6.55 Yuddhakanda - Panchapanchasha Sargah

ॐ

6.55 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರಂಹತಂಶ್ರುತ್ವಾವಾಲಿಪುತ್ರೇಣರಾವಣಃ ।

ಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷಮುವಾಚೇದಙ್ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 1 ॥

ಶೀಘ್ರನ್ನಿರ್ಯಾನ್ತುದುರ್ಧರ್ಷಾರಾಕ್ಷಸಾಭೀಮವಿಕ್ರಮಾಃ ।

ಅಕಮ್ಪನಮ್ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಪ್ರಕೋವಿದಮ್ ॥ 2 ॥

ಏಷಶಾಸ್ತಾಚಗೋಪ್ತಾಚನೇತಾಚಯುಧಿಸತ್ತಮಃ ।

ಭೂತಿಕಾಮಶ್ಚಮೇನಿತ್ಯನ್ನಿತ್ಯಞ್ಚಸಮರಪ್ರಿಯಃ ॥ 3 ॥

ಏಷಜೇಷ್ಯತಿಕಾಕತ್ಸ್ಥೌಸುಗ್ರೀವಞ್ಚಮಹಾಬಲಮ್ ।

ವಾನರಾಂಶ್ಚಾಪರಾನ್ ಘೋರಾನ್ ಹನಿಷ್ಯತಿಪರನ್ತಪಃ ॥ 4 ॥

ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಸ ತಾಮಾಜ್ಞಾಂ ರಾವಣಸ್ಯ ಮಹಾಬಲಃ ।

ಬಲಂ ಸಮ್ಪ್ರೇರಯಾಮಾಸ ತದಾ ಲಘುಪರಾಕ್ರಮಃ ॥ 5 ॥

ತತೋನಾನಾಪ್ರಹರಣಾಭೀಮಾಕ್ಷಾಭೀಮದರ್ಶನಾಃ ।

ನಿಷ್ಪೇತೂರಾಕ್ಷಸಾಮುಖ್ಯಾಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷಪ್ರಚೋದಿತಾಃ ॥ 6 ॥

ರಥಮಾಸ್ಥಾಯವಿಪುಲನ್ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನಭೂಷಣಮ್ ।

ಮೇಘಾಭೋಮೇಘವರ್ಣಶ್ಚಮೇಘಸ್ವನಮಹಾಸ್ವನಃ ॥ 7 ॥

ರಾಕ್ಷಸೈಃಸಮ್ವೃತೋಘೋರೈಸ್ತದಾನಿರ್ಯಾತ್ಯಕಮ್ಪನಃ ।

ನಹಿಕಮ್ಪಯಿತುಂಶಕ್ಯಃಸುರೈರಪಿಮಹಾಮೃಧೇ ॥ 8 ॥

ಅಕಮ್ಪನಸ್ ತತಸ್ ತೇಷಾಂ ಆದಿತ್ಯ;ಇವ ತೇಜಸಾ ।

ತಸ್ಯ ನಿಧಾವಮಾನಸ್ಯ ಸಮ್ರಬ್ಧಸ್ಯ ಯುಯುತ್ಸಯಾ ॥ 9 ॥

ಅಕಸ್ಮಾದ್ದೈನ್ಯಮಾಗಚ್ಛದ್ಧಯಾನಾಂರಥವಾಹಿನಾಮ್ ।

ವ್ಯಸ್ಫುರನ್ನಯನಞ್ಚಾಸ್ಯಸವ್ಯಂಯುದ್ಧಾಭಿನದನಿನಃ ॥ 10 ॥

ವಿವರ್ಣೋಮುಖವರ್ಣಶ್ಚಗದ್ಗದಶ್ಚಾಭವತ್ಸ್ವನಃ ।

ಅಭವತ್ಸುದಿನೇಕಾಲೇದುರ್ದಿನಂರೂಕ್ಷಮಾರುತಮ್ ॥ 11 ॥

ಊಚುಃಖಗಮೃಗಾಃಸರ್ವೇವಾಚಃಕ್ರೂರಾಭಯಾವಹಾಃ ।

ಸಸಿಂಹಾಪಚಿತ್ಕನ್ಧಃಶಾರ್ದೂಲಸಮವಿಕ್ರಮಃ ॥ 12 ॥

ತಾನುತ್ಪಾತಾನಚಿನ್ಸ್ಸೈವನಿರ್ಜಗಾಮರಣಾಜಿರಮ್ ।

ತಥಾನಿರ್ಗಚ್ಛತಸ್ತಸ್ಯರಕ್ಷಸಸ್ಸಹರಾಕ್ಷಸೈಃ ॥ 13 ॥

ಬಭೂವಸುಮಹಾನ್ನಾದಃಕ್ಷೋಭಯನ್ನಿವಸಾಗರಮ್ ।

ತೇನಶಬ್ದೇನವಿತ್ರಸ್ತಾವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹಾಚಮೂಃ ॥ 14 ॥

ದ್ರುಮಶೈಲಪ್ರಹಾರಾಣಾಂಯೋದ್ಧುಂಸಮುಪತಿಷ್ಠತಮ್ ।

ತೇಷಾಂಯುದ್ಧಮ್ಮಹಾರೌದ್ರಂಸಞ್ಜಜ್ಞೇಕಪಿರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 15 ॥

ರಾಮರಾವಣಯೋರರ್ಧೇಸಮಭಿತ್ಯಕ್ತಜೀವಿನಾಮ್ ।

ಸರ್ವೇಹ್ಯತಿಬಲಾಃಶೂರಾಃಸರ್ವೇಪರ್ವತಸನ್ನಿಭಾಃ ॥ 16 ॥

ಹರಯೋರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಚೈವಪರಸ್ಪರಜಿಘಾಂಸವಃ ।

ತೇಷಾಂವಿವರ್ಧತಾಂಶಬ್ದಃಸಂಯುಗೇಽತಿತರಸ್ವಿನಾಮ್ ॥ 17 ॥

ಶುಶ್ರುವೇಸುಮಹಾನ್ ಕೋಪಾದನ್ಯೋನ್ಯಮಭಿಗರ್ಜತಾಮ್ ।

ರಜಶ್ಚಾರುಣವರ್ಣಾಭಂಸುಭೀಮಮಭವದ್ ಭೃಶಮ್ ॥ 18 ॥

ಉದ್ಧತಂಹರಿರಕ್ಷೋಭಿಃಸಂರುರೋಧದಿಶೋದಶ ।

ಅನ್ಯೋನ್ಯಂರಜಸಾತೇನಕೌಶೇಯೋದ್ಧೂತಪಾಣ್ಡುನಾ ॥ 19 ॥

ಸಮ್ವೃತಾನಿಚಭೂತಾನಿದದೃಶುರ್ನರಣಾಜಿರೇ ।

ನಧ್ವಜೋನಪತಾಕಾವಾಚರ್ಮವಾತುರಗೋಽಪಿವಾ ॥ 20 ॥

ಆಯುಧಂಸ್ಯನ್ದನೋವಾಪಿದದೃಶೇತೇನರೇಣುನಾ ।

ಶಬ್ದಶ್ಚಸುಮಹಾಂಸ್ತೇಷಾನ್ನರ್ದತಾಮಭಿಧಾವತಾಮ್ ॥ 21 ॥

ಶ್ರೂಯತೇತುಮುಲೋಯುದ್ಧೇನರೂಪಾಣಿಚಕಾಶಿರೇ ।

ಹರೀನೇವಸುಸಂರುಷ್ಟಾಹರಯೋಜಘ್ನುರಾಹವೇ ॥ 22 ॥

ರಾಕ್ಷಸಾರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚಾಪಿನಿಜಘ್ನುಸ್ತಿಮಿರೇತದಾ ।

ತೇಪರಾಂಶ್ಚವಿನಿಘ್ನನ್ತಃಸ್ವಾಂಶ್ಚವಾನರರಾಕ್ಷಸಾಃ ॥ 23 ॥

ರುಧಿರಾರ್ದ್ರಾನ್ತದಾಚಕ್ರುರ್ಮಹೀಮ್ಪಙ್ಕಾನುಲೇಪನಾಮ್ ।

ತತಸ್ತುರುಧಿರೌಘೇಣಸಿಕ್ತಂಹ್ಯಪಗತಂರಜಃ ॥ 24 ॥

ಶರೀರಶವಸಙ್ಕೀರ್ಣಾಬಭೂವಚವಸುನ್ಧರಾ ।

ದ್ರುಮಶಕ್ತಿಗದಾಪ್ರಾಸೈಶ್ಶಿಲಾಪರಿಘತೋಮರೈಃ ॥ 25 ॥

ಹರಯೋರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಚೈವಸ್ತೂರ್ಣಞ್ಜಘ್ನುರನ್ಯೋನ್ಯಮೋಜಸಾ ।

ಬಾಹುಭಿಃಪರಿಘಾಕಾರೈರ್ಯುಧ್ಯನ್ತಃಪರ್ವತೋಪಮಾಃ ॥ 26 ॥

ಹರಯೋಭೀಮಕರ್ಮಾಣೋರಾಕ್ಷಸಾನ್ಝಘ್ನುರಾಹವೇ ।

ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತ್ವಭಿಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧಾಃಪ್ರಾಸತೋಮರಪಾಣಯಃ ॥ 27 ॥

ಕಪೀನ್ನಿಜಘ್ನಿರೇತತ್ರಶಸ್ತ್ರಃಪರಮದಾರುಣೈಃ ।

ಅಕಮ್ಪನಸ್ಸುಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧೋರಾಕ್ಷಸಾನಾಞ್ಚಮೂಪತಿಃ ॥ 28 ॥

ಸಮ್ಹರ್ಷಯತಿತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ರಾಕ್ಷಸಾಭನಿಮವಿಕ್ರಮಾನ್ ।

ಹರಯಸ್ತ್ವಪಿರಕ್ಷಾಂಸಿಮಹಾದ್ರುಮಮಹಾಶ್ಮಭಿಃ ॥ 29 ॥

ವಿದಾರಯನ್ತ್ಯಭಿಕ್ರಮ್ಯಶಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಾಚ್ಛಿದ್ಯವೀರ್ಯತಃ ।

ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇವೀರಾಹರಯಃಕುಮುದೋನಲಃ ॥ 30 ॥

ಮೈನ್ದಶ್ಚಪರಮಕ್ರುದ್ಧಾಶ್ಚಕ್ರುರ್ವೇಗಮನುತ್ತಮಮ್ ।

ತೇತುವೃಕ್ಷೈರ್ಮಹಾವೀರಾರಾಕ್ಷಸಾನಾಞ್ಚಮೂಮುಖೇ ॥ 31 ॥

ಕದನಂಸುಮಹಚ್ಚಕ್ರುರ್ಲೀಲಯಾಹರಿಪುಙ್ಗವಾಃ ।

ಮಮನ್ಥೂರಾಕ್ಷಸಾನ್ ಸರ್ವೇವಾನರಾಗಣಶೋಭೃಶಮ್ ॥ 32 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcapañcāśassargaḥ |

vajradaṃṣṭraṃhataṃśrutvāvāliputreṇarāvaṇaḥ |

balādhyakṣamuvācedaṅkṛtāñjalimupasthitam || 1 ||

śīghranniryāntudurdharṣārākṣasābhīmavikramāḥ |

akampanampuraskṛtyasarvaśastraprakovidam || 2 ||

eṣaśāstācagoptācanetācayudhisattamaḥ |

bhūtikāmaścamenityannityañcasamarapriyaḥ || 3 ||

eṣajeṣyatikākatsthausugrīvañcamahābalam |

vānarāṃścāparān ghorān haniṣyatiparantapaḥ || 4 ||

parigṛhya sa tāmājñāṃ rāvaṇasya mahābalaḥ |

balaṃ samprerayāmāsa tadā laghuparākramaḥ || 5 ||

tatonānāpraharaṇābhīmākṣābhīmadarśanāḥ |

niṣpetūrākṣasāmukhyābalādhyakṣapracoditāḥ || 6 ||

rathamāsthāyavipulantaptakāñcanabhūṣaṇam |

meghābhomeghavarṇaścameghasvanamahāsvanaḥ || 7 ||

rākṣasaiḥsamvṛtoghoraistadāniryātyakampanaḥ |

nahikampayituṃśakyaḥsurairapimahāmṛdhe || 8 ||

akampanas tatas teṣāṃ āditya;iva tejasā |

tasya nidhāvamānasya samrabdhasya yuyutsayā || 9 ||

akasmāddainyamāgacchaddhayānāṃrathavāhinām |

vyasphurannayanañcāsyasavyaṃyuddhābhinadaninaḥ || 10 ||

vivarṇomukhavarṇaścagadgadaścābhavatsvanaḥ |

abhavatsudinekāledurdinaṃrūkṣamārutam || 11 ||

ūcuḥkhagamṛgāḥsarvevācaḥkrūrābhayāvahāḥ |

sasiṃhāpacitkandhaḥśārdūlasamavikramaḥ || 12 ||

tānutpātānacinssaivanirjagāmaraṇājiram |

tathānirgacchatastasyarakṣasassaharākṣasaiḥ || 13 ||

babhūvasumahānnādaḥkṣobhayannivasāgaram |

tenaśabdenavitrastāvānarāṇāmmahācamūḥ || 14 ||

drumaśailaprahārāṇāṃyoddhuṃsamupatiṣṭhatam |

teṣāṃyuddhammahāraudraṃsañjajñekapirakṣasām || 15 ||

rāmarāvaṇayorardhesamabhityaktajīvinām |

sarvehyatibalāḥśūrāḥsarveparvatasannibhāḥ || 16 ||

harayorākṣasāścaivaparasparajighāṃsavaḥ |

teṣāṃvivardhatāṃśabdaḥsaṃyuge'titarasvinām || 17 ||

śuśruvesumahān kopādanyonyamabhigarjatām |

rajaścāruṇavarṇābhaṃsubhīmamabhavad bhṛśam || 18 ||

uddhataṃharirakṣobhiḥsaṃrurodhadiśodaśa |

anyonyaṃrajasātenakauśeyoddhūtapāṇḍunā || 19 ||

samvṛtānicabhūtānidadṛśurnaraṇājire |

nadhvajonapatākāvācarmavāturago'pivā || 20 ||

āyudhaṃsyandanovāpidadṛśetenareṇunā |

śabdaścasumahāṃsteṣānnardatāmabhidhāvatām || 21 ||

śrūyatetumuloyuddhenarūpāṇicakāśire |

harīnevasusaṃruṣṭāharayojaghnurāhave || 22 ||

rākṣasārākṣasāṃścāpinijaghnustimiretadā |

teparāṃścavinighnantaḥsvāṃścavānararākṣasāḥ || 23 ||

rudhirārdrāntadācakrurmahīmpaṅkānulepanām |

tatasturudhiraugheṇasiktaṃhyapagataṃrajaḥ || 24 ||

śarīraśavasaṅkīrṇābabhūvacavasundharā |

drumaśaktigadāprāsaiśśilāparighatomaraiḥ || 25 ||

harayorākṣasāścaivastūrṇañjaghnuranyonyamojasā |

bāhubhiḥparighākārairyudhyantaḥparvatopamāḥ || 26 ||

harayobhīmakarmāṇorākṣasānjhaghnurāhave |

rākṣasāstvabhisaṅkruddhāḥprāsatomarapāṇayaḥ || 27 ||

kapīnnijaghniretatraśastraḥparamadāruṇaiḥ |

akampanassusaṅkruddhorākṣasānāñcamūpatiḥ || 28 ||

samharṣayatitānsarvānrākṣasābhanimavikramān |

harayastvapirakṣāṃsimahādrumamahāśmabhiḥ || 29 ||

vidārayantyabhikramyaśastrāṇyācchidyavīryataḥ |

etasminnantarevīrāharayaḥkumudonalaḥ || 30 ||

maindaścaparamakruddhāścakrurvegamanuttamam |

tetuvṛkṣairmahāvīrārākṣasānāñcamūmukhe || 31 ||

kadanaṃsumahaccakrurlīlayāharipuṅgavāḥ |

mamanthūrākṣasān sarvevānarāgaṇaśobhṛśam || 32 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||