6.33 Yuddhakanda - Trayastrimsha Sargah

ॐ

6.33 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸೀತಾನ್ತುಮೋಹಿತಾನ್ದೃಷ್ಟವಾಸರಮಾನಾಮರಾಕ್ಷಸೀ ।

ಆಸಸಾದಾಥವೈದೇಹೀಮ್ಪ್ರಿಯಾಮ್ಪ್ರಣಯಿನೀಂಸಖೀ ॥ 1 ॥

ಮೋಹಿತಾಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೇಣಸೀತಾಮ್ಪರಮದುಃಖಿತಾಮ್ ।

ಆಶ್ವಾಸಯಾಮಾಸತದಾಸರಮಾಮೃದುಭಾಷಿಣೀ ॥ 2 ॥

ಸಾಹಿತತ್ರಕೃತಾಮಿತ್ರಂಸೀತಯಾರಕ್ಷ್ಯಮಾಣಯಾ ।

ರಕ್ಷನ್ತೀರಾವಣಾದಿಷ್ಟಾಸಾನುಕ್ರೋಶಾದೃಢವ್ರತಾ ॥ 3 ॥

ಸಾದದರ್ಶಸಖೀಸೀತಾಂಸರಮಾನಷ್ಟಚೇತನಾಮ್ ।

ಉಪಾವೃತ್ತ್ಯೋತ್ಥಿತಾನ್ಧ್ವಸ್ತಾಮ್ಬಡಬಾಮಿವಪಾಂಸುಲಾಮ್ ॥ 4 ॥

ತಾಂಸಮಾಶ್ವಾಸಯಾಮಾಸಸಖೀಸ್ನೇಹೇನಸುವ್ರತಾ ।

ಸಮಾಶ್ವಸಿಹಿವೈದೇಹೀ ಮಾಭೂತ್ತೇಮವಸೋವ್ಯಥಾ ॥ 5 ॥

ಉಕ್ತಾಯದ್ರಾವಣೇನತ್ವಮ್ಪ್ರತ್ಯುಕ್ತಶ್ಚಸ್ವಯನ್ತ್ವಯಾ ।

ಸಖೀಸ್ನೇಹೇನತಭದೀರುಮಯಾಸರ್ವಮ್ಪ್ರತಿಶ್ರುತಮ್ ॥ 6 ॥

ಲೀನಯಾಗಹನೇಶೂನ್ಯೇಭಯಮುತ್ಸೃಜ್ಯರಾವಣಾತ್ ।

ತವಹೇತೋರ್ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ನಹಿಮೇಜೀವಿತಮ್ಪ್ರಿಯಮ್ ॥ 7 ॥

ಸಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಶ್ಚನಿಷ್ಕ್ರಾನ್ತೋಯತ್ಕೃತೇರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ।

ತಚ್ಚಮೇವಿದಿತಂಸರ್ವಮಭಿನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯಮೈಥಿಲಿಃ ॥ 8 ॥

ನಶಕ್ಯಂಸೌಪ್ತಿಕಙ್ಕರ್ತುಂರಾಮಸ್ಯವಿದಿತಾತ್ಮನಃ ।

ವಧಶ್ಚಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರೇತಸ್ಮಿನ್ನೈವೋಪಪದ್ಯತೇ ॥ 9 ॥

ನತ್ವೇವವಾನರಾಹನ್ತುಂಶಕ್ಯಾಃಪಾದಪಯೋಧಿಪಃ ।

ಸುರಾದೇವರ್ಷಭೇಣೇವರಾಮೇಣಹಿಸುರಕ್ಷಿತಾಃ ॥ 10 ॥

ದೀರ್ಘವೃತ್ತಭುಜ್ಶೀಮಾನ್ಮಹೋರಸ್ಕಃಪ್ರತಾಪವಾನ್ ।

ಧನ್ವೀಸಂಹನನೋಪೇತೋಧರ್ಮಾತ್ಮಾಭುವಿವಿಶ್ರುತಃ ॥ 11 ॥

ವಿಕ್ರಾನ್ತೋರಕ್ಷಿತಾನಿತ್ಯಮಾತ್ಮನಶ್ಚಪರಸ್ಯಚ ।

ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಸಹಭ್ರಾತ್ರಾಕುಶಲೀನಯಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್ ॥ 12 ॥

ಹನ್ತಾಪರಬಲೌಘನಾಮಚಿನ್ತ್ಯಬಲಪೌರುಷಃ ।

ನಹತೋರಾಘವಶ್ರಶೀಮಾನ್ಸೀತೇಃ ಶತ್ರುನಿಬರ್ಹಣಃ ॥ 13 ॥

ಅಯುಕ್ತಬುದ್ಧಿಕೃತ್ಯೇನಸರ್ವಭೂತವಿರೋಧಿನಾ ।

ಇಹಪ್ರಮುಕ್ತಾರೌದ್ರೇಣಮಾಯಾಮಾಯಾವಿದಾತ್ವಯಿ ॥ 14 ॥

ಶೋಕಸ್ತೇವಿಗತಸ್ಸರ್ವಃಕಲ್ಯಾಣನ್ತ್ವಾಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ ।

ಧ್ರುವನ್ತ್ವಾಮ್ಭಜತೇಲಕ್ಷ್ಮೀಃಪ್ರಿಯನ್ತೇಪ್ರೀತಿಕರಂಶೃಣುಃ ॥ 15 ॥

ಉತ್ತೀರ್ಯಸಾಗರಂರಾಮಸ್ಸಹವಾನರಸೇನಯಾ ।

ಸನ್ನಿವಿಷ್ಟಃಸಮುದ್ರಸ್ಯತೀರಮಾಸಾದ್ಯದಕ್ಷಿಣಮ್ ॥ 16 ॥

ದೃಷ್ಟೋಮೇಪರಿಪೂರ್ಣಾರ್ಥಃಕಾಕುತ್ಸ್ಥಸ್ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।

ಸಹಿತೈಸ್ಸಾಗರಾನ್ತಸ್ಥೈರ್ಬಲೈಸ್ತಿಷ್ಠತಿರಕ್ಷಿತಃ ॥ 17 ॥

ಸ ತಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಶಾಲ ಅಕ್ಷಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಂ ರಾಕ್ಷಸ ಅಧಿಪಃ ।

ಏಷ ಮನ್ತ್ರಯತೇ ಸರ್ವೈಃ ಸಚಿವೈಃ ಸಹ ರಾವಣಃ ॥ 18 ॥

ಸತಾಂಶ್ರುತ್ವಾವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಂರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ।

ಏಷಮನ್ತ್ರಯತೇಸರ್ವೈಸ್ಸಚಿವೈಸ್ಸಹರಾವಣಃ ॥ 19 ॥

ಇತಿಬ್ರುವಾಣಾಸರಮಾರಾಕ್ಷಸೀಸೀತಯಾಸಹ ।

ಸರ್ವೋದ್ಯೋಗೇನಸೈನ್ಯಾನಾಂಶಬ್ದಂಶುಶ್ರಾವಭೈರವಮ್ ॥ 20 ॥

ದಣ್ಡನಿರ್ಘಾತವಾದಿನ್ಯಾಶ್ರುತ್ವಾಭೇರ್ಯಾಮಹಾಸ್ವನಮ್ ।

ಉವಾಚಸರಮಾಸೀತಾಮಿದಮ್ಮಧುರಭಾಷಿಣೀ ॥ 21 ॥

ಸನ್ನಾಹಜನನೀಹ್ಯೇಷಾಭೈರವಾಭೀರುಃ ಭೇರಿಕಾ ।

ಭೇರೀನಾದಞ್ಚಗಮ್ಭೀರಂಶೃಣುತೋಯದನಿಃಸ್ವನಮ್ ॥ 22 ॥

ಕಲ್ಪ್ಯನ್ತೇಮತ್ತಮಾತಙ್ಗಾಯುಜ್ಯನ್ತೇರಥವಾಜಿನ ।

ಹೃಷ್ಯನ್ತೇತುರಗಾರೂಢಾಃಪ್ರಾಸಹಸ್ತಸ್ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 23 ॥

ತತ್ರತತ್ರಚಸನ್ನದ್ಧಾಸ್ಸಪತತನಿಪದಾತಯಃ ।

ಅಪೂರ್ಯನ್ತೇರಾಜಮಾರ್ಗಾಸ್ಸೈನ್ಯೈರದ್ಭುತದರ್ಶನೈಃ ॥ 24 ॥

ವೇಗವಭದಿನ್ನದಭದಿಶ್ಚತೋಯೌಘೈರಿವಸಾಗರಃ ।

ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಞ್ಚಪ್ರಸನ್ನಾನಾಞ್ಚರ್ಮಣಾಂವರ್ಮಣಾನ್ತಥಾ ॥ 25 ॥

ರಥವಾಜಿಗಜಾನಾಞ್ಚಭೂಷಿತಾನಾಞ್ಚರಾಕ್ಷಸಾಮ್ ।

ಸಮ್ಭ್ರಮೋರಾಕ್ಷಸಾಮೇಷಹೃಷಿತಾನಾನ್ತರಸ್ವಿನಾಮ್ ॥ 26 ॥

ಪ್ರಭಾಂವಿಸೃಜತಾಮ್ಪಶ್ಯನಾನಾವರ್ಣಾಂಸಮುತ್ಥಿತಾಮ್ ।

ವನನ್ನಿರ್ಧಹತೋಘರ್ಮೇಯಥಾರೂಪಂವಿಭಾವಸೋಃ ॥ 27 ॥

ಘಣ್ಟಾನಾಂಶೃಣುನಿರ್ಘೋಷಂರಥಾನಾಂಶೃಣುನಿಃಸ್ವನಮ್ ।

ಹಯಾನಾಂಹೇಷಮಾಣಾನಾಂಶೃಣುತೂರ್ಯಧ್ವನಿಂಯಥಾ ॥ 28 ॥

ಉದ್ಯತಾಯುಧಹಸ್ತಾನಾಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಾನುಯಾಯಿನಾಮ್ ।

ಸಮ್ಭ್ರಮೋರಕ್ಷಸಾಮೇಷತುಮುಲೋರೋಮಹರ್ಷಣಃ ॥ 29 ॥

ಶ್ರೀಸ್ತ್ವಾಮ್ಭಜತಿಶೋಕಘ್ನೀರಕ್ಷಸಾಮ್ಭಯಮಾಗತಮ್ ।

ರಾಮಃಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷೋದೈತ್ಯಾನಾಮಿವವಾಸವಃ ॥ 30 ॥

ನಿರ್ಜಿತ್ಯಜಿತಕ್ರೋಧಸ್ತ್ವಾಮಚಿನ್ತಪರಾಕ್ರಮಃ ।

ರಾವಣಂಸಮರೇಹತ್ವಾಭರ್ತಾತ್ವಾಽಧಿಗಮಿಷ್ಯತಿ ॥ 31 ॥

ವಿಕ್ರಮಿಷ್ಯತಿರಕ್ಷಸ್ಸುಭರ್ತಾತೇಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।

ಯಥಾಶತ್ರುಷುಶತ್ರುಘ್ನೋವಿಷ್ಣುನಾಸಹವಾಸವಃ ॥ 32 ॥

ಹಿರಾಮಸ್ಯಕ್ಷಿಪ್ರಮಙ್ಕಾಗತಾಂಸತೀಮ್ ।

ಅಹನ್ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿಸಿದ್ಧಾರ್ಧಾನ್ತ್ವಾಂಶತ್ರೌವಿನಿಪಾತಿತೇ ॥ 33 ॥

ಅಶ್ರೂಣ್ಯಾನನ್ದಜಾನಿತ್ವಂವರ್ತಯಿಷ್ಯಸಿಶೋಭನೇ ।

ಸಮಾಗಮ್ಯಪರಿಷ್ವಜ್ಯತಸ್ಯೋರಸಿಮಹೋರಸಃ ॥ 34 ॥

ಅಚಿರಾನ್ಮೋಕ್ಷ್ಯತೇಸೀತೇ ದೇವಿತೇಜಘನಙ್ಗತಾಮ್ ।

ಧೃತಾಮೇತಾಮ್ಬಹೂನ್ಮಾಸಾನ್ವೇಣೀಂರಾಮೋಮಹಾಬಲಃ ॥ 35 ॥

ತಸ್ಯದೃಷ್ಟವಾಮುಖನ್ದೇವೀ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರಮಿವೋದಿತಮ್ ।

ಮೋಕ್ಷ್ಯಸೇಶೋಕಜಂವಾರಿನಿರ್ಮೋಕಮಿವಪನ್ನಗೀ ॥ 36 ॥

ರಾವಣಂಸಮರೇಹತ್ವಾನಚಿರಾದ್ಧೇವೀಃ ಮೈಥಿಲೀಃ ।

ತ್ವಯಾಸಮಗ್ರಃಪ್ರಿಯಯಾಸುಖಾರ್ಹೋಲಪ್ಸ್ಯತೇಸುಖಮ್ ॥ 37 ॥

ಸಮಾಗತಾತ್ವಂವೀರ್ಯೇಣಮೋದಿಷ್ಯಸಿಮಹಾತ್ಮನಾ ।

ಸುವರ್ಷೇಣಸಮಾಯುಕ್ತಾಯಥಾಸಸ್ಯೇನಮೇದಿನೀ ॥ 38 ॥

ಗಿರಿವರಮಭಿತೋಽನುವರ್ತಮಾನೋಹಯೈವಮಣ್ಡಲಮಾಶುಯಃಕರೋತಿ ।

ತಮಿಹಶರಣಮಭ್ಯುಪೈಹಿದೇವನ್ದಿವಸಕರಮ್ಪ್ರಭವೋಹ್ಯಯಮ್ಪ್ರಜಾನಾಮ್ ॥ 39 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha trayastriṃśassargaḥ |

sītāntumohitāndṛṣṭavāsaramānāmarākṣasī |

āsasādāthavaidehīmpriyāmpraṇayinīṃsakhī || 1 ||

mohitāṃrākṣasendreṇasītāmparamaduḥkhitām |

āśvāsayāmāsatadāsaramāmṛdubhāṣiṇī || 2 ||

sāhitatrakṛtāmitraṃsītayārakṣyamāṇayā |

rakṣantīrāvaṇādiṣṭāsānukrośādṛḍhavratā || 3 ||

sādadarśasakhīsītāṃsaramānaṣṭacetanām |

upāvṛttyotthitāndhvastāmbaḍabāmivapāṃsulām || 4 ||

tāṃsamāśvāsayāmāsasakhīsnehenasuvratā |

samāśvasihivaidehī mābhūttemavasovyathā || 5 ||

uktāyadrāvaṇenatvampratyuktaścasvayantvayā |

sakhīsnehenatabhadīrumayāsarvampratiśrutam || 6 ||

līnayāgahaneśūnyebhayamutsṛjyarāvaṇāt |

tavahetorviśālākṣī nahimejīvitampriyam || 7 ||

sasambhrāntaścaniṣkrāntoyatkṛterākṣasādhipaḥ |

taccameviditaṃsarvamabhiniṣkramyamaithiliḥ || 8 ||

naśakyaṃsauptikaṅkartuṃrāmasyaviditātmanaḥ |

vadhaścapuruṣavyāghretasminnaivopapadyate || 9 ||

natvevavānarāhantuṃśakyāḥpādapayodhipaḥ |

surādevarṣabheṇevarāmeṇahisurakṣitāḥ || 10 ||

dīrghavṛttabhujśīmānmahoraskaḥpratāpavān |

dhanvīsaṃhananopetodharmātmābhuviviśrutaḥ || 11 ||

vikrāntorakṣitānityamātmanaścaparasyaca |

lakṣmaṇenasahabhrātrākuśalīnayaśāstravit || 12 ||

hantāparabalaughanāmacintyabalapauruṣaḥ |

nahatorāghavaśraśīmānsīteḥ śatrunibarhaṇaḥ || 13 ||

ayuktabuddhikṛtyenasarvabhūtavirodhinā |

ihapramuktāraudreṇamāyāmāyāvidātvayi || 14 ||

śokastevigatassarvaḥkalyāṇantvāmupasthitam |

dhruvantvāmbhajatelakṣmīḥpriyanteprītikaraṃśṛṇuḥ || 15 ||

uttīryasāgaraṃrāmassahavānarasenayā |

sanniviṣṭaḥsamudrasyatīramāsādyadakṣiṇam || 16 ||

dṛṣṭomeparipūrṇārthaḥkākutsthassahalakṣmaṇaḥ |

sahitaissāgarāntasthairbalaistiṣṭhatirakṣitaḥ || 17 ||

sa tāṃ śrutvā viśāla akṣi pravṛttiṃ rākṣasa adhipaḥ |

eṣa mantrayate sarvaiḥ sacivaiḥ saha rāvaṇaḥ || 18 ||

satāṃśrutvāviśālākṣīḥ pravṛttiṃrākṣasādhipaḥ |

eṣamantrayatesarvaissacivaissaharāvaṇaḥ || 19 ||

itibruvāṇāsaramārākṣasīsītayāsaha |

sarvodyogenasainyānāṃśabdaṃśuśrāvabhairavam || 20 ||

daṇḍanirghātavādinyāśrutvābheryāmahāsvanam |

uvācasaramāsītāmidammadhurabhāṣiṇī || 21 ||

sannāhajananīhyeṣābhairavābhīruḥ bherikā |

bherīnādañcagambhīraṃśṛṇutoyadaniḥsvanam || 22 ||

kalpyantemattamātaṅgāyujyanterathavājina |

hṛṣyanteturagārūḍhāḥprāsahastassahasraśaḥ || 23 ||

tatratatracasannaddhāssapatatanipadātayaḥ |

apūryanterājamārgāssainyairadbhutadarśanaiḥ || 24 ||

vegavabhadinnadabhadiścatoyaughairivasāgaraḥ |

śastrāṇāñcaprasannānāñcarmaṇāṃvarmaṇāntathā || 25 ||

rathavājigajānāñcabhūṣitānāñcarākṣasām |

sambhramorākṣasāmeṣahṛṣitānāntarasvinām || 26 ||

prabhāṃvisṛjatāmpaśyanānāvarṇāṃsamutthitām |

vanannirdhahatogharmeyathārūpaṃvibhāvasoḥ || 27 ||

ghaṇṭānāṃśṛṇunirghoṣaṃrathānāṃśṛṇuniḥsvanam |

hayānāṃheṣamāṇānāṃśṛṇutūryadhvaniṃyathā || 28 ||

udyatāyudhahastānāṃrākṣasendrānuyāyinām |

sambhramorakṣasāmeṣatumuloromaharṣaṇaḥ || 29 ||

śrīstvāmbhajatiśokaghnīrakṣasāmbhayamāgatam |

rāmaḥkamalapatrākṣodaityānāmivavāsavaḥ || 30 ||

nirjityajitakrodhastvāmacintaparākramaḥ |

rāvaṇaṃsamarehatvābhartātvā'dhigamiṣyati || 31 ||

vikramiṣyatirakṣassubhartātesahalakṣmaṇaḥ |

yathāśatruṣuśatrughnoviṣṇunāsahavāsavaḥ || 32 ||

hirāmasyakṣipramaṅkāgatāṃsatīm |

ahandrakṣyāmisiddhārdhāntvāṃśatrauvinipātite || 33 ||

aśrūṇyānandajānitvaṃvartayiṣyasiśobhane |

samāgamyapariṣvajyatasyorasimahorasaḥ || 34 ||

acirānmokṣyatesīte devitejaghanaṅgatām |

dhṛtāmetāmbahūnmāsānveṇīṃrāmomahābalaḥ || 35 ||

tasyadṛṣṭavāmukhandevī pūrṇacandramivoditam |

mokṣyaseśokajaṃvārinirmokamivapannagī || 36 ||

rāvaṇaṃsamarehatvānacirāddhevīḥ maithilīḥ |

tvayāsamagraḥpriyayāsukhārholapsyatesukham || 37 ||

samāgatātvaṃvīryeṇamodiṣyasimahātmanā |

suvarṣeṇasamāyuktāyathāsasyenamedinī || 38 ||

girivaramabhito'nuvartamānohayaivamaṇḍalamāśuyaḥkaroti |

tamihaśaraṇamabhyupaihidevandivasakaramprabhavohyayamprajānām || 39 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||