6.25 Yuddhakanda - Panchavimsha Sargah

ॐ

6.25 ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚವಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಸಬಲೇಸಾಗರನ್ತೀರ್ಣೇರಾಮೇದಶರಥಾತ್ಮಜೇ ।

ಅಮಾತ್ಯೌರಾವಣಶ್ರೀಮಾನಬ್ರವೀಚ್ಛುಕಸಾರಣೌ ॥ 1 ॥

ಸಮಗ್ರಂಸಾಗರನ್ತೀರ್ಣನ್ದುಸ್ತರಂವಾನರಮ್ಬಲಮ್ ।

ಅಭೂತಪೂರ್ವಂರಾಮೇಣಸಾಗರೇಸೇತುಬನ್ಧನಮ್ ॥ 2 ॥

ಸಾಗರೇಸೇತುಬನ್ದನ್ತುನಶ್ರದ್ದಧ್ಯಾಙ್ಕಥಞ್ಚನ ।

ಅವಶ್ಯಞ್ಚಾಪಿಸಙ್ ಖ್ಯೇಯನ್ತನ್ಮಯಾವಾನರಮ್ಬಲಮ್ ॥ 3 ॥

ಭವನ್ತೌವಾನರಂಸೈನ್ಯಮ್ಪ್ರವಿಶ್ಯಾನುಪಲಕ್ಷಿತೌ ।

ಪರಿಮಾಣಞ್ಚವೀರ್ಯಞ್ಚಯೇಚಮುಖ್ಯಾಃಪ್ಲವಙ್ಘಮಾಃ ॥ 4 ॥

ಮನ್ತ್ರಿಣೋಯೇಚರಾಮಸ್ಯಸುಗ್ರೀವಸ್ಯಚಸಮ್ಮತಾಃ ।

ಯೇಪೂರ್ವಮಭಿವರ್ತನ್ತೇಯೇಚಶೂರಾಃಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ॥ 5 ॥

ಸಚಸೇತುರ್ಯಥಾಬದ್ಧಸ್ಸಾಗರೇಸಲಿಲಾರ್ಣವೇ ।

ನಿವೇಶಞ್ಚಯಧಾತೇಷಾಂವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 6 ॥

ರಾಮಸ್ಯವ್ಯವಸಾಯಞ್ಚವೀರ್ಯಮ್ಪ್ರಹರಣಾನಿಚ ।

ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯಚವೀರ್ಯನ್ತತ್ತ್ವತೋಜ್ಞಾತುಮರ್ಹಥಃ ॥ 7 ॥

ಕಶ್ಚಸೇನಾಪತಿಸ್ತೇಷಾಂವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹೌಜಸಾಮ್ ।

ತಚ್ಚಜ್ಞಾತ್ವಾಯಥಾತತ್ತ್ವಂಶೀಘ್ರಮಗನ್ತುಮರ್ಹಥಃ ॥ 8 ॥

ಇತಿಪ್ರತಿಸಮಾದಿಷ್ಟೌರಾಕ್ಷಸೌಶುಕಸಾರಣೌ ।

ಹರಿರೂಪಧರೌವೀರೌಪ್ರವಿಷ್ಟೌವಾನರಮ್ಬಲಮ್ ॥ 9 ॥

ತತಸ್ತದ್ವಾನರಂಸೈನ್ಯಮಚಿನ್ತ್ಯಂರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ।

ಸಙ್ ಖ್ಯಾತುನ್ನಾಧ್ಯಗಚ್ಛೇತಾನ್ತದಾತೌಶುಕಸಾರಣೌ ॥ 10 ॥

ಸಂಸ್ಥಿತಮ್ಪರ್ವತಾಗ್ರೇಷುನಿರ್ದರೇಷುಗುಹಾಸುಚ ।

ಸಮುದ್ರಸ್ಯಚತೀರೇಷುವನೇಷೂಪವನೇಷುಚ ॥ 11 ॥

ತರಮಾಣಞ್ಚತೀರ್ಣಞ್ಚತರ್ತುಕಾಮಞ್ಚಸರ್ವಶಃ ।

ನಿವಿಷ್ಟನ್ನಿವಿಶ್ಚೈವಭೀಮನಾದಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ 12 ॥

ತದ್ಬಲಾರ್ಣವಮಕ್ಷೋಭ್ಯನ್ದದೃಶಾತೇನಿಶಾಚರೌ ।

ತೌದದರ್ಶಮಹಾತೇಜಾಃಪ್ರತಿಚ್ಛನ್ನೌಚವಿಭೀಷಣಃ ।

ಆಚಚಕ್ಷೇಽಥರಾಮಾಯಗೃಹೀತ್ವಾಶುಕಸಾರಣೌ ॥ 13 ॥

ತಸ್ಯೈಮೌರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯಮನ್ತ್ರಿಣೌಶುಕಸಾರಣೌ ।

ಲಙ್ಕಾಯಸ್ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ತೌಚಾರೌಪರಪುರಞ್ಜಯಃ ॥ 14 ॥

ತೌದೃಷ್ಟವಾವ್ಯಥಿತೌರಾಮನ್ನಿರಾಶೌಜೀವಿತೇತಥಾ ।

ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಪುಟೌಭೀತೌವಚನಞ್ಚೇದಮೂಚತುಃ ॥ 15 ॥

ಆವಾಮಿಹಾಗತೌಸೌಮ್ಯ ರಾವಣಪ್ರಹಿತಾವುಭೌ ।

ಪರಿಜ್ಞಾತುಮ್ಬಲಂಸರ್ವನ್ತವೇದಂರಘುನನ್ದನಃ ॥ 16 ॥

ತಯೋಸ್ತದ್ವಚನಂಶ್ರುತ್ವಾರಾಮೋದಶರಥಾತ್ಮಜಃ ।

ಅಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಹಸನ್ವಾಕ್ಯಂಸರ್ವಭೂತಹಿತೇರತಃ ॥ 17 ॥

ಯದಿದೃಷ್ಟಮ್ಬಲಂಸರ್ವಂವಯಂವಾಸುಪರಿಕ್ಷಿತಾಃ ।

ಯಥೋಕ್ತಂವಾಕೃತಙ್ಕಾರ್ಯಛನ್ದತಃಪ್ರತಿಗಮ್ಯತಾಮ್ ॥ 18 ॥

ಅಥಕಿಞ್ಚಿದದೃಷ್ಟಂವಾಭೂಯಸ್ತದ್ದ್ರಷ್ಟುಮರ್ಹಥಃ ।

ವಿಭೀಷಣೋವಾಕಾತ್ಸ್ನರ್ಯೇನಭೂಯಸ್ಸನ್ದರ್ಶಯಿಷ್ಯತಿ ॥ 19 ॥

ನಚೇದಙ್ಗ್ರಹಣಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯಭೇತ್ತವ್ಯಞ್ಜೀವಿತಮ್ಪ್ರತಿ ।

ನ್ಯಸ್ತಶಸ್ತ್ರೌಗೃಹತೌವಾನದೂತೌವಧಮರ್ಹತಃ ॥ 20 ॥

ಪ್ರಚ್ಛಮಾನೌವಿಮುಞ್ಚೈತೌಚಾರೌರಾತ್ರಿಞ್ಚರಾವುಭೌ ।

ಶತ್ರುಪಕ್ಷಸ್ಯಸತತಂವಿಭೀಷಣಃ ವಿಕರ್ಷಿಣೌ ॥ 21 ॥

ಪ್ರವಿಶ್ಯನಗರೀಂಲಙ್ಕಾಮ್ಭವದ್ ಭ್ಯಾನ್ಧನದಾನುಜಃ ।

ವಕ್ತವ್ಯೋರಕ್ಷಸಾಂರಾಜಾಯಥೋಕ್ತಂವಚನಮ್ಮಮ ॥ 22 ॥

ಯದ್ಬಲಞ್ಚಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯಸೀತಾಮ್ಮೇಹೃತವಾನಪಿ ।

ತದ್ದರ್ಶಯಯಥಾಕಾಮಂಸಸೈನ್ಯಸ್ಸಹಬಾನ್ಧವಃ ॥ 23 ॥

ಶ್ವಃಕಾಲ್ಯೇನಗರೀಂಲಙ್ಕಾಂಸಪ್ರಾಕಾರಾಂಸತೋರಣಾಮ್ ।

ರಕ್ಷಸಞ್ಚಬಲಮ್ಪಶ್ಯಶರೈರ್ವಿಧ್ವಂಸಿತಮ್ಮಯಾ ॥ 24 ॥

ಕ್ರೋಧಮ್ಭೀಮಮಹಮ್ಮೋಕ್ಷ್ಯೇಸಸೈನ್ಯೇತ್ವಯಿರಾವಣಃ ।

ಶ್ವಃಕಾಲ್ಯೇವಜ್ರವಾನ್ವಜ್ರನ್ದಾನವೇಷ್ವಿವವಾಸವಃ ॥ 25 ॥

ಇತಿಪ್ರತಿಸಮಾದಿಷ್ಟೌರಾಕ್ಷಸೌಶುಕಸಾರಣೌ ॥ 26 ॥

ಜಯೇತಿಪ್ರತಿನನ್ದ್ಯೈತೌರಾಘವನ್ಧರ್ಮವತ್ಸಲಮ್ ।

ಆಗಮ್ಯನಗರೀಂಲಙ್ಕಾಮಬ್ರೂತಾಂರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್ ॥ 27 ॥

ವಿಭೀಷಣಗೃಹೀತೌತುವಧಾರ್ತೌರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।

ದೃಷ್ಟವಾಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಮುಕ್ತೌರಾಮೇಣಾಮಿತತೇಜಸಾ ॥ 28 ॥

ಏಕಸ್ಥಾನಗತಾಯತ್ರಚತ್ವಾರಃಪುರುಷರ್ಷಭಾಃ ।

ಲೋಕಪಾಲಸಮಾಶ್ಶೂರಾಃಕೃತಾಸ್ತ್ರಾದೃಢವಿಕ್ರಮಾ ॥ 29 ॥

ರಾಮೋ ದಾಶರಥಿಃ ಶ್ರೀಮಾಮ್ಲ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ಚ ವಿಭೀಷಣಃ ।

ಸುಗ್ರೀವಃ ಚ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಹಾಇನ್ದ್ರ ಸಮ ವಿಕ್ರಮಃ ॥ 30 ॥

ಏತೇಶಕ್ತಾಃಪುರೀಲಙ್ಕಾಂಸಪ್ರಾಕಾರಾಂಸತೋರಣಾಮ್ ।

ಉತ್ಪಾಟ್ಯಸಙ್ಕ್ರಮಯಿತುಂಸರ್ವೇತಿಷ್ಠನ್ತುವಾನರಾಃ ॥ 31 ॥

ಯಾದೃಶ್ಯನ್ತಸ್ಯರಾಮಸ್ಯರೂಪಮ್ಪ್ರಹರಣಾನಿಚ ।

ವಧಿಷ್ಯತಿಪುರೀಂಲಙ್ಕಾಮೇಕಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತುತೇತ್ರಯಃ ॥ 32 ॥

ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣಗುಪ್ತಾಸಾಸುಗ್ರೀವೇಣಚವಾಹಿನೀ ।

ಬಭೂವದುರ್ದರ್ಷತರಾಸರ್ವೈರಪಿಸುರಾಸುರೈಃ ॥ 33 ॥

ಪ್ರಹೃಷ್ಟರೂಪಾಧ್ವಜಿನೀವನೌಕಸಾಮ್ ।

ಮಹಾತ್ಮನಾಂ ಸಮ್ಪ್ರತಿಯೋದ್ಧುಮಿಚ್ಛತಾಮ್ ।

ಅಲಂವಿರೋಧೇನಶಮೋವಿಧೀಯತಾಮ್ಪ್ರದೀಯತಾನ್ದಾಶರಥಾಯಮೈದಿಲೀ ॥ 34 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha pañcaviṃśassargaḥ |

