6.59 Yuddhakanda - Ekonashashtitama Sargah

ॐ

6.59 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತಸ್ಮಿನ್ಹತೇರಾಕ್ಷಸಸೈನ್ಯಪಾಲೇಪ್ಲವಙ್ಗಮಾನಾಮೃಷಭೇಣಯುದ್ಧೇ ।

ಭೀಮಯುಧಂಸಾಗರತುಲ್ಯವೇಗಂವಿದುದ್ರುವೇರಾಕ್ಷಸರಾಜಸೈನ್ಯಮ್ ॥ 1 ॥

ಗತ್ವಾಽಥರಕ್ಷೋಧಿಪತೇಶ್ಶಶಂಸುಸ್ಸೇನಾಪತಿಮ್ಪಾವಕಸೂನುಶಸ್ತಮ್ ।

ತಚ್ಛಾಪಿತೇಷಾಂವಚನನ್ನಿಶಮ್ಯರಕ್ಷೋಧಿಪಃಕ್ರೋಧವಶಞ್ಜಗಾಮ ॥ 2 ॥

ಸಙ್ ಖ್ಯೇಪ್ರಹಸ್ತನ್ನಿಹತನ್ನಿಶಮ್ಯಶೋಕಾರ್ದಿತಃಕ್ರೋಧಪರೀತಚೇತಾಃ ।

ಉವಾಚತಾನ್ರಾಕ್ಷಸಯೂಥಮುಖ್ಯಾನಿನ್ದ್ರೋಯಥಾನಿರ್ಜರಯೋಥಮುಖ್ಯಾನ್ ॥ 3 ॥

ನಾವಜ್ಞಾರಿಪವೇಕಾರ್ಯಾಯೈರಿನ್ದ್ರಬಲಸೂದನಃ ।

ಸೂದಿತಸ್ಸೈನ್ಯಪಾಲೋಮೇಸಾನುಯಾತ್ರಸ್ಸಕುಞ್ಜರಃ ॥ 4 ॥

ಸೋಽಹಂರಿಪುವಿನಾಶಾಯವಿಜಯಾಯಾವಿಚಾರಯನ್ ।

ಸ್ವಯಮೇವಗಮಿಷ್ಯಾಮಿರಣಶೀರ್ಷನ್ತದದ್ಭುತಮ್ ॥ 5 ॥

ಅದ್ಯತದ್ವಾನರಾನೀಕಂರಾಮಞ್ಚಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ।

ನಿರ್ದಹಿಷ್ಯಾಮಿಬಾಣೌಘೈರ್ವನನ್ದೀಪ್ಸ್ಸೈರಿವಾನಗಿಭಿಃ ॥ 6 ॥

ಸಏವಮುಕ್ತ್ವಾಜ್ವಲನಪ್ರಕಾಶಂರಥನ್ತುರಙ್ಗೋತ್ತಮರಾಜಯುಕ್ತಮ್ ।

ಪ್ರಕಾಶಮಾನಂವಪುಷಾಜ್ವಲನ್ತಂಸಮಾರುರೋಹಾಮರರಾಜಶತ್ರುಃ ॥ 7 ॥

ಸ ಶನ್ಖ ಭೇರೀ ಪಟಹ ಪ್ರಣಾದೈರ್ ।

ಆಸ್ಫೋಟಿತ ಕ್ಷ್ವೇಡಿತ ಸಿಮ್ಹ ನಾದೈಹ್ ।

ಪುಣ್ಯೈಹ್ ಸ್ತವೈಶ್ ಚ ಅಪ್ಯ್ ಅಭಿಪೂಜ್ಯಮಾನಸ್ ।

ಸ್ತದಾ ಯಯೌ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ಮುಖ್ಯಹ್ ॥ 8 ॥

ಸ ನೀಲಜೀಮೂತನಿಕಾಶರೂಪೈ ।

ರ್ಮಾಂಸ ಅಶನೈಹ್ ಪಾವಕ ದೀಪ್ತ ನೇತ್ರೈಹ್ ।

ಬಭೌ ವೃತೋ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ಮುಖ್ಯೈರ್ ।

ಭೂತೈರ್ ವೃತೋ ರುದ್ರ;ಇವ ಅಮರ ಈಶಹ್ ॥ 9 ॥

ತತೋನಗರ್ಯಾಸ್ಸಹಸಾಮಹೌಜಾನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯತದ್ವಾನರಸೈನ್ಯಮುಗ್ರಮ್ ।

ಮಹಾರ್ಣವಾಭ್ರಸ್ತನಿತನ್ದದರ್ಶಸಮುದ್ಯತಮ್ಪಾದಪಶೈಲಹಸ್ತಮ್ ॥ 10 ॥

ತದ್ರಾಕ್ಷಸಾನೀಕಮತಿಪ್ರಚಣ್ಡಮಾಲೋಕ್ಯರಾಮೋಭುಜಗೇನ್ದ್ರಬಾಹುಃ ।

ವಿಭೀಷಣಂಶಸ್ತ್ರಭೃತಾಂವರಿಷ್ಠಮುವಾಚಸೇವಾನುಗತಃಪೃಥುಶ್ರೀಃ ॥ 11 ॥

ನಾನಾಪತಾಕಧ್ವಜಶಸ್ತ್ರಜುಷ್ಟಮ್ಪ್ರಾಸಾಸಿಶೂಲಾಯುಥವಜ್ರಜುಷ್ಟಮ್ ।

ಕಸ್ಯೇದಮಕ್ಷೋಭ್ಯಮಭೀರುಜುಷ್ಟಮ್ಮಹೇನ್ದ್ರೋಪಮನಾಗಜುಷ್ಟಮ್ ॥ 12 ॥

ತತಸ್ತುರಾಮಸ್ಯನಿಶಮ್ಯವಾಕ್ಯಂವಿಭೀಷಣಂಶ್ಶಕ್ರಸಮಾನವೀರ್ಯಃ ।

ಶಶಂಸರಾಮಸ್ಯಬಲಪ್ರವೇಗಮ್ಮಹಾತ್ಮನಾಂರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಾನಾಮ್ ॥ 13 ॥

ಯೋಽಸೌಗಜಸ್ಕನ್ಧಗತೋಮಹಾತ್ಮಾನವೋದಿತಾರ್ಕೋಪಮತಾಮ್ರವಕ್ತ್ರಃ ।

ಪ್ರಕಮ್ಪಯನ್ನಾಗಶಿರೋಽಭ್ಯುಪೈತಿಹ್ಯಕಮ್ಪನನ್ತ್ವೇನಮವೇಹಿರಾಜನ್ ॥ 14 ॥

ಯೋ ಅಸೌ ರಥಸ್ಥೋ ಮೃಗ ರಾಜ ಕೇತುರ್ ।

ಧೂನ್ವನ್ ಧನುಹ್ ಶಕ್ರ ಧನುಹ್ ಪ್ರಕಾಶಮ್ ।

ಕರೀ ಇವ ಭಾತ್ಯ್ ಉಗ್ರ ವಿವೃತ್ತ ದಮ್ಷ್ಟ್ರಹ್ ।

ಸ;ಇನ್ದ್ರಜಿನ್ ನಾಮ ವರ ಪ್ರಧಾನಹ್ ॥ 15 ॥

ಯಶ್ಚೈಷವ್ನಿಧ್ಯಾಸ್ತಮಹೇನ್ದ್ರಕಲ್ಪೋಧನ್ವೀರಥಸ್ಥೋಽತಿರಥೋತಿವೀರಃ ।

ವಿಷ್ಪಾರಯನ್ ಚಾಪಮತುಲ್ಯಮಾನನ್ನಾಮ್ನಾತಿಕಾಯೋಽತಿವಿವೃದ್ಧಕಾಯಃ ॥ 16 ॥

ಯೋಽಸೌನವಾರ್ಕೋದಿತತಾಮ್ರಚಕ್ಷುರಾರುಹ್ಯಘಣ್ಟಾನಿನದಪ್ರಣಾದಮ್ ।

ಗಜಙ್ಖರಙ್ಗರ್ಜತಿವೈಮಹಾತ್ಮಾಮಹೋದರೋನಾಮಸಏಷಃವೀರಃ ॥ 17 ॥

ಯೋಽಸೌಹಯಙ್ಕಾಞ್ಚನಚಿತ್ರಭಾಣ್ಡಮಾರುಹ್ಯಸನ್ಧ್ಯಾಭ್ರಗಿರಿಪ್ರಕಾಶಮ್ ।

ಪ್ರಾಸಂಸಮುದ್ಯಮ್ಯಮರೀಚಿನದ್ಧಮ್ಪಿಶಾಚಏಷೋಽಶನಿತುಲ್ಯವೇಗಃ ॥ 18 ॥

ಯಶ್ಚೈಷಶೂಲನ್ನಿಶಿತಮ್ಪ್ರಗೃಹ್ಯವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭಙ್ಕಿಙ್ಕರವಜ್ರವೇಗಮ್ ।

ವೃಷೇನ್ದ್ರಮಾಸ್ಥಾಯಗಿರಿಪ್ರಕಾಶಮಾಯಾತಿಯೋಽಸೌತ್ರಿಶಿರಾಯಶಸ್ವೀ ॥ 19 ॥

ಅಸೌಚಜೀಮೂತನಿಕಾಶರೂಪಃಕುಮ್ಭಃಪೃಥುವ್ಯೂಢಸುಜಾತವಕ್ಷಾಃ ।

ಸಮಾಹಿತಃಪನ್ನಗರಾಜಕೇತುರ್ವಿಷ್ಪಾರಯನ್ಯಾತಿಧನುರ್ವಿಧೂನ್ವನ್ ॥ 20 ॥

ಯಶ್ಚೈಷಜಾಮ್ಬೂನದವಜ್ರಜುಷ್ಟನ್ದೀಪ್ತಂಸಧೂಮಮ್ಪರಿಘಮ್ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ।

ಆಯಾತಿರಕ್ಷೋಬಲಕೇತುಭೂತಃಸೋಽಸೌನಿಕುಮ್ಭೋಽದ್ಭುತಘೋರಕರ್ಮಾ ॥ 21 ॥

ಯಶ್ಚೈಷಚಾಪಾಸಿಶರೌಘಜುಷ್ಟಮ್ಪತಾಕಿನಮ್ಪಾವಕದೀಪ್ತರೂಪಮ್ ।

ರಥಂಸಮಾಸ್ಥಾಯವಿಭಾತ್ಯುದಗ್ರೋನರಾನ್ತಕೋಽಸೌನಗಶೃಙ್ಗಯೋಧೀ ॥ 22 ॥

ಯಶ್ಚೈಷನಾನಾವಿಧಘೋರರೂಪೈರ್ವ್ಯಾಘ್ರೋಷ್ಟ್ರನಾಗೇನ್ದ್ರಮೃಗಾಶ್ವವಕ್ತ್ರೈಃ ।

ಭೂತೈರ್ವೃತೋಭಾತಿವಿವೃತ್ತನೇತ್ಸ್ರೈಸೋಽಸೌಸುರಾಣಾಮಪಿದರ್ಪಹನ್ತಾ ॥ 23 ॥

ಯತ್ರ ಏತದ್ ಇನ್ದು ಪ್ರತಿಮಂ ವಿಭಾತಿಚ್ ।

ಚತ್ತ್ರಂ ಸಿತಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಲಾಕಂ ಅಗ್ರ್ಯಮ್ ।

ಅತ್ರ ಏಷ ರಕ್ಷೋ ಅಧಿಪತಿರ್ ಮಹಾತ್ಮಾ ।

ಭೂತೈರ್ ವೃತೋ ರುದ್ರ;ಇವ ಅವಭಾತಿ ॥ 24 ॥

ಅಸೌ ಕಿರೀಟೀ ಚಲ ಕುಣ್ಡಲ ಆಸ್ಯೋ ।

ನಾಗ ಇನ್ದ್ರ ವಿನ್ಧ್ಯ ಉಪಮ ಭೀಮ ಕಾಯಹ್ ।

ಮಹಾ ಇನ್ದ್ರ ವೈವಸ್ವತ ದರ್ಪ ಹನ್ತಾ ।

ರಕ್ಷೋ ಅಧಿಪಹ್ ಸೂರ್ಯ;ಇವ ಅವಭಾತಿ ॥ 25 ॥

ಪ್ರತ್ಯುವಾಚತತೋರಾಮೋವಿಭೀಷಣಮರಿನ್ದಮ್ ।

ಅಹೋದೀಪ್ತಮಹಾತೇಜಾರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ॥ 26 ॥

ಆದಿತ್ಯ;ಇವ ದುಷ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯೋ ರಶ್ಮಿಭಿರ್ ಭಾತಿ ರಾವಣಹ್ ।

ಸುವ್ಯಕ್ತಂ ಲಕ್ಷಯೇ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ರೂಪಂ ತೇಜಹ್ ಸಮಾವೃತಮ್ ॥ 27 ॥

ದೇವದಾನವವೀರಾಣಾಂವಪುರ್ನೈವಂವಿಧಮ್ಭವೇತ್ ।

ಯಾದೃಶಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯವಪುರೇತತ್ಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ 28 ॥

ಸರ್ವೇಪರ್ವತಸಙ್ಕಾಶಾಸ್ಸರ್ವೇಪರ್ವತಯೋಧಿನಃ ।

ಸರ್ವೇದೀಪ್ತಾಯುಧಧರಾಯೋಧಾಶ್ಚಾಸ್ಯಮಹೋಜಸಃ ॥ 29 ॥

ಭಾತಿರಕ್ಷೋರಾಜೋಽಸೌಪ್ರದೀಪ್ತ್ತೈರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮೈಃ ।

ಭೂತೈಃಪರಿವೃತಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ದೇಹವದ್ಭಿರಿವಾನ್ತಕಃ ॥ 30 ॥

ದಿಷ್ಟ್ಯಾಽಯಮದ್ಯಪಾಪಾತ್ಮಾಮಮದೃಷ್ಟಿಪಥಙ್ಗತಃ ।

ಅದ್ಯಕ್ರೋಧಂವಿಮೋಕ್ಷ್ಯಾಮಿಸೀತಾಹರಣಸಮ್ಭವಮ್ ॥ 31 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾತತೋರಾಮೋಧನುರಾದಾಯವೀರ್ಯವಾನ್ ।

ಲಕ್ಷ್ಮಣಾನುಚರಸ್ತಸ್ಥೌಸಮುದ್ಧೃತ್ಯಶರೋತ್ತಮಮ್ ॥ 32 ॥

ತತಃಸರಕ್ಷೋಧಿಪತಿರ್ಮಹಾತ್ಮಾರಕ್ಷಾಂಸಿತಾನ್ಯಾಹಮಹಾಬಲಾನಿ ।

ದ್ವಾರೇಷುಚರ್ಯಾಗೃಹಗೋಪುರೇಷುಸುನಿರ್ವೃತಾಸ್ತಿಷ್ಠತನಿರ್ವಿಶಙ್ಕಾಃ ॥ 33 ॥

ಹಾಽಗತಮ್ಮಾಂಸಹಿತಮ್ಭವದ್ಭಿರ್ವನೌಕಸಶ್ಛಿದ್ರಮಿದಂವಿದಿತ್ವಾ ।

ಶೂನ್ಯಾಪುರೀನ್ದುಷ್ಪ್ರಸಹಾಮ್ಪ್ರಮಥ್ಯಪ್ರಧರ್ಷಯೇಯುಸ್ಸಹಸಾಸಮೇತಾಃ ॥ 34 ॥

ವಿಸರ್ಜಯಿತ್ವಾಸಚಿವಾಂಸ್ತತಸ್ತಾನ್ಗತೇಷುರಕ್ಷಸ್ಸುಯಥಾನಿಯೋಗಮ್ ।

ವ್ಯಚಾರಯದ್ವಾನರಸಾಗರೌಘಮ್ಮಹಾಝಷಃಪೂರ್ಣಮಿವಾರ್ಣವೌಘಮ್ ॥ 35 ॥

ತಮಾಪತನ್ತಂಸಹಸಾಸಮೀಕ್ಷ್ಯದೀಪ್ತೇಷುಚಾಪಂಯುಧಿರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಮ್ ।

ಮಹತ್ಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯಮಹೀಧರಾಗ್ರನ್ದುದ್ರಾವರಕ್ಷೋಧಿಪತಿಂಹರೀಶಃ ॥ 36 ॥

ತಚ್ಛೈಲಶೃಙ್ಗಮ್ಬಹುವೃಕ್ಷಸಾನುಮ್ಪ್ರಗೃಹ್ಯಚಿಕ್ಷೇಪನಿಶಾಚರಾಯ ।

ತಮಾಪತನ್ತಂಸಹಸಾಸಮೀಕ್ಷ್ಯಚಿಚ್ಛೇದಬಾಣೈಸ್ತಪನೀಯಪುಙ್ಖೈಃ ॥ 37 ॥

ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವೃದ್ಧೋತ್ತಮಸಾನುವೃಕ್ಷೇಶೃಙ್ಗೇವಿಕೀರ್ಣೇಪತಿತೇಪೃಥಿವ್ಯಾಮ್ ।

ಮಹಾಹಿಕಲ್ಪಂಶರಮನ್ತಕಾಭಂಸಮಾದಧೇರಾಕ್ಷಸಲೋಕನಾಥಃ ॥ 38 ॥

ಸತಙ್ಗೃಹೀತ್ವಾಽನಿಲತುಲ್ಯವೇಗಂಸವಿಸ್ಫುಲಿಙ್ಗಜ್ವಲನಪ್ರಕಾಶಮ್ ।

ಬಾಣಮ್ಮಹೇನ್ದ್ರಾಶನಿತುಲ್ಯವೇಗಞ್ಚಿಕ್ಷೇಪಸುಗ್ರೀವವಧಾಯರುಷ್ಟಃ ॥ 39 ॥

ಸಸಾಯಕೋರಾವಣಬಾಹುಮುಕ್ತಃಶಕ್ರಾಶನಿಪ್ರಖ್ಯವಪುಶ್ಶಿತಾಗ್ರಃ ।

ಸುಗ್ರೀವಮಾಸಾದ್ಯಬಿಭೇದವೇಗಾದ್ಗುಹೇರಿತಾಕ್ರೌಞ್ಚಮಿವೋಗ್ರಶಕ್ತಿಃ ॥ 40 ॥

ಸಸಾಯಕಾರ್ತೋವಿಪರೀತಚೇತಾಃಕೂಜನ್ಪೃಥಿವ್ಯಾನ್ನಿಪಪಾತವೀರಃ ।

ತಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಭೂಮೌಪತಿತಂವಿಸಞ್ಜ್ಞನ್ನೇದುಃಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಯುಧಿಯಾತುಧಾನಾಃ ॥ 41 ॥

ತತೋಗವಾಕ್ಷೋಗವಯಸ್ಸುದಂಷ್ಟ್ರಸ್ತ್ವಥರ್ಷಭೋಜ್ಯೋತಿಮುಖೋನಲಶ್ಚ ।

ಶೈಲಾನ್ ಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯವಿವೃದ್ಧಕಾಯಾಃಪ್ರದುದ್ರುವುಸ್ತಮ್ಪ್ರತಿರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಮ್ ॥ 42 ॥

ತೇಷಾಮ್ಪ್ರಹಾರಾನ್ ಸಚಕಾರಮೋಘಾನ್ ರಕ್ಷೋಧಿಪೋಬಾಣಶತೈಃಶಿತಾಗ್ರೈಃ ।

ತಾನ್ವಾನರೇನ್ದ್ರಾನಪಿಬಾಣಜಾಲೈರ್ಬಿಭೇದಜಾಮ್ಬೂನದಚಿತ್ರಪುಙ್ಖೈಃ ॥ 43 ॥

ತೇವಾನರೇನ್ದ್ರಾಸ್ತ್ರಿದಶಾರಿಬಾಣೈರ್ಭಿನ್ನಾನಿಪೇತುರ್ಭುವಿಭೀಮಕಾಯಾಃ ।

ತತಸ್ತುತದ್ವಾನರಸೈನ್ಯಮುಗ್ರಮ್ಪ್ರಚ್ಛಾದಯಾಮಾಸಸಬಾಣಜಾಲೈಃ ॥ 44 ॥

ತೇವಧ್ಯಮಾನಾಃಪತಿತಾಃಪ್ರವೀರಾನಾನದ್ಯಮಾನಾಭಯಶಲ್ಯವಿದ್ಧಾಃ ।

ಶಾಖಾಮೃಗಾರಾವಣಸಾಯಕಾರ್ತಾಜಗ್ಮುಶ್ಶರಣ್ಯಂಶರಣಂಸ್ಮರಾಮಮ್ ॥ 45 ॥

ತತೋ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ ಧನುರ್ ಧನುಷ್ಮಾನ್ ।

ಆದಾಯ ರಾಮಹ್ ಸಹರಾ ಜಗಾಮ ।

ತಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಹ್ ಪ್ರಾನ್ಜಲಿರ್ ಅಭ್ಯುಪೇತ್ಯ ।

ಉವಾಚ ವಾಕ್ಯಂ ಪರಮ ಅರ್ಥ ಯುಕ್ತಮ್ ॥ 46 ॥

ಕಾಮಮಾರ್ಯಸ್ಸುಪರ್ಯಾಪ್ತೋವಧಾಯಾಸ್ಯದುರಾತ್ಮನಃ ।

ವಿಧಮಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಞ್ಚೈತಮನುಜಾನೀಹಿಮಾಂವಿಭೋ ॥ 47 ॥

ತಮಬ್ರವೀನ್ಮಹಾತೇಜಾರಾಮಸ್ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ।

ಗಚ್ಛಯತ್ನಪರಶ್ಚಾಪಿಭವಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಂಯುಗೇ ॥ 48 ॥

ರಾವಣೋಹಿಮಹಾವೀರ್ಯೋರಣೇಽದ್ಭುತಪರಾಕ್ರಮಃ ।

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇನಾಪಿಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧೋದುಷ್ಪ್ರಸಹ್ಯೋನಸಂಶಯಃ ॥ 49 ॥

ತಸ್ಯಚ್ಛಿದ್ರಾಣಿಮಾರ್ಗಸ್ವಸ್ವಚ್ಛಿದ್ರಾಣಿಚಲಕ್ಷ್ಯ ।

ಚಕ್ಷುಷಾಧನುಷಾಯತ್ನಾ ಪ್ರಕ್ಷಾತ್ಮಾನಂಸಮಾಹಿತಃ ॥ 50 ॥

ರಾಘವಸ್ಯವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಸಪರಿಷ್ವಜ್ಯಾಭಿಪೂಜ್ಯಚ ।

ಅಭಿವಾದ್ಯತತ್ ರಾಮಂಯಯೌಸೌಮಿತ್ರಿರಾಹವಮ್ ॥ 51 ॥

ಸರಾವಣಂವಾರಣಹಸ್ತಬಾಹುನ್ದದರ್ಶಭೀಮೋದ್ಯತದೀಪ್ತಚಾಪಮ್ ।

ಪ್ರಚ್ಛಾದಯನ್ತಂಶರವೃಷ್ಟಿಜಾಲೈಸ್ತಾನ್ವಾನರಾಭನಿನ್ನವಿಕೀರ್ಣದೇಹಾನ್ ॥ 52 ॥

ತಮಾಲೋಕ್ಯಮಹಾತೇಜಾಹನೂಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।

ನಿವಾರ್ಯಶರಜಾಲಾನಿಪ್ರದುದ್ರಾವಸರಾವಣಮ್ ॥ 53 ॥

ರಥನ್ತಸ್ಯಸಮಾಸಾದ್ಯಬಾಹುಮುದ್ಯಮ್ಯದಕ್ಷಿಣಮ್ ।

ತ್ರಾಸಯನ್ರಾವಣನ್ಧೀಮಾನ್ಹನೂಮಾನ್ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 54 ॥

ದೇವದಾನವಗನ್ಧರ್ವಾಯಕ್ಷಾಶ್ಚಸಹರಾಕ್ಷೈಸೈಃ ।

ಅವಶ್ಯನ್ತುತ್ವಯಾಭಗ್ನಾವಾನರೇಭ್ಯಸ್ತುತೇಭಯಮ್ ॥ 55 ॥

ಏಷಮೇದಕ್ಷಿಣೋಬಾಹುಃಪಞ್ಚಶಾಖಃಸಮುದ್ಯತಃ ।

ವಿಧಮಿಷ್ಯತಿತೇದೇಹಾದ್ಭೂತಾತ್ಮಾನಞ್ಚಿರೋಷಿತಮ್ ॥ 56 ॥

ಶ್ರುತ್ವಾಹನುಮತೋವಾಕ್ಯಂರಾವಣೋಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ।

ಸಂರಕ್ತನಯನಃಕ್ರೋಧಾದಿದಂವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 57 ॥

ಕ್ಷಿಪ್ರಮ್ಪ್ರಹರನಿಃಶಙ್ಕಂಸ್ಥಿರಾಙ್ಕೀರ್ತಿಮವಾಪ್ನುಹಿ ।

ತತಸ್ತ್ವಾಞ್ಜ್ಞಾತವಿಕ್ರಾನ್ತನ್ನಾಶಯಿಷ್ಯಾಮಿವಾನರ ॥ 58 ॥

ರಾವಣಸ್ಯವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾವಾಯುಸೂನುರ್ವಚೋಽಬ್ರವೀತ್ ।

ಪ್ರಹೃತಂಹಿಮಯಾಪೂರ್ವಮಕ್ಷನ್ತವಸುತನ್ತವ ॥ 59 ॥

ಏವಮುಕ್ತೋಮಹಾತೇಜಾರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।

ಆಜಘಾನಾನಿಲಸುತನ್ತಲೇನೋರಸಿವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 60 ॥

ಸತಲಾಭಿಹತಸ್ತೇನಚಚಾಲಚಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ।

ಸ್ಥಿತ್ವಾಮುಹೂರ್ತನ್ತೇಜಸ್ವೀಸ್ಥೈರ್ಯಙ್ಕೃತ್ವಾಮಹಾಮತಿಃ ॥ 61 ॥

ಆಜಘಾನಾಭಿಸಙ್ಕೃದ್ಧಸ್ತಲೇನೈವಾಮರದ್ವಿಷಮ್ ।

ತತಸ್ತತೇನಾಭಿಹತೋವಾನರೇಣಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ 62 ॥

ದಶಗ್ರೀವಃಸಮಾಧೂತೋಯಥಾಭೂಮಿಚಲೇಽಚಲಃ ।

ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇತನ್ತಥಾದೃಷ್ಟವಾರಾವಣನ್ತಲತಾಡಿತಮ್ ॥ 63 ॥

ಋಷಯೋವಾನರಾಃಸಿದ್ಧಾನೇದುರ್ದೇವಾಸ್ಸಹಾಸುರೈಃ ।

ಅಥಾಽಶ್ವಾಸ್ಯಮಹಾತೇಜಾರಾವಣೋವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 64 ॥

ಸಾಧುವಾನರ ವೀರ್ಯೇಣಶ್ಲಾಘನೀಯೋಽಸಿಮೇರಿಪುಃ ।

ರಾವಣೇನೈವಮುಕ್ತಸ್ತುಮಾರುತಿರ್ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 65 ॥

ಧಿಗಸ್ತುಮಮವೀರ್ಯೇಣಯಸ್ತ್ವಞ್ಜೀವಸಿರಾವಣ ।

ಸಕೃತ್ತುಪ್ರಹರೇದಾನೀನ್ದುರ್ಭುದ್ಧೇ ಕಿಂವಿಕತ್ಥಸೇ ॥ 66 ॥

ತತಸ್ತ್ವಾಮ್ಮಾಮಿಕಾಮುಷ್ಟಿರ್ನಯಿಷ್ಯತಿಯಮಕ್ಷಯಮ್ ।

ತೋಮಾರತಿವಾಕ್ಯೇನಕೋಧಸ್ತಸ್ಯತದಾಽಜ್ವಲತ್ ॥ 67 ॥

ಸಂರಕ್ತನಯನೋಯತ್ನಾನ್ಮುಷ್ಟಿಮುದ್ಯಮ್ಯದಕ್ಷಿಣಮ್ ।

ಪಾತಯಾಮಾಸವೇಗೇನವಾನರೋರಸಿವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 68 ॥

ಹನೂಮಾನ್ ವಕ್ಷಸಿವ್ಯೂಢೇಸಞ್ಚಚಾಲಹತಃಪುನಃ ।

ವಿಹ್ವಲನ್ತುತದಾದೃಷ್ಟವಾಹನೂಮನ್ತಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ 69 ॥

ರಥೇನಾತಿರಥಶಶೀಘ್ರನ್ನೀಲಮ್ಪ್ರತಿಸಮಭ್ಯಗಾತ್ ।

ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮಧಿಪತಿರ್ಧಶಗ್ರೀವಃಪ್ರತಾಪವಾನ್ ॥ 70 ॥

ಪನ್ನಗಪ್ರತಿಮೈರ್ಭೀಮೈಃಪರಮರ್ಮಾಭಿಭೇದಿಭಿಃ ।

ಶರೈರಾದೀಪಯಾಮಾಸನೀಲಂಹರಿಚಮೂಪತಿಮ್ ॥ 71 ॥

ಸಶರೌಘಸಮಾಯಸ್ತೋನೀಲಃಕಪಿಚಮೂಪತಿಃ ।

ಕರೇಣೇಕೈನೇಶೈಲಾಗ್ರಂರಕ್ಷೋಧಿಪತಯೇಽಸೃಜತ್ ॥ 72 ॥

ಹನೂಮಾನಪಿತೇಜಸ್ವೀಸಮಾಶ್ವಸ್ತೋಮಹಾಮನಾಃ ।

ವಿಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣೋಯುದ್ಧೇಪ್ಸುಸ್ಸರೋಷಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 73 ॥

ನೀಲೇನಸಹಸಂಯುಕ್ತಂರಾವಣಂರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಮ್ ।

ಅನ್ಯೇನಯುದ್ಯಮಾನಸ್ಯನಯುಕ್ತಮಭಿಧಾವನಮ್ ॥ 74 ॥

ರಾವಣೋಽಪಿಮಹಾತೇಜಾಸ್ತಞ್ಚ್ಛೃಙ್ಗಂಸಪ್ತಭಿಃಶರೈಃ ।

ಆಜಘಾನಸುತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರೈಸ್ತದ್ವಿಕೀರ್ಣಮ್ಪಪಾತಹ ॥ 75 ॥

ತದ್ವಿಕೀರ್ಣಙ್ಗಿರೇಶ್ಶೃಙ್ಗನ್ದೃಷ್ಟವಾಹರಿಚಮೂಪತಿಃ ।

ಕಾಲಾನಗಿರಿವಜಜ್ವಾಲಕೋಪೇನಪರವೀರಹಾ ॥ 76 ॥

ಸೋಽಶ್ವಕರ್ಣಾನ್ಧಾನ್ ಶಾಲಾಂಶ್ಚೂತಾಶ್ಚಾಪಿಸುಪುಷ್ಪಿತಾನ್ ।

ಅನ್ಯಾಂಶ್ಚವಿವಿಧಾನ್ ವೃಕ್ಷಾನ್ನೀಲಶ್ಚಿಕ್ಷೇಪಸಂಯುಗೇ ॥ 77 ॥

ಸತಾನ್ವೃಕ್ಷಾನ್ ಸಮಾಸಾದ್ಯಪ್ರತಿಚಿಚ್ಛೇದರಾವಣಃ ।

ಅಭ್ಯವರ್ಷತ್ಸುಘೋರೇಣಶರವರ್ಷೇಣಪಾವಕಿಮ್ ॥ 78 ॥

ಅಭಿವೃಷ್ಟಶ್ಶರೌಘೇಣಮೇಘೇನೇವಮಹಾಬಲಃ ।

ಹ್ರಸ್ವಙ್ಕೃತ್ವಾತತೋರೂಪನ್ಧ್ವಜಾಗ್ರೇನಿಪಪಾತಹ ॥ 79 ॥

ಪಾವಕಾತ್ಮಜಮಾಲೋಕ್ಯಧ್ವಜಾಗ್ರೇಸಮವಸ್ಥಿತಮ್ ।

ಜಜ್ವಾಲರಾವಣಃಕ್ರೋಧಾತ್ತತೋನೀಲೋನನಾದಚ ॥ 80 ॥

ಧ್ವಜಾಗ್ರೇಧನುಷಶ್ಚಾಗ್ರೇಕಿರೀಟಾಗ್ರೇಚತಂಹರಿಮ್ ।

ಲಕ್ಷ್ಮಣೋಽಥಹನೂಮಾಂಶ್ಚದೃಷ್ಟವಾರಾಮಶ್ಚವಿಸ್ಮಿತಾಃ ॥ 81 ॥

ರಾವಣೋಽಪಿಮಹಾತೇಜಾಃಕಪಿಲಾಘವವಿಸ್ಮಿತಃ ।

ಅಸ್ತ್ರಮಾಹಾರಯಾಮಾಸದೀಪ್ತಮಾಗ್ನೇಯಮದ್ಭುತಮ್ ॥ 82 ॥

ತತಸ್ತೇಚುಕ್ರುಶುರ್ಹೃಷ್ಟಾಲಬ್ದಲಕ್ಷಾಃಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ।

ನೀಲಲಾಘವಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತನ್ದೃಷ್ಟವಾರಾವಣಮಾಹವೇ ॥ 83 ॥

ವಾನರಾಣಾಞ್ಚನಾದೇವಸಂರಬ್ದೋರಾವಣಸ್ತದಾ ।

ಸಮ್ಭ್ರಮಾವಿಷ್ಟಹೃದಯೋನಕಿಞ್ಚಿತ್ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ॥ 84 ॥

ಆಗ್ನೇಯೇನಾಧಸಂಯುಕ್ತಙ್ಗೃಹೀತ್ವಾರಾವಣಶ್ಶರಮ್ ।

ಧ್ವಜಶೀರ್ಷಸ್ಥಿತಂಸೀಲಮುದೈಕ್ಷತನಿಶಾಚರಃ ॥ 85 ॥

ತತೋಽಬ್ರವೀನ್ಮಹಾತೇಜಾರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।

ಕಪೇಲಾಘವಯುಕ್ತೋಽಸಿಮಾಯಯಾಪರಯಾಽನಯಾ ॥ 86 ॥

ಜೀವಿತಙ್ಖಲುರಕ್ಷಸ್ವಯದಿಶಕ್ತೋಽಪಿವಾನರ ।

ತಾನಿತಾನ್ಯಾತ್ಮರೂಪಾಣಿಸೃಜಸಿತ್ವಮನೇಕಶಃ ॥ 87 ॥

ತಥಾಪಿತ್ವಾಮ್ಮಯಾಮುಕ್ತಸ್ಸಾಯೋಕೋಽಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಜಿತಃ ।

ಜೀವಿತಮ್ಪರಿರಕ್ಷನ್ತಞ್ಜೀವಿತಾದ್ಭ್ರಂಶಯಿಷ್ಯತಿ ॥ 88 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಮಹಾಬಾಹೂರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।

ಸನ್ಧಾಯಬಾಣಮಸ್ತ್ರಣಚಮೂಪತಿಮತಾಡಯತ್ ॥ 89 ॥

ಸೋಽಸ್ತ್ರಯುಕ್ತೇನಬಾಣೇನನೀಲೋವಕ್ಷಸಿತಾಡಿತಃ ।

ನಿರ್ಧಹ್ಯಮಾನಸ್ಸಹಸಾನಿಪಪಾತಮಹೀತಲೇ ॥ 90 ॥

ಪಿತೃಮಹಾತ್ಮ್ಯಸಂಯೋಗಾತ್ಮನಶ್ಚಾಪಿತೇಜಸಾ ।

ಜಾನುಭ್ಯಾನುಪತದ್ಭೂಮೌನತುಪ್ರಾಣೈರ್ವ್ಯಯುಜ್ಯತ ॥ 91 ॥

ವಿಸಞ್ಜ್ಞಂವಾನರನ್ದೃಷ್ಟವಾದಶಗ್ರೀವೋರಣೋತ್ಸುಕಃ ।

ರಥೇನಾಮ್ಬುದನಾದೇನಸೌಮಿತ್ರಿಮಭಿದುದ್ರುವೇ ॥ 92 ॥

ಆಸಾದ್ಯರಣಮಧ್ಯೇತಂವಾರಯಿತ್ವಾಸ್ಥಿತೋಜ್ವಲನ್ ।

ಧನುರ್ವಿಷ್ಫಾರಯಾಮಾಸಕಮ್ಪಯನ್ನಿವಮೇದಿನೀಮ್ ॥ 93 ॥

ತಮಾಹಸೌಮಿತ್ರಿರದೀನಸತ್ತ್ವೋವಿಷ್ಫಾರಯನ್ತನ್ಧನುರಪ್ರಮೇಯಮ್ ।

ಅಭ್ಯೇಹಿಮಾಮದ್ಯನಿಶಾಚರೇನ್ದ್ರನವಾನರಾಂಸ್ತ್ವಪ್ರತಿಯೋದ್ಧುಮರ್ಹಃ ॥ 94 ॥

ಸತಸ್ಯವಾಕ್ಯಮ್ಪ್ರತಿಪೂರ್ಣಘೋಷಞ್ಜ್ಯಾಶಬ್ದಮುಗ್ರಞ್ಚನಿಶಮ್ಯರಾಜಾ ।

ಆಸಾದ್ಯಸೌಮಿತ್ರಿಮವಸ್ಥಿತನ್ತಙ್ಕೋಪಾನ್ವಿತೋವಾಚಮುವಾಚರಕ್ಷಃ ॥ 95 ॥

ದಿಷ್ಟ್ಯಾಸಿಮೇರಾಘವ ದೃಷ್ಟಿಮಾರ್ಗಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋಽನ್ತಗಾಮೀವಿಪರೀತಬುದ್ಧಿಃ ।

ಅಸ್ಮಿನ್ ಕ್ಷಣೇಯಾಸ್ಯಸಿಮೃತ್ಯುದೇಶಂಸಮ್ಪಾದ್ಯಮಾನೋಮಮಬಾಣಜಾಲೈಃ ॥ 96 ॥

ತಮಾಹಸೌಮಿತ್ರಿರವಿಸ್ಮಯಾನೋಗರ್ಜನ್ತಮುದ್ವೃತ್ತಸಿತಾಗ್ರದಂಷ್ಟ್ರಮ್ ।

ರಾಜನ್ನಗರ್ಜನ್ತಿಮಹಾಪ್ರಭಾವಾವಿಕತ್ಥಸೇಪಾಪಕೃತಾಂವರಿಷ್ಠ ॥ 97 ॥

ಜಾನಾಮಿವೀರ್ಯನ್ತವರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಬಲಮ್ಪ್ರತಾಪಞ್ಚಪರಾಕ್ರಮಞ್ಚ ।

ಅವಸ್ಥಿತೋಽಹಂಶರಚಾಪಪಾಣಿರಾಗಚ್ಛಕಿಮ್ಮೋಘವಿಕತ್ಥನೇನ ॥ 98 ॥

ಸಏವಮುಕ್ತಃಕುಪಿತಸ್ಸಸರ್ಜರಕ್ಷೋಥಿಪಸ್ಸಪ್ತಶರಾನ್ ಸುಪುಙ್ಖಾನ್ ।

ತಾನ್ಲಕ್ಷ್ಮಣಃಕಾಞ್ಚನಚಿತ್ರಿಪುಙ್ಖೈಶ್ಚಿಚ್ಛೇದಬಾಣೈರ್ನಿಶಿತಾಗ್ರಧಾರೈಃ ॥ 99 ॥

ತಾನ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣಸ್ಸಹಸಾನಿಕೃತ್ತಾನಿಕೃತ್ತಭೋಗಾನಿವಪನ್ನಗೇನ್ದ್ರಾನ್ ।

ಲಙ್ಕೇಶ್ವರಃಕ್ರೋಧವಶಞ್ಜಗಾಮಸಸರ್ಜಚಾನ್ಯಾನ್ನಿಶಿತಾನ್ಪೃಷತ್ಕಾನ್ ॥ 100 ॥

ಸಬಾಣವರ್ಷನ್ತುವವರ್ಷತೀವ್ರಂರಾಮಾನುಜಃಕಾರ್ಮುಕಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಮ್ ।

ಕ್ಷುರಾರ್ಧಚನ್ದ್ರೋತ್ತಮಕರ್ಣಿಭಲ್ಲೈಃಶರಾಂಶ್ಚಚಿಚ್ಛೇದನಚುಕ್ಷುಭೇಚ ॥ 101 ॥

ಸಬಾಣಜಾಲಾನ್ಯಥತಾನಿತಾನಿಮೋಘಾನಿಪಶ್ಯಂಸ್ತ್ರಿದಶಾರಿರಾಜಃ ।

ವಿಸಿಸ್ಮಿಯೇಲಕ್ಷ್ಮಣಲಾಘವೇನಪುನಶ್ಚಬಾಣಾನ್ನಿಶಿತಾನ್ಮುಮೋಚ ॥ 102 ॥

ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಚಾಪಿಶರಾನ್ ಶಿತಾಗ್ರಾನ್ಮಹೇನ್ದ್ರತುಲ್ಯೋಽಶನಿತುಲ್ಯವೇಗಾನ್ ।

ಸನ್ಧಾಯಚಾಪೇಜ್ವಲನಪ್ರಕಾಶಾನ್ ಸಸರ್ಜರಕ್ಷೋಧಿಪತೇರ್ವಧಾಯ ॥ 103 ॥

ಸತಾನ್ ಪ್ರಚಿಚ್ಛೇದಹಿರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಃಛಿತ್ವಾಚತನ್ಲಕ್ಷ್ಮಣಮಾಜಘಾನ ।

ಶರೇಣಕಾಲಾಗ್ನಿಸಮಪ್ರಭೇಣಸ್ವಯಮ್ಭುದತ್ತೇನಲಲಾಟದೇಶೇ ॥ 104 ॥

ಸಲಕ್ಷ್ಮಣೋರಾವಣಸಾಯಕಾರ್ತಶ್ಚಚಾಲಚಾಪಂಶಿಧಿಲಮ್ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ।

ಪುನಶ್ಚಸಞ್ಜ್ಞಾಮ್ಪ್ರತಿಲಭ್ಯಕೃಚ್ಛ್ರಾಚ್ಚಿಚ್ಛೇದಚಾಪನ್ತ್ರಿದಶೇನ್ದ್ರಶತ್ರೋ ॥ 105 ॥

ನಿಕೃತ್ತಚಾಪನ್ತ್ರಿಭಿರಾಜಘಾನಬಾಣೈಸ್ತದಾದಾಶರಥಿಶ್ಶಿತಾಗ್ರೈಃ ।

ಸಸಾಯಕಾರ್ತೋವಿಚಚಾಲರಾಜಾಕೃಚ್ಛ್ರಾಚ್ಛಸಞ್ಜ್ಞಾಮ್ಪುನರಾಸಸಾದ ॥ 106 ॥

ಸಕೃತ್ತಚಾಪಃಶರತಾಡಿತಶ್ಚಮೇದಾರ್ದ್ರಗಾತ್ರೋರುಧಿರಾವಸಿಕ್ತಃ ।

ಜಗ್ರಾಹಶಕ್ತಿಂಸ್ವಯಮುಗ್ರಶಕ್ತಿಸ್ಸ್ವಯಮ್ಭುದತ್ತಾಂಯುಧಿದೇವಶತ್ರುಃ ॥ 107 ॥

ಸತಾಂಸಧೂಮಾನಲಸನ್ನಿಕಾಶಾಂವಿತ್ರಾಸನೀಂಸಂಯತಿವಾನರಾಣಾಮ್ ।

ಚಿಕ್ಷೇಪಶಕ್ತಿನ್ತರಸಾಜ್ವಲನ್ತೀಂಸೌಮಿತ್ರಯೇರಾಕ್ಷಸರಾಷ್ಟ್ರನಾಥಃ ॥ 108 ॥

ತಾಮಾಪತನ್ತೀಮ್ಭರತಾನುಜೋಽಸ್ತ್ರೈರ್ಜಘಾನಬಾಣೈಶ್ಚಹುತಾಗ್ನಿಕಲ್ಪೈಃ ।

ತಥಾಪಿಸಾತಸ್ಯವಿವೇಶಶಕ್ತಿರ್ಭುಜಾನ್ತರನ್ದಾಶರಥೇರ್ವಿಶಾಲಮ್ ॥ 109 ॥

ಸಶಕ್ತಿಮಾನ್ ಶಕ್ತಿಸಮಾಹತಃಸನ್ ಪ್ರಜಜ್ವಾಲಮುಹುಃರಘುಪ್ರವೀರಃ ।

ತಂವಿಹ್ವಲನ್ತಂಸಹಸಾಭ್ಯುಪೇತ್ಯಜಗ್ರಾಹರಾಜಾತರಸಾಭುಜಾಭ್ಯಾಮ್ ॥ 110 ॥

ಹಿಮವಾನ್ ಮನ್ದರೋಮೇರುಸ್ತೈಲೋಕ್ಯಂವಾಸಹಾಮರೈಃ ।

ಶಕ್ಯಮ್ಭುಜಾಭ್ಯಾಮುದ್ಧರ್ತುನ್ನಸಙ್ ಖ್ಯೇಭರತಾನುಜಃ ॥ 111 ॥

ಶಕ್ತ್ಯಾಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯಾಹಿಸೌಮಿತ್ರಿಸ್ತಾಡಿತಾಸ್ತುಸ್ತನಾನ್ತರೇ ।

ವಿಷ್ಣೋರಚಿನ್ಯನ್ತ್ಯಂಸ್ವಮ್ಭಾಗಮಾತ್ಮಾನಮ್ಪ್ರತ್ಯನುಸ್ಮರತ್ ॥ 112 ॥

ತತೋದಾನವದರ್ಪಘ್ನಂಸೌಮಿತ್ರಿನ್ದೇವಕಣ್ಟಕಃ ।

ತಮ್ಪೀಡಯಿತ್ವಾಬಾಹುಭ್ಯಾನ್ನಪ್ರಭುರ್ಲಙ್ಘನೇಽಭವತ್ ॥ 113 ॥

ಅಥವಾಯುಸುತಃಕ್ರುದ್ಧೋರಾವಣಂಸಮಭಿದ್ರವತ್ ।

ಆಜಘಾನೋರಸಿಕ್ರುದ್ಧೋವಜ್ರಕಲ್ಪೇನಮುಷ್ಟಿನಾ ॥ 114 ॥

ತೇನಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರೇಣರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।

ಜಾನುಭ್ಯಾಮಪತದ್ಭೂಮೌಚಚಾಲಚಪಪಾತಚ ॥ 115 ॥

ಆಸ್ಯೈಶ್ಚ ನೇತ್ರೈಃ ಶ್ರವಣೈಃ ಪಪಾತ ರುಧಿರಂ ಬಹು ।

ವಿಘಾರ್ಣಮಾನೋ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟೋ ರಥೋಪಸ್ಥ ಉಪಾಚಿಶತ್ ॥ 116 ॥

ವಿಸಞ್ಜ್ಞೋಮೂರ್ಚ್ಛ್ರಿತಶ್ಚಾಸೀನ್ನಚಸ್ಥಾನಂಸಮಾಲಭತ್ ।

ವಿಸಞ್ಜ್ಞಂರಾವಣನ್ದೃಷ್ಟವಾಸಮರೇಭೀಮವಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 117 ॥

ಋಷಯೋವಾನರಾಶ್ಚೈವನೇದುರ್ದೇವಾಸ್ಸವಾಸವಾಃ ।

ಹನೂಮಾನಪಿತೇಜಸ್ವೀಲಕ್ಷ್ಮಣಂರಾವಣಾರ್ಧಿತಮ್ ॥ 118 ॥

ಆನಯದ್ರಾಘವಾಭ್ಯಾಶಮ್ಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ಪರಿಗೃಹ್ಯತಮ್ ।

ವಾಯುಸೂನೋಃಸುಹೃತ್ತ್ವೇನಭಕ್ತ್ಯಾಪರಮಯಾಚಸಃ ॥ 119 ॥

ಶತ್ರೂಣಾಮಪ್ರಕಮ್ಪ್ಯೋಽಪಿಲಘುತ್ವಮಗಮತ್ಕಪೇಃ ।

ತಂಸಮುತ್ಸೃಜ್ಯಸಾಶಕ್ತಿಃಸೌಮಿತ್ರಿಂಯುಧಿದುರ್ಜಯಮ್ ॥ 120 ॥

ರಾವಣಸ್ಯರಥೇತಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಥಾನಮ್ಪುನರುಪಾಗತಾ ।

ಆಶ್ವಸ್ತಶ್ಚನಿಶಲ್ಯಶ್ಚಲಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಶತ್ರುಸೂದನಃ ॥ 121 ॥

ವಿಷ್ಣೋರ್ಭಾಗಮಮೀಮಾಂಸ್ಯಮಾತ್ಮಾನಮ್ಪ್ರತ್ಯನುಸ್ಮರನ್ ।

ರಾವಣೋಽಪಿಮಹಾತೇಜಾಃಪ್ರಾಪ್ಯಸಞ್ಜ್ಞಾಮ್ಮಹಾಹವೇ ॥ 122 ॥

ಆದದೇನಿಶಿತಾನ್ ಬಾಣಾನ್ ಜಗ್ರಾಹಚಮಹದ್ಧಮಃ ।

ನಿಪಾತಿತಮಹಾವೀರಾನ್ದ್ರವನ್ತೀಂವಾನರೀಞ್ಚಮೂಮ್ ॥ 123 ॥

ರಾಘವಸ್ತುರಣೇದೃಷ್ಟವಾರಾವಣಂಸಮಭಿದ್ರವತ್ ।

ಅಥೈವಮುಪಸಙ್ಗಮ್ಯಹನೂಮಾನ್ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 124 ॥

ಮಮಪೃಷ್ಠಂಸಮಾರುಹ್ಯರಾಕ್ಷಸಂಶಾಸ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।

ವಿಷ್ಣುರ್ಯಥಾಗರುತ್ಮನ್ತಮ್ಬಲವನ್ತಂಸಮಾಹಿತಃ ॥ 125 ॥

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾರಾಘವೋವಾಕ್ಯಂವಾಯುಪುತ್ರೇಣಭಾಷಿತಮ್ ।

ಆರುರೋಹಮಹಾಶೂರಮ್ಬಲವನ್ತಮ್ಮಹಾಕಪಿಮ್ ॥ 126 ॥

ರಥಸ್ಥಂರಾವಣಂಸಙ್ ಖ್ಯೇದದರ್ಶಮನುಜಾಧಿಪಃ ।

ತಮಾಲೋಕ್ಯಮಹಾತೇಜಾಃಪ್ರದುದ್ರಾವಸರಾಘವಃ ॥ 127 ॥

ವೈರೋಚನಿವಕ್ರುದ್ಧೋವಿಷ್ಣುರಭ್ಯುದ್ಯತಾಯುಧಃ ।

ಜ್ಯಾಶಬ್ದಮಕರೋತ್ತೀವ್ರಂವಜ್ರನಿಷ್ಪೇಷನಿಸ್ವನಮ್ ॥ 128 ॥

ಗಿರಾಗಮ್ಭೀರಯಾರಾಮೋರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಮುವಾಚಹ ।

ತಿಷ್ಠತಿಷ್ಠಮಮತ್ವಂಹಿಕೃತ್ವಾವಿಪ್ರಿಯಮೀದೃಶಮ್ ॥ 129 ॥

ಕ್ವನುರಾಕ್ಷಸಶಾರ್ದೂಲ ಗತೋಮೋಕ್ಷಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ।

ಯದೀನ್ದ್ರವೈವಸ್ವತಭಾಸ್ಕರಾನ್ವಾಸ್ವಯಮ್ಭುವೈಶ್ವಾನರಶಙ್ಕರಾನ್ವಾ ।

ಗಮಿಷ್ಯಸಿತ್ವನ್ದಶವಾದಿಶೋವಾತಥಾಪಿಮೇನಾದ್ಯಗತೋವಿಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇ ॥ 130 ॥

ಯಶ್ಚೈಷ ಶಕ್ತ್ಯಾ ನಿಹತಸ್ತ್ವಯಾದ್ಯ ।

ಗಚ್ಛನ್ವಿಷಾದಂ ಸಹಸಾಭ್ಯುಪೇತ್ಯ ।

ಸ ಏಷ ರಕ್ಷೋಗಣರಾಜ ಮೃತ್ಯುಃ ।

ಸಪುತ್ರಪೌತ್ರಸ್ಯ ತವಾದ್ಯ ಯುದ್ಧೇ ॥ 131 ॥

ಏತೇನಚಾತ್ಯದ್ಭುತದರ್ಶನಾನಿಶರೈರ್ಜವಸ್ಥಾನಕೃತಾಲಯಾನಿ ।

ಚತುರ್ಧಶಾನ್ಯಾತ್ತವರಾಯುಧಾನಿರಕ್ಷಃಸಹಸ್ರಾಣಿನಿಷೂದಿತಾನಿ ॥ 132 ॥

ರಾಘವಸ್ಯವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೋಮಹಾಬಲಃ ।

ವಾಯುಪುತ್ರಮ್ಮಹಾವೇಗಂವಹನ್ತಂರಾಘವಂರಣೇ ॥ 133 ॥

ರೋಷೇಣಮಹತಾವಿಷ್ಟಃಪೂರ್ವವೈರಮನುಸ್ಮರನ್ ।

ಆಜಘಾನಶರೈರ್ದೀಪ್ಸ್ಸೈಃಕಾಲಾನಲಶಿಖೋಪಮೈಃ ॥ 134 ॥

ರಾಕ್ಷಸೇನಾಹವೇತಸ್ಯತಾಡಿತಸ್ಯಾಪಿಸಾಯಕೈಃ ।

ಸ್ವಭಾವತೇಜೋಯುಕ್ತಸ್ಯಭೂಯಸ್ತೇಜೋಽಭ್ಯವರ್ಧತ ॥ 135 ॥

ತತೋರಾಮೋಮಹಾತೇಜಾರಾವಣೇನಕೃತವ್ರಣಮ್ ।

ದೃಷ್ಟವಾಪ್ಲವಗಶಾರ್ದೂಲಙ್ಕ್ರೋಧಸ್ಯವಶಮೇಯಿವಾನ್ ॥ 136 ॥

ತಸ್ಯಾಭಿಸಙ್ಕ್ರಮ್ಯರಥಂಸಚಕ್ರಂಸಾಶ್ವಧ್ವಜಚ್ಛತ್ರಮಹಾಪತಾಕಮ್ ।

ಸಸಾರಥಿಂಸಾಶನಿಶೂಲಖಡಗಂರಾಮಃಪ್ರಚಿಚ್ಛೇದಶರೈಸ್ಸುಪುಙ್ಖೈಃ ॥ 137 ॥

ಅಥೇನ್ದ್ರಶತ್ರುನ್ತರಸಾಜಘಾನಬಾಣೇನವಜ್ರಾಶನಿಸನ್ನಿಭೇನ ।

ಭುಜಾನ್ತರೇವ್ಯೂಢಸುಜಾತರೂಪೇವಜ್ರೇಣಮೇರುಮ್ಭಗವಾನಿವೇನ್ದ್ರಃ ॥ 138 ॥

ಯೋವಜ್ರಪಾತಶನಿಸನ್ನಿಪಾತಾನ್ನಚಕ್ಷುಭೇನಾಪಿಚಚಾಲರಾಜಾ ।

ಸರಾಮಬಾಣಾಭಿಹತೋಭೃಶಾರ್ತಶ್ಚಚಾಲಚಾಪಞ್ಚಮುಮೋಚವೀರಃ ॥ 139 ॥

ತಂವಿಹ್ವಲನ್ತಮ್ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯರಾಮಸ್ಸಮಾದದೇದೀಪ್ತಮಥಾರ್ಥಚನ್ದ್ರಮ್ ।

ತೇನಾರ್ಕವರ್ಣಂಸಹಸಾಕಿರೀಟಞ್ಚಿಚ್ಛೇದರಕ್ಷೋಧಿಪತೇರ್ಮಹಾತ್ಮಾ ॥ 140 ॥

ತನ್ನಿರ್ವಿಷಾಶೀವಿಷಸನ್ನಿಕಾಶಂಶಾನ್ತಾರ್ಚಿಷಂಸೂರ್ಯಮಿವಾಪ್ರಕಾಶಮ್ ।

ಗತಶ್ರಿಯಙ್ಕೃತ್ತಕಿರೀಟಕೂಟಮುವಾಚರಾಮೋಯುಧಿರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಮ್ ॥ 141 ॥

ಕೃತಂ ತ್ವಯಾ ಕರ್ಮ ಮಹತ್ಸುಭೀಮಮ್ ।

ಹತಪ್ರವೀರಶ್ಚ ಕೃತಸ್ತ್ವಯಾಹಮ್ ।

ತಸ್ಮಾತ್ಪರಿಶ್ರಾನ್ತ ಇತಿ ವ್ಯವಸ್ಯ ।

ನ್ನ ತ್ವಾಂ ಶರೈರ್ಮಋತ್ಯುವಶಂ ನಯಾಮಿ ॥ 142 ॥

ಗಚ್ಛಾನುಜಾನಾಮಿರಣಾರ್ಧಿತಸ್ತ್ವಮ್ಪ್ರವಿಶ್ಯರಾತ್ರಿಞ್ಚರರಾಜಲಙ್ಕಾಮ್ ।

ಆಶ್ವಸ್ಯನಿರ್ಯಾಹಿರಥೀಚಧನ್ವೀತದಾಬಲಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಸಿಮೇರಥಸ್ಥಃ ॥ 143 ॥

ಸಏವಮುಕ್ತೋಹತದರ್ಪಹರ್ಷೋನಿಕೃತ್ತಚಾಪಶ್ಚಹತಾಶ್ವಸೂತಃ ।

ಶರಾರ್ದಿತಃಕೃತ್ತಮಹಾಕಿರೀಟೋವಿವೇಶಲಙ್ಕಾಂಸಹಸಾಸ್ಮರಾಜಾ ॥ 144 ॥

ಪ್ರವಿಷ್ಟೇರಜನೀಚರೇನ್ದ್ರೇಮಹಾಬಲೇದಾವವದೇವಶತ್ರೌ ।

ಹರೀನ್ ವಿಶಲ್ಯಾನ್ ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಚಕಾರರಾಮಃಪರಮಾಹವಾಗ್ರೇ ॥ 145 ॥

ತಸ್ಮಿನ್ಪ್ರಭನ್ನೇತ್ರಿದಶೇನ್ದ್ರಶತೌಸುರಾಸುರಾಭೂತಗಣಾದಿಶಶ್ಚ ।

ಸಸಾಗರಾಸ್ಸರ್ಷಿಮಹೋರಗಾಶ್ಚತಥೈವಭೂಮ್ಯಮ್ಬುಚರಾಶ್ಚಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಃ ॥ 146 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekonaṣaṣṭitamassargaḥ |

tasminhaterākṣasasainyapāleplavaṅgamānāmṛṣabheṇayuddhe |

bhīmayudhaṃsāgaratulyavegaṃvidudruverākṣasarājasainyam || 1 ||

gatvā'tharakṣodhipateśśaśaṃsussenāpatimpāvakasūnuśastam |

tacchāpiteṣāṃvacananniśamyarakṣodhipaḥkrodhavaśañjagāma || 2 ||

saṅ khyeprahastannihatanniśamyaśokārditaḥkrodhaparītacetāḥ |

uvācatānrākṣasayūthamukhyānindroyathānirjarayothamukhyān || 3 ||

nāvajñāripavekāryāyairindrabalasūdanaḥ |

sūditassainyapālomesānuyātrassakuñjaraḥ || 4 ||

so'haṃripuvināśāyavijayāyāvicārayan |

svayamevagamiṣyāmiraṇaśīrṣantadadbhutam || 5 ||

adyatadvānarānīkaṃrāmañcasahalakṣmaṇam |

nirdahiṣyāmibāṇaughairvanandīpssairivānagibhiḥ || 6 ||

saevamuktvājvalanaprakāśaṃrathanturaṅgottamarājayuktam |

prakāśamānaṃvapuṣājvalantaṃsamārurohāmararājaśatruḥ || 7 ||

sa śankha bherī paṭaha praṇādair |

āsphoṭita kṣveḍita simha nādaih |

puṇyaih stavaiś ca apy abhipūjyamānas |

stadā yayau rākṣasa rāja mukhyah || 8 ||

sa nīlajīmūtanikāśarūpai |

rmāṃsa aśanaih pāvaka dīpta netraih |

babhau vṛto rākṣasa rāja mukhyair |

bhūtair vṛto rudra;iva amara īśah || 9 ||

tatonagaryāssahasāmahaujāniṣkramyatadvānarasainyamugram |

mahārṇavābhrastanitandadarśasamudyatampādapaśailahastam || 10 ||

tadrākṣasānīkamatipracaṇḍamālokyarāmobhujagendrabāhuḥ |

vibhīṣaṇaṃśastrabhṛtāṃvariṣṭhamuvācasevānugataḥpṛthuśrīḥ || 11 ||

nānāpatākadhvajaśastrajuṣṭamprāsāsiśūlāyuthavajrajuṣṭam |

kasyedamakṣobhyamabhīrujuṣṭammahendropamanāgajuṣṭam || 12 ||

tatasturāmasyaniśamyavākyaṃvibhīṣaṇaṃśśakrasamānavīryaḥ |

śaśaṃsarāmasyabalapravegammahātmanāṃrākṣasapuṅgavānām || 13 ||

yo'saugajaskandhagatomahātmānavoditārkopamatāmravaktraḥ |

prakampayannāgaśiro'bhyupaitihyakampanantvenamavehirājan || 14 ||

yo asau rathastho mṛga rāja ketur |

dhūnvan dhanuh śakra dhanuh prakāśam |

karī iva bhāty ugra vivṛtta damṣṭrah |

sa;indrajin nāma vara pradhānah || 15 ||

yaścaiṣavnidhyāstamahendrakalpodhanvīrathastho'tirathotivīraḥ |

viṣpārayan cāpamatulyamānannāmnātikāyo'tivivṛddhakāyaḥ || 16 ||

yo'saunavārkoditatāmracakṣurāruhyaghaṇṭāninadapraṇādam |

gajaṅkharaṅgarjativaimahātmāmahodaronāmasaeṣaḥvīraḥ || 17 ||

yo'sauhayaṅkāñcanacitrabhāṇḍamāruhyasandhyābhragiriprakāśam |

prāsaṃsamudyamyamarīcinaddhampiśācaeṣo'śanitulyavegaḥ || 18 ||

yaścaiṣaśūlanniśitampragṛhyavidyutprabhaṅkiṅkaravajravegam |

vṛṣendramāsthāyagiriprakāśamāyātiyo'sautriśirāyaśasvī || 19 ||

asaucajīmūtanikāśarūpaḥkumbhaḥpṛthuvyūḍhasujātavakṣāḥ |

samāhitaḥpannagarājaketurviṣpārayanyātidhanurvidhūnvan || 20 ||

yaścaiṣajāmbūnadavajrajuṣṭandīptaṃsadhūmamparighampragṛhya |

āyātirakṣobalaketubhūtaḥso'saunikumbho'dbhutaghorakarmā || 21 ||

yaścaiṣacāpāsiśaraughajuṣṭampatākinampāvakadīptarūpam |

rathaṃsamāsthāyavibhātyudagronarāntako'saunagaśṛṅgayodhī || 22 ||

yaścaiṣanānāvidhaghorarūpairvyāghroṣṭranāgendramṛgāśvavaktraiḥ |

bhūtairvṛtobhātivivṛttanetsraiso'sausurāṇāmapidarpahantā || 23 ||

yatra etad indu pratimaṃ vibhātic |

cattraṃ sitaṃ sūkṣma śalākaṃ agryam |

atra eṣa rakṣo adhipatir mahātmā |

bhūtair vṛto rudra;iva avabhāti || 24 ||

asau kirīṭī cala kuṇḍala āsyo |

nāga indra vindhya upama bhīma kāyah |

mahā indra vaivasvata darpa hantā |

rakṣo adhipah sūrya;iva avabhāti || 25 ||

pratyuvācatatorāmovibhīṣaṇamarindam |

ahodīptamahātejārāvaṇorākṣaseśvaraḥ || 26 ||

āditya;iva duṣprekṣyo raśmibhir bhāti rāvaṇah |

suvyaktaṃ lakṣaye hy asya rūpaṃ tejah samāvṛtam || 27 ||

devadānavavīrāṇāṃvapurnaivaṃvidhambhavet |

yādṛśaṃrākṣasendrasyavapuretatprakāśate || 28 ||

sarveparvatasaṅkāśāssarveparvatayodhinaḥ |

sarvedīptāyudhadharāyodhāścāsyamahojasaḥ || 29 ||

bhātirakṣorājo'saupradīpttairbhīmavikramaiḥ |

bhūtaiḥparivṛtastīkṣṇairdehavadbhirivāntakaḥ || 30 ||

diṣṭyā'yamadyapāpātmāmamadṛṣṭipathaṅgataḥ |

adyakrodhaṃvimokṣyāmisītāharaṇasambhavam || 31 ||

evamuktvātatorāmodhanurādāyavīryavān |

lakṣmaṇānucarastasthausamuddhṛtyaśarottamam || 32 ||

tataḥsarakṣodhipatirmahātmārakṣāṃsitānyāhamahābalāni |

dvāreṣucaryāgṛhagopureṣusunirvṛtāstiṣṭhatanirviśaṅkāḥ || 33 ||

hā'gatammāṃsahitambhavadbhirvanaukasaśchidramidaṃviditvā |

śūnyāpurīnduṣprasahāmpramathyapradharṣayeyussahasāsametāḥ || 34 ||

visarjayitvāsacivāṃstatastāngateṣurakṣassuyathāniyogam |

vyacārayadvānarasāgaraughammahājhaṣaḥpūrṇamivārṇavaugham || 35 ||

tamāpatantaṃsahasāsamīkṣyadīpteṣucāpaṃyudhirākṣasendram |

mahatsamutpāṭyamahīdharāgrandudrāvarakṣodhipatiṃharīśaḥ || 36 ||

tacchailaśṛṅgambahuvṛkṣasānumpragṛhyacikṣepaniśācarāya |

tamāpatantaṃsahasāsamīkṣyacicchedabāṇaistapanīyapuṅkhaiḥ || 37 ||

tasmin pravṛddhottamasānuvṛkṣeśṛṅgevikīrṇepatitepṛthivyām |

mahāhikalpaṃśaramantakābhaṃsamādadherākṣasalokanāthaḥ || 38 ||

sataṅgṛhītvā'nilatulyavegaṃsavisphuliṅgajvalanaprakāśam |

bāṇammahendrāśanitulyavegañcikṣepasugrīvavadhāyaruṣṭaḥ || 39 ||

sasāyakorāvaṇabāhumuktaḥśakrāśaniprakhyavapuśśitāgraḥ |

sugrīvamāsādyabibhedavegādguheritākrauñcamivograśaktiḥ || 40 ||

sasāyakārtoviparītacetāḥkūjanpṛthivyānnipapātavīraḥ |

tamprekṣyabhūmaupatitaṃvisañjñanneduḥprahṛṣṭāyudhiyātudhānāḥ || 41 ||

tatogavākṣogavayassudaṃṣṭrastvatharṣabhojyotimukhonalaśca |

śailān samutpāṭyavivṛddhakāyāḥpradudruvustampratirākṣasendram || 42 ||

teṣāmprahārān sacakāramoghān rakṣodhipobāṇaśataiḥśitāgraiḥ |

tānvānarendrānapibāṇajālairbibhedajāmbūnadacitrapuṅkhaiḥ || 43 ||

tevānarendrāstridaśāribāṇairbhinnānipeturbhuvibhīmakāyāḥ |

tatastutadvānarasainyamugrampracchādayāmāsasabāṇajālaiḥ || 44 ||

tevadhyamānāḥpatitāḥpravīrānānadyamānābhayaśalyaviddhāḥ |

śākhāmṛgārāvaṇasāyakārtājagmuśśaraṇyaṃśaraṇaṃsmarāmam || 45 ||

tato mahātmā sa dhanur dhanuṣmān |

ādāya rāmah saharā jagāma |

taṃ lakṣmaṇah prānjalir abhyupetya |

uvāca vākyaṃ parama artha yuktam || 46 ||

kāmamāryassuparyāptovadhāyāsyadurātmanaḥ |

vidhamiṣyāmyahañcaitamanujānīhimāṃvibho || 47 ||

tamabravīnmahātejārāmassatyaparākramaḥ |

gacchayatnaparaścāpibhavalakṣmaṇa saṃyuge || 48 ||

rāvaṇohimahāvīryoraṇe'dbhutaparākramaḥ |

trailokyenāpisaṅkruddhoduṣprasahyonasaṃśayaḥ || 49 ||

tasyacchidrāṇimārgasvasvacchidrāṇicalakṣya |

cakṣuṣādhanuṣāyatnā prakṣātmānaṃsamāhitaḥ || 50 ||

rāghavasyavacaśśrutvāsapariṣvajyābhipūjyaca |

abhivādyatat rāmaṃyayausaumitrirāhavam || 51 ||

sarāvaṇaṃvāraṇahastabāhundadarśabhīmodyatadīptacāpam |

pracchādayantaṃśaravṛṣṭijālaistānvānarābhaninnavikīrṇadehān || 52 ||

tamālokyamahātejāhanūmānmārutātmajaḥ |

nivāryaśarajālānipradudrāvasarāvaṇam || 53 ||

rathantasyasamāsādyabāhumudyamyadakṣiṇam |

trāsayanrāvaṇandhīmānhanūmānvākyamabravīt || 54 ||

devadānavagandharvāyakṣāścasaharākṣaisaiḥ |

avaśyantutvayābhagnāvānarebhyastutebhayam || 55 ||

eṣamedakṣiṇobāhuḥpañcaśākhaḥsamudyataḥ |

vidhamiṣyatitedehādbhūtātmānañciroṣitam || 56 ||

śrutvāhanumatovākyaṃrāvaṇobhīmavikramaḥ |

saṃraktanayanaḥkrodhādidaṃvacanamabravīt || 57 ||

kṣiprampraharaniḥśaṅkaṃsthirāṅkīrtimavāpnuhi |

tatastvāñjñātavikrāntannāśayiṣyāmivānara || 58 ||

rāvaṇasyavacaśśrutvāvāyusūnurvaco'bravīt |

prahṛtaṃhimayāpūrvamakṣantavasutantava || 59 ||

evamuktomahātejārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

ājaghānānilasutantalenorasivīryavān || 60 ||

satalābhihatastenacacālacamuhurmuhuḥ |

sthitvāmuhūrtantejasvīsthairyaṅkṛtvāmahāmatiḥ || 61 ||

ājaghānābhisaṅkṛddhastalenaivāmaradviṣam |

tatastatenābhihatovānareṇamahātmanā || 62 ||

daśagrīvaḥsamādhūtoyathābhūmicale'calaḥ |

saṅgrāmetantathādṛṣṭavārāvaṇantalatāḍitam || 63 ||

ṛṣayovānarāḥsiddhānedurdevāssahāsuraiḥ |

athā'śvāsyamahātejārāvaṇovākyamabravīt || 64 ||

sādhuvānara vīryeṇaślāghanīyo'simeripuḥ |

rāvaṇenaivamuktastumārutirvākyamabravīt || 65 ||

dhigastumamavīryeṇayastvañjīvasirāvaṇa |

sakṛttupraharedānīndurbhuddhe kiṃvikatthase || 66 ||

tatastvāmmāmikāmuṣṭirnayiṣyatiyamakṣayam |

tomārativākyenakodhastasyatadā'jvalat || 67 ||

saṃraktanayanoyatnānmuṣṭimudyamyadakṣiṇam |

pātayāmāsavegenavānarorasivīryavān || 68 ||

hanūmān vakṣasivyūḍhesañcacālahataḥpunaḥ |

vihvalantutadādṛṣṭavāhanūmantammahābalam || 69 ||

rathenātirathaśaśīghrannīlampratisamabhyagāt |

rākṣasānāmadhipatirdhaśagrīvaḥpratāpavān || 70 ||

pannagapratimairbhīmaiḥparamarmābhibhedibhiḥ |

śarairādīpayāmāsanīlaṃharicamūpatim || 71 ||

saśaraughasamāyastonīlaḥkapicamūpatiḥ |

kareṇekaineśailāgraṃrakṣodhipataye'sṛjat || 72 ||

hanūmānapitejasvīsamāśvastomahāmanāḥ |

viprekṣamāṇoyuddhepsussaroṣamidamabravīt || 73 ||

nīlenasahasaṃyuktaṃrāvaṇaṃrākṣaseśvaram |

anyenayudyamānasyanayuktamabhidhāvanam || 74 ||

rāvaṇo'pimahātejāstañcchṛṅgaṃsaptabhiḥśaraiḥ |

ājaghānasutīkṣṇāgraistadvikīrṇampapātaha || 75 ||

tadvikīrṇaṅgireśśṛṅgandṛṣṭavāharicamūpatiḥ |

kālānagirivajajvālakopenaparavīrahā || 76 ||

so'śvakarṇāndhān śālāṃścūtāścāpisupuṣpitān |

anyāṃścavividhān vṛkṣānnīlaścikṣepasaṃyuge || 77 ||

satānvṛkṣān samāsādyapraticicchedarāvaṇaḥ |

abhyavarṣatsughoreṇaśaravarṣeṇapāvakim || 78 ||

abhivṛṣṭaśśaraugheṇameghenevamahābalaḥ |

hrasvaṅkṛtvātatorūpandhvajāgrenipapātaha || 79 ||

pāvakātmajamālokyadhvajāgresamavasthitam |

jajvālarāvaṇaḥkrodhāttatonīlonanādaca || 80 ||

dhvajāgredhanuṣaścāgrekirīṭāgrecataṃharim |

lakṣmaṇo'thahanūmāṃścadṛṣṭavārāmaścavismitāḥ || 81 ||

rāvaṇo'pimahātejāḥkapilāghavavismitaḥ |

astramāhārayāmāsadīptamāgneyamadbhutam || 82 ||

tatastecukruśurhṛṣṭālabdalakṣāḥplavaṅgamāḥ |

nīlalāghavasambhrāntandṛṣṭavārāvaṇamāhave || 83 ||

vānarāṇāñcanādevasaṃrabdorāvaṇastadā |

sambhramāviṣṭahṛdayonakiñcitpratyapadyata || 84 ||

āgneyenādhasaṃyuktaṅgṛhītvārāvaṇaśśaram |

dhvajaśīrṣasthitaṃsīlamudaikṣataniśācaraḥ || 85 ||

tato'bravīnmahātejārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

kapelāghavayukto'simāyayāparayā'nayā || 86 ||

jīvitaṅkhalurakṣasvayadiśakto'pivānara |

tānitānyātmarūpāṇisṛjasitvamanekaśaḥ || 87 ||

tathāpitvāmmayāmuktassāyoko'straprayojitaḥ |

jīvitamparirakṣantañjīvitādbhraṃśayiṣyati || 88 ||

evamuktvāmahābāhūrāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

sandhāyabāṇamastraṇacamūpatimatāḍayat || 89 ||

so'strayuktenabāṇenanīlovakṣasitāḍitaḥ |

nirdhahyamānassahasānipapātamahītale || 90 ||

pitṛmahātmyasaṃyogātmanaścāpitejasā |

jānubhyānupatadbhūmaunatuprāṇairvyayujyata || 91 ||

visañjñaṃvānarandṛṣṭavādaśagrīvoraṇotsukaḥ |

rathenāmbudanādenasaumitrimabhidudruve || 92 ||

āsādyaraṇamadhyetaṃvārayitvāsthitojvalan |

dhanurviṣphārayāmāsakampayannivamedinīm || 93 ||

tamāhasaumitriradīnasattvoviṣphārayantandhanuraprameyam |

abhyehimāmadyaniśācarendranavānarāṃstvapratiyoddhumarhaḥ || 94 ||

satasyavākyampratipūrṇaghoṣañjyāśabdamugrañcaniśamyarājā |

āsādyasaumitrimavasthitantaṅkopānvitovācamuvācarakṣaḥ || 95 ||

diṣṭyāsimerāghava dṛṣṭimārgamprāpto'ntagāmīviparītabuddhiḥ |

asmin kṣaṇeyāsyasimṛtyudeśaṃsampādyamānomamabāṇajālaiḥ || 96 ||

tamāhasaumitriravismayānogarjantamudvṛttasitāgradaṃṣṭram |

rājannagarjantimahāprabhāvāvikatthasepāpakṛtāṃvariṣṭha || 97 ||

jānāmivīryantavarākṣasendrabalampratāpañcaparākramañca |

avasthito'haṃśaracāpapāṇirāgacchakimmoghavikatthanena || 98 ||

saevamuktaḥkupitassasarjarakṣothipassaptaśarān supuṅkhān |

tānlakṣmaṇaḥkāñcanacitripuṅkhaiścicchedabāṇairniśitāgradhāraiḥ || 99 ||

tān prekṣamāṇassahasānikṛttānikṛttabhogānivapannagendrān |

laṅkeśvaraḥkrodhavaśañjagāmasasarjacānyānniśitānpṛṣatkān || 100 ||

sabāṇavarṣantuvavarṣatīvraṃrāmānujaḥkārmukasamprayuktam |

kṣurārdhacandrottamakarṇibhallaiḥśarāṃścacicchedanacukṣubheca || 101 ||

sabāṇajālānyathatānitānimoghānipaśyaṃstridaśārirājaḥ |

visismiyelakṣmaṇalāghavenapunaścabāṇānniśitānmumoca || 102 ||

salakṣmaṇaścāpiśarān śitāgrānmahendratulyo'śanitulyavegān |

sandhāyacāpejvalanaprakāśān sasarjarakṣodhipatervadhāya || 103 ||

satān pracicchedahirākṣasendraḥchitvācatanlakṣmaṇamājaghāna |

śareṇakālāgnisamaprabheṇasvayambhudattenalalāṭadeśe || 104 ||

salakṣmaṇorāvaṇasāyakārtaścacālacāpaṃśidhilampragṛhya |

punaścasañjñāmpratilabhyakṛcchrāccicchedacāpantridaśendraśatro || 105 ||

nikṛttacāpantribhirājaghānabāṇaistadādāśarathiśśitāgraiḥ |

sasāyakārtovicacālarājākṛcchrācchasañjñāmpunarāsasāda || 106 ||

sakṛttacāpaḥśaratāḍitaścamedārdragātrorudhirāvasiktaḥ |

jagrāhaśaktiṃsvayamugraśaktissvayambhudattāṃyudhidevaśatruḥ || 107 ||

satāṃsadhūmānalasannikāśāṃvitrāsanīṃsaṃyativānarāṇām |

cikṣepaśaktintarasājvalantīṃsaumitrayerākṣasarāṣṭranāthaḥ || 108 ||

tāmāpatantīmbharatānujo'strairjaghānabāṇaiścahutāgnikalpaiḥ |

tathāpisātasyaviveśaśaktirbhujāntarandāśaratherviśālam || 109 ||

saśaktimān śaktisamāhataḥsan prajajvālamuhuḥraghupravīraḥ |

taṃvihvalantaṃsahasābhyupetyajagrāharājātarasābhujābhyām || 110 ||

himavān mandaromerustailokyaṃvāsahāmaraiḥ |

śakyambhujābhyāmuddhartunnasaṅ khyebharatānujaḥ || 111 ||

śaktyābrāhmyāhisaumitristāḍitāstustanāntare |

viṣṇoracinyantyaṃsvambhāgamātmānampratyanusmarat || 112 ||

tatodānavadarpaghnaṃsaumitrindevakaṇṭakaḥ |

tampīḍayitvābāhubhyānnaprabhurlaṅghane'bhavat || 113 ||

athavāyusutaḥkruddhorāvaṇaṃsamabhidravat |

ājaghānorasikruddhovajrakalpenamuṣṭinā || 114 ||

tenamuṣṭiprahāreṇarāvaṇorākṣaseśvaraḥ |

jānubhyāmapatadbhūmaucacālacapapātaca || 115 ||

āsyaiśca netraiḥ śravaṇaiḥ papāta rudhiraṃ bahu |

vighārṇamāno niśceṣṭo rathopastha upāciśat || 116 ||

visañjñomūrcchritaścāsīnnacasthānaṃsamālabhat |

visañjñaṃrāvaṇandṛṣṭavāsamarebhīmavikramam || 117 ||

ṛṣayovānarāścaivanedurdevāssavāsavāḥ |

hanūmānapitejasvīlakṣmaṇaṃrāvaṇārdhitam || 118 ||

ānayadrāghavābhyāśambāhubhyāmparigṛhyatam |

vāyusūnoḥsuhṛttvenabhaktyāparamayācasaḥ || 119 ||

śatrūṇāmaprakampyo'pilaghutvamagamatkapeḥ |

taṃsamutsṛjyasāśaktiḥsaumitriṃyudhidurjayam || 120 ||

rāvaṇasyarathetasmin sthānampunarupāgatā |

āśvastaścaniśalyaścalakṣmaṇaśśatrusūdanaḥ || 121 ||

viṣṇorbhāgamamīmāṃsyamātmānampratyanusmaran |

rāvaṇo'pimahātejāḥprāpyasañjñāmmahāhave || 122 ||

ādadeniśitān bāṇān jagrāhacamahaddhamaḥ |

nipātitamahāvīrāndravantīṃvānarīñcamūm || 123 ||

rāghavasturaṇedṛṣṭavārāvaṇaṃsamabhidravat |

athaivamupasaṅgamyahanūmānvākyamabravīt || 124 ||

mamapṛṣṭhaṃsamāruhyarākṣasaṃśāstumarhasi |

viṣṇuryathāgarutmantambalavantaṃsamāhitaḥ || 125 ||

tacchrutvārāghavovākyaṃvāyuputreṇabhāṣitam |

ārurohamahāśūrambalavantammahākapim || 126 ||

rathasthaṃrāvaṇaṃsaṅ khyedadarśamanujādhipaḥ |

tamālokyamahātejāḥpradudrāvasarāghavaḥ || 127 ||

vairocanivakruddhoviṣṇurabhyudyatāyudhaḥ |

jyāśabdamakarottīvraṃvajraniṣpeṣanisvanam || 128 ||

girāgambhīrayārāmorākṣasendramuvācaha |

tiṣṭhatiṣṭhamamatvaṃhikṛtvāvipriyamīdṛśam || 129 ||

kvanurākṣasaśārdūla gatomokṣamavāpsyasi |

yadīndravaivasvatabhāskarānvāsvayambhuvaiśvānaraśaṅkarānvā |

gamiṣyasitvandaśavādiśovātathāpimenādyagatovimokṣyase || 130 ||

yaścaiṣa śaktyā nihatastvayādya |

gacchanviṣādaṃ sahasābhyupetya |

sa eṣa rakṣogaṇarāja mṛtyuḥ |

saputrapautrasya tavādya yuddhe || 131 ||

etenacātyadbhutadarśanāniśarairjavasthānakṛtālayāni |

caturdhaśānyāttavarāyudhānirakṣaḥsahasrāṇiniṣūditāni || 132 ||

rāghavasyavacaśśrutvārākṣasendromahābalaḥ |

vāyuputrammahāvegaṃvahantaṃrāghavaṃraṇe || 133 ||

roṣeṇamahatāviṣṭaḥpūrvavairamanusmaran |

ājaghānaśarairdīpssaiḥkālānalaśikhopamaiḥ || 134 ||

rākṣasenāhavetasyatāḍitasyāpisāyakaiḥ |

svabhāvatejoyuktasyabhūyastejo'bhyavardhata || 135 ||

tatorāmomahātejārāvaṇenakṛtavraṇam |

dṛṣṭavāplavagaśārdūlaṅkrodhasyavaśameyivān || 136 ||

tasyābhisaṅkramyarathaṃsacakraṃsāśvadhvajacchatramahāpatākam |

sasārathiṃsāśaniśūlakhaḍagaṃrāmaḥpracicchedaśaraissupuṅkhaiḥ || 137 ||

athendraśatruntarasājaghānabāṇenavajrāśanisannibhena |

bhujāntarevyūḍhasujātarūpevajreṇamerumbhagavānivendraḥ || 138 ||

yovajrapātaśanisannipātānnacakṣubhenāpicacālarājā |

sarāmabāṇābhihatobhṛśārtaścacālacāpañcamumocavīraḥ || 139 ||

taṃvihvalantamprasamīkṣyarāmassamādadedīptamathārthacandram |

tenārkavarṇaṃsahasākirīṭañcicchedarakṣodhipatermahātmā || 140 ||

tannirviṣāśīviṣasannikāśaṃśāntārciṣaṃsūryamivāprakāśam |

gataśriyaṅkṛttakirīṭakūṭamuvācarāmoyudhirākṣasendram || 141 ||

kṛtaṃ tvayā karma mahatsubhīmam |

hatapravīraśca kṛtastvayāham |

tasmātpariśrānta iti vyavasya |

nna tvāṃ śarairmaṛtyuvaśaṃ nayāmi || 142 ||

gacchānujānāmiraṇārdhitastvampraviśyarātriñcararājalaṅkām |

āśvasyaniryāhirathīcadhanvītadābalamprekṣyasimerathasthaḥ || 143 ||

saevamuktohatadarpaharṣonikṛttacāpaścahatāśvasūtaḥ |

śarārditaḥkṛttamahākirīṭoviveśalaṅkāṃsahasāsmarājā || 144 ||

praviṣṭerajanīcarendremahābaledāvavadevaśatrau |

harīn viśalyān sahalakṣmaṇenacakārarāmaḥparamāhavāgre || 145 ||

tasminprabhannetridaśendraśatausurāsurābhūtagaṇādiśaśca |

sasāgarāssarṣimahoragāścatathaivabhūmyambucarāścaprahṛṣṭāḥ || 146 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekonaṣaṣṭitamassargaḥ ||