6.45 Yuddhakanda - Panchachatvarimsha Sargah

ॐ

6.45 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚಚತ್ವಾರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸತಸ್ಯಗತಿಮನ್ವಿಚ್ಛನ್ರಾಜಪುತ್ರಃಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।

ದಿದೇಶಾತಿಬಲೋರಾಮೋದಶವಾನರಯೂಥಪಾನ್ ॥ 1 ॥

ದ್ವೌಸುಷೇಣಸ್ಯದಾಯಾದೌನೀಲಞ್ಚಪ್ಲವಗರ್ಷಪಮ್ ।

ಅಙ್ಗದಂವಾಲಿಪುತ್ರಞ್ಚಶರಭಞ್ಚತರಸ್ವಿನಮ್ ॥ 2 ॥

ವಿನತಞ್ಜಾಮ್ಬವನ್ತಞ್ಚಸಾನುಪ್ರಸ್ಥಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ।

ಋಷಭಞ್ಚರ್ಷಭಸ್ಕನ್ಥಮಾದಿದೇಶಪರನ್ತಪಃ ॥ 3 ॥

ತೇಸಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಹರಯೋಭೀಮಾನುದ್ಯಮ್ಯಪಾದಪಾನ್ ।

ಆಕಾಶಂವಿವಿಶುಸ್ಸರ್ವೇಮಾರ್ಗಮಾಣಾದಿಶೋದಶಃ ॥ 4 ॥

ತೇಷಾಂವೇಗವತಾಂವೇಗಮಿಷುಭಿರ್ವೇಗವತ್ತರೈಃ ।

ಅಸ್ತ್ರವಿತ್ಪರಮಾಸ್ತೈರೈಸ್ತುವಾರಯಾಮಾಸರಾವಣಿಃ ॥ 5 ॥

ತಮ್ಭೀಮಮಾರ್ಗಮಾಣಾದಿಶೋದಶಃವೇಗಾಹರಯೋನಾರಾಚೈಃಕ್ಷತವಿಗ್ರಹಾಃ ।

ಅನ್ಧಕಾರೇನದದೃಶುರ್ಮೇಘೈಸ್ಸೂರ್ಯಮಿವಾವೃತಮ್ ॥ 6 ॥

ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಯೋರೇವಸರ್ವದೇಹಭಿದಶ್ಶರಾನ್ ।

ಭೃಶಮಾವೇಶಯಾಮಾಸರಾವಣಿಸ್ಸಮಿತಿಞ್ಜಯಃ ॥ 7 ॥

ನಿರನ್ತರಶೀರೀರೌತುತಾವುಭೌರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ।

ಕ್ರುದ್ಧೇನೇನ್ದ್ರಜಿತಾವೀರೌಪನ್ನಗೈಶ್ಶರತಾಙ್ಗತೈಃ ॥ 8 ॥

ತಯೋಃಕ್ಷತಜಮಾರ್ಗೇಣಸುಸ್ರಾವರುಧಿರಮ್ಬಹು ।

ತಾವುಭೌಚಪ್ರಕಾಶೇತೇಪುಷ್ಪಿತಾವಿವಕಿಂಶುಕೌ ॥ 9 ॥

ತತಃಪರ್ಯನ್ತರಕ್ತಾಕ್ಷೋಭಿನ್ನಾಞ್ಜನಚಯೋಪಮಃ ।

ರಾವಣಿರ್ಭ್ರಾತರೌವಾಕ್ಯಮನ್ತರ್ಧಾನಗತೋಽಬ್ರವೀತ್ ॥ 10 ॥

ಯುಧ್ಯಮಾನಮನಾಲಕ್ಷಯಂಶಕ್ರೋಽಪಿತ್ರಿದಶೇಶ್ವರಃ ।

ದ್ರಷ್ಟುಮಾಸಾದಿತುಂವಾಪಿನಶಕ್ತಃಕಿಮ್ಪುನರ್ಯುವಾಮ್ ॥ 11 ॥

ಪ್ರಾವೃತಾವಿಷುಜಾಲೇನರಾಘವೌಕಙ್ಕಪತ್ರಿಣಾ ।

ಏಷರೋಷಪರೀತಾತ್ಮಾನಯಾಮಿಯಮಸಾದನಮ್ ॥ 12 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾತುಧರ್ಮಜ್ಞೌಭ್ರಾತರೌರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ।

ನಿರ್ಬಿಭೇದಶಿತೈರ್ಬಾಣೈಃಪ್ರಜಹರ್ಷನನಾದಚ ॥ 13 ॥

ಭಿನ್ನಾಞ್ಜನಚಯಶ್ಯಾಮೋವಿಷ್ಫಾರ್ಯವಿಪುಲನ್ಧನುಃ ।

ಭೂಯೋಭೂಯಶ್ಶರಾನ್ಘೋರಾನ್ ವಿಸಸರ್ಜಮಹಾಮೃಥೇ ॥ 14 ॥

ತತೋಮರ್ಮಸುಮರ್ಮಜ್ಞೋಮಜ್ಜಯನನಿಶಿತಾನ್ ಶರಾನ್ ।

ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಯೋರ್ವೀರೋನನದಾಚಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ 15 ॥

ಬದ್ಧೌತುಶರಶಬ್ದೇನತಾವುಭೌರಣಮೂರ್ಧನಿ ।

ನಿಮೇಷಾನ್ತರಮಾತ್ರೇಣನಶೇಕತುದೀಕ್ಷಿತುಮ್ ॥ 16 ॥

ತತೋವಿಭಿನ್ನಸರ್ವಾಙ್ಗೌಶರಶಲ್ಯಾಚಿತಾವುಭೌ ।

ಧ್ವಜಾವಿವಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯರಜ್ಜುಮುಕ್ತೌಪ್ರಕಮ್ಪಿತೌ ॥ 17 ॥

ತೌಸಮ್ಪ್ರಚಲಿತೌವೀರೌಮರ್ಮಭೇದೇನಕರ್ಶಿತೌ ।

ನಿಪೇತತುರ್ಮಹೇಷ್ವಾಸೌಜಗತ್ಯಾಞ್ಜಗತೀಪತೀ ॥ 18 ॥

ತೌವೀರಶಯನೇವೀರೌಶಯಾನೌರುಧಿರೋಕ್ಷಿತೌ ।

ಶರವೇಷ್ಟಿತಸರ್ವಾಙ್ಗೈವಾರ್ತೌಪರಮಪೀಡಿತೌ ॥ 19 ॥

ನ ಹ್ಯ್ ಅವಿದ್ಧಂ ತಯೋರ್ ಗಾತ್ರಂ ಬಭೂವ ಅನ್ಗುಲಂ ಅನ್ತರಮ್ ।

ನ ಅನಿರ್ಭಿನ್ನಂ ನ ಚ ಅಸ್ತಬ್ಧಂ ಆ ಕರ ಅಗ್ರಾದ್ ಅಜಿಹ್ಮಗೈಃ ॥ 20 ॥

ತೌತುಕ್ರೂರೇಣನಿಹತೌರಕ್ಷಸಾಕಾಮರೂಪಿಣಾ ।

ಅಸೃಕ್ಸುಸ್ರುವತುಸ್ತೀವ್ರಞ್ಜಲಮ್ಪ್ರಸ್ರವಣಾವಿವ ॥ 21 ॥

ಪಪಾತಪ್ರಥಮಂರಾಮೋವಿದ್ಧೋಮರ್ಮಸುಮಾರ್ಗಣೈಃ ।

ಕ್ರೋಧಾದಿನ್ದ್ರಜಿತಾಯೇನಪುರಾಶಕ್ರೋವಿನಿರ್ಜಿತಃ ॥ 22 ॥

ರುಕ್ಮಪುಙ್ಖೈಃಪ್ರಸನ್ನಾಗ್ರೈರಧೋಗತಿಭಿರಾಶುಗೈಃ ।

ನಾರಾಚೈರರ್ಧನಾರಾಚೈರ್ಭಲ್ಲೈರಞ್ಜಲಿಕೈರಪಿ ॥ 23 ॥

ವಿವ್ಯಾಧವತ್ಸದನ್ತೈಶ್ಚಸಿಂಹದಂಷ್ಟ್ರೈಃಕ್ಷುರೈಸ್ತಥಾ ।

ಸವೀರಶಯನೇಶಿಶ್ಯೇವಿಜ್ಯಮಾದಾಯಕಾರ್ಮುಕಮ್ ॥ 24 ॥

ಭಿನ್ನಮುಷ್ಟಿಪರೀಣಾಹನ್ತ್ರಿಣತಂರುಕ್ಮಭೂಷಿತಮ್ ।

ಬಾಣಪಾತಾನ್ತರೇರಾಮಮ್ಪತಿತಮ್ಪುರುಷರ್ಷಭಮ್ ॥ 25 ॥

ಸತತ್ರಲಕ್ಷ್ಮಣೋದೃಷ್ಟವಾನಿರಾಶೋಜೀವಿತೇಽಭವತ್ ।

ರಾಮಙ್ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಂಶರಬನ್ಧಪರಿಕ್ಷತಮ್ ॥ 26 ॥

ಶುಶೋಚಭ್ರಾತರನ್ದೃಷ್ಟವಾಪತಿತನ್ಧರಣೀತಲೇ ।

ಹರಯಶ್ಚಾಪಿತನ್ದೃಷ್ಟವಾಸನ್ತಾಪಮ್ಪರಮಙ್ಗತಾಃ ॥ 27 ॥

ಶೋಕಾರ್ತಾಶ್ಚುಕ್ರಶುರ್ಘೋರಮಶ್ರುಪೂರಿತಲೋಚನಾಃ ।

ಬದ್ಧೌತುವೀರೌಪತಿತೌಶಯಾನೌತೇವಾನರಾಸ್ಸಮ್ಪರಿವಾರ್ಯತಸ್ಥುಃ ।

ಸಮಾಗತಾವಾಯುಸುತಪ್ರಮುಖ್ಯಾವಿಷಾದಮಾರ್ತಾಃಪರಮಞ್ಚಜಗ್ಮುಃ ॥ 28 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcacatvāriṃśassargaḥ |

satasyagatimanvicchanrājaputraḥpratāpavān |

dideśātibalorāmodaśavānarayūthapān || 1 ||

dvausuṣeṇasyadāyādaunīlañcaplavagarṣapam |

aṅgadaṃvāliputrañcaśarabhañcatarasvinam || 2 ||

vinatañjāmbavantañcasānuprasthammahābalam |

ṛṣabhañcarṣabhaskanthamādideśaparantapaḥ || 3 ||

tesamprahṛṣṭāharayobhīmānudyamyapādapān |

ākāśaṃviviśussarvemārgamāṇādiśodaśaḥ || 4 ||

teṣāṃvegavatāṃvegamiṣubhirvegavattaraiḥ |

astravitparamāstairaistuvārayāmāsarāvaṇiḥ || 5 ||

tambhīmamārgamāṇādiśodaśaḥvegāharayonārācaiḥkṣatavigrahāḥ |

andhakārenadadṛśurmeghaissūryamivāvṛtam || 6 ||

rāmalakṣmaṇayorevasarvadehabhidaśśarān |

bhṛśamāveśayāmāsarāvaṇissamitiñjayaḥ || 7 ||

nirantaraśīrīraututāvubhaurāmalakṣmaṇau |

kruddhenendrajitāvīraupannagaiśśaratāṅgataiḥ || 8 ||

tayoḥkṣatajamārgeṇasusrāvarudhirambahu |

tāvubhaucaprakāśetepuṣpitāvivakiṃśukau || 9 ||

tataḥparyantaraktākṣobhinnāñjanacayopamaḥ |

rāvaṇirbhrātarauvākyamantardhānagato'bravīt || 10 ||

yudhyamānamanālakṣayaṃśakro'pitridaśeśvaraḥ |

draṣṭumāsādituṃvāpinaśaktaḥkimpunaryuvām || 11 ||

prāvṛtāviṣujālenarāghavaukaṅkapatriṇā |

eṣaroṣaparītātmānayāmiyamasādanam || 12 ||

evamuktvātudharmajñaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |

nirbibhedaśitairbāṇaiḥprajaharṣananādaca || 13 ||

bhinnāñjanacayaśyāmoviṣphāryavipulandhanuḥ |

bhūyobhūyaśśarānghorān visasarjamahāmṛthe || 14 ||

tatomarmasumarmajñomajjayananiśitān śarān |

rāmalakṣmaṇayorvīronanadācamuhurmuhuḥ || 15 ||

baddhautuśaraśabdenatāvubhauraṇamūrdhani |

nimeṣāntaramātreṇanaśekatudīkṣitum || 16 ||

tatovibhinnasarvāṅgauśaraśalyācitāvubhau |

dhvajāvivamahendrasyarajjumuktauprakampitau || 17 ||

tausampracalitauvīraumarmabhedenakarśitau |

nipetaturmaheṣvāsaujagatyāñjagatīpatī || 18 ||

tauvīraśayanevīrauśayānaurudhirokṣitau |

śaraveṣṭitasarvāṅgaivārtauparamapīḍitau || 19 ||

na hy aviddhaṃ tayor gātraṃ babhūva angulaṃ antaram |

na anirbhinnaṃ na ca astabdhaṃ ā kara agrād ajihmagaiḥ || 20 ||

tautukrūreṇanihataurakṣasākāmarūpiṇā |

asṛksusruvatustīvrañjalamprasravaṇāviva || 21 ||

papātaprathamaṃrāmoviddhomarmasumārgaṇaiḥ |

krodhādindrajitāyenapurāśakrovinirjitaḥ || 22 ||

rukmapuṅkhaiḥprasannāgrairadhogatibhirāśugaiḥ |

nārācairardhanārācairbhallairañjalikairapi || 23 ||

vivyādhavatsadantaiścasiṃhadaṃṣṭraiḥkṣuraistathā |

savīraśayaneśiśyevijyamādāyakārmukam || 24 ||

bhinnamuṣṭiparīṇāhantriṇataṃrukmabhūṣitam |

bāṇapātāntarerāmampatitampuruṣarṣabham || 25 ||

satatralakṣmaṇodṛṣṭavānirāśojīvite'bhavat |

rāmaṅkamalapatrākṣaṃśarabandhaparikṣatam || 26 ||

śuśocabhrātarandṛṣṭavāpatitandharaṇītale |

harayaścāpitandṛṣṭavāsantāpamparamaṅgatāḥ || 27 ||

śokārtāścukraśurghoramaśrupūritalocanāḥ |

baddhautuvīraupatitauśayānautevānarāssamparivāryatasthuḥ |

samāgatāvāyusutapramukhyāviṣādamārtāḥparamañcajagmuḥ || 28 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcacatvāriṃśassargaḥ ||