6.65 Yuddhakanda - Panchashashtitama Sargah

ॐ

6.65 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚಷಷ್ಟಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸ ತಥೋಕ್ತಸ್ತುನಿರ್ಭರ್ತ್ಸ್ಯಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಮಹೋದರಮ್ ।

ಅಬ್ರವೀದ್ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠಮ್ಭ್ರಾತರಂರಾವಣನ್ತತಃ ॥ 1 ॥

ಸೋಽಹನ್ತವಭಯಙ್ಘೋರಂವಧಾತ್ತಸ್ಯದುರಾತ್ಮನಃ ।

ರಾಮಸ್ಯಾದ್ಯಪ್ರಮಾರ್ಜಾಮಿನಿರ್ವೈರೋಹಿಸುಖೀಭವ ॥ 2 ॥

ಗರ್ಜನ್ತಿ ನ ವೃಥಾಶೂರಾನಿರ್ಜಲಾಇವತೋಯದಾಃ ।

ಪಶ್ಯಸಮ್ಪದ್ಯಮಾನನ್ತುಗರ್ಜಿತಂಯುಧಿಕರ್ಮಣಾ ॥ 3 ॥

ನ ಮರ್ಷಯನ್ತಿಚಾತ್ಮಾನಂಸಮ್ಭಾವಯತಿನಾತ್ಮನಾ ।

ಅದರ್ಶಯಿತ್ವಾಶೂರಾಸ್ತುಕರ್ಮಕುರ್ವನ್ತಿದುಷ್ಕರಮ್ ॥ 4 ॥

ವಿಕ್ಲಬಾನಾಮಬುದ್ಧೀನಾಂರಾಜ್ಞಾಪಣ್ಡಿತಮಾನಿನಾಮ್ ।

ಶ್ರೃಣ್ವತಾಸದಿತಮಿದನ್ತ್ವಾದ್ವಿಧಾನಾಮ್ಮಹೋದರ ॥ 5 ॥

ಯುದ್ಧೇಕಾಪುರುಷೈರ್ನಿತ್ಯಮ್ಭವದ್ಭಿಃಪ್ರಿಯವಾದಿಭಿಃ ।

ರಾಜಾನಮನುಗಚ್ಛದ್ಭಿಃಸರ್ವಙ್ಕೃತ್ಯಮೋದ್ಧಿಸಾದಿತಮ್ ॥ 6 ॥

ರಾಜಶೇಷಾಕೃತಾಲಙ್ಕಾಕ್ಷೀಣಃಕೋಶೋಬಲಂಹತಮ್ ।

ರಾಜಾನಮಿಮಮಾಸಾದ್ಯಸುಹೃಚಚಿಹ್ನಮಮಿತ್ರಕಮ್ ॥ 7 ॥

ಏಷನಿರ್ಯಾಮ್ಯಹಂಯುದ್ಧಮುದ್ಯತಶ್ಶತ್ರುನಿರ್ಜಯೇ ।

ದುರ್ನಯಮ್ಭವತಾಮದ್ಯಸಮೀಕರ್ತುಮ್ಮಿಹಾಹವೇ ॥ 8 ॥

ಏವಮುಕ್ತವತೋವಾಕ್ಯಙ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯಧೀಮತಃ ।

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚತತೋವಾಕ್ಯಮ್ಪ್ರಹಸನ್ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ॥ 9 ॥

ಮಹೋದರೋಽಯಂರಾಮಾತ್ತುಪರಿತ್ರಸ್ತೋ ನ ಸಂಶಯಃ ।

ನ ಹಿರೋಚಯತೇತಾತ ಯುದ್ಧಂಯುದ್ಧವಿಶಾರದ ॥ 10 ॥

ಕಶ್ಚಿನ್ಮೇತ್ವತ್ಸಮೋನಾಸ್ತಿಸೌಹೃದೇನಬಲೇನ ಚ ।

ಗಚ್ಛಶತ್ರುವಧಾಯತ್ವಙ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಜಯಾಯ ಚ ॥ 11 ॥

ತಸ್ಮಾತ್ತುಶತ್ರುನಾಶಾರ್ಥಮ್ಭವಾನ್ಸಮ್ಬೋಧಿತೋಮಯಾ ।

ಅಯಂಹಿಕಾಲಸ್ಸುಹೃದಾಂರಾಕ್ಷಸಾನಾಮರಿನ್ದಮ ॥ 12 ॥

ತದ್ಗಚ್ಛ ಶೂಲಮಾದಾಯ ಪಾಶಹಸ್ತ ಇವಾನ್ತಕಃ ।

ವಾನರಾನ್ ರಾಜಪುತ್ರೌ ಚ ಭಕ್ಷಯಾದಿತ್ಯತೇಜಸೌ ॥ 13 ॥

ಸಮಾಲೋಕ್ಯತುತೇರೂಪಂವಿದ್ರವಿಷ್ಯನ್ತಿವಾನರಾಃ ।

ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಯೋಶ್ಚಾಪಿಹೃದಯೇಪ್ರಸ್ಫುಟಿಷ್ಯತಃ ॥ 14 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಮಹಾತೇಜಾಃಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ।

ಪುನರ್ಜಾತಮಿವಾತ್ಮಾನಮ್ಮೇನೇರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ ॥ 15 ॥

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಬಲಾಭಿಜ್ಞೋ ಜಾನಂಸ್ತಸ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಮ್ ।

ಬಭೂವ ಮುದಿತೋ ರಾಜಾ ಶಶಾಙ್ಕ ಇವ ನಿರ್ಮಲಃ ॥ 16 ॥

ಇತ್ಯೇವಮುಕ್ತಃಸಮ್ಹೃಷ್ಟೋನಿರ್ಜಗಾಮಮಹಾಬಲಃ ।

ರಾಜ್ಞಸ್ತುವಚನಂಶ್ರುತ್ವಾಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಸಮುದ್ಯತಃ ॥ 17 ॥

ಆದದೇನಿಶಿತಂಶೂಲಂವೇಗಾಚ್ಛತ್ರುನಿಬರ್ಹಣಮ್ ।

ಸರ್ವಕಾಲಾಯಸನ್ದೀಪ್ತನ್ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನಭೂಷಣಮ್ ॥ 18 ॥

ಇನ್ದ್ರಾಶನಿಸಮಮ್ಭೀಮಂವಜ್ರಪ್ರತಿಮಗೌರವಮ್ ।

ದೇವದಾನವಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಪನ್ನಗಸೂದನಮ್ ॥ 19 ॥

ರಕ್ತಮಾಲ್ಯಮ್ಮಹಾಧಾಮಂಸ್ವತಶ್ಚೋದ್ಗತಪಾವಕಮ್ ।

ಆದಾಯನಿಶಿತಂಶೂಲಂಶತ್ರುಶೋಣಿತರಞ್ಜಿತಮ್ ॥ 20 ॥

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಮಹಾತೇಜಾರಾವಣಂವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।

ಗಮಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಮೇಕಾಕೀತಿಷ್ಠತ್ವಿಹಬಲಮ್ಮಮ ॥ 21 ॥

ಅದ್ಯತಾನ್ ಕ್ಷುಭಿತಾನ್ ಕ್ರುದ್ಧೋಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿವಾನರಾನ್ ।

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾರಾವಣೋವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 22 ॥

ಸೈನ್ಯೈಃಪರಿವೃತೋಗಚ್ಛಶೂಲಮುದ್ಗತಪಾಣಿಭಿಃ ।

ವಾನರಾಹಿಮಹಾತ್ಮಾನಶ್ಶೀಘ್ರಾಸ್ಸವ್ಯವಸಾಯಿನಃ ॥ 23 ॥

ಏಕಾಕಿನಮ್ಪ್ರಮತ್ತಂವಾನಯೇಯುದ್ಧಶನೈಃಕ್ಷ್ಯಮ್ ।

ತಸ್ಮಾತ್ಪರಮದುರ್ಧರ್ಷೈಃ ಸೈನ್ಯೈಃಪರಿವೃತೋವ್ರಜ ॥ 24 ॥

ರಕ್ಷಸಾಮಹಿತಂಸರ್ವಂಶತ್ರುಪಕ್ಷನ್ನಿಷೂದಯ ।

ಅಥಾಸನಾತ್ಸಮುತ್ಪತ್ಯಸ್ರಜಂ ಮಣಿಕೃತಾನ್ತರಾಮ್ ॥ 25 ॥

ಆಬಬನ್ಧಮಹಾತೇಜಾಃಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯರಾವಣಃ ।

ಅಙ್ಗದಾನ್ಯಙ್ಗುಲೀವೇಷ್ಟಾನ್ವರಾಣ್ಯಾಭರಣಾನಿ ಚ ॥ 26 ॥

ಹಾರಂ ಚ ಶ್ಶಿಸಙ್ಕಾಶಮಾಬಬನ್ದಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ದಿವ್ಯಾನಿ ಚ ಸುಗನ್ಧೀನಿಮಾಲ್ಯದಾಮಾನಿರಾವಣಃ ॥ 27 ॥

ಶ್ರೋತ್ರಿಚಾಸಞ್ಜಯಾಮಾಸಶ್ರೀಮತೀಚಾಸ್ಯಕುಣ್ಡಲೇ ।

ಕಾಞ್ಚನಾಙ್ಗದಕೇಯೂರೋನಿಷ್ಕಾಭರಣಭೂಷಿತಃ ॥ 28 ॥

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಬೃಹತ್ಕರ್ಣಸ್ಸುಹುತೋಽಗ್ನಿರಿವಾಬಭೌ ।

ಶ್ರೋಣೀಸೂತ್ರೇಣಮಹತಾಮೇಚಕೇನವ್ಯರಾಜತ ॥ 29 ॥

ಅಮೃತೋತ್ಪಾದನೇನದ್ಧೋಭುಜಙ್ಗೇನೇವಮನ್ದರಃ ।

ಸ ಕಾಞ್ಚನಮ್ಭಾರಸಹನ್ನಿವಾತಂವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭನ್ದೀಪ್ತಮಿವಾತ್ಮಭಾಸಾ ।

ಆಬಧ್ಯಮಾನಃಕವಚಂರರಾಜಸನ್ಧ್ಯಾಭ್ರಸಮ್ವೀತರಾಜಃ ॥ 30 ॥

ಸರ್ವಾಭರಣನದ್ಧಾಙ್ಗಃ ಶೂಲಪಾಣಿಃ ಸ ರಾಕ್ಷಸಃ ।

ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಕೃತೋತ್ಸಾಹೋ ನಾರಾಯಣ ಇವಾಬಭೌ ॥ 31 ॥

ಭ್ರಾತರಂಸಮ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯಕೃತ್ವಾಚಾಪಿಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ।

ಪ್ರಣಮ್ಯಶಿರಸಾತಸ್ಮೈಸಮ್ಪ್ರತಸ್ಥೇಮಹಾಬಲಃ ॥ 32 ॥

ನಿಷ್ಪತನ್ತಮ್ಮಹಾಕಾಯಮ್ಮಹಾನಾದಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ।

ತಮಾಶೀರ್ಭಿಃಪ್ರಶಸ್ತಾಭಿಃಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸರಾವಣಃ ॥ 33 ॥

ಶಙ್ಖದುನ್ದುಭಿನಿರ್ಘೋಷೈಸ್ಸೈನ್ಯೈಶ್ಚಾಪಿವರಾಯುಥೈಃ ।

ತಙ್ಗಜೈಶ್ಚತುರಙ್ಗೈಶ್ಚಸ್ಯನ್ದನೈಶ್ಚಾಮ್ಬುದಸ್ವನೈಃ ॥ 34 ॥

ಅನುಜಗ್ಮುರ್ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ರಥಿನೋ ರಥಿನಾಂ ವರಮ್ ।

ಸರ್ಪೈರುಷ್ಟ್ರೈಃಖರೈರಶ್ವೈಸ್ಸಿಮ್ಹದ್ವಿಪಮೃಗದ್ವಿಜೈಃ ।

ಅನುಜಗ್ಮುಶ್ಚತಙ್ಘೋರಙ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ 35 ॥

ಸ ಪುಷ್ಪವರ್ಷೈರವಕೀರ್ಯಮಾಣೋಧೃತಾತಪತ್ರಃಶಿತಶೂಲಪಾಣಿಃ ।

ಮದೋತ್ಕಟಃಶೋಣಿತಗನ್ಧಮತ್ತೋವಿನಿರ್ಯಯೌದಾವನದೇವಶತ್ರುಃ ॥ 36 ॥

ಪದಾತಯಶ್ಚಬಹವೋಮಹಾನಾದಾಮಹಾಬಲಾಃ ।

ಅನ್ವಯೂರಾಕ್ಷಸಾಭೀಮಾಭೀಮಾಕ್ಷಾಶ್ಶಸ್ತ್ರಪಾಣಯಃ ॥ 37 ॥

ರಕ್ತಾಕ್ಷಾಸ್ಸುಮಹಾಕಾಯಾನೀಲಾಞ್ಚನಚಯೋಪಮಾಃ ।

ಶೂಲಾನುದ್ಯಮ್ಯಖಡಗಾಂಶ್ಚನಿಶಿತಾಂಶ್ಚಪರಶ್ವಧಾನ್ ॥ 38 ॥

ಬಹುವ್ಯಾಮಾಂಶ್ಚಪರಿಘಾನ್ಗದಾಶ್ಚಮುಸಲಾನಿ ಚ ।

ತಾಲಸ್ಕನ್ಧಾಂಶ್ಚವಿಪುಲಾನ್ಕ್ಷೇಪಣೀಯಾನ್ದುರಾಸದಾನ್ ॥ 39 ॥

ಅಥಾನ್ಯದ್ವಪುರಾದಾಯದಾರುಣಂರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ।

ನಿಷ್ಪಪಾತಮಹಾತೇಜಾಃಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಮಹಾಬಲಃ ॥ 40 ॥

ಧನುಃಶತಪರೀಣಾಹಃ ಸ ಷಟ್ಛತ್ರಸಮುಚ್ಛ್ರಿತಃ ।

ರೌದ್ರಃಶಕಟಚಕ್ರಾಕ್ಷೋಮಹಾಪರ್ವತಸನ್ನಿಭಃ ॥ 41 ॥

ಸನ್ನಿಪತ್ಯ ಚ ರಕ್ಷಾಂಸಿದಗ್ಧಶೈಲೋಪಮಾಮಹಾನ್ ।

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಮಹಾವಕ್ತ್ರಃಪ್ರಹಸನ್ನಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 42 ॥

ಅದ್ಯವಾನರಮುಖ್ಯಾನಾನ್ತಾನಿಯೂಥಾನಿಭಾಗಶ ।

ನಿರ್ದಹಿಷ್ಯಾಮಿಸಙ್ಖ್ರುದ್ಧಶ್ಶಲಾಭಾನಿವಪಾವಕಃ ॥ 43 ॥

ನಾಪರಾಧ್ಯನ್ತಿಮೇಕಾಮಂವಾನರಾಃ ವನಚಾರಿಣಃ ।

ಜಾತಿರಸ್ಮದ್ವಿಧಾನಾಂಸಾಪುರೋದ್ಯಾನವಿಭೂಷಣಮ್ ॥ 44 ॥

ಪುರರೋಧಸ್ಯಮೂಲನ್ತುರಾಘವಸ್ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।

ಹತೇತಸ್ಮಿನ್ ಹತಂಸರ್ವನ್ತಂವಧಿಷ್ಯಾಮಿಸಂಯುಗೇ ॥ 45 ॥

ಏವಂ ತಸ್ಯ ಬ್ರುವಾಣಸ್ಯ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।

ನಾದಂ ಚಕ್ರುರ್ಮಹಾಘೋರಂ ಕಮ್ಪಯನ್ತ ಇವಾರ್ಣವಮ್ ॥ 46 ॥

ತಸ್ಯನಿಷ್ಪತತಸ್ತೂರ್ಣಙ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯಧೀಮತಃ ।

ಬಭೂವುರ್ಘೋರರೂಪಾಣಿನಿಮಿತ್ತಾನಿಸಮನ್ತತಃ ॥ 47 ॥

ಉಲ್ಕಾಶನಿಯುತಾಮೇಘಾಬಭೂವುರ್ಗರ್ಧಭಾರುಣಾಃ ।

ಸಸಾಗರವನಾಚೈವವಸುಧಾಸಮಕಮ್ಪತ ॥ 48 ॥

ಘೋರರೂಪಾಶ್ಶಿವಾನೇದುಸ್ಸಜ್ವಾಲಕಬಲೈರ್ಮುಖೈಃ ।

ಮಣ್ಡಲಾನ್ಯಪಸವ್ಯಾನಿಬಬನ್ಧುಶ್ಚವಿಹಙ್ಗಮಾಃ ॥ 49 ॥

ನಿಷ್ಪಪಾತ ಚ ಗೃಧ್ರೋಮಾಲೇವಾಽಸ್ಯಪಥಿಗಚ್ಛತಃ ।

ಪ್ರಾಸ್ಫುರನ್ನಯನಞ್ಚಾಸ್ಯಸವ್ಯೋಬಾಹುಶ್ಚಕಮ್ಪತ ॥ 50 ॥

ನಿಷ್ಪಪಾತತದಾಚೋಲ್ಕಾಜ್ವಲನ್ತೀಭೀಮನಿಶ್ಶ್ವನಾ ।

ಆದಿತ್ಯೋನಿಷ್ಪ್ರಭಶ್ಚಾಸೀನ್ನಪ್ರವಾತಿ ಚ ಽನಿಲಃ ॥ 51 ॥

ಅಚಿನ್ತಯನ್ಮಹೋತ್ಪಾತಾನುದಿತಾನ್ರೋಮಹರ್ಷಣಾನ್ ।

ನಿರ್ಯಯೌಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ತುಕೃತಾನ್ತಬಲಚೋದಿತಃ ॥ 52 ॥

ನ ಲಙ್ಘಯಿತ್ವಾಪ್ರಾಕಾರಮ್ಪದ್ಭ್ಯಾಮ್ಪರ್ವತಸನ್ನಿಭಃ ।

ದದರ್ಶಾಭ್ರಘನಪ್ರಖ್ಯಂವಾನರಾನೀಕಮದ್ಭುತಮ್ ॥ 53 ॥

ತೇದೃಷ್ಟವಾರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠಂವಾನರಾಃಪರ್ವತೋಪಮಮ್ ।

ವಾಯುನುನ್ನಾಇವಘನಾಯಯುಸ್ಸರ್ವಾದಿಶಸ್ತದಾ ॥ 54 ॥

ತದ್ವಾನರಾನೀಕಮತಿಪ್ರಚಣ್ಡನ್ದಿಶೋದ್ರವದ್ಭಿನ್ನಮವಾಭ್ರಜಾಲಮ್ ।

ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಸಮವೇಕ್ಷ್ಯಹರ್ಷಾನ್ನನಾದಭೂಯೋಘನವದ್ಘನಾಭಃ ॥ 55 ॥

ತೇತಸ್ಯಘೋರನ್ನಿನದನ್ನಿಶಮ್ಯಯಥಾನಿನಾದನ್ದಿವಿವಾರಿದಸ್ಯ ।

ಪೇತುರ್ಧರಣ್ಯಾಮ್ಬಹವಃಪ್ಲವಙ್ಗಾನಿಕೃತ್ತಮೂಲಾಇವಶಾಲವೃಕ್ಷಾಃ ॥ 56 ॥

ವಿಪುಲಪರಿಘವಾನ್ ಸ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋರಿಪುನಿಧನಾಯವಿನಿಸ್ಪೃತೋತ್ಮಾ ।

ಕಪಿಷಣಭಯಮಾದದತ್ಸುಭೀಮಮ್ಪ್ರಭುರಿವದಣ್ಡವಾನ್ಯುಗಾನ್ತೇ ॥ 57 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcaṣaṣṭitamassargaḥ |

sa tathoktastunirbhartsyakumbhakarṇomahodaram |

abravīdrākṣasaśreṣṭhambhrātaraṃrāvaṇantataḥ || 1 ||

so'hantavabhayaṅghoraṃvadhāttasyadurātmanaḥ |

rāmasyādyapramārjāminirvairohisukhībhava || 2 ||

garjanti na vṛthāśūrānirjalāivatoyadāḥ |

paśyasampadyamānantugarjitaṃyudhikarmaṇā || 3 ||

na marṣayanticātmānaṃsambhāvayatinātmanā |

adarśayitvāśūrāstukarmakurvantiduṣkaram || 4 ||

viklabānāmabuddhīnāṃrājñāpaṇḍitamāninām |

śrṛṇvatāsaditamidantvādvidhānāmmahodara || 5 ||

yuddhekāpuruṣairnityambhavadbhiḥpriyavādibhiḥ |

rājānamanugacchadbhiḥsarvaṅkṛtyamoddhisāditam || 6 ||

rājaśeṣākṛtālaṅkākṣīṇaḥkośobalaṃhatam |

rājānamimamāsādyasuhṛcacihnamamitrakam || 7 ||

eṣaniryāmyahaṃyuddhamudyataśśatrunirjaye |

durnayambhavatāmadyasamīkartummihāhave || 8 ||

evamuktavatovākyaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |

pratyuvācatatovākyamprahasanrākṣasādhipaḥ || 9 ||

mahodaro'yaṃrāmāttuparitrasto na saṃśayaḥ |

na hirocayatetāta yuddhaṃyuddhaviśārada || 10 ||

kaścinmetvatsamonāstisauhṛdenabalena ca |

gacchaśatruvadhāyatvaṅkumbhakarṇajayāya ca || 11 ||

tasmāttuśatrunāśārthambhavānsambodhitomayā |

ayaṃhikālassuhṛdāṃrākṣasānāmarindama || 12 ||

tadgaccha śūlamādāya pāśahasta ivāntakaḥ |

vānarān rājaputrau ca bhakṣayādityatejasau || 13 ||

samālokyatuterūpaṃvidraviṣyantivānarāḥ |

rāmalakṣmaṇayoścāpihṛdayeprasphuṭiṣyataḥ || 14 ||

evamuktvāmahātejāḥkumbhakarṇammahābalam |

punarjātamivātmānammenerākṣasapuṅgavaḥ || 15 ||

kumbhakarṇabalābhijño jānaṃstasya parākramam |

babhūva mudito rājā śaśāṅka iva nirmalaḥ || 16 ||

ityevamuktaḥsamhṛṣṭonirjagāmamahābalaḥ |

rājñastuvacanaṃśrutvākumbhakarṇassamudyataḥ || 17 ||

ādadeniśitaṃśūlaṃvegācchatrunibarhaṇam |

sarvakālāyasandīptantaptakāñcanabhūṣaṇam || 18 ||

indrāśanisamambhīmaṃvajrapratimagauravam |

devadānavagandharvayakṣapannagasūdanam || 19 ||

raktamālyammahādhāmaṃsvataścodgatapāvakam |

ādāyaniśitaṃśūlaṃśatruśoṇitarañjitam || 20 ||

kumbhakarṇomahātejārāvaṇaṃvākyamabravīt |

gamiṣyāmyahamekākītiṣṭhatvihabalammama || 21 ||

adyatān kṣubhitān kruddhobhakṣayiṣyāmivānarān |

kumbhakarṇavacaśśrutvārāvaṇovākyamabravīt || 22 ||

sainyaiḥparivṛtogacchaśūlamudgatapāṇibhiḥ |

vānarāhimahātmānaśśīghrāssavyavasāyinaḥ || 23 ||

ekākinampramattaṃvānayeyuddhaśanaiḥkṣyam |

tasmātparamadurdharṣaiḥ sainyaiḥparivṛtovraja || 24 ||

rakṣasāmahitaṃsarvaṃśatrupakṣanniṣūdaya |

athāsanātsamutpatyasrajaṃ maṇikṛtāntarām || 25 ||

ābabandhamahātejāḥkumbhakarṇasyarāvaṇaḥ |

aṅgadānyaṅgulīveṣṭānvarāṇyābharaṇāni ca || 26 ||

hāraṃ ca śśisaṅkāśamābabandamahātmanaḥ |

divyāni ca sugandhīnimālyadāmānirāvaṇaḥ || 27 ||

śrotricāsañjayāmāsaśrīmatīcāsyakuṇḍale |

kāñcanāṅgadakeyūroniṣkābharaṇabhūṣitaḥ || 28 ||

kumbhakarṇobṛhatkarṇassuhuto'gnirivābabhau |

śroṇīsūtreṇamahatāmecakenavyarājata || 29 ||

amṛtotpādanenaddhobhujaṅgenevamandaraḥ |

sa kāñcanambhārasahannivātaṃvidyutprabhandīptamivātmabhāsā |

ābadhyamānaḥkavacaṃrarājasandhyābhrasamvītarājaḥ || 30 ||

sarvābharaṇanaddhāṅgaḥ śūlapāṇiḥ sa rākṣasaḥ |

trivikramakṛtotsāho nārāyaṇa ivābabhau || 31 ||

bhrātaraṃsampariṣvajyakṛtvācāpipradakṣiṇam |

praṇamyaśirasātasmaisampratasthemahābalaḥ || 32 ||

niṣpatantammahākāyammahānādammahābalam |

tamāśīrbhiḥpraśastābhiḥpreṣayāmāsarāvaṇaḥ || 33 ||

śaṅkhadundubhinirghoṣaissainyaiścāpivarāyuthaiḥ |

taṅgajaiścaturaṅgaiścasyandanaiścāmbudasvanaiḥ || 34 ||

anujagmurmahātmānaṃ rathino rathināṃ varam |

sarpairuṣṭraiḥkharairaśvaissimhadvipamṛgadvijaiḥ |

anujagmuścataṅghoraṅkumbhakarṇammahābalam || 35 ||

sa puṣpavarṣairavakīryamāṇodhṛtātapatraḥśitaśūlapāṇiḥ |

madotkaṭaḥśoṇitagandhamattoviniryayaudāvanadevaśatruḥ || 36 ||

padātayaścabahavomahānādāmahābalāḥ |

anvayūrākṣasābhīmābhīmākṣāśśastrapāṇayaḥ || 37 ||

raktākṣāssumahākāyānīlāñcanacayopamāḥ |

śūlānudyamyakhaḍagāṃścaniśitāṃścaparaśvadhān || 38 ||

bahuvyāmāṃścaparighāngadāścamusalāni ca |

tālaskandhāṃścavipulānkṣepaṇīyāndurāsadān || 39 ||

athānyadvapurādāyadāruṇaṃromaharṣaṇam |

niṣpapātamahātejāḥkumbhakarṇomahābalaḥ || 40 ||

dhanuḥśataparīṇāhaḥ sa ṣaṭchatrasamucchritaḥ |

raudraḥśakaṭacakrākṣomahāparvatasannibhaḥ || 41 ||

sannipatya ca rakṣāṃsidagdhaśailopamāmahān |

kumbhakarṇomahāvaktraḥprahasannidamabravīt || 42 ||

adyavānaramukhyānāntāniyūthānibhāgaśa |

nirdahiṣyāmisaṅkhruddhaśśalābhānivapāvakaḥ || 43 ||

nāparādhyantimekāmaṃvānarāḥ vanacāriṇaḥ |

jātirasmadvidhānāṃsāpurodyānavibhūṣaṇam || 44 ||

purarodhasyamūlanturāghavassahalakṣmaṇaḥ |

hatetasmin hataṃsarvantaṃvadhiṣyāmisaṃyuge || 45 ||

evaṃ tasya bruvāṇasya kumbhakarṇasya rākṣasāḥ |

nādaṃ cakrurmahāghoraṃ kampayanta ivārṇavam || 46 ||

tasyaniṣpatatastūrṇaṅkumbhakarṇasyadhīmataḥ |

babhūvurghorarūpāṇinimittānisamantataḥ || 47 ||

ulkāśaniyutāmeghābabhūvurgardhabhāruṇāḥ |

sasāgaravanācaivavasudhāsamakampata || 48 ||

ghorarūpāśśivānedussajvālakabalairmukhaiḥ |

maṇḍalānyapasavyānibabandhuścavihaṅgamāḥ || 49 ||

niṣpapāta ca gṛdhromālevā'syapathigacchataḥ |

prāsphurannayanañcāsyasavyobāhuścakampata || 50 ||

niṣpapātatadācolkājvalantībhīmaniśśvanā |

ādityoniṣprabhaścāsīnnapravāti ca 'nilaḥ || 51 ||

acintayanmahotpātānuditānromaharṣaṇān |

niryayaukumbhakarṇastukṛtāntabalacoditaḥ || 52 ||

na laṅghayitvāprākārampadbhyāmparvatasannibhaḥ |

dadarśābhraghanaprakhyaṃvānarānīkamadbhutam || 53 ||

tedṛṣṭavārākṣasaśreṣṭhaṃvānarāḥparvatopamam |

vāyununnāivaghanāyayussarvādiśastadā || 54 ||

tadvānarānīkamatipracaṇḍandiśodravadbhinnamavābhrajālam |

sa kumbhakarṇassamavekṣyaharṣānnanādabhūyoghanavadghanābhaḥ || 55 ||

tetasyaghoranninadanniśamyayathāninādandivivāridasya |

peturdharaṇyāmbahavaḥplavaṅgānikṛttamūlāivaśālavṛkṣāḥ || 56 ||

vipulaparighavān sa kumbhakarṇoripunidhanāyavinispṛtotmā |

kapiṣaṇabhayamādadatsubhīmamprabhurivadaṇḍavānyugānte || 57 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaṣaṣṭitamassargaḥ ||