॒ര്ഥഗ്ം സ വാ ഏ॒ഷ ദി॒വ്യ-ശ്ശാ᳚ക്വ॒ര-ശ്ശിശു॑മാര॒സ്തഗ്ം ഹ॒ യ ഏ॒വം-വേഁദാപ॑ പുനര്മൃ॒ത്യു-ഞ്ജ॑യതി॒ ജയ॑തി സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ന്നാദ്ധ്വനി॒ പ്രമീ॑യതേ॒ നാഫ്സു പ്രമീ॑യതേ॒ നാഗ്നൌ പ്രമീ॑യതേ॒ നാന॒പത്യഃ॑ പ്രമീ॒യതേ॑ ല॒ഘ്വാന്നോ॑ ഭവതി ധ്രു॒വസ്ത്വമ॑സി ധ്രു॒വസ്യ ക്ഷി॑തമസി॒ ത്വ-മ്ഭൂ॒താനാ॒മധി॑പതിരസി॒ ത്വ-മ്ഭൂ॒താനാ॒ഗ്॒ ശ്രേഷ്ഠോ॑-ഽസി॒ ത്വാ-മ്ഭൂ॒താന്യുപ॑പ॒ര്യാവ॑ര്തന്തേ॒ നമ॑സ്തേ॒ നമ॒-സ്സര്വ॑-ന്തേ॒ നമോ॒ നമഃ॑ ॥

[ഫാട ഭ്ഹേദമ് - നമോ॒ നമഃ॑ ശിശുകുമാരായ॒ നമഃ॑ ] ॥ 19 ॥

അനുവാകം 20

നമഃ॒ പ്രാച്യൈ॑ ദി॒ശേ യാശ്ച॑ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒തസ്യാ॒-മ്പ്രതി॑വസന്ത്യേ॒ താഭ്യ॑ശ്ച॒ നമോ॒ നമോ ദക്ഷി॑ണായൈ ദി॒ശേ യാശ്ച॑ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒തസ്യാ॒-മ്പ്രതി॑വസന്ത്യേ॒ താഭ്യ॑ശ്ച॒ നമോ॒ നമഃ॒ പ്രതീ᳚ച്യൈ ദി॒ശേ യാശ്ച॑ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒തസ്യാ॒-മ്പ്രതി॑വസന്ത്യേ॒ താഭ്യ॑ശ്ച॒ നമോ॒ നമ॒ ഉദീ᳚ച്യൈ ദി॒ശേ യാശ്ച॑ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒തസ്യാ॒-മ്പ്രതി॑വസന്ത്യേ॒ താഭ്യ॑ശ്ച॒ നമോ॒ നമ॑ ഊ॒ര്ധ്വായൈ॑ ദി॒ശേ യാശ്ച॑ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒തസ്യാ॒-മ്പ്രതി॑വസന്ത്യേ॒ താഭ്യ॑ശ്ച॒ നമോ॒ നമോ-ഽധ॑രായൈ ദി॒ശേ യാശ്ച॑ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒തസ്യാ॒-മ്പ്രതി॑വസന്ത്യേ॒ താഭ്യ॑ശ്ച॒ നമോ॒ നമോ॑-ഽവാന്ത॒രായൈ॑ ദി॒ശേ യാശ്ച॑ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒തസ്യാ॒-മ്പ്രതി॑വസന്ത്യേ॒ താഭ്യ॑ശ്ച॒ നമോ॒ നമോ ഗങ്ഗായമുനയോര്മദ്ധ്യേ യേ॑ വസ॒ന്തി॒ തേ മേ പ്രസന്നാത്മാനസ്ചിര-ഞ്ജീവിതം-വഁ॑ര്ധയ॒ന്തി॒ നമോ ഗങ്ഗായമുനയോര്മുനി॑ഭ്യശ്ച॒ നമോ॒ നമോ ഗങ്ഗായമുനയോര്മുനി॑ഭ്യശ്ച॒ നമഃ ॥ 20 ॥

(സഹ॒ - രക്ഷാഗ്ം॑സി॒ - യ-ദ്ദേ॑വാ-സ്സ॒പ്തദ॑ശ॒ - യദദീ᳚വ്യ॒-ന്പഞ്ച॑ദശ॒ - യു॑ഷ്ടേ॒ ചതു॑സ്ത്രിഗ്ംശ-ദ്- വൈശ്വാന॒രായ॒ ഷഡ്വിഗ്ം॑ശതി॒-ര്വാത॑രശനാ ഹ - കുശ്മാ॒ണ്ഡൈ- ര॒ജാന്. ഹ॒ - പഞ്ച॑ - ബ്രഹ്മയ॒ജ്ഞേന॒ - ഗ്രാമേ॑ - മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നേ॒ - തസ്യ॒ വൈ മേഘ॒ - സ്തസ്യ॒ വൈ ദ്വൌ - രിച്യ॑തേ - ദു॒ഹേ ഹ॑ - കതി॒ധാ-ഽവ॑കീര്ണീ॒ - ഭൂ--ര് നമഃ॒ പ്രാച്യൈ॑ വിഗ്ംശ॒തിഃ )

(സഹ॑ വൈ - മുനി॑ഭ്യശ്ച॒ നമഃ )

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ദ്വിതീയഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ - svādhyāyabrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1

saha॒ vai de॒vānā॒-ñcāsṷrāṇā-ñca ya॒jñau prata̭tāvāstāṃ-va~॒yagg sva॒rgaṃ-lo~॒kame᳚ṣyāmo va॒yame᳚ṣyāma॒ iti॒ te-'sṷrā-ssa॒nnahya॒ saha̭sai॒vāca̭ra-nbrahma॒caryḙṇa॒ tapa̭saiva de॒vāste-'sṷrā amuhya॒gg॒ste na prājā̭na॒gg॒ste parā̭bhava॒nte na sva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n, prasṛ̭tena॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nna prasṛ̭te॒nāsṷrā॒-nparā̭-'bhāvaya॒n ,prasṛ̭to ha॒ vai ya̭jñopavī॒tino̭ ya॒jño-'pra̭sṛ॒to-'nṷpavī॒tino॒ yatkiñca̭ brāhma॒ṇo ya̭jñopavī॒tyadhī̭te॒ yaja̭ta e॒va ta-ttasmā᳚-dyajñopavī॒tyḙvādhī̭yīta yā॒jaye॒-dyajḙta vā ya॒jñasya॒ prasṛ̭tyā॒ , aji̭naṃ॒-vā~so̭ vā dakṣiṇa॒ta ṷpa॒vīya॒ dakṣi̭ṇa-mbā॒humuddha̭ra॒te-'va̭ dhatte sa॒vyamiti̭ yajñopavī॒tame॒tade॒va vipa̭rīta-mprācīnāvī॒tagṃ saṃ॒vī~ta̭-mmānu॒ṣam || 1 ||

anuvākaṃ 2

rakṣāgṃ̭si॒ havā̭ puronuvā॒ke tapo-'gra̭matiṣṭhanta॒ tā-npra॒jāpa̭ti-rva॒reṇo॒pāma̭ntrayata॒ tāni॒ vara̭mavṛṇītādi॒tyo no॒ yoddhā॒ iti॒ tā-npra॒jāpa̭ti-rabravī॒-dyodha̭ya॒ddhvamiti॒ tasmā॒dutti̭ṣṭhanta॒gṃ॒ havā॒ tāni॒ rakṣāg̭syādi॒tyaṃ-yo~dha̭yanti॒ yāva̭dasta॒manva̭gā॒-ttāni̭ ha॒ vā e॒tāni॒ rakṣāgṃ̭si gāyatri॒yā 'bhi̭mantrite॒nāmbha̭sā śāmyanti॒ tadṷ ha॒ vā e॒te bra̭hmavā॒dinaḥ̭ pū॒rvābhi̭mu॒khā-ssa॒ndhyāyā᳚-ṅgāyatri॒yā-'bhi̭mantritā॒ āpa̭ ū॒rdhvaṃ-vi~kṣi̭panti॒ tā e॒tā āpo̭ va॒jrībhū॒tvā tāni॒ rakṣāgṃ̭si

ma॒ndehā-'rṷṇe dvī॒pe prakṣi̭panti॒ ya-tpra̭dakṣi॒ṇa-mprakra̭manti॒ tena̭ pā॒pmāna॒mava̭ dhūnvantyu॒dyanta̭mastaṃ॒-ya~nta̭mādi॒tya-ma̭bhiddhyā॒yan ku॒rva-nbrā᳚hma॒ṇo vi॒dvān-thsa॒kala̭-mbha॒drama̭śnute॒ 'sāvā̭di॒tyo bra॒hmeti॒ brahmai॒va sa-nbrahmā॒pyeti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 2 ||

anuvākaṃ 3

ya-ddḙvā deva॒heḍa̭naṃ॒ (deva॒hela̭naṃ॒) devā̭saścakṛ॒mā va॒yam |

ādi̭tyā॒stasmā᳚nmā muñcata॒rtasya॒rtena॒ māmi॒ta ||

devā̭ jīvanakā॒myā ya-dvā॒cā-'nṛ̭tamūdi॒ma |

tasmā᳚nna i॒ha mṷñcata॒ viśvḙ devā-ssa॒joṣa̭saḥ ||

ṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī ṛ॒tena॒ tvagṃ sa̭rasvati |

kṛ॒tānnaḥ̭ pā॒hyena̭so॒ ya-tkiñcānṛ̭tamūdi॒ma ||

i॒ndrā॒gnī mi॒trāvarṷṇau॒ somo̭ dhā॒tā bṛha॒spatiḥ̭ |

te no̭ muñca॒ntvena̭so॒ yada॒nyakṛ̭tamāri॒ma ||

sa॒jā॒ta॒śa॒gṃ॒sādu॒ta jā̭miśa॒gṃ॒ sājjyāya̭sa॒-śśagṃsā̭du॒ta vā॒ kanī̭yasaḥ |

anā̭dhṛṣṭa-nde॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dena॒stasmā॒-ttvama॒smā-ñjā̭tavedo mumugdhi ||

yadvā॒cā ya-nmana̭sā bā॒hubhyā̭-mū॒rubhyā̭maṣṭhī॒vadbhyā̭ śi॒śnairyadanṛ̭ta-ñcakṛ॒mā va॒yam |

a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭sā॒ gārha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu cakṛ॒ma yāni̭ duṣkṛ॒tā ||

yena̭ tri॒to a̭rṇa॒vā-nni̭rba॒bhūva॒ yena॒ sūrya॒-ntama̭so nirmu॒moca̭ |

yenendro॒ viśvā॒ aja̭hā॒darā̭tī॒stenā॒ha-ñjyoti̭ṣā॒ jyoti̭rānaśā॒na ā᳚kṣi ||

ya-tkusī̭da॒mapra̭tītta॒-mmaye॒ha yena̭ ya॒masya̭ ni॒dhinā॒ carā̭mi |

e॒tattada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi॒ jīva̭nne॒va prati॒ tattḙ dadhāmi ||

yanmayi̭ mā॒tā garbhḙ sa॒ti | ena̭śca॒kāra॒ yatpi॒tā | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā̭ pi॒peṣa̭ mā॒tara̭-mpi॒tara᳚m | pu॒traḥ pramṷdito॒ dhayanṋ | ahigṃ̭sitau pi॒tarau॒ mayā॒ tat | tada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyām | yanmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ ||

yadā॒śasā̭ ni॒śasā॒ yatpa̭rā॒śasā᳚ | yadena̭śca kṛ॒mā nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || ati̭krāmāmi duri॒taṃ-ya~denaḥ̭ | jahā̭mi ri॒pra-mpa̭ra॒me sa॒dhasthe᳚ | yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ | tamāro̭hāmi su॒kṛtā॒-nnu lo॒kam || tri॒te de॒vā a̭mṛjatai॒-tadenaḥ̭ | tri॒ta e॒tanma̭nu॒ṣyḙṣu māmṛje | tato̭ mā॒ yadi॒ kiñci̭dāna॒śe | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ ||

di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tāḥ | yā jā॒tā oṣa̭dhībhyaḥ | atho॒ yā a̭gni॒jā āpaḥ̭ | tā naḥ̭ śundhantu॒ śundha̭nīḥ || yadāpo॒ nakta̭-nduri॒ta-ñcarā̭ma | yadvā॒ divā॒ nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | hira̭ṇya-varṇā॒stata॒ utpṷnīta naḥ || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||

tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśasa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣā̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒ka su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || 3 ||

(mu॒mu॒gdhi॒ sa॒pta ca̭) (a. 3)

anuvākaṃ 4

yadadī᳚vyannṛ॒ṇama॒ha-mba॒bhūvādi̭-thsanvā sañja॒gara॒ jane᳚bhyaḥ | a॒gnirmā॒ tasmā॒dindra̭śca saṃvi~dā॒nau pramṷñcatām || yaddhastā᳚bhyā-ñca॒kara॒ kilbi̭ṣāṇya॒kṣāṇāṃ᳚-va~॒gnumṷpa॒jighna̭mānaḥ |

u॒gra॒mpa॒śyā ca̭ rāṣṭra॒bhṛcca॒ tānya̭phsa॒rasā॒ vanṷdattā-mṛ॒ṇāni̭ || ugra̭paṃśye॒ rāṣṭra̭bhṛ॒-tkilbi̭ṣāṇi॒ yada॒kṣavṛ̭tta॒manṷdattame॒tat |

nenna̭ ṛ॒ṇānṛ॒ṇava॒ ithsa̭māno ya॒masya̭ lo॒ke adhi̭ rajju॒rāya̭ || ava̭ te॒ heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñebhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ | kṣaya̭nna॒smabhya̭masura praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ-vi~ma̭ddhya॒magg śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavā-'nā̭gaso॒ adi̭taye syāma || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||

tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśasa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣā̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒ka su॒havo̭ na edhi || saṅkṷsuko॒ vikṷsuko nir-ṛ॒tho yaśca̭ nisva॒naḥ | te-'(1॒)sma-dyakṣma॒manā̭gaso dū॒rā-ddū॒rama̭cīcatam || nirya̭kṣmamacīcate kṛ॒tyā-nnir-ṛ̭ti-ñca | tena॒ yo-'(1॒)smathsamṛ̭cchātai॒ tama̭smai॒ prasṷvāmasi || du॒śśa॒gṃ॒sā॒nu॒śa॒gṃ॒sābhyā᳚-ṅgha॒ṇenā̭nugha॒ṇena̭ ca | tenā॒nyo-'(1)॒sma-thsamṛ̭cchātai॒ tama̭smai॒ prasṷvāmasi ||

saṃva~rca̭sā॒ paya̭sā॒ santa॒nūbhi॒raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ | tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vida̭dhātu rā॒yo-'nṷmārṣṭu ta॒nvo(1॒) ya-dvili̭ṣṭam || 4 ||

(kṛ॒tyā-nnir-ṛ̭ti-ñca॒ pañca̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5

āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gnirvare᳚ṇyaḥ |

puna̭ste prā॒ṇa āyā̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te ||

ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi ra̭kṣatādi॒mam ||

i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi ti॒gmamojo̭ varuṇa॒ sagṃśi̭śādhi | mā॒tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t ||

agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ āsu॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ |

ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha̭-dra॒yi-mmayi॒ poṣa᳚m || 5.1a ||

a॒gnir-ṛṣiḥ॒ pava̭mānaḥ॒ pāñca̭janyaḥ pu॒rohi̭taḥ | tamī̭mahe mahāga॒yam || agnḙ jā॒tā-npraṇṷdā na-ssa॒patnā॒-npratyajā̭tāñjātavedo nudasva |

a॒sme dī̭dihi su॒manā॒ ahḙḍa॒ñcharma̭nte (ahḙla॒ñcharma̭nte) syāma tri॒varṷ̄tha u॒dbhau ||

saha̭sā jā॒tā-npraṇṷdā na-ssa॒patnā॒-npratyajā̭tāñjātavedo nudasva | adhi̭ no brūhi sumana॒syamā̭no va॒yagg syā̭ma॒ praṇṷdā na-ssa॒patnāṋ || agne॒ yo no॒-'bhito॒ jano॒ vṛko॒ vāro॒ jighāgṃ̭sati | tāgstvaṃ-vṛ~̭trahañjahi॒ vasva॒smabhya॒mā bha̭ra || agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti samā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | taṃ-va~॒yagṃ sa॒midha̭-ṅkṛ॒tvā tubhya̭ma॒gne-'pi̭daddhmasi || 5.1b ||

yo na॒-śśapā॒daśa̭pato॒ yaśca̭ na॒-śśapa̭ta॒-śśapā᳚t |

u॒ṣāśca॒ tasmai̭ ni॒mrukca॒ sarva̭-mpā॒pagṃ samṷ̄hatām ||

yo naḥ̭ sa॒patno॒ yo raṇo॒ marto̭-'bhi॒dāsa̭ti devāḥ |

i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭to॒ mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || yo māndveṣṭi̭ jātavedo॒ ya-ñcā॒ha-ndveṣmi॒ yaśca॒ mām | sarvā॒g॒stāna̭gne॒ sanda̭ha॒ yāgścā॒ha-ndveṣmi॒ ye ca॒ mām || yo a॒smabhya̭marātī॒yā-dyaśca̭ no॒ dveṣa̭te॒ janaḥ̭ | nindā॒dyo a॒smā-ndiphsā᳚cca॒ sarvā॒g॒stānma̭ṣma॒ṣā kṷru ||

sagṃśi̭ta-mme॒ brahma॒ sagṃśi̭taṃ-vī~॒ryām (1॒) bala᳚m | sagṃśi̭ta-ṅkṣa॒tra-mmḙ ji॒ṣṇu yasyā॒hamasmi̭ pu॒rohi̭taḥ ||

udḙṣā-mbā॒hū a̭tira॒mu-dvarco॒ atho॒ bala᳚m |

kṣi॒ṇomi॒ brahma̭ṇā॒-'mitrā॒nunna̭yāmi॒ svā~(2) a॒ham || puna॒rmanaḥ॒ puna॒rāyṷrma॒ āgā॒-tpuna॒ścakṣuḥ॒ puna॒-śśrotra̭-mma॒ āgā॒t

punaḥ̭ prā॒ṇaḥ puna॒rādhī̭ta-mma॒ āgā᳚t |

vai॒śvā॒na॒ro me-'da̭bdhastanū॒pā ava̭bādhatā-nduri॒tāni॒ viśvā᳚ || 5.1c ||

(poṣaṃ̭ - daddhmasi - pu॒rohi̭taśca॒tvāri̭ ca) (a. 5)

anuvākaṃ 6

vai॒śvā॒na॒rāya॒ prati̭vedayāmo॒ yadī̭nṛ॒ṇagṃ sa̭ṅga॒ro de॒vatā̭su | sa e॒tā-npāśā᳚-npra॒muca॒-npravḙda॒ sa no̭ muñcātu duri॒tādava॒dyāt ||

vai॒śvā॒na॒raḥ pava̭yānnaḥ pa॒vitrai॒rya-thsa̭ṅga॒ra-ma॒bhidhāvā᳚myā॒śām | anā̭jāna॒-nmana̭sā॒ yāca̭māno॒ yadatraino॒ ava॒ ta-thsṷvāmi ||

a॒mī ye su॒bhagḙ di॒vi vi॒cṛtau॒ nāma॒ tāra̭ke |

prehāmṛta̭sya yacchatā-me॒ta-dba̭ddhaka॒moca̭nam ||

viji̭hīrṣva lo॒kān kṛ̭dhi ba॒ndhā-nmṷñcāsi॒ baddha̭kam | yonḙriva॒ pracyṷto॒ garbha॒-ssarvā᳚-npa॒tho a̭nuṣva ||

sa pra̭jā॒na-nprati̭gṛbhṇīta vi॒dvā-npra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | a॒smābhi̭rda॒tta-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā॒dacchi̭nna॒-ntantṷmanu॒ sañca̭rema || 6.1a ||

ta॒ta-ntantu॒manveke॒ anu॒ sañca̭ranti॒ yeṣā᳚-nda॒tta-mpitrya॒māya̭navat | a॒ba॒ndhveke॒ dada̭taḥ pra॒yacchā॒-ddātu॒cce-ccha॒knavā॒gṃ॒ sa-ssva॒rga ḙṣām ||

āra̭bhethā॒manu॒ sagṃra̭bhethāgṃ samā॒na-mpanthā̭mavatho ghṛ॒tena̭ | yadvā᳚-mpū॒rta-mpari̭viṣṭaṃ॒-ya~da॒gnau tasmai॒ gotrā̭ye॒ha jāyā̭patī॒ sagṃra̭bhethām || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyāṃ-ya~nmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma |

a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭so॒ gārha̭patya॒ unno̭ neṣa-dduri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma || bhūmi̭rmā॒tā-'di̭tirno ja॒nitra॒-mbhrātā॒ntari̭kṣa-ma॒bhiśa̭sta enaḥ |

dyaurnaḥ̭ pi॒tā pi̭tṛ॒yāccha-mbha̭vāsi jā॒mi mi॒tvā mā vi̭vithsi lo॒kāt || yatra̭ su॒hārdaḥ̭ su॒kṛto॒ mada̭nte vi॒hāya॒ roga̭-nta॒nvā(1)॒gg॒ svāyā᳚m |

a॒ślo॒ṇāṅgai॒rahrṷtā-ssva॒rge tatra̭ paśyema pi॒tara̭-ñca pu॒tram || yadanna॒madmyanṛ̭tena devā dā॒syannadā᳚syannu॒ta vā̭ kari॒ṣyann |

ya-dde॒vānā॒-ñcakṣu॒ṣyāgo॒ asti॒ yade॒va kiñca̭ pratijagrā॒hama॒gnirmā॒ tasmā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu ||

yadanna॒madmi̭ bahu॒dhā virṷ̄paṃ॒-vā~so॒ hira̭ṇyamu॒ta gāma॒jāmavi᳚m |

ya-dde॒vānā॒-ñcakṣu॒ṣyāgo॒ asti॒ yade॒va kiñca̭ pratijagrā॒hama॒gnirmā॒ tasmā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu ||

ya॒nmayā̭ mana̭sā vā॒cā॒ kṛ॒ta॒menaḥ̭ kadā॒cana |

sarvasmā᳚-nmeḍi̭to (mela̭tā) mo॒gdhi॒ tvagṃ hi

vettha̭ yathāta॒tham || 6.1b ||

(ca॒re॒ma॒ - pu॒tragṃ ṣaṭca̭) (a. 6)

anuvākaṃ 7

vāta̭raśanā ha॒ vā ṛṣa̭ya-śśrama॒ṇā ū॒rdhvama̭nthi॒no ba̭bhūvu॒stā-nṛṣa̭yo॒-'rtha-mā̭ya॒gg॒ste ni॒lāya̭-macara॒gg॒ste-'nṷpraviśuḥ kūśmā॒ṇḍāni॒ tāg-steṣvanva̭vinda-ñchra॒ddhayā̭ ca॒ tapa̭sā ca॒ , tānṛṣa̭yo-'bruvan ka॒thā ni॒lāya̭-ñcara॒theti॒ ta ṛṣī̭nabruva॒nnamo̭ vo-'stu bhagavanto॒-'smi-ndhā᳚mni॒ kena̭ va-ssaparyā॒meti॒ tānṛṣa̭yo-'bruva-npa॒vitra̭-nno brūta॒ yenā̭re॒pasaḥ̭ syā॒meti॒ ta e॒tāni̭ sū॒ktānya̭paśya॒n॒. ,

ya-ddḙvā deva॒heḍa̭naṃ॒ (deva॒hela̭naṃ॒) ~yadadī᳚vyannṛ॒ṇama॒ha-mba॒bhūvāyṷṣṭe vi॒śvato̭

dadha॒ditye॒tairājya̭-ñjuhuta vaiśvāna॒rāya॒ prati̭vedayāma॒ ityupa̭tiṣṭhata॒ yada̭rvā॒cīna॒meno᳚ bhrūṇaha॒tyāyā॒stasmā᳚-nmokṣyaddhva॒ iti॒ ,ta e॒taira̭juhavu॒ste-'re॒paso̭-'bhavan karmā॒diṣve॒tai-rjṷhuyā-tpū॒to dḙvalo॒kā-nthsama̭śnute || 7 ||

anuvākaṃ 8

kū॒śmā॒ṇḍai-rjṷhuyā॒-dyo-'pṷ̄ta iva॒ manyḙta॒ yathā᳚ ste॒no yathā᳚ bhrūṇa॒haivame॒ṣa bha̭vati॒ yo-'yonau॒ retaḥ̭ si॒ñcati॒, yada̭rvā॒cīna॒meno᳚ bhrūṇaha॒tyāyā॒stasmā᳚-nmucyate॒ yāva॒deno̭ dī॒kṣāmupai̭ti dīkṣi॒ta e॒tai-ssa̭ta॒ti jṷhoti saṃva~thsa॒ra-ndī᳚kṣi॒to bha̭vati saṃva~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ māsa̭-ndīkṣi॒to bha̭vati॒ yo māsa॒-ssa saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ catṷrvigṃśati॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ catṷrvigṃśati-rardhamā॒sā-ssaṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ dvāda̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ ṣaḍrātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte ti॒sro rātrī᳚-rdīkṣi॒to bha̭vati tri॒padā̭ gāya॒trī gā̭yatri॒yā e॒vātmāna̭-mpunīte॒ na mā॒gṃ॒sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnoparyā̭sīta॒ jugṷphse॒tānṛ̭tā॒tpayo᳚ brāhma॒ṇasya̭ vra॒taṃ-ya~̭vā॒gū rā̭ja॒nya̭syā॒mikṣā॒ vaiśya॒syātho̭ sau॒mye-'pya̭ddhva॒ra e॒tadvra॒ta-mbrṷ̄yā॒-dyadi॒ manyḙ-topa॒dasyā॒mītyo̭da॒na-ndhā॒nā-ssaktū᳚-ṅghṛ॒tamityanṷvratayedā॒tmano-'nṷpadāsāya || 8 ||

anuvākaṃ 9

a॒jān. ha॒ vai pṛśñīg̭stapa॒syamā̭nā॒-nbrahma̭ svaya॒mbhva̭bhyāna̭rṣa॒tta ṛṣa̭yo-'bhava॒-ntadṛṣī̭ṇā-mṛṣi॒tva-ntā-nde॒vatā॒mupā̭tiṣṭhanta ya॒jñakā̭mā॒sta e॒ta-mbra̭hmaya॒jña-ma̭paśya॒n-tamā-'ha̭ra॒n-tenā̭yajanta॒ yadṛ॒co-'ddhyagī̭ṣata॒ tāḥ paya̭ āhutayo de॒vānā̭mabhava॒n॒. ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tāhṷtayo॒ ya-thsāmā̭ni॒ somā̭hutayo॒ yadatha̭rvāṅgi॒raso॒ maddhvā̭hutayo॒ yadbrā᳚hma॒ṇānī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sīrmḙdāhu॒tayo̭ de॒vānā̭-mabhava॒ntābhiḥ॒, kṣudha̭-mpā॒pmāna॒-mapā᳚ghna॒-nnapa̭hatapāpmāno de॒vā-ssva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nbrahma̭ṇa॒-ssāyṷjya॒-mṛṣa̭yo-'gacchann || 9 ||

anuvākaṃ 10

pañca॒ vā e॒te ma̭hāya॒jñā-ssa̭ta॒ti pratā̭yante sata॒ti santi̭ṣṭhante devaya॒jñaḥ pi̭tṛya॒jño bhṷ̄taya॒jño ma̭nuṣyaya॒jño bra̭hmaya॒jña iti॒ yada॒gnau ju॒hotya॒pi sa॒midha॒-nta-ddḙvaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhā ka॒rotyapya॒pasta-tpi̭tṛya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ya-dbhū॒tebhyo̭ ba॒ligṃ hara̭ti॒ ta-dbhṷ̄taya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yadbrā᳚hma॒ṇebhyo-'nna॒-ndadā̭ti॒ tanma̭nuṣyaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yathsvā᳚ddhyā॒ya-madhī̭yī॒-taikā̭mapyṛ॒caṃ-ya~juḥ॒-sāma̭ vā॒ tadbra̭hmaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yadṛ॒co-'dhī̭te॒ paya̭saḥ॒ kūlyā̭ asya pi॒tṝ-nthsva॒dhā a॒bhiva̭hanti॒ ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tasya̭ kūlyā॒ ya-thsāmā̭ni॒ soma̭ ebhyaḥ pavate॒ yadatha̭rvāṅgi॒raso॒ madhoḥ᳚ kūlyā॒ yadbrā᳚hma॒ṇā-nī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sī-rmeda̭saḥ॒ kūlyā̭ asya pi॒tṝn-thsva॒dhā a॒bhiva̭hanti॒ yadṛ॒co-'dhī̭te॒ paya̭ āhutibhire॒va ta-dde॒vāgsta̭rpayati॒ ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tāhṷtibhi॒rya-thsāmā̭ni॒ somā̭hutibhi॒-ryadatha̭rvāṅgi॒raso॒ maddhvā̭hutibhi॒-ryadbrā᳚hma॒ṇā-nī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sī-rmḙdāhu॒tibhi̭re॒va ta-dde॒vāgsta̭rpayati॒ ta ḙna-ntṛ॒ptā āyṷṣā॒ teja̭sā॒ varca̭sā śri॒yā yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒nnādyḙna ca tarpayanti || 10 ||

anuvākaṃ 11

bra॒hma॒ya॒jñena̭ ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prācyā᳚-ndi॒śi grāmā॒dacha̭dirda॒r॒śa udī᳚cyā-mprāgudī॒cyāṃ-vo~॒dita̭ ādi॒tye da̭kṣiṇa॒ta ṷpa॒vīyo̭pa॒viśya॒ hastā̭vava॒nijya॒ trirācā̭me॒ddviḥ pa̭ri॒mṛjya̭ sa॒kṛdṷpa॒spṛśya॒ śira॒ścakṣṷṣī॒ nāsi̭ke॒ śrotre॒ hṛda̭yamā॒labhya॒ ya-ttrirā॒cāma̭ti॒ tena॒ ṛcaḥ̭ prīṇāti॒ yaddviḥ pa̭ri॒mṛja̭ti॒ tena yajūgṃ̭ṣi॒ ya-thsa॒kṛdṷpa॒spṛśa̭ti॒ tena॒ sāmā̭ni॒ (ya-thsa॒vya-mpā॒ṇi pā॒dau pro॒kṣati॒) yacchira॒ścakṣṷṣī॒ nāsi̭ke॒ śrotre॒ hṛda̭yamā॒labha̭te॒ tenātha̭rvāṅgi॒raso᳚ brāhma॒ṇā-nī̭tihā॒sā-npṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sīḥ prī̭ṇāti॒ darbhā̭ṇā-mma॒hadṷpa॒stīryo॒pastha̭-ṅkṛ॒tvā prāṃāsī̭na-ssvāddhyā॒yamadhī̭yītā॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ ya-dda॒rbhā-ssara̭samè॒va brahma̭ kurute dakṣiṇotta॒rau pā॒ṇī (pā॒dau) kṛ॒tvā sapa॒vitrā॒vomiti॒ prati̭padyata e॒tadvai yajṷstrayīṃ-vi~॒dyā-mpratye॒ṣā vāge॒tatpa̭ra॒mama॒kṣara॒-ntade॒tadṛ॒cā-'bhyṷktamṛ॒co a॒kṣarḙ para॒me vyo̭ma॒n॒. yasmi̭-nde॒vā adhi॒ viśvḙ niṣe॒duryastanna veda॒ kimṛ॒cā ka̭riṣyati॒ ya ittadvi॒dusta i॒me samā̭sata॒ iti॒ trīne॒va prāyṷṅkta॒ bhūrbhuva॒ssva̭rityā̭hai॒tadvai vā॒ca-ssa॒tyaṃ-ya~de॒va vā॒ca-ssa॒tya-nta-tprāyu॒ṅktātha̭ sāvi॒trī-ṅgā̭ya॒trī-ntriranvā̭ha pa॒ccho᳚-'rdharca̭śo-'navā॒nagṃ sa̭vi॒tā śriyaḥ̭ prasavi॒tā śriya̭me॒vāpno॒t yatho᳚ pra॒jñāta̭yai॒va pra̭ti॒padā॒ chandāgṃ̭si॒ prati̭padyate || 11 ||

anuvākaṃ 12

grāme॒ mana̭sā svāddhyā॒yamadhī̭yīta॒ divā॒ naktaṃ̭-ve~॒ti ha̭ smā॒ha śau॒ca ā᳚hne॒ya u॒tāra̭ṇye॒-'bala̭ u॒ta vā॒cota tiṣṭha̭nnu॒ta vraja̭nnu॒tāsī̭na u॒ta śayā̭no॒-'dhīyī̭tai॒va svā᳚ddhyā॒ya-ntapa̭svī॒ puṇyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsvā᳚ddhyā॒yamadhī̭te॒ namo॒ brahma̭ṇe॒ namo̭ astva॒gnaye॒ namaḥ̭ pṛthi॒vyai nama॒ oṣa̭dhībhyaḥ |

namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ namo॒ viṣṇa̭ve bṛha॒te ka̭romi || 12 ||

anuvākaṃ 13

ma॒ddhyandi̭ne pra॒bala॒madhī̭yītā॒sau khalu॒ vāvaiṣa ā̭di॒tyo yadbrā᳚hma॒ṇastasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā ||

ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ |

ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa॒śceti॒ sa vā e॒ṣa ya॒jña-ssa॒dyaḥ pratā̭yate sa॒dya-ssanti̭ṣṭhate॒ tasya॒ prākhsā॒yama̭vabhṛ॒tho namo॒ brahma̭ṇa॒ iti̭ paridhā॒nīyā॒-ntriranvā̭hā॒pa ṷpa॒spṛśya̭ gṛ॒hānḙti॒ tato॒ yatkiñca॒ dadā̭ti॒ sā dakṣi̭ṇā || 13 ||

anuvākaṃ 14

tasya॒ vā e॒tasya̭ ya॒jñasya॒ megho̭ havi॒rdhānaṃ̭-vi~॒dyuda॒gnirva॒r॒ṣagṃ ha॒vi-ssta̭nayi॒tnu-rva̭ṣaṭkā॒ro yada̭va॒sphūrja̭ti॒ so-'nṷvaṣaṭkā॒ro vā॒yurā॒tmā-'mā̭vā॒syā᳚ sviṣṭa॒kṛdya e॒vaṃ-vi~॒dvānme॒ghe va॒r॒ṣati̭ vi॒dyota̭māne sta॒naya̭tyava॒sphūrja̭ti॒ pava̭māne vā॒yāva̭māvā॒syā̭yāg svāddhyā॒yamadhī̭te॒

tapa̭ e॒va tatta̭pyate॒ tapo̭ hi svāddhyā॒ya ityṷtta॒ma-nnākagṃ̭ rohatyutta॒ma-ssa̭mā॒nānā᳚-mbhavati॒ yāva̭ntagṃ ha॒ vā i॒māṃ-vi~॒ttasya̭ pū॒rṇā-ndada̭thsva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati॒ tāva̭ntaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati॒ bhūyāgṃ̭sa-ñcākṣa॒yya-ñcāpa̭ punarmṛ॒tyu-ñja̭yati॒ brahma̭ṇa॒-ssāyṷjya-ṅgacchati || 14 ||

anuvākaṃ 15

tasya॒ vā e॒tasya̭ ya॒jñasya॒ dvāva̭naddhyā॒yau yadā॒-''tmā-'śuci॒-rya-dde॒śa-ssamṛ̭ddhirdaiva॒tāni॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nma̭hārā॒tra u॒ṣasyudi̭te॒ vraja॒gg॒stiṣṭha॒-nnāsī̭na॒-śśayā̭no॒-'raṇye᳚ grāme॒ vā yāva̭tta॒rasagg̭ svāddhyā॒yamadhī̭te॒ sarvā᳚n ~lo॒kāñja̭yati॒ sarvā᳚n ~lo॒kāna̭nṛ॒ṇo-'nu॒ sañca̭rati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā || a॒nṛ॒ṇā a॒sminna̭nṛ॒ṇāḥ para̭smiggstṛ॒tīyḙ lo॒ke a̭nṛ॒ṇā-ssyā̭ma | ye dḙva॒yānā̭ u॒ta pi̭tṛ॒yāṇā॒-ssarvā᳚-npa॒tho a̭nṛ॒ṇā ākṣī̭ye॒metya॒gniṃ-vai~ jā॒ta-mpā॒pmā ja̭grāha॒ tande॒vā āhṷtībhiḥ pā॒pmāna॒mapā᳚ghna॒-nnāhṷtīnāṃ-ya~॒jñena̭ ya॒jñasya॒ dakṣi̭ṇābhi॒-rdakṣi̭ṇānā-mbrāhma॒ṇena̭ brāhma॒ṇasya॒ chando̭bhi॒-śchanda̭sāg svāddhyā॒yenāpa̭hatapāpmā svāddhyā॒yo̭ de॒vapa̭vitraṃ॒-vā~ e॒tattaṃ-yo~-'nū᳚-thsṛ॒jatyabhā̭go vā॒ci bha̭va॒tyabhā̭go nā॒ke tade॒ṣā-'bhyṷktā || yasti॒tyāja̭ sakhi॒vida॒gṃ॒ sakhā̭ya॒-nna tasya̭ vā॒cyapi̭ bhā॒go a̭sti | yadīgṃ̭ śṛ॒ṇotya॒lakagṃ̭ śṛṇoti॒ na hi pra॒veda̭ sukṛ॒tasya॒ panthā॒miti॒ tasmā᳚-thsvāddhyā॒yo-'ddhyḙta॒vyo̭ yaṃ-ya~̭-ṅkra॒tumadhī̭te॒ tena̭ tenāsye॒ṣṭa-mbha̭vatya॒gne-rvā॒yo-rā̭di॒tyasya॒ sāyṷjya-ṅgacchati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā ||

ye a॒rvāṃu॒ta vā̭ purā॒ṇe ve॒daṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ma॒bhito̭ vadantyādi॒tyame॒va te pari̭vadanti॒ sarvḙ a॒gni-ndvi॒tīya̭-ntṛ॒tīya̭-ñca ha॒gṃ॒samiti॒ yāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stā-ssarvā̭ veda॒vidi̭ brāhma॒ṇe va̭santi॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇebhyo̭ veda॒vidbhyo̭ di॒vedi̭ve॒ nama̭skuryā॒nnāślī॒la-ṅkī᳚rtayede॒tā e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti || 15 ||

anuvākaṃ 16

ricya̭ta iva॒ vā e॒ṣa preva ri̭cyate॒ yo yā॒jaya̭ti॒ prati̭ vā gṛ॒hṇāti̭ yā॒jayi̭tvā pratigṛ॒hya vā-'na̭śna॒ntri-ssvā᳚ddhyā॒yaṃ-ve~॒damadhī̭yīta trirā॒traṃ-vā~̭ sāvi॒trī-ṅgā̭ya॒trī-ma॒nvāti̭recayati॒ varo॒ dakṣi̭ṇā॒ varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇotyā॒tmā hi varaḥ̭ || 16 ||

anuvākaṃ 17

du॒he ha॒ vā e॒ṣa chandāgṃ̭si॒ yo yā॒jaya̭ti॒ sa yena̭ yajñakra॒tunā̭ yā॒jaye॒-thso-'ra̭ṇya-mpa॒retya̭ śucau de॒śe svā᳚ddhyā॒ya-me॒vaina॒-madhī̭yannāsī॒ta tasyā॒naśa̭na-ndī॒kṣā sthā॒namṷpa॒sada॒ āsa̭nagṃ su॒tyā vāgju॒hūrmana̭ upa॒bhṛddhṛ॒tirdhru॒vā prā॒ṇo ha॒vi-ssāmā᳚ddhva॒ryu-ssa vā e॒ṣa ya॒jñaḥ

prā॒ṇada̭kṣi॒ṇo-'na̭ntadakṣiṇa॒-ssamṛ̭ddhataraḥ || 17 ||

anuvākaṃ 18

ka॒ti॒dhā-'va̭kīrṇī pravi॒śati̭ catu॒rdhetyā̭hu-rbrahmavā॒dino̭ ma॒rutaḥ̭ prā॒ṇairindra॒-mbalḙna॒ bṛha॒spati̭-mbrahmavarca॒senā॒gnime॒veta̭reṇa॒ sarvḙṇa॒ tasyai॒tā-mprāya̭ścittiṃ-vi~॒dāñca̭kāra sude॒vaḥ kā᳚śya॒po yo

bra̭hmacā॒rya̭va॒kirḙdamāvā॒syā̭yā॒gṃ॒ rātryā̭ma॒gni-mpra॒ṇīyo̭pasamā॒dhāya॒ dvirājya̭syopa॒ghāta̭-ñjuhoti॒ kāmāva̭kīrṇo॒-'smyava̭kīrṇo-'smi॒ kāma॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ kāmābhi̭drugdho॒-'smyabhi̭drugdho-'smi॒ kāma॒ kāmā̭ya॒ svāhetya॒mṛtaṃ॒-vā~ ājya̭ma॒mṛta̭me॒vātma-ndha̭tte hu॒tvā praya̭tāñja॒liḥ kavā̭tiryaṅṅa॒gnima॒bhi ma̭ntrayeta॒ sa-mmā̭ siñcantu ma॒ruta॒-ssamindra॒-ssambṛha॒spatiḥ̭ |

sa-mmā॒-'yama॒gni-ssi̭ñca॒tvāyṷṣā ca॒ balḙna॒ cāyṷṣmanta-ṅkarota॒ meti॒ prati̭ hāsmai ma॒rutaḥ̭ prā॒ṇā-nda̭dhati॒ pratīndro॒ bala॒-mprati॒ bṛha॒spati̭-rbrahmavarca॒sa-mpratya॒gniri॒tara॒thsarva॒gṃ॒ sarva̭tanurbhū॒tvā sarva॒māyṷreti॒ trira॒bhima̭ntrayeta॒ triṣa̭tyā॒ hi de॒vā yo-'pṷ̄ta iva॒ manyḙta॒ sa i॒ttha-ñjṷhuyādi॒ttha-ma॒bhima̭ntrayeta॒ punī̭ta e॒vātmāna॒-māyṷre॒vātma-ndha̭tte॒ varo॒ dakṣi̭ṇā॒ varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇotyā॒tmā hi varaḥ̭ || 18 ||

anuvākaṃ 19

bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ svaḥ̭ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssvaḥ̭ prapa̭dye॒ brahma॒ prapa̭dye brahmako॒śa-mprapa̭dye॒-'mṛta॒-mprapa̭dye-'mṛtako॒śa-mprapa̭dye caturjā॒la-mbra̭hmako॒śaṃ-ya~-mmṛ॒tyurnāva॒paśya̭ti॒ ta-mprapa̭dye de॒vā-nprapa̭dye devapu॒ra-mprapa̭dye॒ parī̭vṛto॒ varī̭vṛto॒ brahma̭ṇā॒ varma̭ṇā॒-'ha-nteja̭sā॒ kaśya̭pasya॒ yasmai॒ nama॒stacchiro॒ dharmo̭ mū॒rdhāna̭-mbra॒hmotta̭rā॒ hanṷrya॒jño-'dha̭rā॒ viṣṇu॒r॒ hṛda̭yagṃ saṃva~thsa॒raḥ pra॒jana̭nama॒śvinaṷ pūrva॒pādā̭va॒trirmaddhya̭-mmi॒trāvarṷṇā vapara॒pādā̭va॒gniḥ puccha̭sya pratha॒ma-ṅkāṇḍa॒-ntata॒ indra॒stataḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒rabha̭ya-ñcatu॒rthagṃ sa vā e॒ṣa di॒vya-śśā᳚kva॒ra-śśiśṷmāra॒stagṃ ha॒ ya e॒vaṃ-ve~dāpa̭ punarmṛ॒tyu-ñja̭yati॒ jaya̭ti sva॒rgaṃ-lo~॒ka-nnāddhvani॒ pramī̭yate॒ nāphsu pramī̭yate॒ nāgnau pramī̭yate॒ nāna॒patyaḥ̭ pramī॒yatḙ la॒ghvānno̭ bhavati dhru॒vastvama̭si dhru॒vasya kṣi̭tamasi॒ tva-mbhū॒tānā॒madhi̭patirasi॒ tva-mbhū॒tānā॒g॒ śreṣṭho̭-'si॒ tvā-mbhū॒tānyupa̭pa॒ryāva̭rtante॒ nama̭ste॒ nama॒-ssarva̭-nte॒ namo॒ namaḥ̭ ||

[phāṭa bhhedam - namo॒ namaḥ̭ śiśukumārāya॒ namaḥ̭ ] || 19 ||

anuvākaṃ 20

namaḥ॒ prācyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo dakṣi̭ṇāyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namaḥ॒ pratī᳚cyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ nama॒ udī᳚cyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ nama̭ ū॒rdhvāyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo-'dha̭rāyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo̭-'vānta॒rāyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo gaṅgāyamunayormaddhye yḙ vasa॒nti॒ te me prasannātmānascira-ñjīvitaṃ-va~̭rdhaya॒nti॒ namo gaṅgāyamunayormuni̭bhyaśca॒ namo॒ namo gaṅgāyamunayormuni̭bhyaśca॒ namaḥ || 20 ||

(saha॒ - rakṣāgṃ̭si॒ - ya-ddḙvā-ssa॒ptada̭śa॒ - yadadī᳚vya॒-npañca̭daśa॒ - yṷṣṭe॒ catṷstrigṃśa-d- vaiśvāna॒rāya॒ ṣaḍvigṃ̭śati॒-rvāta̭raśanā ha - kuśmā॒ṇḍai- ra॒jān. ha॒ - pañca̭ - brahmaya॒jñena॒ - grāmḙ - ma॒ddhyandi̭ne॒ - tasya॒ vai megha॒ - stasya॒ vai dvau - ricya̭te - du॒he ha̭ - kati॒dhā-'va̭kīrṇī॒ - bhū--r namaḥ॒ prācyai̭ vigṃśa॒tiḥ )

(saha̭ vai - muni̭bhyaśca॒ namaḥ )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake dvitīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||