Shrimadbhagavadgita Parayana - Panchadasho'dhyayah

ॐ

ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാ പാരായണ - പഞ്ചദശോഽധ്യായഃ

Gita Vyasa Malayalam

ഓം ശ്രീ പരമാത്മനേ നമഃ

അഥ പഞ്ചദശോഽധ്യായഃ

പുരുഷോത്തമപ്രാപ്തിയോഗഃ

ശ്രീ ഭഗവാനുവാച

ഊര്ധ്വമൂലമധഃശാഖമ് അശ്വത്ഥം പ്രാഹുരവ്യയമ് ।

ഛന്ദാംസി യസ്യ പര്ണാനി യസ്തം വേദ സ വേദവിത് ॥1॥

അധശ്ചോര്ധ്വം പ്രസൃതാസ്തസ്യ ശാഖാഃ ഗുണപ്രവൃദ്ധാ വിഷയപ്രവാലാഃ ।

അധശ്ച മൂലാന്യനുസന്തതാനി കര്മാനുബന്ധീനി മനുഷ്യലോകേ ॥2॥

ന രൂപമസ്യേഹ തഥോപലഭ്യതേ നാന്തോ ന ചാദിര്ന ച സമ്പ്രതിഷ്ഠാ ।

അശ്വത്ഥമേനം സുവിരൂഢമൂലമ് അസങ്ഗശസ്ത്രേണ ദൃഢേന ഛിത്ത്വാ ॥3॥

തതഃ പദം തത്പരിമാര്ഗിതവ്യം യസ്മിന്ഗതാ ന നിവര്തന്തി ഭൂയഃ ।

തമേവ ചാദ്യം പുരുഷം പ്രപദ്യേ യതഃ പ്രവൃത്തിഃ പ്രസൃതാ പുരാണീ ॥4॥

നിര്മാനമോഹാ ജിതസങ്ഗദോഷാഃ അധ്യാത്മനിത്യാ വിനിവൃത്തകാമാഃ ।

ദ്വന്ദ്വൈര്വിമുക്താഃ സുഖദുഃഖ സഞ്ജ്ഞൈഃ ഗച്ഛന്ത്യമൂഢാഃ പദമവ്യയം തത് ॥5॥

ന തദ്ഭാസയതേ സൂര്യഃ ന ശശാങ്കോ ന പാവകഃ ।

യദ്ഗത്വാ ന നിവര്തന്തേ തദ്ധാമ പരമം മമ ॥6॥

മമൈവാംശോ ജീവലോകേ ജീവഭൂതഃ സനാതനഃ ।

മനഃ ഷഷ്ഠാനീന്ദ്രിയാണി പ്രകൃതിസ്ഥാനി കര്ഷതി ॥7॥

ശരീരം യദവാപ്നോതി യച്ചാപ്യുത്ക്രാമതീശ്വരഃ ।

ഗൃഹീത്വൈതാനി സംയാതി വായുര്ഗന്ധാനിവാശയാത് ॥8॥

ശ്രോത്രം ചക്ഷുഃ സ്പര്ശനം ച രസനം ഘ്രാണമേവ ച ।

അധിഷ്ഠായ മനശ്ചായം വിഷയാനുപസേവതേ ॥9॥

ഉത്ക്രാമന്തം സ്ഥിതം വാഽപി ഭുഞ്ജാനം വാ ഗുണാന്വിതമ് ।

വിമൂഢാ നാനുപശ്യന്തി പശ്യന്തി ജ്ഞാനചക്ഷുഷഃ ॥10॥

യതന്തോ യോഗിനശ്ചൈനം പശ്യന്ത്യാത്മന്യവസ്ഥിതമ് ।

യതന്തോ ഽപ്യകൃതാത്മാനഃ നൈനം പശ്യന്ത്യചേതസഃ ॥11॥

യദാദിത്യഗതം തേജഃ ജഗദ്ഭാസയതേഽഖിലമ് ।

യച്ചന്ദ്രമസി യച്ചാഗ്നൌ തത്തേജോ വിദ്ധി മാമകമ് ॥12॥

ഗാമാവിശ്യ ച ഭൂതാനി ധാരയാമ്യഹമോജസാ ।

പുഷ്ണാമി ചൌഷധീഃ സര്വാഃ സോമോ ഭൂത്വാ രസാത്മകഃ ॥13॥

അഹം വൈശ്വാനരോ ഭൂത്വാ പ്രാണിനാം ദേഹമാശ്രിതഃ ।

പ്രാണാപാനസമായുക്തഃ പചാമ്യന്നം ചതുര്വിധമ് ॥14॥

സര്വസ്യ ചാഹം ഹൃദി സന്നിവിഷ്ടഃ മത്തഃ സ്മൃതിര്ജ്ഞാനമപോഹനം ച ।

വേദൈശ്ച സര്വൈരഹമേവ വേദ്യഃ വേദാന്തകൃദ്വേദവിദേവ ചാഹമ് ॥15॥

ദ്വാവിമൌ പുരുഷൌ ലോകേ ക്ഷരശ്ചാക്ഷര ഏവ ച ।

ക്ഷരഃ സര്വാണി ഭൂതാനി കൂടസ്ഥോഽക്ഷര ഉച്യതേ ॥16॥

ഉത്തമഃ പുരുഷസ്ത്വന്യഃ പരമാത്മേത്യുദാഹൃതഃ ।

യോ ലോകത്രയമാവിശ്യ ബിഭര്ത്യവ്യയ ഈശ്വരഃ ॥17॥

യസ്മാത്ക്ഷരമതീതോഽഹമ് അക്ഷരാദപി ചോത്തമഃ ।

അതോഽസ്മി ലോകേ വേദേ ച പ്രഥിതഃ പുരുഷോത്തമഃ ॥18॥

യോ മാമേവമസമ്മൂഢഃ ജാനാതി പുരുഷോത്തമമ് ।

സ സര്വവിദ്ഭജതി മാം സര്വഭാവേന ഭാരത ॥19॥

ഇതി ഗുഹ്യതമം ശാസ്ത്രമ് ഇദമുക്തം മയാഽനഘ ।

ഏതദ്ബുദ്ധ്വാ ബുദ്ധിമാന്സ്യാത് കൃതകൃത്യശ്ച ഭാരത ॥20॥

॥ ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം

യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ പുരുഷോത്തമപ്രാപ്തിയോഗോ നാമ പഞ്ചദശോഽധ്യായഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

oṃ śrī paramātmane namaḥ

atha pañcadaśo'dhyāyaḥ

puruṣottamaprāptiyogaḥ

śrī bhagavānuvāca

ūrdhvamūlamadhaḥśākham aśvatthaṃ prāhuravyayam |

chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit ||1||

adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhāḥ guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ |

adhaśca mūlānyanusantatāni karmānubandhīni manuṣyaloke ||2||

na rūpamasyeha tathopalabhyate nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā |

aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūlam asaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā ||3||

tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ |

tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī ||4||

nirmānamohā jitasaṅgadoṣāḥ adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ |

dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkha sañjñaiḥ gacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṃ tat ||5||

na tadbhāsayate sūryaḥ na śaśāṅko na pāvakaḥ |

yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama ||6||

mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ |

manaḥ ṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni karṣati ||7||

śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ |

gṛhītvaitāni saṃyāti vāyurgandhānivāśayāt ||8||

śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca |

adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate ||9||

utkrāmantaṃ sthitaṃ vā'pi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam |

vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ ||10||

yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam |

yatanto 'pyakṛtātmānaḥ nainaṃ paśyantyacetasaḥ ||11||

yadādityagataṃ tejaḥ jagadbhāsayate'khilam |

yaccandramasi yaccāgnau tattejo viddhi māmakam ||12||

gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmyahamojasā |

puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ ||13||

ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ |

prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham ||14||

sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭaḥ mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca |

vedaiśca sarvairahameva vedyaḥ vedāntakṛdvedavideva cāham ||15||

dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca |

kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho'kṣara ucyate ||16||

uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ |

yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ ||17||

yasmātkṣaramatīto'ham akṣarādapi cottamaḥ |

ato'smi loke vede ca prathitaḥ puruṣottamaḥ ||18||

yo māmevamasammūḍhaḥ jānāti puruṣottamam |

sa sarvavidbhajati māṃ sarvabhāvena bhārata ||19||

iti guhyatamaṃ śāstram idamuktaṃ mayā'nagha |

etadbuddhvā buddhimānsyāt kṛtakṛtyaśca bhārata ||20||

|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ

yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde puruṣottamaprāptiyogo nāma pañcadaśo'dhyāyaḥ ||