📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
കഠോപനിഷദ് - അധ്യായ 1, വല്ലീ 2
Kathopanishad - Adhyaya 1, Valli 2
Malayalam
അധ്യായ 1
വല്ലീ 2
അന്യച്ഛ്രേയോ-ഽന്യദുതൈവ പ്രേയസ്തേ ഉഭേ നാനാര്ഥേ പുരുഷം സിനീതഃ।
തയോ-ശ്ശ്രേയ ആദദാനസ്യ സാധുര്ഭവതി ഹീയതേ-ഽര്ഥാദ്യ ഉ പ്രേയോ വൃണീതേ ॥1॥
ശ്രേയശ്ച പ്രേയശ്ച മനുഷ്യമേതസ്തൌ സമ്പരീത്യ വിവിനക്തി ധീരഃ।
ശ്രേയോ ഹി ധീരോ-ഽഭി പ്രേയസോ വൃണീതേ പ്രേയോ മന്ദോ യോഗക്ശേമാദ്‌വൃണീതേ ॥2॥
സ ത്വ-മ്പ്രിയാന്പ്രിയരൂപാംശ്ച കാമാനഭിധ്യായന്നചികേതോ-ഽത്യസ്രാക്ഷീഃ।
നൈതാം സൃങ്കാം-വിഁത്തമയീമവാപ്തോ യസ്യാ-മ്മജ്ജന്തി ബഹവോ മനുഷ്യാഃ ॥3॥
ദൂരമേതേ വിപരീതേ വിഷൂചീ അവിദ്യാ യാ ച വിദ്യേതി ജ്ഞാതാ।
വിദ്യാഭീപ്സിന-ന്നചികേതസ-മ്മന്യേ ന ത്വാ കാമാ ബഹവോ-ഽലോലുപന്ത ॥4॥
അവിദ്യായാമന്തരേ വര്തമാനാ-സ്സ്വയ-ന്ധീരാഃ പണ്ഡിതമ്മന്യമാനാഃ।
ദന്ദ്രമ്യമാണാഃ പരിയന്തി മൂഢാ അന്ധേനൈവ നീയമാനാ യഥാന്ധാഃ ॥5॥
ന സാമ്പരായഃ പ്രതിഭാതി ബാല-മ്പ്രമാദ്യന്തം-വിഁത്തമോഹേന മൂഢമ്‌।
അയം-ലോഁകോ നാസ്തി പര ഇതി മാനീ പുനഃ പുനര്വശമാപദ്യതേ മേ ॥6॥
ശ്രവണായാപി ബഹുഭിര്യോ ന ലഭ്യ-ശ്ശൃണ്വന്തോ-ഽപി ബഹവോ യ-ന്ന വിദ്യുഃ।
ആശ്ചര്യോ വക്താ കുശലോ-ഽസ്യ ലബ്ധാശ്ചര്യോ ജ്ഞാതാ കുശലാനുശിഷ്ടഃ ॥7॥
ന നരേണാവരേണ പ്രോക്ത ഏഷ സുവിജ്ഞേയോ ബഹുധാ ചിന്ത്യമാനഃ।
അനന്യപ്രോക്തേ ഗതിരത്ര നാസ്ത്യണീയാന് ഹ്യതര്ക്യമണുപ്രമാണാത്‌ ॥8॥
നൈഷാ തര്കേണ മതിരാപനേയാ പ്രോക്താന്യേനൈവ സുജ്ഞാനായ പ്രേഷ്ഠ।
യാ-ന്ത്വമാപ-സ്സത്യധൃതിര്ബതാസി ത്വാദൃങ നോ ഭൂയാന്നചികേതഃ പ്രഷ്ടാ ॥9॥
ജാനാമ്യഹം ശേവധിരിത്യനിത്യ-ന്ന ഹ്യധ്രുവൈഃ പ്രാപ്യതേ ഹി ധ്രുവ-ന്തത്‌।
തതോ മയാ നാചികേതശ്ചിതോ-ഽഗ്നിരനിത്യൈര്ദ്രവ്യൈഃ പ്രാപ്തവാനസ്മി നിത്യമ്‌ ॥10॥
കാമസ്യാപ്തി-ഞ്ജഗതഃ പ്രതിഷ്ഠാ-ങ്ക്രതോരാനന്ത്യമഭയസ്യ പാരമ്‌।
സ്തോമം അഹദുരുഗായ-മ്പ്രതിഷ്ഠാ-ന്ദൃഷ്ട്വാ ധൃത്യാ ധീരോ നചികേതോ-ഽത്യസ്രാക്ഷീഃ ॥11॥
ത-ന്ദുര്ദര്​ശ-ങ്ഗൂഢമനുപ്രവിഷ്ട-ങ്ഗുഹാഹിത-ങ്ഗഹ്വരേഷ്ഠ-മ്പുരാണമ്‌।
അധ്യാത്മയോഗാധിഗമേന ദേവ-മ്മത്വാ ധീരോ ഹര്​ഷശോകൌ ജഹാതി ॥12॥
ഏതച്ഛ്രുത്വാ സമ്പരിഗൃഹ്യ മര്ത്യഃ പ്രവൃഹ്യ ധര്മ്യമണുമേതമാപ്യ।
സ മോദതേ മോദനീയം ഹി ലബ്ധ്വാ വിവൃതം സദ്മ നചികേതസ-മ്മന്യേ ॥13॥
അന്യത്ര ധര്മാദന്യത്രാധര്മാദന്യത്രാസ്മാത്കൃതാകൃതാത്‌।
അന്യത്ര ഭൂതാച്ച ഭവ്യാച്ച യത്തത്പശ്യസി തദ്വദ ॥14॥
സര്വേ വേദാ യത്പദമാമനന്തി തപാംസി സര്വാണി ച യദ്വദന്തി।
യദിച്ഛന്തോ ബ്രഹ്മചര്യ-ഞ്ചരന്തി തത്തേ പദം സങ്ഗ്രഹേണ ബ്രവീമ്യോമിത്യേതത്‌ ॥15॥
ഏതദ്‌ധ്യേവാക്ഷര-മ്ബ്രഹ്മ ഏതദ്‌ധ്യേവാക്ഷര-മ്പരമ്‌।
ഏതദ്‌ധ്യേവാക്ഷര-ഞ്ജ്ഞാത്വാ യോ യദിച്ഛതി തസ്യ തത്‌ ॥16॥
ഏതദാലമ്ബനം ശ്രേഷ്ഠമേതദാലമ്ബന-മ്പരമ്‌।
ഏതദാലമ്ബന-ഞ്ജ്ഞാത്വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ ॥17॥
ന ജായതേ മ്രിയതേ വാ വിപശ്ചിന്നായ-ങ്കുതശ്ചിന്ന ബഭൂവ കശ്ചിത്‌।
അജോ നിത്യ-ശ്ശാശ്വതോ-ഽയ-മ്പുരാണോ ന ഹന്യതേ ഹന്യമാനേ ശരീരേ ॥18॥
ഹന്താ ചേന്മന്യതേ ഹന്തും ഹതശ്ചേന്മന്യതേ ഹതമ്‌।
ഉഭൌ തൌ ന വിജാനീതോ നായം ഹന്തി ന ഹന്യതേ ॥19॥
അണോരണീയാന്മഹതോ മഹീയാനാത്മാസ്യ ജന്തോര്നിഹിതോ ഗുഹായാമ്‌।
തമക്രതുഃ പശ്യതി വീതശോകോ ധാതുപ്രസാദാന്മഹിമാനമാത്മനഃ ॥20॥
ആസീനോ ദൂരം-വ്രഁജതി ശയാനോ യാതി സര്വതഃ।
കസ്ത-മ്മദാമദ-ന്ദേവ-മ്മദന്യോ ജ്ഞാതുമര്​ഹതി ॥21॥
അശരീരം ശരീരേഷ്വനവസ്ഥേഷ്വവസ്ഥിതമ്‌।
മഹാന്തം-വിഁഭുമാത്മാന-മ്മത്വാ ധീരോ ന ശോചതി ॥22॥
നായമാത്മാ പ്രവചനേന ലഭ്യോ ന മേധയാ ന ബഹുനാ ശ്രുതേന।
യമേവൈഷ വൃണുതേ തേന ലഭ്യസ്തസ്യൈഷ ആത്മാ വിവൃണുതേ തനൂം സ്വാമ്‌ ॥23॥
നാവിരതോ ദുശ്ചരിതാന്നാശാന്തോ നാസമാഹിതഃ।
നാശാന്തമാനസോ വാപി പ്രജ്ഞാനേനൈനമാപ്നുയാത്‌ ॥24॥
യസ്യ ബ്രഹ്മ ച ക്ഷത്ര-ഞ്ച ഉഭേ ഭവത ഓദനഃ।
മൃത്യുര്യസ്യോപസേചന-ങ്ക ഇത്ഥാ വേദ യത്ര സഃ ॥25॥
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 1
vallī 2
anyacchreyo-'nyadutaiva preyaste ubhe nānārthe puruṣaṃ sinītaḥ|
tayo-śśreya ādadānasya sādhurbhavati hīyate-'rthādya u preyo vṛṇīte ||1||
śreyaśca preyaśca manuṣyametastau samparītya vivinakti dhīraḥ|
śreyo hi dhīro-'bhi preyaso vṛṇīte preyo mando yogakśemād‌vṛṇīte ||2||
sa tva-mpriyānpriyarūpāṃśca kāmānabhidhyāyannaciketo-'tyasrākṣīḥ|
naitāṃ sṛṅkāṃ-vi~ttamayīmavāpto yasyā-mmajjanti bahavo manuṣyāḥ ||3||
dūramete viparīte viṣūcī avidyā yā ca vidyeti jñātā|
vidyābhīpsina-nnaciketasa-mmanye na tvā kāmā bahavo-'lolupanta ||4||
avidyāyāmantare vartamānā-ssvaya-ndhīrāḥ paṇḍitammanyamānāḥ|
dandramyamāṇāḥ pariyanti mūḍhā andhenaiva nīyamānā yathāndhāḥ ||5||
na sāmparāyaḥ pratibhāti bāla-mpramādyantaṃ-vi~ttamohena mūḍham‌|
ayaṃ-lo~ko nāsti para iti mānī punaḥ punarvaśamāpadyate me ||6||
śravaṇāyāpi bahubhiryo na labhya-śśṛṇvanto-'pi bahavo ya-nna vidyuḥ|
āścaryo vaktā kuśalo-'sya labdhāścaryo jñātā kuśalānuśiṣṭaḥ ||7||
na nareṇāvareṇa prokta eṣa suvijñeyo bahudhā cintyamānaḥ|
ananyaprokte gatiratra nāstyaṇīyān hyatarkyamaṇupramāṇāt‌ ||8||
naiṣā tarkeṇa matirāpaneyā proktānyenaiva sujñānāya preṣṭha|
yā-ntvamāpa-ssatyadhṛtirbatāsi tvādṛṅa no bhūyānnaciketaḥ praṣṭā ||9||
jānāmyahaṃ śevadhirityanitya-nna hyadhruvaiḥ prāpyate hi dhruva-ntat‌|
tato mayā nāciketaścito-'gniranityairdravyaiḥ prāptavānasmi nityam‌ ||10||
kāmasyāpti-ñjagataḥ pratiṣṭhā-ṅkratorānantyamabhayasya pāram‌|
stomaṃ ahadurugāya-mpratiṣṭhā-ndṛṣṭvā dhṛtyā dhīro naciketo-'tyasrākṣīḥ ||11||
ta-ndurdar​śa-ṅgūḍhamanupraviṣṭa-ṅguhāhita-ṅgahvareṣṭha-mpurāṇam‌|
adhyātmayogādhigamena deva-mmatvā dhīro har​ṣaśokau jahāti ||12||
etacchrutvā samparigṛhya martyaḥ pravṛhya dharmyamaṇumetamāpya|
sa modate modanīyaṃ hi labdhvā vivṛtaṃ sadma naciketasa-mmanye ||13||
anyatra dharmādanyatrādharmādanyatrāsmātkṛtākṛtāt‌|
anyatra bhūtācca bhavyācca yattatpaśyasi tadvada ||14||
sarve vedā yatpadamāmananti tapāṃsi sarvāṇi ca yadvadanti|
yadicchanto brahmacarya-ñcaranti tatte padaṃ saṅgraheṇa bravīmyomityetat‌ ||15||
etad‌dhyevākṣara-mbrahma etad‌dhyevākṣara-mparam‌|
etad‌dhyevākṣara-ñjñātvā yo yadicchati tasya tat‌ ||16||
etadālambanaṃ śreṣṭhametadālambana-mparam‌|
etadālambana-ñjñātvā brahmaloke mahīyate ||17||
na jāyate mriyate vā vipaścinnāya-ṅkutaścinna babhūva kaścit‌|
ajo nitya-śśāśvato-'ya-mpurāṇo na hanyate hanyamāne śarīre ||18||
hantā cenmanyate hantuṃ hataścenmanyate hatam‌|
ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate ||19||
aṇoraṇīyānmahato mahīyānātmāsya jantornihito guhāyām‌|
tamakratuḥ paśyati vītaśoko dhātuprasādānmahimānamātmanaḥ ||20||
āsīno dūraṃ-vra~jati śayāno yāti sarvataḥ|
kasta-mmadāmada-ndeva-mmadanyo jñātumar​hati ||21||
aśarīraṃ śarīreṣvanavastheṣvavasthitam‌|
mahāntaṃ-vi~bhumātmāna-mmatvā dhīro na śocati ||22||
nāyamātmā pravacanena labhyo na medhayā na bahunā śrutena|
yamevaiṣa vṛṇute tena labhyastasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanūṃ svām‌ ||23||
nāvirato duścaritānnāśānto nāsamāhitaḥ|
nāśāntamānaso vāpi prajñānenainamāpnuyāt‌ ||24||
yasya brahma ca kṣatra-ñca ubhe bhavata odanaḥ|
mṛtyuryasyopasecana-ṅka itthā veda yatra saḥ ||25||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever