6.62 Yuddhakanda - Dvishashtitama Sargah

ॐ

6.62 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ದ್ವಿಷಷ್ಟಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ದ್ವಿಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸ ತುರಾಕ್ಷಸಶಾರ್ದೂಲೋನಿದ್ರಾಮದಸಮಾಕುಲಃ ।

ರಾಜಮಾರ್ಗಂಶ್ರಿಯಾಜುಷ್ಟಂಯಯೌವಿಪುಲವಿಕ್ರಮಃ ॥ 1 ॥

ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂಸಹಸ್ರೈಶ್ಚವೃತಃಪರಮದುರ್ಜಯಃ ।

ಗೃಹೇಭ್ಯಃಪುಷ್ಪವರ್ಷೇಣಕೀರ್ಯಮಾಣಸ್ತದಾಯಯೌ ॥ 2 ॥

ಸ ಹೇಮಜಾಲವಿತತಮ್ಭಾನುಭಾಸ್ವರದರ್ಶನಮ್ ।

ದದರ್ಶವಿಪುಲಂರಮ್ಯಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರನಿವೇಶನಮ್ ॥ 3 ॥

ಸ ತತ್ತದಾ ಸೂರ್ಯ ಇವಾಭ್ರಜಾಲಮ್ ।

ಪ್ರವಿಶ್ಯ ರಕ್ಷೋಧಿಪತೇರ್ನಿವೇಶನಮ್ ।

ದದರ್ಶ ದೂರೇಽಗ್ರಜಮಾಸನಸ್ಥಮ್ ।

ಸ್ವಯಮ್ಭುವಂ ಶಕ್ರ ಇವಾಸನಸ್ಥಮ್ ॥ 4 ॥

ಭ್ರಾತುಸ್ಸಭವನಙ್ಗಚ್ಛನ್ರಕ್ಷೋಗಣಸಮನ್ವಿಮ್ ।

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಃಪದನ್ಯಾಸೈರಕಮ್ಪಯತಮೇದಿನೀಮ್ ॥ 5 ॥

ಸೋಽಭಿಗಮ್ಯಗೃಹಮ್ಭ್ರಾತುಃಕಕ್ಷ್ಯಾಮಭಿವಿಗಾಹ್ಯ ಚ ।

ದದರ್ಶೋದ್ವಿಗನ್ನಮಾಸೀನಂವಿಮಾನೇಪುಷ್ಪಕೇಗುರುಮ್ ॥ 6 ॥

ಅಥದೃಷ್ಟವಾದಶಗ್ರೀವಃಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ ।

ತೂರ್ಣಮುತ್ಥಾಯಸಂಹೃಷ್ಟಃಸನ್ನಿಕರ್ಷಮುಪಾನಯತ್ ॥ 7 ॥

ಅಥಾಸೀನಸ್ಯಪರ್ಯಙ್ಕೇಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಮಹಾಬಲಃ ।

ಭ್ರಾತುರ್ವವನ್ದೇಚರಣೌಕಿಙ್ಕೃತ್ಯಮಿತಿಚಾಬ್ರವೀತ್ ॥ 8 ॥

ಉತ್ಪತ್ಯಚೈನಮ್ಮುದಿತೋರಾವಣಃಪರಿಷಸ್ವಜೇ ।

ಸ ಭ್ರಾತ್ರಾಸಮ್ಪರಿಷ್ವಕ್ತೋಯಥಾವಚ್ಛಾಭಿನನ್ದಿತಃ ॥ 9 ॥

ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಶ್ಶುಭನ್ದಿವ್ಯಮ್ಪ್ರತಿಪೇದೇವರಾಸನಮ್ ।

ಸ ತದಾಸನಮಾಶ್ರಿತ್ಯಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋಮಹಾಬಲಃ ॥ 10 ॥

ಸಂರಕ್ತನಯನಃಕ್ರೋಧಾದ್ರಾವಣಂವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।

ಕಿಮರ್ಥಮಹಮಾದೃತ್ಯತ್ವಯಾರಾಜನ್ವಿಬೋಧಿತಃ ॥ 11 ॥

ಶಂಸಕಸ್ಮಾದ್ಭಯನ್ತೇಽತ್ರಕೋಽದ್ಯಪ್ರೇತೋಭವಿಷ್ಯತಿ ।

ಭ್ರಾತರಂರಾವಣಃಕ್ರುದ್ಧಙ್ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಮವಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 12 ॥

ಈಷತ್ತುಪರಿವೃತ್ತಾಭ್ಯಾನ್ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।

ಅದ್ಯತೇಸುಮಹಾನ್ಕಾಲಶ್ಶಯಾನಸ್ಯಮಹಾಬಲ ॥ 13 ॥

ಸುಖಿತಸ್ತ್ವಂ ನ ಜಾನೀಷೇಮಮರಾಮಕೃತಮ್ಭಯಮ್ ।

ಏಷದಾಶರಥೀರಾಮಃಸುಗ್ರೀವಸಹಿತೋಬಲೀ ॥ 14 ॥

ಸಮುದ್ರಂಸಬಲಸ್ತೀರ್ತ್ವಾಮೂಲನ್ನಃಪರಿಕೃನ್ತತಿ ।

ಹನ್ತಪಶ್ಯಸ್ವಲಙ್ಕಾಯಾವನಾನ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ ॥ 15 ॥

ಸೇತುನಾಸುಖಮಾಗಮ್ಯವಾನರೈಕಾರ್ಣವೀಕೃತಮ್ ।

ಯೇರಾಕ್ಷಸಾಮುಖ್ಯತಮಾಹತಾಸ್ತೇವಾನರೈರ್ಯುಧಿ ॥ 16 ॥

ವಾನರಾಣಾಙ್ಕ್ಷಯಂಯುದ್ಧೇ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿಕದಾಚನ ।

ನಚಾಪಿವಾನರಾಯುದ್ಧೇಜಿತಪೂರ್ವಾಃಕದಾಚನ ॥ 17 ॥

ತದೇತದ್ಭಯಮುತ್ಪನ್ನನ್ತ್ರಾಯಸ್ವೇಮಾಮ್ಮಹಬಲ ।

ನಾಶಯತ್ವಮಿಮಾನದ್ಯತದರ್ಥಮ್ಬೋಧಿತೋಭವಾನ್ ॥ 18 ॥

ಸರ್ವಕ್ಷಪಿತಕೋಶಂ ಚ ಸ ತ್ವಮಭ್ಯವಪದ್ಯಮಾಮ್ ।

ತ್ರಾಯಸ್ವೇಮಾಮ್ಪುರೀಂಲಙ್ಕಾಮ್ಬಾಲವೃದ್ಧಾವಶೇಷಿತಾಮ್ ॥ 19 ॥

ಭ್ರಾತುರರ್ಥೇಮಹಾಬಾಹೋ ಕುರುಕರ್ಮಸುದುಷ್ಕರಮ್ ।

ಮಯೈವನ್ನೋಕ್ತಪೂರ್ವೋಹಿಕಶ್ಚಿದ್ಭ್ರಾತಃ ಪರನ್ತಪ ॥ 20 ॥

ತ್ವಯ್ಯಸ್ತಿಮಮಸ್ನೇಹಃಪರಾಸಮ್ಭಾವನಾ ಚ ಮೇ ।

ದೈವಾಸುರೇಷುಯುದ್ಧೇಷುಬಹುಶೋರಾಕ್ಷಸರ್ಷಭ ॥ 21 ॥

ತ್ವಯಾದೇವಾಃಪ್ರತಿವ್ಯೂಹ್ಯನಿರ್ಜಿತಾಶ್ಚಾಸುರಾಯುಧಿ ।

ತದೇತತ್ಸರ್ವಮಾತಿಷ್ಠವೀರ್ಯಮ್ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮ ॥ 22 ॥

ನ ಹಿ ತೇ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ದೃಶ್ಯತೇ ಸದೃಶೋ ಬಲೀ ।

ಕುರುಷ್ವ ಮೇ ಪ್ರಿಯಹಿತಮೇತದುತ್ತಮಮ್ ।

ಯಥಾಪ್ರಿಯಂ ಪ್ರಿಯರಣ ಬಾನ್ಧವಪ್ರಿಯ ।

ಸ್ವತೇಜಸಾ ವಿಧಮ ಸಪತ್ನವಾಹಿನೀಮ್ ।

ಶರದ್ಘನಂ ಪವನ ಇವೋದ್ಯತೋ ಮಹಾನ್ ॥ 23 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |

sa turākṣasaśārdūlonidrāmadasamākulaḥ |

rājamārgaṃśriyājuṣṭaṃyayauvipulavikramaḥ || 1 ||

rākṣasānāṃsahasraiścavṛtaḥparamadurjayaḥ |

gṛhebhyaḥpuṣpavarṣeṇakīryamāṇastadāyayau || 2 ||

sa hemajālavitatambhānubhāsvaradarśanam |

dadarśavipulaṃramyaṃrākṣasendraniveśanam || 3 ||

sa tattadā sūrya ivābhrajālam |

praviśya rakṣodhipaterniveśanam |

dadarśa dūre'grajamāsanastham |

svayambhuvaṃ śakra ivāsanastham || 4 ||

bhrātussabhavanaṅgacchanrakṣogaṇasamanvim |

kumbhakarṇaḥpadanyāsairakampayatamedinīm || 5 ||

so'bhigamyagṛhambhrātuḥkakṣyāmabhivigāhya ca |

dadarśodvigannamāsīnaṃvimānepuṣpakegurum || 6 ||

athadṛṣṭavādaśagrīvaḥkumbhakarṇamupasthitam |

tūrṇamutthāyasaṃhṛṣṭaḥsannikarṣamupānayat || 7 ||

athāsīnasyaparyaṅkekumbhakarṇomahābalaḥ |

bhrāturvavandecaraṇaukiṅkṛtyamiticābravīt || 8 ||

utpatyacainammuditorāvaṇaḥpariṣasvaje |

sa bhrātrāsampariṣvaktoyathāvacchābhinanditaḥ || 9 ||

kumbhakarṇaśśubhandivyampratipedevarāsanam |

sa tadāsanamāśrityakumbhakarṇomahābalaḥ || 10 ||

saṃraktanayanaḥkrodhādrāvaṇaṃvākyamabravīt |

kimarthamahamādṛtyatvayārājanvibodhitaḥ || 11 ||

śaṃsakasmādbhayante'trako'dyapretobhaviṣyati |

bhrātaraṃrāvaṇaḥkruddhaṅkumbhakarṇamavasthitam || 12 ||

īṣattuparivṛttābhyānnetrābhyāṃvākyamabravīt |

adyatesumahānkālaśśayānasyamahābala || 13 ||

sukhitastvaṃ na jānīṣemamarāmakṛtambhayam |

eṣadāśarathīrāmaḥsugrīvasahitobalī || 14 ||

samudraṃsabalastīrtvāmūlannaḥparikṛntati |

hantapaśyasvalaṅkāyāvanānyupavanāni ca || 15 ||

setunāsukhamāgamyavānaraikārṇavīkṛtam |

yerākṣasāmukhyatamāhatāstevānarairyudhi || 16 ||

vānarāṇāṅkṣayaṃyuddhe na paśyāmikadācana |

nacāpivānarāyuddhejitapūrvāḥkadācana || 17 ||

tadetadbhayamutpannantrāyasvemāmmahabala |

nāśayatvamimānadyatadarthambodhitobhavān || 18 ||

sarvakṣapitakośaṃ ca sa tvamabhyavapadyamām |

trāyasvemāmpurīṃlaṅkāmbālavṛddhāvaśeṣitām || 19 ||

bhrāturarthemahābāho kurukarmasuduṣkaram |

mayaivannoktapūrvohikaścidbhrātaḥ parantapa || 20 ||

tvayyastimamasnehaḥparāsambhāvanā ca me |

daivāsureṣuyuddheṣubahuśorākṣasarṣabha || 21 ||

tvayādevāḥprativyūhyanirjitāścāsurāyudhi |

tadetatsarvamātiṣṭhavīryambhīmaparākrama || 22 ||

na hi te sarvabhūteṣu dṛśyate sadṛśo balī |

kuruṣva me priyahitametaduttamam |

yathāpriyaṃ priyaraṇa bāndhavapriya |

svatejasā vidhama sapatnavāhinīm |

śaradghanaṃ pavana ivodyato mahān || 23 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||