Chanakya Niti - Saptadasho'dhyayah

ॐ

ചാണക്യ നീതി - സപ്തദശോഽധ്യായഃ

Chanakya Malayalam

പുസ്തകപ്രത്യയാധീതം നാധീതം ഗുരുസന്നിധൌ ।

സഭാമധ്യേ ന ശോഭന്തേ ജാരഗര്ഭാ ഇവ സ്ത്രിയഃ ॥ 01 ॥

കൃതേ പ്രതികൃതിം കുര്യാദ്ധിംസനേ പ്രതിഹിംസനമ് ।

തത്ര ദോഷോ ന പതതി ദുഷ്ടേ ദുഷ്ടം സമാചരേത് ॥ 02 ॥

യദ്ദൂരം യദ്ദുരാരാധ്യം യച്ച ദൂരേ വ്യവസ്ഥിതമ് ।

തത്സര്വം തപസാ സാധ്യം തപോ ഹി ദുരതിക്രമമ് ॥ 03 ॥

ലോഭശ്ചേദഗുണേന കിം പിശുനതാ യദ്യസ്തി കിം പാതകൈഃ

സത്യം ചേത്തപസാ ച കിം ശുചി മനോ യദ്യസ്തി തീര്ഥേന കിമ് ।

സൌജന്യം യദി കിം ഗുണൈഃ സുമഹിമാ യദ്യസ്തി കിം മണ്ഡനൈഃ

സദ്വിദ്യാ യദി കിം ധനൈരപയശോ യദ്യസ്തി കിം മൃത്യുനാ ॥ 04 ॥

പിതാ രത്നാകരോ യസ്യ ലക്ഷ്മീര്യസ്യ സഹോദരാ ।

ശങ്ഖോ ഭിക്ഷാടനം കുര്യാന്ന ദത്തമുപതിഷ്ഠതേ ॥ 05 ॥

അശക്തസ്തു ഭവേത്സാധു-ര്ബ്രഹ്മചാരീ വാ നിര്ധനഃ ।

വ്യാധിതോ ദേവഭക്തശ്ച വൃദ്ധാ നാരീ പതിവ്രതാ ॥ 06 ॥

നാഽന്നോദകസമം ദാനം ന തിഥിര്ദ്വാദശീ സമാ ।

ന ഗായത്ര്യാഃ പരോ മന്ത്രോ ന മാതുര്ദൈവതം പരമ് ॥ 07 ॥

തക്ഷകസ്യ വിഷം ദന്തേ മക്ഷികായാസ്തു മസ്തകേ ।

വൃശ്ചികസ്യ വിഷം പുച്ഛേ സര്വാങ്ഗേ ദുര്ജനേ വിഷമ് ॥ 08 ॥

പത്യുരാജ്ഞാം വിനാ നാരീ ഹ്യുപോഷ്യ വ്രതചാരിണീ ।

ആയുഷ്യം ഹരതേ ഭര്തുഃ സാ നാരീ നരകം വ്രജേത് ॥ 09 ॥

ന ദാനൈഃ ശുധ്യതേ നാരീ നോപവാസശതൈരപി ।

ന തീര്ഥസേവയാ തദ്വദ്ഭര്തുഃ പദോദകൈര്യഥാ ॥ 10 ॥

പാദശേഷം പീതശേഷം സന്ധ്യാശേഷം തഥൈവ ച ।

ശ്വാനമൂത്രസമം തോയം പീത്വാ ചാന്ദ്രായണം ചരേത് ॥ 11 ॥

ദാനേന പാണിര്ന തു കങ്കണേന

സ്നാനേന ശുദ്ധിര്ന തു ചന്ദനേന ।

മാനേന തൃപ്തിര്ന തു ഭോജനേന

ജ്ഞാനേന മുക്തിര്ന തു മുണ്ഡനേന ॥ 12 ॥

നാപിതസ്യ ഗൃഹേ ക്ഷൌരം പാഷാണേ ഗന്ധലേപനമ് ।

ആത്മരൂപം ജലേ പശ്യന് ശക്രസ്യാപി ശ്രിയം ഹരേത് ॥ 13 ॥

സദ്യഃ പ്രജ്ഞാഹരാ തുണ്ഡീ സദ്യഃ പ്രജ്ഞാകരീ വചാ ।

സദ്യഃ ശക്തിഹരാ നാരീ സദ്യഃ ശക്തികരം പയഃ ॥ 14 ॥

പരോപകരണം യേഷാം ജാഗര്തി ഹൃദയേ സതാമ് ।

നശ്യന്തി വിപദസ്തേഷാം സമ്പദഃ സ്യുഃ പദേ പദേ ॥ 15 ॥

യദി രാമാ യദി ച രമാ യദി തനയോ വിനയഗുണോപേതഃ ।

തനയേ തനയോത്പത്തിഃ സുരവരനഗരേ കിമാധിക്യമ് ॥ 16 ॥

ആഹാരനിദ്രാഭയമൈഥുനാനി

സമാനി ചൈതാനി നൃണാം പശൂനാമ് ।

ജ്ഞാനം നരാണാമധികോ വിശേഷോ

ജ്ഞാനേന ഹീനാഃ പശുഭിഃ സമാനാഃ ॥ 17 ॥

ദാനാര്ഥിനോ മധുകരാ യദി കര്ണതാലൈര്ദൂരീകൃതാഃ

ദൂരീകൃതാഃ കരിവരേണ മദാന്ധബുദ്ധ്യാ ।

തസ്യൈവ ഗണ്ഡയുഗ്മമണ്ഡനഹാനിരേഷാ

ഭൃങ്ഗാഃ പുനര്വികചപദ്മവനേ വസന്തി ॥ 18 ॥

രാജാ വേശ്യാ യമശ്ചാഗ്നിസ്തസ്കരോ ബാലയാചകൌ ।

പരദുഃഖം ന ജാനന്തി അഷ്ടമോ ഗ്രാമകണ്ടകഃ ॥ 19 ॥

അധഃ പശ്യസി കിം ബാലേ പതിതം തവ കിം ഭുവി ।

രേ രേ മൂര്ഖ ന ജാനാസി ഗതം താരുണ്യമൌക്തികമ് ॥ 20 ॥

വ്യാലാശ്രയാപി വികലാപി സകണ്ടകാപി

വക്രാപി പങ്കിലഭവാപി ദുരാസദാപി ।

ഗന്ധേന ബന്ധുരസി കേതകി സര്വജന്താ

രേകോ ഗുണഃ ഖലു നിഹന്തി സമസ്തദോഷാന് ॥ 21 ॥

Roman (IAST) Transliteration

pustakapratyayādhītaṃ nādhītaṃ gurusannidhau |

sabhāmadhye na śobhante jāragarbhā iva striyaḥ || 01 ||

kṛte pratikṛtiṃ kuryāddhiṃsane pratihiṃsanam |

tatra doṣo na patati duṣṭe duṣṭaṃ samācaret || 02 ||

yaddūraṃ yaddurārādhyaṃ yacca dūre vyavasthitam |

tatsarvaṃ tapasā sādhyaṃ tapo hi duratikramam || 03 ||

lobhaścedaguṇena kiṃ piśunatā yadyasti kiṃ pātakaiḥ

satyaṃ cettapasā ca kiṃ śuci mano yadyasti tīrthena kim |

saujanyaṃ yadi kiṃ guṇaiḥ sumahimā yadyasti kiṃ maṇḍanaiḥ

sadvidyā yadi kiṃ dhanairapayaśo yadyasti kiṃ mṛtyunā || 04 ||

pitā ratnākaro yasya lakṣmīryasya sahodarā |

śaṅkho bhikṣāṭanaṃ kuryānna dattamupatiṣṭhate || 05 ||

aśaktastu bhavetsādhu-rbrahmacārī vā nirdhanaḥ |

vyādhito devabhaktaśca vṛddhā nārī pativratā || 06 ||

nā'nnodakasamaṃ dānaṃ na tithirdvādaśī samā |

na gāyatryāḥ paro mantro na māturdaivataṃ param || 07 ||

takṣakasya viṣaṃ dante makṣikāyāstu mastake |

vṛścikasya viṣaṃ pucche sarvāṅge durjane viṣam || 08 ||

patyurājñāṃ vinā nārī hyupoṣya vratacāriṇī |

āyuṣyaṃ harate bhartuḥ sā nārī narakaṃ vrajet || 09 ||

na dānaiḥ śudhyate nārī nopavāsaśatairapi |

na tīrthasevayā tadvadbhartuḥ padodakairyathā || 10 ||

pādaśeṣaṃ pītaśeṣaṃ sandhyāśeṣaṃ tathaiva ca |

śvānamūtrasamaṃ toyaṃ pītvā cāndrāyaṇaṃ caret || 11 ||

dānena pāṇirna tu kaṅkaṇena

snānena śuddhirna tu candanena |

mānena tṛptirna tu bhojanena

jñānena muktirna tu muṇḍanena || 12 ||

nāpitasya gṛhe kṣauraṃ pāṣāṇe gandhalepanam |

ātmarūpaṃ jale paśyan śakrasyāpi śriyaṃ haret || 13 ||

sadyaḥ prajñāharā tuṇḍī sadyaḥ prajñākarī vacā |

sadyaḥ śaktiharā nārī sadyaḥ śaktikaraṃ payaḥ || 14 ||

paropakaraṇaṃ yeṣāṃ jāgarti hṛdaye satām |

naśyanti vipadasteṣāṃ sampadaḥ syuḥ pade pade || 15 ||

yadi rāmā yadi ca ramā yadi tanayo vinayaguṇopetaḥ |

tanaye tanayotpattiḥ suravaranagare kimādhikyam || 16 ||

āhāranidrābhayamaithunāni

samāni caitāni nṛṇāṃ paśūnām |

jñānaṃ narāṇāmadhiko viśeṣo

jñānena hīnāḥ paśubhiḥ samānāḥ || 17 ||

dānārthino madhukarā yadi karṇatālairdūrīkṛtāḥ

dūrīkṛtāḥ karivareṇa madāndhabuddhyā |

tasyaiva gaṇḍayugmamaṇḍanahānireṣā

bhṛṅgāḥ punarvikacapadmavane vasanti || 18 ||

rājā veśyā yamaścāgnistaskaro bālayācakau |

paraduḥkhaṃ na jānanti aṣṭamo grāmakaṇṭakaḥ || 19 ||

adhaḥ paśyasi kiṃ bāle patitaṃ tava kiṃ bhuvi |

re re mūrkha na jānāsi gataṃ tāruṇyamauktikam || 20 ||

vyālāśrayāpi vikalāpi sakaṇṭakāpi

vakrāpi paṅkilabhavāpi durāsadāpi |

gandhena bandhurasi ketaki sarvajantā

reko guṇaḥ khalu nihanti samastadoṣān || 21 ||