📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ഗീതഗോവിന്ദം ദ്വിതീയഃ സര്ഗഃ - അക്ലേശ കേശവഃ
Gitagovindam Dvitiyah Sargah - Aklesha Keshavah
Vishnu Gita Jayadeva Malayalam
॥ ദ്വിതീയഃ സര്ഗഃ ॥
॥ അക്ലേശകേശവഃ ॥
വിഹരതി വനേ രാധാ സാധാരണപ്രണയേ ഹരൌ വിഗലിതനിജോത്കര്ഷാദീര്ഷ്യാവശേന ഗതാന്യതഃ ।
ക്വചിദപി ലതാകുഞ്ജേ ഗുഞ്ജന്മധുവ്രതമണ്ഡലീ-മുഖരശിഖരേ ലീനാ ദീനാപ്യുവാച രഹഃ സഖീമ് ॥ 14 ॥
॥ ഗീതം 5 ॥
സഞ്ചരദധരസുധാമധുരധ്വനിമുഖരിതമോഹനവംശമ് ।
ചലിതദൃഗഞ്ചലചഞ്ചലമൌലികപോലവിലോലവതംസമ് ॥
രാസേ ഹരിമിഹ വിഹിതവിലാസം സ്മരതി മനോ മമ കൃതപരിഹാസമ് ॥ 1 ॥
ചന്ദ്രകചാരുമയൂരശിഖണ്ഡകമണ്ഡലവലയിതകേശമ് ।
പ്രചുരപുരന്ദരധനുരനുരഞ്ജിതമേദുരമുദിരസുവേശമ് ॥ 2 ॥
ഗോപകദമ്ബനിതമ്ബവതീമുഖചുമ്ബനലമ്ഭിതലോഭമ് ।
ബന്ധുജീവമധുരാധരപല്ലവമുല്ലസിതസ്മിതശോഭമ് ॥ 3 ॥
വിപുലപുലകഭുജപല്ലവവലയിതവല്ലവയുവതിസഹസ്രമ് ।
കരചരണോരസി മണിഗണഭൂഷണകിരണവിഭിന്നതമിസ്രമ് ॥ 4 ॥
ജലദപടലവലദിന്ദുവിനന്ദകചന്ദനതിലകലലാടമ് ।
പീനപയോധരപരിസരമര്ദനനിര്ദയഹൃദയകവാടമ് ॥ 5 ॥
മണിമയമകരമനോഹരകുണ്ഡലമണ്ഡിതഗണ്ഡമുദാരമ് ।
പീതവസനമനുഗതമുനിമനുജസുരാസുരവരപരിവാരമ് ॥ 6 ॥
വിശദകദമ്ബതലേ മിലിതം കലികലുഷഭയം ശമയന്തമ് ।
മാമപി കിമപി തരങ്ഗദനങ്ഗദൃശാ മനസാ രമയന്തമ് ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതമതിസുന്ദരമോഹനമധുരിപുരൂപമ് ।
ഹരിചരണസ്മരണം പ്രതി സമ്പ്രതി പുണ്യവതാമനുരൂപമ് ॥ 8 ॥
ഗണയതി ഗുണഗ്രാമം ഭാമം ഭ്രമാദപി നേഹതേ വഹതി ച പരിതോഷം ദോഷം വിമുഞ്ചതി ദൂരതഃ ।
യുവതിഷു വലസ്തൃഷ്ണേ കൃഷ്ണേ വിഹാരിണി മാം വിനാ പുനരപി മനോ വാമം കാമം കരോതി കരോമി കിമ് ॥ 15 ॥
॥ ഗീതം 6 ॥
നിഭൃതനികുഞ്ജഗൃഹം ഗതയാ നിശി രഹസി നിലീയ വസന്തമ് ।
ചകിതവിലോകിതസകലദിശാ രതിരഭസരസേന ഹസന്തമ് ॥
സഖി ഹേ കേശിമഥനമുദാരം രമയ മയാ സഹ മദനമനോരഥഭാവിതയാ സവികാരമ് ॥ 1 ॥
പ്രഥമസമാഗമലജ്ജിതയാ പടുചാടുശതൈരനുകൂലമ് ।
മൃദുമധുരസ്മിതഭാഷിതയാ ശിഥിലീകൃതജഘനദുകൂലമ് ॥ 2 ॥
കിസലയശയനനിവേശിതയാ ചിരമുരസി മമൈവ ശയാനമ് ।
കൃതപരിരമ്ഭണചുമ്ബനയാ പരിരഭ്യ കൃതാധരപാനമ് ॥ 3 ॥
അലസനിമീലിതലോചനയാ പുലകാവലിലലിതകപോലമ് ।
ശ്രമജലസകലകലേവരയാ വരമദനമദാദതിലോലമ് ॥ 4 ॥
കോകിലകലരവകൂജിതയാ ജിതമനസിജതന്ത്രവിചാരമ് ।
ശ്ലഥകുസുമാകുലകുന്തലയാ നഖലിഖിതഘനസ്തനഭാരമ് ॥ 5 ॥
ചരണരണിതമനിനൂപുരയാ പരിപൂരിതസുരതവിതാനമ് ।
മുഖരവിശൃങ്ഖലമേഖലയാ സകചഗ്രഹചുമ്ബനദാനമ് ॥ 6 ॥
രതിസുഖസമയരസാലസയാ ദരമുകുലിതനയനസരോജമ് ।
നിഃസഹനിപതിതതനുലതയാ മധുസൂദനമുദിതമനോജമ് ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതമിദമതിശയമധുരിപുനിധുവനശീലമ് ।
സുഖമുത്കണ്ഠിതഗോപവധൂകഥിതം വിതനോതു സലീലമ് ॥ 8 ॥
ഹസ്തസ്രസ്തവിലാസവംശമനൃജുഭ്രൂവല്ലിമദ്ബല്ലവീ-വൃന്ദോത്സാരിദൃഗന്തവീക്ഷിതമതിസ്വേദാര്ദ്രഗണ്ഡസ്ഥലമ് ।
മാമുദ്വീക്ഷ്യ വിലക്ഷിതം സ്മിതസുധാമുഗ്ധാനനം കാനനേ ഗോവിന്ദം വ്രജസുന്ദരീഗണവൃതം പശ്യാമി ഹൃഷ്യാമി ച ॥ 16 ॥
ദുരാലോകസ്തോകസ്തബകനവകാശോകലതികാ-വികാസഃ കാസാരോപവനപവനോഽപി വ്യഥയതി ।
അപി ഭ്രാമ്യദ്ഭൃങ്ഗീരണിതരമണീയാ ന മുകുല-പ്രസൂതിശ്ചൂതാനാം സഖി ശിഖരിണീയം സുഖയതി ॥ 17 ॥
॥ ഇതി ഗീതഗോവിന്ദേ അക്ലേശകേശവോ നാമ ദ്വിതീയഃ സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| dvitīyaḥ sargaḥ ||
|| akleśakeśavaḥ ||
viharati vane rādhā sādhāraṇapraṇaye harau vigalitanijotkarṣādīrṣyāvaśena gatānyataḥ |
kvacidapi latākuñje guñjanmadhuvratamaṇḍalī-mukharaśikhare līnā dīnāpyuvāca rahaḥ sakhīm || 14 ||
|| gītaṃ 5 ||
sañcaradadharasudhāmadhuradhvanimukharitamohanavaṃśam |
calitadṛgañcalacañcalamaulikapolavilolavataṃsam ||
rāse harimiha vihitavilāsaṃ smarati mano mama kṛtaparihāsam || 1 ||
candrakacārumayūraśikhaṇḍakamaṇḍalavalayitakeśam |
pracurapurandaradhanuranurañjitameduramudirasuveśam || 2 ||
gopakadambanitambavatīmukhacumbanalambhitalobham |
bandhujīvamadhurādharapallavamullasitasmitaśobham || 3 ||
vipulapulakabhujapallavavalayitavallavayuvatisahasram |
karacaraṇorasi maṇigaṇabhūṣaṇakiraṇavibhinnatamisram || 4 ||
jaladapaṭalavaladinduvinandakacandanatilakalalāṭam |
pīnapayodharaparisaramardananirdayahṛdayakavāṭam || 5 ||
maṇimayamakaramanoharakuṇḍalamaṇḍitagaṇḍamudāram |
pītavasanamanugatamunimanujasurāsuravaraparivāram || 6 ||
viśadakadambatale militaṃ kalikaluṣabhayaṃ śamayantam |
māmapi kimapi taraṅgadanaṅgadṛśā manasā ramayantam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamatisundaramohanamadhuripurūpam |
haricaraṇasmaraṇaṃ prati samprati puṇyavatāmanurūpam || 8 ||
gaṇayati guṇagrāmaṃ bhāmaṃ bhramādapi nehate vahati ca paritoṣaṃ doṣaṃ vimuñcati dūrataḥ |
yuvatiṣu valastṛṣṇe kṛṣṇe vihāriṇi māṃ vinā punarapi mano vāmaṃ kāmaṃ karoti karomi kim || 15 ||
|| gītaṃ 6 ||
nibhṛtanikuñjagṛhaṃ gatayā niśi rahasi nilīya vasantam |
cakitavilokitasakaladiśā ratirabhasarasena hasantam ||
sakhi he keśimathanamudāraṃ ramaya mayā saha madanamanorathabhāvitayā savikāram || 1 ||
prathamasamāgamalajjitayā paṭucāṭuśatairanukūlam |
mṛdumadhurasmitabhāṣitayā śithilīkṛtajaghanadukūlam || 2 ||
kisalayaśayananiveśitayā ciramurasi mamaiva śayānam |
kṛtaparirambhaṇacumbanayā parirabhya kṛtādharapānam || 3 ||
alasanimīlitalocanayā pulakāvalilalitakapolam |
śramajalasakalakalevarayā varamadanamadādatilolam || 4 ||
kokilakalaravakūjitayā jitamanasijatantravicāram |
ślathakusumākulakuntalayā nakhalikhitaghanastanabhāram || 5 ||
caraṇaraṇitamaninūpurayā paripūritasuratavitānam |
mukharaviśṛṅkhalamekhalayā sakacagrahacumbanadānam || 6 ||
ratisukhasamayarasālasayā daramukulitanayanasarojam |
niḥsahanipatitatanulatayā madhusūdanamuditamanojam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamatiśayamadhuripunidhuvanaśīlam |
sukhamutkaṇṭhitagopavadhūkathitaṃ vitanotu salīlam || 8 ||
hastasrastavilāsavaṃśamanṛjubhrūvallimadballavī-vṛndotsāridṛgantavīkṣitamatisvedārdragaṇḍasthalam |
māmudvīkṣya vilakṣitaṃ smitasudhāmugdhānanaṃ kānane govindaṃ vrajasundarīgaṇavṛtaṃ paśyāmi hṛṣyāmi ca || 16 ||
durālokastokastabakanavakāśokalatikā-vikāsaḥ kāsāropavanapavano'pi vyathayati |
api bhrāmyadbhṛṅgīraṇitaramaṇīyā na mukula-prasūtiścūtānāṃ sakhi śikhariṇīyaṃ sukhayati || 17 ||
|| iti gītagovinde akleśakeśavo nāma dvitīyaḥ sargaḥ ||