sabalesāgarantīrṇerāmedaśarathātmaje |

amātyaurāvaṇaśrīmānabravīcchukasāraṇau || 1 ||

samagraṃsāgarantīrṇandustaraṃvānarambalam |

abhūtapūrvaṃrāmeṇasāgaresetubandhanam || 2 ||

sāgaresetubandantunaśraddadhyāṅkathañcana |

avaśyañcāpisaṅ khyeyantanmayāvānarambalam || 3 ||

bhavantauvānaraṃsainyampraviśyānupalakṣitau |

parimāṇañcavīryañcayecamukhyāḥplavaṅghamāḥ || 4 ||

mantriṇoyecarāmasyasugrīvasyacasammatāḥ |

yepūrvamabhivartanteyecaśūrāḥplavaṅgamāḥ || 5 ||

sacaseturyathābaddhassāgaresalilārṇave |

niveśañcayadhāteṣāṃvānarāṇāmmahātmanām || 6 ||

rāmasyavyavasāyañcavīryampraharaṇānica |

lakṣmaṇasyacavīryantattvatojñātumarhathaḥ || 7 ||

kaścasenāpatisteṣāṃvānarāṇāmmahaujasām |

taccajñātvāyathātattvaṃśīghramagantumarhathaḥ || 8 ||

itipratisamādiṣṭaurākṣasauśukasāraṇau |

harirūpadharauvīraupraviṣṭauvānarambalam || 9 ||

tatastadvānaraṃsainyamacintyaṃromaharṣaṇam |

saṅ khyātunnādhyagacchetāntadātauśukasāraṇau || 10 ||

saṃsthitamparvatāgreṣunirdareṣuguhāsuca |

samudrasyacatīreṣuvaneṣūpavaneṣuca || 11 ||

taramāṇañcatīrṇañcatartukāmañcasarvaśaḥ |

niviṣṭanniviścaivabhīmanādammahābalam || 12 ||

tadbalārṇavamakṣobhyandadṛśāteniśācarau |

taudadarśamahātejāḥpraticchannaucavibhīṣaṇaḥ |

ācacakṣe'tharāmāyagṛhītvāśukasāraṇau || 13 ||

tasyaimaurākṣasendrasyamantriṇauśukasāraṇau |

laṅkāyassamanuprāptaucārauparapurañjayaḥ || 14 ||

taudṛṣṭavāvyathitaurāmannirāśaujīvitetathā |

kṛtāñjalipuṭaubhītauvacanañcedamūcatuḥ || 15 ||

āvāmihāgatausaumya rāvaṇaprahitāvubhau |

parijñātumbalaṃsarvantavedaṃraghunandanaḥ || 16 ||

tayostadvacanaṃśrutvārāmodaśarathātmajaḥ |

abravītprahasanvākyaṃsarvabhūtahiterataḥ || 17 ||

yadidṛṣṭambalaṃsarvaṃvayaṃvāsuparikṣitāḥ |

yathoktaṃvākṛtaṅkāryachandataḥpratigamyatām || 18 ||

athakiñcidadṛṣṭaṃvābhūyastaddraṣṭumarhathaḥ |

vibhīṣaṇovākātsnaryenabhūyassandarśayiṣyati || 19 ||

nacedaṅgrahaṇamprāpyabhettavyañjīvitamprati |

nyastaśastraugṛhatauvānadūtauvadhamarhataḥ || 20 ||

pracchamānauvimuñcaitaucāraurātriñcarāvubhau |

śatrupakṣasyasatataṃvibhīṣaṇaḥ vikarṣiṇau || 21 ||

praviśyanagarīṃlaṅkāmbhavad bhyāndhanadānujaḥ |

vaktavyorakṣasāṃrājāyathoktaṃvacanammama || 22 ||

yadbalañcasamāśrityasītāmmehṛtavānapi |

taddarśayayathākāmaṃsasainyassahabāndhavaḥ || 23 ||

śvaḥkālyenagarīṃlaṅkāṃsaprākārāṃsatoraṇām |

rakṣasañcabalampaśyaśarairvidhvaṃsitammayā || 24 ||

krodhambhīmamahammokṣyesasainyetvayirāvaṇaḥ |

śvaḥkālyevajravānvajrandānaveṣvivavāsavaḥ || 25 ||

itipratisamādiṣṭaurākṣasauśukasāraṇau || 26 ||

jayetipratinandyaitaurāghavandharmavatsalam |

āgamyanagarīṃlaṅkāmabrūtāṃrākṣasādhipam || 27 ||

vibhīṣaṇagṛhītautuvadhārtaurākṣaseśvaraḥ |

dṛṣṭavādharmātmanāmuktaurāmeṇāmitatejasā || 28 ||

ekasthānagatāyatracatvāraḥpuruṣarṣabhāḥ |

lokapālasamāśśūrāḥkṛtāstrādṛḍhavikramā || 29 ||

rāmo dāśarathiḥ śrīmāml lakṣmaṇaḥ ca vibhīṣaṇaḥ |

sugrīvaḥ ca mahātejā mahāindra sama vikramaḥ || 30 ||

eteśaktāḥpurīlaṅkāṃsaprākārāṃsatoraṇām |

utpāṭyasaṅkramayituṃsarvetiṣṭhantuvānarāḥ || 31 ||

yādṛśyantasyarāmasyarūpampraharaṇānica |

vadhiṣyatipurīṃlaṅkāmekastiṣṭhantutetrayaḥ || 32 ||

rāmalakṣmaṇaguptāsāsugrīveṇacavāhinī |

babhūvadurdarṣatarāsarvairapisurāsuraiḥ || 33 ||

prahṛṣṭarūpādhvajinīvanaukasām |

mahātmanāṃ sampratiyoddhumicchatām |

alaṃvirodhenaśamovidhīyatāmpradīyatāndāśarathāyamaidilī || 34 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||